Uzasadnienie z 15 grudnia 2025, sygn. VIII U 2594/24

UZASADNIENIE

całości wyroku z dnia 26 listopada 2025 roku

Decyzją z dnia 4.10.2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. ponownie ustalił kapitał początkowy dla K. W. na dzień 1.01.1999 r.

Do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego oraz obliczenia wskaźnika wysokości tej podstawy organ rentowy przyjął przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z kolejnych 10 lat kalendarzowych, tj. od 1.01.1986 r. do 31.12.1995 r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 81,51%. Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustalono w wyniku pomnożenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wynoszącego 81,51% przez kwotę 1220,89 zł, tj. kwotę bazową określoną ww. ustawie (81,51% x 1 220,89 zł = 995,15 zł).

Do obliczenia kapitału początkowego organ rentowy przyjął: 13 lat, 7 miesięcy, 11 dni, tj. 163 miesięcy okresów składkowych, a także 4 lata, 6 miesięcy, tj. 54 miesięcy okresów nieskładkowych. Współczynnik proporcjonalny do - osiągniętego do 31.12.1998 r. – wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego wyniósł 56,90%. Współczynnik ten służy do obliczenia części 24% kwoty bazowej. Wysokość 24% kwoty bazowej wynosi 293,01 zł. Do obliczenia współczynnika przyjęto okresy składkowe i nieskładkowe wynoszące łącznie 18 lat, 1 miesiąc, 11 dni.

Średnie dalsze trwanie życia - wyrażone w miesiącach dla osób w wieku 62 lat - wynosi 209 miesięcy (komunikat Prezesa GUS z 25.03.1999 r. w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn - M.P. Nr 12, poz.173).

Kapitał początkowy został obliczony w następujący sposób:

293,01 zł x 56,90% (współczynnik proporcjonalny) = 166,72 zł,

(163 miesięcy składkowych x 1,3%) : 12 x 995,15 zł = 175,74 zł,

(54 miesięcy nieskładkowych x 1,3%) : 12 x 995,15 zł = 31,35 zł,

razem 373,81 zł

373,81 zł x 209 miesięcy (średnie dalsze trwanie życia) = 78 126,29 zł

Kapitał początkowy ustalony na dzień 1.01.1999 r. wyniósł 78 126,29 zł.

Do ustalenia wartości kapitału początkowego Zakład nie uwzględnił okresów:

- od 1.04.1983 r. do 14.08.1984 r. nauki w szkole wyższej na jednym kierunku ponad wymiar określony w programie studiów,

- od 22.12.1985 r. do 7.01.1986 r., gdyż w/w okresie ubezpieczony nie podjął zatrudnienia po odbyciu zasadniczej służby wojskowej,

- od 17.09.1990 r. do 28.09.1990 r., gdyż w tym okresie ubezpieczony był na urlopie bezpłatnym.

/ decyzja w aktach kapitałowych ZUS k. 59/60-61/62/

Decyzją z dnia 8.10.2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł., po rozpoznaniu wniosku z dnia 26.09.2024 r., przyznał K. W. emeryturę zaliczkowo od dnia 1.09.2024 r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek.

Podstawę obliczenia emerytury stanowiła kwota składek na ubezpieczenie emerytalne i kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji składek i kapitału początkowego zewidencjonowanych na koncie do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury oraz kwota środków zewidencjonowanych na subkoncie z uwzględnieniem ich waloryzacji. Zakład wskazał, że emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia, dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę.

- kwota składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wynosi 321065,27 zł

- kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego wynosi 559824,80 zł,

- kwota środków zewidencjonowanych na subkoncie z uwzględnieniem ich waloryzacji wynosi 138973,09 zł,

- średnie dalsze trwanie życia wynosi 217,50 miesięcy,

- obliczona kwota emerytury wynosi 4689,03 zł

Emerytura została obliczona zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 c ustawy emerytalnej w następujący sposób:

( (...),27 + (...),80 + (...),09) : 217,50 = 4689,03 zł.

/decyzja w aktach emerytalnych ZUS k. 9/

Uznając obie ww. decyzje za krzywdzące ubezpieczony, złożył od nich odwołania, wnosząc o ponowne wyliczenie kapitału początkowego oraz o przeliczenie świadczenia emerytalnego przyznanego zaliczkowo.

Odwołujący zakwestionował zarobki przyjęte przez ZUS w (...) (...) za okres od 4.04.1989 r. do 31.05.1990 г. i za okres od 1.06.1990 r. do 16.11.1990 г., wnosząc o przyjęcie zarobków wykazanych w oryginalnych kartach wynagrodzeń, które otrzymał od kolegi L. M., który był w tym okresie kierownikiem D. (...) i Administracji w (...), podkreślając, że podczas składania przez niego dokumentów w oddziale ZUS odmówiono mu przyjęcia w/w kart wynagrodzeń, jak również zestawienia jego wynagrodzeń za ten okres. Powód argumentował, że zarobki przyjęte na podstawie angaży są niższe od faktycznie przez niego otrzymywanych, bo angaże nie uwzględniają dodatku funkcyjnego i premii, wobec czego wnosi o uwzględnienie w tym zakresie załączonych do odwołania: a/ karty wynagrodzeń za okres 04.1989 r. do 12.1989 r., b/ karty wynagrodzeń za okres 01.1990 r. do 05.1990 r., c/ karty wynagrodzeń za okres 06.1990 r. do 11.1990 r., d/ zestawienia wynagrodzeń za okres w latach 1989-1990.

Podał, że kwestionuje także kwotę wynagrodzenia Zakładów (...) za rok 1989 r. w wysokości 213.555,00 zł, a która wg karty wynagrodzeń wynosi 215.822,00 zł.

