Wyrok z 19 grudnia 2025, sygn. I C 2529/24
Sygn. akt: I C 2529/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 grudnia 2025 roku
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
|
Przewodniczący: |
SSO Joanna Cyganek |
|
Protokolant: |
stażysta Izabela Daszkowska |
po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2025 roku w Bydgoszczy
na rozprawie
sprawy z powództwa M. M. (1) i M. M.
przeciwko Bankowi (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W.
o zapłatę
1. oddala powództwo;
2. zasądza od powodów solidarnie na rzecz pozwanego kwotę 5.434 zł (sześć tysięcy czterysta trzydzieści cztery złote) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu.
SSO Joanna Cyganek
Sygn. akt I C 2529/24
UZASADNIENIE
Pozwem skierowanym przeciwko Bankowi (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W., powodowie M. M. (1) i M. M. (2) wnieśli o zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów kwoty 178.195,32 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 4 maja 2024 roku do dnia zapłaty w związku z przesłankowym ustaleniem nieważności umowy o kredyt waloryzowany do waluty CHF.
Powodowie domagali się także zasądzenia na ich rzecz od pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, w wysokości dwukrotności stawki minimalnej.
W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazali, że działając jako konsumenci, zawarli z pozwanym umowę o kredyt hipoteczny, udzielony w złotym polskim, waloryzowany kursem CHF. Ich zdaniem umowa zawiera w swojej treści postanowienia niedozwolone, które nie podlegały negocjacjom. Podniesiono, że pozwany bank przy zawieraniu umowy posłużył się opracowanym przez siebie wzorcem umownym, którego treść nie była przedmiotem negocjacji i obopólnych ustaleń. Wskazano również, że w postanowieniach umowy nie zostały sprecyzowane przesłanki ustalania przez bank kursów kupna waluty obcej. Zdaniem powodów w okolicznościach niniejszej sprawy doszło do rażącego naruszenia ich interesów jako konsumentów, gdyż zaciągając zobowiązanie finansowe nie byli w stanie w jakikolwiek racjonalny i przewidywalny sposób oszacować konsekwencji finansowych swojej decyzji. Powodowie wskazali, że postanowienia stosowane przez pozwanego dotyczące zasad ustalania kursu waluty dla wypłat kredytu są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interes konsumenta. Na skutek nieważności przedmiotowej umowy całość środków pobranych przez pozwanego od powodów stanowi świadczenie nienależne, którego zwrotu powodowie domagają się w niniejszym pozwie na podstawie treści art. 405 k.c.
W odpowiedzi na pozew pozwany domagał się oddalenia powództwa w całości oraz zasądzenia od powodów na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu pozwany zakwestionował żądanie powodów zarówno co do zasady jak i wysokości. Podniósł przy tym okoliczność zawarcia pomiędzy stronami porozumienia z 1 kwietnia 2021 r. na podstawie którego kredyt indeksowany został przewalutowany na kredyt w PLN, a powodowie po rozważeniu skutków ewentualnego uznania spornych postanowień umowy kredytu w brzemieniu sprzed zawarcia porozumienia za abuzywne odstąpili od powoływania się na ich niedozwolony charakter.
Na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 roku, Sąd pouczył powodów o skutkach ewentualnego uwzględnienia powództwa w zakresie żądania ustalenia nieistnienia nieważności umowy kredytu. Powodowie oświadczyli, że pouczenie rozumieją, wyrażają zgodę na skutki prawne i chcą unieważnienia umowy.
Pismem procesowym z 2 grudnia 2025 r. pozwany podniósł zarzut powagi rzeczy ugodzonej na skutek zawarcia przez strony porozumienia z 1 kwietnia 2021 r., w którym to powodowie zrzekli się roszczeń podniesionych w toku niniejszego postępowania. Pozwany wskazał, iż z uwagi na złożone przez powodów oświadczenie, nie może on skutecznie kwestionować zawartej umowy.
W dalszym toku procesu strony nie zmieniły swoich dotychczas zajmowanych stanowisk w sprawie.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Powodowie M. M. (1) i M. M. (2) w dniu 18 marca 2005 roku zawarli z pozwanym umowę o (...) indeksowany kursem franka szwajcarskiego. Na podstawie tego zobowiązania, bank przekazał do dyspozycji powodów kwotę 70.000,00 zł, która to kwota miała zostać przeznaczona na spłatę kredytu mieszkaniowego w kwocie 53.000 zł oraz spłatę kredytu samochodowego w kwocie 17.000 zł (§ 2 ust. 1-4 umowy).
Udzielony powodom kredyt był indeksowany do CHF, po przeliczeniu wypłaconej kwoty zgodnie z kursem kupna CHF według Tabeli Kursów Walut Obcych (TKWO) obowiązującej w banku w dniu uruchomienia kredytu. (§ 2 ust. 2 umowy).
Strony zobowiązania umówiły się, że okres kredytowania wyniesie 420 miesięcy (§ 2 ust. 6 umowy).
Kredyt był oprocentowany według zmiennej stopy procentowej. Oprocentowanie kredytu wynosiło 2,52% w stosunku rocznym, co stanowiło sumę stopy referencyjnej LIBOR 3M (CHF) obowiązującej w dniu sporządzenia umowy oraz marży w wysokości 1,80 p.p. stałej w całym okresie kredytowania. Oprocentowanie kredytu ulegało zmianie w zależności od zmiany stopy referencyjnej LIBOR 3M (CHF). (§ 6 umowy)
Na podstawie łączącej strony umowy, kredytobiorca był zobowiązany do spłaty kwoty kredytu w 420 miesięcznych ratach w złotych polskich, z zastosowaniem kursu sprzedaży CHF obowiązującego w dniu płatności raty kredytu, zgodnie z Tabelą Kursów Walut Obcych (...) Spłata kredytu następowała poprzez bezpośrednie potrącanie przez bank należnych mu kwot z rachunku kredytobiorcy w banku (§ 7 umowy).
Integralną część Umowy stanowił Regulamin (§ 10 ust. 2 Umowy).
W przypadku kredytu w walucie obcej, kwota raty spłaty obliczona była według kursu sprzedaży dewiz, obowiązującego w banku na podstawie obowiązującej w banku Tabeli Kursów Walut Obcych z dnia spłaty (§ 8 ust. 3 regulaminu).
Bank umożliwiał przewalutowanie kredytu. Przewalutowanie następowało w ciągu 14 dni roboczych od dnia złożenia wniosku o przewalutowanie. Przewalutowanie następowało według kursów sprzedaży dewiz z dnia złożenia wniosku o przewalutowanie na podstawie obowiązującej w banku Tabeli Kursów Walut Obcych w przypadku zmiany waluty z waluty obcej na PLN (§ 11 ust. 3 i 4 pkt 2 regulaminu).
( dowód : umowa kredytu, k. 26-29; Regulamin, k. 30-47; wniosek o kredyt, k. 108-110)
Strony 1 kwietnia 2021 roku zawarły porozumienie, zgodnie z którym Kredytobiorca, wobec zadłużenia w wysokości 25.506,04 CHF, z tytułu kredytu hipotecznego udzielonego przez pozwany bank na podstawie umowy kredytu, dokonał wcześniejszej całkowitej spłaty tego kredytu ustalonej w kwocie w PLN po kursie 3,6521. Był to kurs indywidualnie negocjowany, bowiem średni kurs franka szwajcarskiego w dniu 1 kwietnia 2021r. według tabeli NBP wyniósł 4,1473 zł.