/ odwołania k. 3, k. 3 akt VIII U 2595/24/

W odpowiedzi na oba odwołania, organ rentowy wniósł o ich oddalenie. Odnosząc się do argumentacji skarżącego pozwany wskazał, że odwołujący do wniosku z dnia 26.09.2024 r. przedłożył m.in. angaże za okresy zatrudnienia w: S. Polska 04.04.1989 r.- 31.05.1990 r., Związku (...) 01.06.1990 r. - 16.09.1990 r., H. 19.11.1990 - 31.07.1991 r., podając, że ZUS po analizie całości angaży za ww. lata przyjął wynagrodzenia:

- 1989 r. - 906566,56 zł,

- 1990 r. - 2468500 zł + 4066666,66 zł + 1819999,99 zł,

- 1991 r. – 9100000 zł.

Ponadto pozwany podał, że do odwołania ubezpieczony dołączył niepodpisane i nieostemplowane karty wynagrodzeń, które nie stanowią środka dowodowego w n/n sprawie. Wyjaśnił też, że za wskazane w odwołaniu okresy zostały przyjęte kwoty z angaży, wyliczone na podstawie umów o pracę.

Pozwany odnosząc się do również kwestionowanej przez ubezpieczonego przyjętej przez Zakład kwoty wynagrodzenia Zakładów (...) za rok 1989 r. w wysokości 213.555,00 zł, a która to kwota wg karty wynagrodzeń wynosi 215.822,00 zł, podniósł, że:

- z karty wynagrodzeń za 1989 r. wynika kwota wynagrodzenia w wysokości 215.822 zł,

- z tej kwoty 215.822 zł odjęto wyrównanie dodatku stażowego za rok 1988r. w wysokości 2.267 zł, co dało prawidłową łączną kwotę wysokości wynagrodzenia z tego 1989r. w wysokości 213.555 zł (215.822 zł - 2.267 zł).

Pozwany podał, że kwota wyrównania dodatku stażowego za 1988r. w wysokości 2.267 zł prawidłowo doliczona została do wysokości wynagrodzenia z roku, w którym przysługiwała tj. 1988 r. co jest uwidocznione na kartach wynagrodzeń z 1988 r., tj. 605.551 zł + 2.267 zł = 607.818 zł

Zakład wskazał, że ww. kwoty wysokości wynagrodzeń z 1988r. - 607.818 zł i z 1989r. - 213.555 zł, przyjęto do ustalenia najkorzystniejszego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego.

Zakład wyjaśnił, że do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego oraz obliczenia wskaźnika wysokości tej podstawy przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie

społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych tj. od 1.01.1986 do 31.12.1995. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wynosi 81,51%.

W przedmiocie podstawy prawnej pozwany powołał się na § 21 ust.1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. nr 237, poz.1412), stanowiący odpowiednik obowiązującego do dnia 23 listopada 2011 r. § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno - rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz.U. nr 10, poz.49), argumentując, że wysokość wynagrodzenia uwzględnianego przy ustalaniu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury w przypadku braku druku Rp-7 oraz legitymacji ubezpieczeniowej może być przyjęta na podstawie akt osobowych takich jak umowa o pracę, angaż, ale tylko w przypadku jeśli składniki te określone zostały kwotowo. Inne składniki wynagrodzenia premie, nagrody, dodatki mogą być uwzględnione tylko wówczas, jeśli dokumentacja wskazuje niewątpliwie na ich faktyczną wypłatę w określonej wysokości. Z uwagi na powyższe nie ulegają uwzględnieniu premie, nagrody i dodatki określone w dokumentacji osobowej pracownika jako składniki przyjęte warunkowo lub uznaniowo i wypłacane w zmiennych wysokościach. W konkluzji organ rentowy stwierdził, że ubezpieczony nie przedłożył nowych środków dowodowych na podstawie których można przeliczyć ponownie wysokość kapitału początkowego i emerytury, wnosząc jak w petitum odpowiedzi na odwołania od obu zaskarżonych decyzji.

/ odpowiedzi na odwołania -k. 5-6, k. 4-5 akt VIII U 2595/24/

Obie sprawy z odwołań wnioskodawcy od ww. zaskarżonych decyzji zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

/ postanowienie -k. 7 akt VIII U 2595/24/

Na ostatnim terminie rozprawy z dnia 17.11.2025 r. wnioskodawca poparł oba odwołania i oświadczył, że nie kwestionuje hipotetycznych wyliczeń pozwanego oraz że zgadza się z wyliczeniami ZUS złożonymi przy piśmie procesowym z dnia 19.09.2025 r. /k. 63-66/, natomiast pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie obu odwołań, oświadczając, że w wykonanym hipotetycznie przeliczeniu kapitału początkowego wnioskodawcy pozwany za lata 1989-1990 przyjął wynagrodzenia z angaży, dodając, że Zakład nie uznał kart wynagrodzeń przedstawionych przez wnioskodawcę, ponieważ nie zostały one ostemplowane, a nadto podał, że w hipotetycznym wyliczeniu organ emerytalny nie uznał składników, które nie były opodatkowane w tym czasie, a także tych, co do których nie było pewności jaki to skrót.

/stanowiska stron - e-prot. z 17.11.2025 r.: 00:00:43, 00:02:07, 00:13:31, 00:13:32/

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny

Wnioskodawca – K. W. urodził się (...)

/niesporne/

Zgodnie ze świadectwem pracy z dnia 31.05.1990 r. wnioskodawca w (...) pracował w okresie od 4.04.1989 do 31.05.1990. w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierownik działu mechaniczno – energetycznego, na którym otrzymywał wynagrodzenie wg XIII kat. Zaszeregowania tj. 493700 zł plus dodatek funkcyjny wg 5 szczebla w wysokości 90% najniższego wynagrodzenia ustalonego przez RM na dany rok plus premię uznaniową wg zasad określonych regulaminem do 40%.

/świadectwo pracy k. 17-18 akt kapitałowych/

Zgodnie ze świadectwem pracy z dnia 16.11.1990 r. wnioskodawca była zatrudniony w Związek (...) od 1.06.1990 r. do 16.11.1990 r. w pełnym wymiarze czasu pracy jako główny mechanik, na którym otrzymywał wynagrodzenie wg XIII kat. Zaszeregowania tj. 800000 zł plus dodatek funkcyjny wg 4 szczebla w wysokości 150.000 zł plus premię uznaniową wg zasad określonych regulaminem.

/świadectwo pracy k. 19 -20 akt kapitałowych/

Związek (...) nie posiada żadnej dokumentacji należącej do organizacji (...) ponieważ była to odrębna organizacja powołana w czasie stanu wojennego, gdyż (...) dosięgły szykany i zostało zdelegalizowane. (...) posiadała oddzielny statut, zarząd i sposób działania, a posiadała jedynie tę samą siedzibę pod tym samym adresem co (...).

/okoliczności niesporne, a nadto pismo (...) O. k. 53/

W badanym okresie (...) została przekształcona w Związek (...). W obu ww. zakładach pracy powód pracował w tym samym miejscu w (...) jako kierownik działu mechaniczno – energetycznego, a po przekształceniu w ww. Związek jako główny mechanik. Wynagrodzenia otrzymywał rożne w tych zakładach.

Odwołujący otrzymał oryginalne karty wynagrodzeń z okresu zatrudnienia w (...) za lata 1989-1990 w 1990 r. od L. M., który w tym czasie był kierownikiem działu zaopatrzenia i administracji w S. Polskiej. Ww. karty nie są podpisane przez upoważnioną do tego osobę, ani nie są ostemplowane przez zakład pracy. Powód w S. Polskiej nie pracował w systemie akordowym, lecz miał stałą miesięczna kwotę wynagrodzenia i co miesiąc zgodnie z oryginalnymi angażami była na jego rzecz wypłacana premia oraz dodatek funkcyjny. Tak było także, gdy pracował jako główny mechanik w Związek (...), gdzie miał wypłacaną zgodnie z angażami oprócz wynagrodzenia zasadniczego także premię uznaniowa zgodnie z regulaminem. Dyrekcja ustalała jaka kwotę można podzielić na pracowników i była to premia uznaniowa. Co jakiś czas się zmieniało się wynagrodzenie podstawowe powoda.

W czasie zbierania dokumentów do wyliczenia kapitału początkowego wnioskodawca nie był w stanie uzyskać dokumentu Rp 7. M. K. (1), która była kierowniczką działu kadr w S. Polskiej poinformowała ubezpieczonego, że ma jakieś dokumenty i może je przekazać. Magazyn uległ likwidacji i M. K. (2) zabrała te dokumenty. Powiedziała powodowi, że może udać się do Związku (...), który może poświadczyć jego karty wynagrodzeń z lat 1989-1990. Powód udał się w tym celu pod wskazany przez M. K. (2) adres przy ul. (...), lecz na miejscu dowiedział się, że Związek (...) nie może potwierdzić ww. kart wynagrodzeń.

/zeznania wnioskodawcy e-prot. z 12.05.2025 r. 00:03:19 w zw. z e-prot. z 27.08.2025 r.: 00:06:40, zeznania świadka L. M. e-prot. z 26.02.2025 r.: 00:04:21-00:11:54, karty wynagrodzeń k. 4, umowy o pracę i angaże załączone do wniosku z 20.04.2024 r. w aktach emerytalnych – karty nienumerowane, świadectwa pracy k. 17 -19 akt kapitałowych/

Ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę w dniu 26.09.2024 r.

/niesporne, a nadto wniosek k. 1 akt ZUS/

Pierwszą zaskarżoną decyzją z dnia 4.10.2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. ponownie ustalił kapitał początkowy dla K. W. na dzień 1.01.1999 r.

Do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego oraz obliczenia wskaźnika wysokości tej podstawy organ rentowy przyjął przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z kolejnych 10 lat kalendarzowych, tj. od 1.01.1986 r. do 31.12.1995 r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 81,51%. Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustalono w wyniku pomnożenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wynoszącego 81,51% przez kwotę 1220,89 zł, tj. kwotę bazową określoną ww. ustawie (81,51% x 1 220,89 zł = 995,15 zł).

Do obliczenia kapitału początkowego organ rentowy przyjął: 13 lat, 7 miesięcy, 11 dni, tj. 163 miesięcy okresów składkowych, a także 4 lata, 6 miesięcy, tj. 54 miesięcy okresów nieskładkowych. Współczynnik proporcjonalny do - osiągniętego do 31.12.1998 r. – wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego wyniósł 56,90%. Współczynnik ten służy do obliczenia części 24% kwoty bazowej. Wysokość 24% kwoty bazowej wynosi 293,01 zł. Do obliczenia współczynnika przyjęto okresy składkowe i nieskładkowe wynoszące łącznie 18 lat, 1 miesiąc, 11 dni.

Średnie dalsze trwanie życia - wyrażone w miesiącach dla osób w wieku 62 lat - wynosi 209 miesięcy (komunikat Prezesa GUS z 25.03.1999 r. w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn - M.P. Nr 12, poz.173).

Kapitał początkowy został obliczony w następujący sposób:

293,01 zł x 56,90% (współczynnik proporcjonalny) = 166,72 zł,

(163 miesięcy składkowych x 1,3%) : 12 x 995,15 zł = 175,74 zł,

(54 miesięcy nieskładkowych x 1,3%) : 12 x 995,15 zł = 31,35 zł,

razem 373,81 zł

373,81 zł x 209 miesięcy (średnie dalsze trwanie życia) = 78 126,29 zł

Kapitał początkowy ustalony na dzień 1.01.1999 r. wyniósł 78 126,29 zł.