W § 3 ust. 1 porozumienia wskazano, iż łącząca strony umowa kredytu w dotychczasowym brzmieniu zawierała postanowienia o treści tożsamej z postanowieniami wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa UOKiK pod numerami 3178 i 3179. W ust. 3 porozumienia wskazano, iż skutkiem uznania wskazanych klauzul indeksacyjnych za niedozwolone jest uznanie umowy kredytu za nieważną w całości lub uznanie że strony nie są związane klauzulami przy jednoczesnym związaniu umową kredytu w pozostałym zakresie.
W § 3 ust. 8 porozumienia powodowie oświadczyli, że odstępują oni od powoływania się na niedozwolony charakter klauzul indeksacyjnych zawartych w umowie oraz wyrażają dobrowolna i świadomą zgodę na te klauzule i związanie umową kredytu z uwzględnieniem tych klauzul.
(dowód: porozumienie z 1 kwietnia 2021 r., k. 114-115)
Powodowie poszukiwali dla siebie korzystnej oferty kredytowej w CHF na spłatę wcześniej zaciągniętego droższego kredytu w PLN. Umowa zawarta została przez strony, z wykorzystaniem przedłożonego przez bank wzorca umownego, bez możliwości negocjacji jej treści w zakresie kwestionowanych postanowień. Swoboda wyboru powodów ograniczała się jedynie do możliwości jej zawarcia, bądź odmowy zawarcia umowy na warunkach przedstawionych jednostronnie przez pozwany bank. Powodowie w kredytowanej nieruchomości mieszkali do czerwca 2025 roku. Następnie nieruchomość została sprzedana. W kredytowanej nieruchomości podany był adres korespondencyjny działalności gospodarczej powoda, która nie była tam wykonywana. Mieszkanie nie było także przedmiotem najmu.
(dowód: zeznania powodów na rozprawie 10 lipca 2025 r., k. 242-243v.)
Sąd zważył, co następuje:
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie w/w dokumentów złożonych przez strony w toku postępowania, jak również w oparciu o zeznania powodów.
Sąd uznał za wiarygodne oraz przydatne dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawy dokumenty zebrane w aktach sprawy, albowiem zostały one sporządzone we właściwej formie, przewidzianej dla danego typu dokumentów. Ponadto autentyczność tych dokumentów nie budziła wątpliwości Sądu ani stron postępowania.
Zeznania powodów sąd również ocenił jako wiarygodne, spójne i logiczne. Znajdowały one potwierdzenie w przeprowadzonych dowodach z dokumentów. Powodowie przedstawili okoliczności, w których zaproponowano im zawarcie umowy kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem CHF, jak również wskazali na zapewnienia pracownika banku co do korzystnego charakteru takiej umowy. powołali się także na brak rzetelnych pouczeń pracowników pozwanego w zakresie ryzyka wzrostu kursu franka.
Sąd na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. pominął wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków A. K. i E. Ś., uznając dowód ten za nieprzydatny dla rozpoznania sprawy, gdyż okoliczności, które miały być przedmiotem zeznań świadków dotyczyły wyłącznie ogólnych zasad i procedur banku związanych z zawieraniem umów tego rodzaju, które są przedmiotem sporu stron. Dla oceny zasadności żądań powodów kluczowe znaczenie miało natomiast to, w jaki sposób realizowane były te procedury przy zawieraniu umowy konkretnie z nimi, w szczególności sposobu pouczenia o wszelkich ryzykach wiążących się z zawarciem umowy, w których wysokość raty i salda zadłużenia określonego w złotych polskich zależała od kursu franka szwajcarskiego.
Sąd na tej samej podstawie pominął wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego zawarty w pozwie i odpowiedzi na pozew jako nieprzydatny dla rozstrzygnięcia, zmierzający do przedłużenia postępowania i nieuzasadnionego wzrostu jego kosztów. Podkreślenia wymaga to, że wysokość dochodzonych przez powodów roszczeń była możliwa do ustalenia na podstawie przedłożonych do akt zaświadczeń pozwanego banku. Zaznaczyć należy, że nie ma znaczenia dla dokonywanej oceny to, w jaki sposób bank rzeczywiście ustalał kurs w trakcie wykonywania umowy i jaka była relacja kursu banku do kursu rynkowego. Istotne jest jedynie, że postanowienia umów dawały przedsiębiorcy nieograniczoną swobodę w wyznaczaniu kursu waluty, a w konsekwencji – wysokości zobowiązań konsumenta.