Do ustalenia wartości kapitału początkowego Zakład nie uwzględnił okresów:

- od 1.04.1983 r. do 14.08.1984 r. nauki w szkole wyższej na jednym kierunku ponad wymiar określony w programie studiów,

- od 22.12.1985 r. do 7.01.1986 r., gdyż w/w okresie ubezpieczony nie podjął zatrudnienia po odbyciu zasadniczej służby wojskowej,

- od 17.09.1990 r. do 28.09.1990 r., gdyż w tym okresie ubezpieczony był na urlopie bezpłatnym.

/ decyzja w aktach kapitałowych ZUS k. 59/60-61/62/

Wydając ww. decyzję ZUS ze złożonych przez wnioskodawcę razem z wnioskiem o emeryturę z dnia 26.09.2024 r. angaży za okres zatrudnienia w (...) od 4.04.1989 r. do 31.05.1990 r., w Związek (...) od 1.06.1990 r. do 16.09.1990 r., w (...) od 19.11.1990 r. do 31.07.1991 r. przyjął za ww. lata następujące wynagrodzenia

1989 r. – (...).56 zł

1990 r. – 2468500 zł + 4066666,66 zł + 1819999,99 zł

1991 r. – 9100000 zł

Zakład na podstawie ww. angaży uwzględnił kwoty wynagrodzenie zasadniczego powoda, które wynikają w takiej samej wysokości ze spornych kart wynagrodzeń w (...) za okres od 4.04.1989 r. do 31.05.1990 r. oraz w Związek (...) od 1.06.1990 r. do 16.11.1990 r. Z uwzględnionych przez ZUS oryginalnych angaży z ww. okresów zatrudnienia wynika, że powód był również uprawniony do dodatku funkcyjnego i premii uznaniowej zgodnie z regulaminem.

/niesporne, a nadto karty wynagrodzeń k. 4, umowy o pracę i angaże załączone do wniosku z 20.04.2024 r. w aktach emerytalnych – karty nienumerowane, wykaz wprowadzonych dochodów ubezpieczonego k. 63/64 akt kapitałowych/

Ponadto ZUS wydając ww. decyzję przyjął na podstawie karty wynagrodzenia za rok 1989 z w Zakładach (...) za rok 1989 r. kwotę wynagrodzenia w wysokości 213.555,00 zł, zamiast wynikającej z ww. karty wynagrodzeń kwoty 215.822,00 zł, gdyż od kwoty 215.822,00 zł organ rentowy odjął wyrównanie dodatku stażowego za rok 1988 w wysokości 2.267 zł, co dało łączną kwotę wysokości wynagrodzenia za 1989r. w wysokości 213.555 zł (215.822 zł - 2.267 zł), natomiast kwotę wyrównania dodatku stażowego za 1988r. w wysokości 2.267 zł Zakład doliczył do wysokości wynagrodzenia z roku, w którym przysługiwała tj. 1988 r. co jest uwidocznione na kartach wynagrodzeń z 1988 r., tj. 605.551 zł + 2.267 zł = 607.818 zł

/niesporne, a nadto karty wynagrodzeń k. 30a akt kapitałowych, wykaz wprowadzonych dochodów ubezpieczonego k. 63/64 akt kapitałowych/

Drugą zaskarżoną decyzją z dnia 8.10.2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. przyznał K. W. emeryturę zaliczkowo od dnia 1.09.2024 r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek.

Podstawę obliczenia emerytury stanowiła kwota składek na ubezpieczenie emerytalne i kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji składek i kapitału początkowego zewidencjonowanych na koncie do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury oraz kwota środków zewidencjonowanych na subkoncie z uwzględnieniem ich waloryzacji. Zakład wskazał, że emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia, dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę.

- kwota składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wynosi 321065,27 zł

- kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego wynosi 559824,80 zł,

- kwota środków zewidencjonowanych na subkoncie z uwzględnieniem ich waloryzacji wynosi 138973,09 zł,

- średnie dalsze trwanie życia wynosi 217,50 miesięcy,

- obliczona kwota emerytury wynosi 4689,03 zł

Emerytura została obliczona zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 c ustawy emerytalnej w następujący sposób:

( (...),27 + (...),80 + (...),09) : 217,50 = 4689,03 zł.

/decyzja w aktach emerytalnych ZUS k. 9/

Do hipotetycznego wyliczenia kapitału początkowego dla odwołującego na dzień
1.01.1999 r. pozwany organ rentowy przyjął następujące składniki wynagrodzenia ze spornych kart wynagrodzeń z okresu zatrudnienia w (...) i Związek (...) w okresach od 4.04.1989 r. do 31.05.1990 r. oraz od 1.06.1990 r. do 16.11.1990 r.:

1)  w 1989 r.

a)  uwzględniono:

Kwiecień - 59199 zł

Maj – 110223 zł

Czerwiec – 123284 zł

Lipiec - 143018 zł

Sierpień – 15500 zł, 208365 zł

Wrzesień – 248991 zł

Październik – 334401 zł

Listopad – 368260 zł

Grudzień – 307020 zł

b)  uwzględniono ww. kwotach na podstawie spornych kart wynagrodzeń podane w tych kartach kwoty dotyczące: dodatku funkcyjnego, premii, dodatku pracowniczego,

c)  dodatkowo przyjęto:

162987 zł – indeksacja,

60000 zł – fundusz nagród

d)  natomiast nie przyjęto składnika (...) z uwagi na brak określenia czego dotyczy.

Łącznie przyjęto kwotę 2141248 zł.

2)  w 1990 r.

a)  uwzględniono:

styczeń – 693678 zł

luty – 742080 zł

marzec – 802260 zł

kwiecień - 842380 zł

maj – 842380 zł

czerwiec – 255490 zł + 798200 zł

lipiec - 1113400 zł

Sierpień – 1113400 zł

Wrzesień – 833680 zł

Październik – 1351700 zł

Listopad – 924340 zł

Grudzień – 207260 zł

b)  dodatkowo uwzględniono zysk - 250300 zł, zasiłek chorobowy - 112315 zł, fundusz nagród - 50000 zł

c)  natomiast nie przyjęto odprawy z tytułu rozwiązania umowy o pracę, ekwiwalentu za urlop, gdyż składniki te nie stanowiły podstawy w 1990 r.

Łącznie przyjęto kwotę 11179163 zł.

Hipotetyczny wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego z lat 1986-1995 wyniósł 93,54% i został obliczony przy przyjęciu następujących zarobków z uwzględnieniem kart wynagrodzeń za lata 1989-1990:

-1986 r. 200703,00 zł, kwota rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za rok kalendarzowy 289140,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy w % - 69,14%

-1987 r. 312037,00 zł, kwota rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za rok kalendarzowy 350208,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy w % - 89,10%

- 1988 r. 607818,00 zł, kwota rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za rok kalendarzowy 637080,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy w % - 95,41%

- 1989 r. 2354803,00 zł, kwota rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za rok kalendarzowy 2481096,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy w % - 94,91%

- 1990 r. 17065775,00 zł, kwota rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za rok kalendarzowy 12355644,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy w % - 138,12%

-1991r. 11582700,00 zł, kwota rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za rok kalendarzowy 21240000,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy w % - 65,44%

- 1992 r. 21585800,00 zł, kwota rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za rok kalendarzowy 35220000,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy w % - 61,29%

-1993r. 70300000,00 zł, kwota rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za rok kalendarzowy 47940000,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy w % - 146,64%

-1994 r. 63098000,00 zł, kwota rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za rok kalendarzowy 63936000,00 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy w % - 118,43%

-1995 r. 3978,88 zł, kwota rocznego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za rok kalendarzowy 8431,44 zł, stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy w % - 56,63%.

Hipotetyczna wartość kapitału początkowego wyniosła 84513,35 zł.

Hipotetyczna wysokość emerytury przy uwzględnieniu ww. hipotetycznej wartości kapitału początkowego wyniosła na dzień 1.09.2024 r. 4899,45 zł brutto.

/hipotetyczne wyliczenia ZUS k. 37-45, pismo ZUS 19.09.2025 r. wraz z wyjaśnieniem komórki merytorycznej ZUS k. 63-66, karty wynagrodzeń k. 4/

Powyższy stan faktyczny został odtworzony na podstawie powołanych dokumentów oraz zeznań świadka i wnioskodawcy, albowiem dowody te okazały się w całości spójne i pozwoliły ustalić wynagrodzenie powoda bez obaw, że zostało ono zawyżone w badanych okresach zgodnie z hipotetycznym wyliczeniem pozwanego, którego powód nie kwestionował co do jego poprawności rachunkowej, a i Sąd nie znalazł z urzędu przyczyn do jego podważenia.

Co do spornych zarobków powoda w (...) i Związek (...) Sąd uznał, że złożone karty wynagrodzeń są wiarygodnym dowodem pomimo tego, że nie zostały podpisane przez upoważnioną osobę i nie zostały ostemplowane pieczęcią zakładu pracy, albowiem z zeznań świadka i powoda wynika, że są to oryginalne karty wynagrodzeń, a podane w nich kwoty wynagrodzenia zasadniczego korelują z kwotami tego wynagrodzenia wynikającymi z oryginalnych angaży z ww. okresów zatrudnienia jakie ubezpieczony złożył w ZUS, a które to angaże zostały uwzględnione przez pozwanego przy ustalaniu zarobków skarżącego w badanym okresie do wyliczenia kapitału początkowego. Ze złożonych do akt ZUS-owskich świadectw pracy z ww. okresów zatrudnienia a także z oryginalnych angaży z tych okresów zatrudnienia wynika, że faktycznie ubezpieczony otrzymywał zarówno premie, jak i dodatek funkcyjny, a kwoty tych składników wynagrodzenia zostały podane w kartach wynagrodzeń za okres od 4.04.1989 r. do 31.05.1990 r. i za okres od 1.06.1990 r. do 16.11.1990 r. W efekcie Sąd uznał, że dokumenty te wzajemnie ze sobą korelują, a przy tym karty wynagrodzeń nie noszą oznak przerabiania ani podrabiania. Wnioskodawca i świadek spójnie i logicznie zeznali w jaki sposób powód wszedł w posiadanie tych kart wynagrodzeń. W konsekwencji Sąd uznał, że powód udowodnił za pomocą przedmiotowych kart wynagrodzeń w zestawieniu z oryginalnymi angażami z tego okresu oraz własnymi zeznaniami i zeznaniami świadka, że sporne karty wynagrodzeń mogą posłużyć jako wiarygodny dowód do ustalenia także składników jego wynagrodzenia w postaci premii i dodatku funkcyjnego, których dotyczyło jego odwołanie a nadto także uwzględnionych przez ZUS pozostałych składników jego wynagrodzenia wynikających z tych kart jak: dodatek pracowniczy, indeksacja, fundusz nagród w 1989 r., a w 1990 r. zysk, zasiłek chorobowy i fundusz nagród. Co do nieuwzględnionego przez ZUS przy hipotetycznych wyliczeniach kapitału początkowego składnika (...) za 1989 r. i odprawy z tytułu rozwiązania umowy o pracę, a także ekwiwalentu za urlop, podanych w tych kartach wynagrodzeń powód nie zgłosił zastrzeżeń, a pominięcie ww. składników przez ZUS nie budzi zastrzeżeń Sądu.