Powództwo w niniejszej sprawie podlegało oddaleniu.
Sąd w pierwszej kolejności, bacząc na całokształt ustalonego w sprawie stanu faktycznego, doszedł do przekonania, iż Umowa kredytu zawarta przez strony w dniu 18 marca 2005 r. (...) zawierała w swojej treści postanowienia niedozwolone, które czyniły to zobowiązanie nieważnym. Umowa ta bowiem zawierała postanowienia abuzywne, wprowadzające mechanizm waloryzacji, które przewidywały przeliczenie kredytu według dwóch mierników (kursu kupna i kursu sprzedaży) ustalonego jednostronnie przez bank (§ 2 ust. 1 i 2, § 6 Umowy oraz § 8 ust. 3, 11 ust. 3-4 Regulaminu).
Zgodnie z art. 69 ust. 1 Ustawy Prawo bankowe, przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Oznacza to, że kredytobiorca jest zobowiązany do zwrotu określonej kwoty środków pieniężnych, którą winna wyznaczać kwota kapitału mu udostępnionego i wykorzystanego przez kredytobiorcę powiększonych o odsetki, których wysokość również szczegółowo musi zostać określona. Podkreślić należy, iż co do zasady ani przed 26 sierpnia 2011 r., tj. przed dodaniem art. 69 ust. 2 pkt 4a do Ustawy prawo bankowe, ani począwszy od tego dnia, zawieranie umów o kredyt denominowany lub indeksowany nie było ustawowo zakazane. Zastosowanie klauzul waloryzacyjnych (walutowych) jest bowiem w umowie kredytu dopuszczalne co do zasady. Nie narusza ani zasady nominalizmu, ani też zasady swobody umów z art. 353 1 k.c., jeżeli pozwala na określenie koniecznych przedmiotowo postanowień umowy kredytowej, określonych w art. 69 ustawy z 1997 r. Prawo bankowe, (tak w wyroku SA w Warszawie z dnia 26 sierpnia i 2020 r., sygn. akt VI ACa 801/19). W umowie o treści obowiązującej do 1 kwietnia 2021 r. (do dnia zawarcia porozumienia) nie określono zobowiązania kredytobiorcy, gdyż zgodnie z § 2 ust. 2 Umowy zobowiązanie powodów określone miało być w CHF dopiero w dacie uruchomienia środków i nie mogło być określone w dacie zawarcia umowy, gdyż nie był znany kurs po którym miało nastąpić przeliczenie. Zdaniem Sądu było to sprzeczne z przywołanym przepisem. Ponadto pomimo ustalenia wysokości zobowiązania powodów w dacie uruchomienia kredytu, zobowiązanie to nadal było zmienne mając na uwadze fakt, że powodowie zobowiązani byli spłacać kredyt w złotych po kursie ustalanym na dzień spłaty, którego sposobu nie znali i nie byli w stanie określić.