Nadto Sąd zważył, że w przypadku drugiej spornej kwestii na podstawie dokumentów zalegających w aktach ZUS-owskich ustalono, że pozwany prawidłowo przyjął w 1989 r. zarobki powoda w (...) na podstawie karty wynagrodzeń za 1989 r., gdyż odliczenie wyrównania dodatku stażowego za ten rok w kwocie 2267 zł i jego doliczenie do zarobków za 1988 r. było prawidłowe. Zresztą powód nie kwestionował poprawności tak ustalonych zarobków w (...) w 1988 r. i 1989 r. po złożeniu odpowiedzi na odwołanie przez ZUS.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołania od obu zaskarżonych decyzji skutkują ich zmianą.

Sąd Okręgowy zważył, że emerytura, ustalana według zreformowanych zasad dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury, ustalonej w sposób określony w art. 25 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2023.0.1251), przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi, w jakim ubezpieczony przechodzi na emeryturę z uwzględnieniem ust. 5 i art. 183 (art. 26 ust. 1 ustawy emerytalnej).

Kwestia nabycia prawa do emerytury przez osoby urodzone po dniu 31 grudnia 1948 r. jest uregulowana w przepisie art. 24 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego, wynoszącego co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a i 50e i 184.

Obliczenie emerytury dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. odbywa się na zasadach określonych w art. 25-26c ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Z kolei z art. 25 ust. 1 ustawy wynika, że podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24 ustawy, stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173-175 oraz kwot środków zaewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b oraz art. 185.

Zgodnie z art. 26 ustawy emerytalnej, średnie dalsze trwanie życia ustala się dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego. Wiek ubezpieczonego w dniu przejścia na emeryturę wyraża się w ukończonych latach i miesiącach. Średnie dalsze trwanie życia ustala się wspólnie dla mężczyzn i kobiet oraz wyraża się w miesiącach. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza w formie komunikatu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" corocznie w terminie do dnia 31 marca tablice trwania życia, z uwzględnieniem ust. 3, dla wieku ubezpieczonych określonego w myśl ust. 2. Ogłoszone w ten sposób tablice średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn są podstawą przyznawania emerytur na wnioski zgłoszone od dnia 1 kwietnia do dnia 31 marca następnego roku kalendarzowego, z uwzględnieniem ust. 6.

W świetle zacytowanych przepisów jednym z podstawowych elementów obliczenia wysokości przyznanej ubezpieczonemu emerytury jest kapitał początkowy.

Stosownie do art. 173 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy na dzień wejścia w życie ustawy.

Kapitał początkowy stanowi równowartość kwoty obliczonej według zasad określonych w art. 174 pomnożonej przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia ustalone zgodnie z art. 26 ust. 3 dla osób w wieku 62 lat (ust. 2).

Zgodnie z art. 174 ust. 1 ustawy kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12.

Przepis ust. 2 art. 174 stanowi, że przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy:

1) okresy składkowe, o których mowa w art. 6;

2) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5;

3) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-3 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2, to jest w wymiarze nieprzekraczającym jednej trzeciej udowodnionych okresów składkowych.

W myśl ust. 3 w/w przepisu podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się przed dniem 1 stycznia 1999 roku.

Według ust. 3b w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2013 roku (w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 21 czerwca 2013 roku o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) jeżeli okres wskazany do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego obejmuje rok kalendarzowy, w którym ubezpieczony pozostawał w ubezpieczeniu społecznym na podstawie przepisów prawa polskiego jedynie przez część miesięcy tego roku, do obliczenia stosunku sumy kwot podstaw wymiaru składek i kwot, o których mowa w art. 15 ust. 3, w okresie tego roku do przeciętnego wynagrodzenia, przyjmuje się sumę kwot przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za ten rok kalendarzowy odpowiednią do liczby miesięcy pozostawania w ubezpieczeniu.

Natomiast w myśl ust. 7 analizowanego przepisu do obliczenia kapitału początkowego przyjmuje się kwotę bazową wynoszącą 100 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w II kwartale kalendarzowym 1998 roku. Ustęp 8 powyższego przepisu stanowi, że przy obliczaniu kapitału początkowego część kwoty bazowej wynoszącej 24 % tej kwoty mnoży się przez współczynnik proporcjonalny do wieku ubezpieczonego oraz okresu składkowego i nieskładkowego osiągniętego do dnia 31 grudnia 1998 roku.

Zgodnie natomiast z treścią ust. 8 przy obliczaniu kapitału początkowego część kwoty bazowej wynoszącej 24% tej kwoty mnoży się przez współczynnik proporcjonalny do wieku ubezpieczonego oraz okresu składkowego i nieskładkowego osiągniętego do dnia 31 grudnia 1998 roku, według wskazanego w nim wzoru.

Z kolei w myśl art. 15 ust. 1 powyższej ustawy podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust. 6 i art. 176.

Natomiast stosownie do brzmienia ust. 2a tego samego przepisu, jeżeli nie można ustalić podstawy wymiaru składek w okresie pozostawania w stosunku pracy wskazanym do ustalenia podstawy wymiaru emerytury i renty, za podstawę wymiaru składek przyjmuje się kwotę obowiązującego w tym okresie minimalnego wynagrodzenia pracowników, proporcjonalnie do okresu podlegania ubezpieczeniu i wymiaru czasu pracy.

Z kolei na postawie ust. 6 tego przepisu na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru emerytury lub renty może stanowić ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu.

Jak stanowi art. 15 ust. 4 w/w ustawy w celu ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty:

1.  oblicza się sumę kwot podstaw wymiaru składek i kwot, o których mowa w ust. 3, w okresie każdego roku z wybranych przez zainteresowanego lat kalendarzowych,

2.  oblicza się stosunek każdej z tych sum kwot do rocznej kwoty przeciętnego wynagrodzenia, ogłoszonej za dany rok kalendarzowy, wyrażając go w procentach, z zaokrągleniem do setnych części procentu,

3.  oblicza się średnią arytmetyczną tych procentów, która, z zastrzeżeniem ust. 5, stanowi wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury lub renty, oraz

4.  mnoży się przez ten wskaźnik kwotę bazową, o której mowa w art. 19, przy czym wskaźnik wysokości podstawy wymiaru nie może być wyższy niż 250%, jednakże przy ponownym przeliczeniu wysokości emerytury należy mieć na względzie, iż zgodnie z art. 111 ust. 2 ustawy uwzględnia się kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia.

W związku z treścią zacytowanych przepisów można stwierdzić, iż kwota kapitału początkowego zależy od długości udowodnionych okresów składkowych i nieskładkowych przebytych przed 1 stycznia 1999 rokiem, podstawy wymiaru oraz współczynnika proporcjonalnego do wieku ubezpieczonego, który służy do obliczenia tzw. części socjalnej.

Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11.10.2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. Nr 237, poz. 1412) zainteresowany zgłaszający wniosek o emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy powinien dołączyć do wniosku dokumenty stwierdzające: 1) datę urodzenia; 2) okresy uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokość; 3) stan zdrowia, a także wywiad zawodowy sporządzony przez płatnika składek, jeżeli ubezpieczony pozostaje w zatrudnieniu - w przypadku gdy prawo do świadczenia jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy; 4) wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu i uposażenia, przyjmowanych do ustalenia podstawy wymiaru świadczeń; 5) okoliczności niezbędne do ustalenia świadczeń przysługujących z zagranicznych instytucji ubezpieczeniowych, jeżeli umowy międzynarodowe, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, tak stanowią. W ust. 2 w/w paragrafu postanowiono, że dokumenty, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2 i 4, nie są wymagane, jeżeli konto ubezpieczonego zawiera dane pozwalające na ustalenie prawa i wysokości świadczenia. Z kolei w ust. 3 tego przepisu przewidziano, że dokumenty, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5, nie są wymagane, jeżeli zostały złożone w organie rentowym dla celów ustalenia kapitału początkowego albo prawa lub wysokości świadczeń na podstawie ustawy lub odrębnych przepisów.

Zgodnie z § 21 ust. 1 w/w rozporządzenia, środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument na podstawie, którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia.

Wskazana regulacja z § 21 ust. 1 w/w rozporządzenia, stanowiąca odpowiednik obowiązującego do 23.11.2011 r. § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno - rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz.U. nr 10, poz.49), wyznacza kierunek postępowania dowodowego, nie oznacza to jednak, aby wysokość uzyskiwanego uposażenia nie mogła być wskazana i w inny sposób, tak przy pomocy pisemnych środków dowodowych pochodzących od pracodawcy, czy też nawet dowodów pośrednich, nie wyłączając zeznań świadków - aczkolwiek wskazujących wprost na wysokość wynagrodzenia danego zainteresowanego ( tak m.in. wyrok SN z 25.07.1997 r., II UKN 186/97, OSNAP 1998/11/324, wyroki: SA w Warszawie z 4.03.1997 r., III AUa 105/97, Apel. W-wa 1997/2/7, SA w Rzeszowie z 27.06.1995 r., III AUa 177/95, OSA 1996/10/32).

Do ustalania podstawy wymiaru świadczeń przyjmuje się zarobki objęte obowiązkiem opłacania składek na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Oznacza to zatem, że przyjmuje się te składniki wynagrodzenia, które w rozumieniu przepisów o podstawie wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne, obowiązujących w danym okresie, podlegały składce na to ubezpieczenie.

Osoba ubiegającą się o emeryturę lub rentę musi wykazać wysokość przychodu stanowiącego podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne, a jeżeli była pracownikiem - wysokość wynagrodzenia. Za podstawę wymiaru emerytury przyjmuje się kwotę wynagrodzenia udowodnioną przez ubezpieczonego, która nie musi odpowiadać wysokości faktycznie uzyskanego wynagrodzenia.

Wysokość zarobków, której pochodną jest podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne, jest faktem mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 227 k.p.c.), który w postępowaniu przed sądem może być udowadniany wszelkimi środkami dowodowymi, które sąd uzna za celowe i pożądane ( zob. wyrok SN z 25.07.1997 r., II UKN 186/97, Lex nr 32696). Ograniczenie co do środków dowodowych obowiązujące w postępowaniu przed organem rentowym nie mają bowiem zastosowania w postępowaniu sądowym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. W postępowaniu cywilnym przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych w sprawie o wyliczenie wysokości emerytury możliwe jest zatem dopuszczenie i przeprowadzenie wszelkich dowodów, w tym także dowodu z zeznań świadków lub przesłuchania samego ubezpieczonego lub innych pracowników. Nie jest jednak możliwe wyliczenie wysokości emerytury w oparciu o jakąś hipotetyczną uśrednioną wielkość wynagrodzenia uzyskiwanego przez ubezpieczonego, bowiem uśrednione obliczenie wysokości wynagrodzenia nie może oddać indywidualnych cech właściwych dla danego stosunku pracy ( zob. wyrok SN z 4.07.2007 r., (...) UK 36/07, Lex nr 390123). Nie jest natomiast możliwe obliczanie wysokości emerytury wyłącznie na podstawie twierdzeń ubezpieczonego - muszą być one zawsze udowodnione.

Rzeczą sądu w sprawach o wysokość emerytury jest dokładne ustalenie wysokości wynagrodzenia otrzymywanego przez ubezpieczonego w danym okresie. Zarobki za poszczególne miesiące i wybrane lata kalendarzowe wykazane muszą być w sposób nie budzący wątpliwości w ściśle określonej kwotowo wysokości i co do odprowadzonych od nich składek na ubezpieczenie społeczne. Nie można natomiast przyjmować wysokości wynagrodzenia opartego wyłącznie na przypuszczeniach, czy też twierdzeniach ubezpieczonego, jak też dowodach niejasnych. Przepisy prawa ubezpieczeń społecznych są normami bezwzględnie obowiązującymi i nie zawierają unormowań pozwalających na ustalanie wynagrodzeń w sposób przybliżony ( tak trafnie SA w Ł. w wyroku z 19.10.2016 r., III AUa 2185/15LEX nr 2152862).