Przedmiotowa umowa do dnia przewalutowania kredytu na podstawie porozumienia z 1 kwietnia 2021 r. nie była dotknięta bezwzględną nieważnością, o której mowa w art. 58 § 1 k.c. Umowy o kredyt waloryzowany w ocenie Sądu nie były sprzeczne z ustawą ani nie miały na celu obejście przepisów ustawy. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 6 lutego 2023 r. w sprawie V ACa 1083/22, sam mechanizm waloryzacji nie musi stanowić instrumentu kształtującego obowiązki kredytobiorcy sprzecznie z dobrymi obyczajami ani też naruszać w sposób rażący interesów kredytobiorcy, przy założeniu jednak, że zasady tego mechanizmu są precyzyjnie i jasno określone w oparciu o jednoznaczne i obiektywne kryteria, a konsument został należycie poinformowany przez bank o wszelkich ryzykach i ich rzeczywistej skali i zastosowanym mechanizmie i w rezultacie mógł wyrazić świadomą wolę związania się taką umową. Zdaniem Sądu brak też podstaw do przyjęcia, że umowa była co do zasady sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, skoro w początkowym okresie oferowały klientom niższe raty niż przy kredytach złotowych i pozwalały na zrealizowanie ich zamierzeń dotyczących zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Badanie umowy pod kątem ewentualnej abuzywności jej postanowień możliwe jest jedynie w odniesieniu do umowy ważnej, zatem nie spełniającej cech wskazanych w art. 58 § 1 i 2 k.c., a nadto przepis art. 385 1 § 1 k.c. w odniesieniu do postanowienia abuzywnego ma charakter lex specialis w stosunku do przepisu art. 58 § 1 i 2 k.c. (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 3 marca 2023 r., sygn. akt V ACa 1086/22). Sąd nie znalazł podstaw do uznania nieważności umowy w myśl art. 58 § 1 i 2 k.c.
Zdaniem Sądu postanowienia umowne wprowadzające mechanizm waloryzacji, które przewidywały przeliczenie kredytu według dwóch mierników (kursu kupna i kursu sprzedaży) ustalonego jednostronnie przez Bank, w szczególności: § 2 ust. 2 i § 7 ust. 1 Umowy, uznać należy za niedozwolone postanowienia umowne. Zgodnie z art. 385 1 § 1 k.c., postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Z przytoczonego przepisu wynika, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są klauzule umowne, które spełniają łącznie trzy przesłanki: zawarte zostały w umowach z konsumentami, kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszają interesy konsumenta. Stwierdzenie niedozwolonego charakteru postanowienia umownego jest natomiast wyłączone, gdy postanowienie umowne: zostało indywidualnie uzgodnione z konsumentem lub określa główne świadczenia stron i jest sformułowane w sposób jednoznaczny.
Jak wynika z art. 385 1 § 3 k.c., nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że Umowa została sporządzona przez Bank na standardowym wzorcu. O braku rzeczywistego wpływu powodów na treść poszczególnych postanowień umownych świadczą również okoliczności jej zawarcia. Umowa została bowiem przygotowana według standardowego wzorca i przedstawiona kredytobiorcom w wersji gotowej do podpisu. Rzeczywisty wpływ powodów na umowę ograniczał się do jej podpisania lub niepodpisania. Powodowie mogli mieć ewentualny wpływ na wysokość kredytu, czas kredytowania oraz walutę kredytu, co było zgłaszane na etapie wniosku kredytowego a nie Umowy. Niejednoznaczność klauzul waloryzacyjnych mogła zostać usunięta przez udzielenie powodom przed zawarciem umowy odpowiedniej informacji o ryzyku walutowym i ryzyku zmiany stopy procentowej, co nie miało miejsca (zob. wyrok TSUE z 20 września 2017 r. w sprawie A. i inni vs. (...) SA, C-186/16, pkt 51).