W sprawach emerytalno – rentowych wyliczenie wysokości świadczenia może nastąpić wyłącznie na podstawie zarobków faktycznie otrzymanych i to tych, od których istniał obowiązek odprowadzania składki na ubezpieczenie społeczne, co wynika jednoznacznie z treści art.15 ww. Ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Zasada obliczania świadczeń w oparciu o rzeczywiste zarobki nie może zatem zostać zastąpiona domniemaniem wynagrodzenia w danym roku kalendarzowym. Przepisy z zakresu ubezpieczeń społecznych są normami bezwzględnie obowiązującymi i nie zawierają unormowań pozwalających na ustalenie wynagrodzenia w sposób przybliżony lub prawdopodobny. Prymat nadany dokumentacji pracowniczej prowadzi do gradacji mocy dowodowej polegającej na tym, że dokumentacja ta stanowi podstawę weryfikacji pozostałych dowodów przedłożonych przez strony.

Kierując się powyższymi uwagami, Sąd przeprowadził postępowanie dowodowe a następnie dokonał wszechstronnej oceny całokształtu zebranych dowodów, której szczegółową analizę zaprezentował we wcześniejszej części uzasadnienia, wobec czego nie ma potrzeby powielania w tym miejscu tej argumentacji. Wskazać natomiast należy, że uznając, iż karty wynagrodzeń załączone do odwołania przez powoda były wiarygodnym środkiem dowodowym dla ustalenia rzeczywistych zarobków ubezpieczonego w (...) i Związek (...) Sąd uznał, że należy uwzględnić również podane w tych kartach dodatkowe składniki wynagrodzenia skarżącego, które ZUS przyjął do hipotetycznych wyliczeń kapitału początkowego, gdyż zostały one należycie udowodnione przez powoda w n/n postępowaniu. Uprawnienie do tych dodatkowych składników wynikało z oryginalnych angaży z obu ww. okresów zatrudnienia w (...) i Związek (...), których autentyczności pozwany nie kwestionował i na podstawie, których uwzględnił kwoty zasadniczego wynagrodzenia skarżącego przy wydaniu zaskarżonej decyzji kapitałowej. Sąd dał wiarę, że podane w kartach wynagrodzeń kwoty spornych dodatkowych składników wynagrodzenia powoda są wiarygodne, skoro uprawnienie do nich wprost wynika z umów, angaży i świadectw pracy z ww. okresów zatrudnienia w (...) i Związek (...), skoro podane w tych kartach wynagrodzenie zasadnicze także zgadzało się z kwotami wynikającymi z ww. angaży.

Podkreślić należy, że powód nie wniósł żadnych zastrzeżeń do hipotetycznego wyliczenia ZUS, ale wprost oświadczył na ostatnim terminie rozprawy, że wnosi o uwzględnienie tego wyliczenia przez Sąd.

Sąd uznał, że wyliczenia te są też poprawne pod względem rachunkowym i w efekcie przyjął hipotetyczne wyliczenia ZUS co do wwpw kapitału początkowego liczonego z lat 1986-1995, czyli w zakresie zarobków rocznych z lat 1989-1990 przy uwzględnieniu kwot wynikających ze złożonych za te lata kart wynagrodzeń przez powoda i wyliczonego w % stosunku podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy, co dało ostatecznie wwpw kapitału początkowego 93,54% - i taki Sąd uznał za prawidłowy, a nadto korzystniejszy niż przyjęty w zaskarżonej decyzji kapitałowej z dnia 4.10.2024 r. w wysokości 81,51%. Sąd uznał też, że wyliczona hipotetyczna wartość kapitału początkowego przez ZUS, która wyniosła 84513,33 zł jest korzystniejsza niż wynikająca z ww. zaskarżonej decyzji kapitałowej, gdzie była wyliczona na kwotę 78126,29 zł. W następstwie tych hipotetycznych wyliczeń dotyczących kapitału początkowego dla wnioskodawcy okazało się, że również wyliczona przez ZUS hipotetycznie kwota emerytury na dzień 1.09.2024 r. w wysokości 4899,45 zł jest korzystniejsza niż wyliczona w zaskarżonej decyzji emerytalnej z dnia 8.10.2024 r. kwota emerytury 4689,03 zł.

Co do drugiej spornej kwestii zarobków powoda w (...) w 1989 r. na podstawie karty wynagrodzeń za 1989 r. Sąd uznał, że odliczenie przez ZUS wyrównania dodatku stażowego za ten rok w kwocie 2267 zł i jego doliczenie do zarobków za 1988 r. było prawidłowe. Powód, jak już wcześniej wskazano, nie kwestionował poprawności tak ustalonych zarobków w (...) w 1988 r. i 1989 r. po złożeniu odpowiedzi na odwołanie przez ZUS, zatem należało uznać, że ostatecznie kwestia ta została w toku n/n procesu należycie wyjaśniona przez pozwanego i odwołujący nie popierał w dalszym toku postępowania swojego odwołania w tej części.

Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 [14] § 2 k.p.c. zmienił zaskarżone decyzji uznając, że odwołania okazały się zasadne i doprowadziły do zmiany wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego, który został ustalony w n/n procesie z kolejnych 10 lat kalendarzowych od 1986 r. do 1995 r. na 93,54 %, co wpływa na wysokość kapitału początkowego i oczywiście będzie się przekładało także na wyliczenie świadczenia emerytalnego powoda, o czym orzeczono, jak w sentencji wyroku.