Sporne klauzule stanowiły przy tym element określenia głównego świadczenia stron, gdyż miały być wykorzystywane do określenia zarówno wysokości świadczenia Banku, jak i późniejszych świadczeń kredytobiorcy (zob. wyrok SN z dnia 30 września 2020 r., I CSK 556/18, niepubl. i przywołane tam orzecznictwo). Sąd wskazuje również, że działania pozwanego Banku nie zapewniły konsumentowi informacji wystarczających do podjęcia świadomej i rozważnej decyzji, a w konsekwencji nie doszło do uchylenia niejednoznaczności spornych postanowień umowy w stopniu wyłączającym badanie abuzywności. Na etapie zawierania Umowy kredytu powodom nie przedstawiono informacji pozwalających zrozumieć, skalę obciążającego ich ryzyka ekonomicznego. Umowa kredytu oraz Regulamin nie zawierały żadnego mechanizmu chroniącego konsumenta przed niczym nieograniczonym ryzykiem związanym z zawartym kredytem hipotecznym. Nie ma przy tym znaczenia, czy w Banku istniały i były wdrożone procedury ustalania kursów na potrzeby tabel oraz czy i na ile kursy te miały charakter rynkowy. Jest dla Sądu oczywiste że takie procedury w Banku obowiązywały. Przy ocenie abuzywności przedmiotem badania są bowiem postanowienia umowne według stanu z chwili zawarcia umowy (zob. uchwałę 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17, OSNC 2019, nr 1, poz. 2), nie zaś praktyka wykonywania umów przez jedną ze stron. W tym stanie rzeczy nie zachodzi żadna z przesłanek negatywnych, która wyłączałaby stwierdzenie abuzywności. Zauważyć przy tym należy, że nawet wprowadzenie ewentualnych zmian dotyczących sposobu spłaty kredytu (spłata kredytu bezpośrednio w walucie CHF) czy ograniczenie spreadu walutowego, nie sanuje umowy.
Podsumowując rozważania na temat abuzywnego charakteru postanowień zawartych w Umowie kredytu (...), należy uznać, że przedmiotowa umowa zawarta między stronami była w całości nieważna. Z okoliczności sprawy wynika, że bez postanowień dotkniętych nieważnością umowa nie zostałaby zawarta. Jej istotą było bowiem udzielenie kredytu waloryzowanego. Bez mechanizmów spłaty rat kredytu i ustalenia oprocentowania bank nie zawarłby tej umowy. Były to bowiem rozwiązania przez niego określone, stanowiące narzucony przez niego wymóg i zapewniające mu osiągnięcie zysku. Te mechanizmy regulowały główne świadczenia stron wobec siebie.
Jednakże, mając na uwadze powyższe, Sąd wskazuje, że powództwo w niniejszej sprawie nie zasługiwało na uwzględnienie, z uwagi na fakt, że powodowie nie posiadali w niniejszej sprawie legitymacji procesowej czynnej materialnej do dochodzenia roszczenia w niniejszej sprawie. Podstawą oddalenia powództwa jest zatem okoliczność, że ich uprawnienie do kwestionowania umowy objętej porozumieniem w przedmiocie przewalutowania oraz zrzeczenia się prawa do powoływania się na abuzywność umowy pierwotnej wygasło. Sąd bowiem uznał, że w okolicznościach sprawy brak jest wątpliwości co do tego, iż strony niniejszego postępowania w dniu 1 kwietnia 2021 roku skutecznie zawarły porozumienie regulujące ich wzajemne roszczenia i uprawnienia w związku z zawartą umową kredytu hipotecznego (...) w dniu 18 marca 2005 r. W porozumieniu tym w zawarto także oświadczenie powodów, zgodnie z którym odstępują oni od powoływania się na niedozwolony charakter klauzul indeksacyjnych zawartych w umowie oraz wyrażają dobrowolna i świadomą zgodę na te klauzule i związanie umową kredytu z uwzględnieniem tych klauzul. Nadto, zgodnie z treścią porozumienia, doszło do całkowitej spłaty kredytu i wygaśnięcia zobowiązania, po dokonaniu przewalutowania kredytu na złotówki po kursie franka szwajcarskiego wynegocjowanym indywidualnie. Jak ustalono w sprawie, kurs ten był o około 50 groszy niższy, niż średni kurs NBP w kwietniu 2021r. Wobec powyższego brak jest podstaw do uznania, aby porozumienie to obarczone było jakimikolwiek wadami oświadczenia woli, bądź też zawierało postanowienia abuzywne. Samo izolowane oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do podnoszenia abuzywności zapisów umowy kredytowej mogłoby być uznane za niezgodne z prawem, ale w tym przypadku indywidualne uzgodnienia co do zakończenia obowiązywania umowy stoją na przeszkodzie uznaniu tej niezgodności z prawem. Należy podkreślić, że wbrew treści zeznań powodów, powód wielokrotnie telefonował do banku, bank także kontaktował się z powodem w celu ostatecznego ustalenia warunków porozumienia. Nie sposób więc uznać, aby powód był nieświadomy skutków zawarcia umowy kredytowej w dniu podpisania porozumienia. W tych okolicznościach zarzut powagi rzeczy ugodzonej podniesiony przez pozwanego jest w całości zasadny. Nie ma przy tym, w ocenie Sądu, decydującego znaczenia, kiedy ten zarzut podniesiono, bowiem z punktu widzenia prawa materialnego okoliczności wskazujące na skutki prawne zawartego porozumienia znalazły się już w odpowiedzi na pozew. Jest to materialnoprawny zarzut niweczący prawo powodów, dlatego nie może zostać pominięty przy ocenie zasadności roszczenia.
Reasumując, strona powodowa nie wykazała, iż przysługuje jej skuteczne względem pozwanego roszczenie dochodzone niniejszym pozwem, przy czym brak jest podstaw zarówno do zasądzenia żądanej w pozwie kwoty jak i unieważnienia spornej umowy kredytu. Zawarcie bowiem porozumienia pomiędzy stronami skutkuje wygaśnięciem legitymacji materialnej po stronie powodów, a skoro w następstwie zawartego porozumienia powodowie oświadczyli o odstąpieniu od powoływania się na niedozwolonych klauzul zawartych w umowie, to nie przysługuje im już żadne roszczenie, którego mogliby skutecznie dochodzić przed sądem. W związku z powyższym, okoliczności te skutkowały oddaleniem powództwa, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku.
Jednocześnie warta zauważenia pozostaje okoliczność, iż w trakcie niniejszego postępowania powodowie byli reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd wskazuje, że powodowie mogli zostać pouczeni o konsekwencjach zawartego porozumienia i uchylić się od złożonego oświadczenia woli, chociażby z uwagi na złożenie go pod wpływem błędu, ale tego nie zrobili. Wady oświadczenia woli skutkujące nieważnością względną czynności prawnej (takie jak błąd, groźba, podstęp czy wyzysk) nie są natomiast brane przez sąd pod uwagę z urzędu, lecz jedynie na zarzut strony, która złożyła wadliwe oświadczenie i która uprawniona jest do uchylenia się od jego skutków prawnych.
Na marginesie Sąd wskazuje, że zawarte pomiędzy powodami a pozwanym Bankiem porozumienie, nie może być także uznane za krzywdzące dla powodów. Z materiału dowodowego wynika bowiem, że powodowie, działając w pełni świadomie i dobrowolnie, wynegocjowali z bankiem warunki spłaty pozostałej części zadłużenia po kursie waluty korzystniejszym niż ten, który wynikał z obowiązującej w dacie zawarcia porozumienia Tabeli Kursów Walut Obcych pozwanego banku. W konsekwencji, porozumienie to przyniosło powodom realną korzyść ekonomiczną.
O kosztach procesu orzeczono w punkcie drugim sentencji wyroku z uwzględnieniem wyniku sprawy, którą powodowie przegrali w całości.
Zgodnie z treścią art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Na koszty procesu, które poniósł pozwany składały się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 5.400 zł oraz opłaty skarbowe od pełnomocnictwa – 34 zł. O odsetkach orzeczono zgodnie z art. 98 § 1 1 k.p.c. Wysokość przyznanych pozwanemu kosztów zastępstwa procesowego Sąd ustalił na podstawie § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
SSO Joanna Cyganek