Uzasadnienie z 19 grudnia 2025, sygn. IV Ka 723/25

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IV Ka 723/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

2

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 15.07.2025r. w sprawie II K 641/24

0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☒ inny

0.11.3. Granice zaskarżenia

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☒ w części

☐co do winy

☐co do kary

☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☒uchylenie

☒zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

0.12.1. Ustalenie faktów

0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

0.12.2. Ocena dowodów

0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.,

Zarzuty podniesione przez obrońcę B. Ł. (2) :

1. zarzut obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wyroku tj.:

a. art. 170 §2 i 5 kpk poprzez oddalenie wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej lub biegłego medycyny sądowej w połączeniu z biegłym z dziedziny techniki samochodowej, celem udzielenia odpowiedzi na pytanie: czy w przypadku, gdyby prędkość pojazdu marki P. w chwili uderzenia w prawy bok pojazdu N. kierowanego przez oskarżonego B. Ł. (1) wynosiła 70 km/h, obrażenia na ciele C. B. również byłyby śmiertelne, czy też miałyby charakter przyżyciowy,

b. art. 638 pkt 1 kpk, art. 618 §1 pkt 2 kpk w zw. z §7 ust. 1 i §11 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, poprzez bezzasadne zasądzenie solidarnie od oskarżonych B. Ł. (2) i S. S. na rzecz oskarżyciela posiłkowego F. B. kwoty 11.478,38 zł. z tytuły zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego, która to kwota znacząco przewyższa wysokość stawki maksymalnej przewidzianej przez prawo, pomimo braku ku temu podstaw statuowanych niewielką ilością rozpraw w niniejszej sprawie i stosunkowo nieskomplikowanym jej charakterem,

c. art. 50 kpk poprzez łączne rozpoznanie w jednym postępowaniu sprawy oskarżonego B. Ł. (1) i oskarżonego S. S., w wyniku czego B. Ł. (1) nie mógł realizować uprawnień jako oskarżyciel posiłkowy wobec S. S.;

2. zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na jego treść, poprzez przyjęcie, iż:

a. zasadnym jest orzeczenie wobec oskarżonego B. Ł. (2) środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje ku temu podstaw, w szczególności biorąc pod uwagę te same przesłanki, które legły u podstaw braku orzeczenia takiego środka wobec S. S., w sytuacji gdy oskarżony po zdarzeniu nadal posiada prawo jazdy, co wzmacnia tezę przeczącą temu, iż jest on kierowcą niebezpiecznym. Wymagającym czasowej eliminacji z ruchu drogowego,

b. przypisane oskarżonemu B. Ł. (1) zachowanie polegające na naruszeniu zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym doprowadziło do zdarzenia skutkującego powstaniem u C. B. obrażeń skutkujących jej śmiercią, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że gdyby kierujący zespołem pojazdów P. poruszał się w prędkością dopuszczalną administracyjnie tj. 70 km/h, to oskarżony B. Ł. (1) zdążyłby opuścić skrzyżowanie, bądź też P. uderzyłby w samochód N. z prędkością wynoszącą 10 km/h i wówczas prawdopodobnie odniesione przez C. B. obrażenia miałyby charakter przyżyciowy, a co najmniej nie dałoby się tego wykluczyć, co winno zgodnie z treścią art. 5 §2 kpk skutkować przyjęciem tylko takich konsekwencji zdarzenia przypisanego B. Ł.;

3.obrazyprawa karnego materialnego tj. art. 177 § 2 kk, poprzez przyjęcie tego przepisu w kwalifikacji prawno- karnej czynu przypisanego B. Ł., podczas gdy przy uwzględnieniu zarzutu z pkt 2b (omówionego powyżej), prawidłowa jego kwalifikacja to przepis art. 177§1 kk;

Zarzuty podniesione przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego F. B.:

4.zarzut obrazy prawa materialnego tj. art. 42 §1 kk poprzez błędną jego wykładnię i określenie rodzaju pojazdów, w ramach orzeczonego środka karnego, jako „w strefie ruchu lądowego” zamiast „w ruchu lądowym”;

5. zarzut obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wydanego wyroku tj. art. 413 §1 pkt 1 i §2 pkt 1 i 2 kpk poprzez:

a. brak ustalenia przez sąd rejonowy wszystkich znamion przypisanego B. Ł. czynu tj. postaci jego winy w zakresie przepisów prawa ruchu drogowego,

b. brak określenia iż orzeczony wobec oskarżonego zakaz dotyczy „wszelkich” pojazdów mechanicznych;

6. zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść poprzez:

a. brak ustalenia, iż B. Ł. (1) umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, co jednoznacznie wynika z dokonanych ustaleń faktycznych,

b. brak ustalenia, iż ww. dodatkowo nie zatrzymał się przed znakiem b-20 STOP, a nie tylko przed linią bezwzględnego zatrzymania P-12, a co dodatkowo potwierdza, iż naruszenie przez niego przepisów ustawy było umyślne;

c. błędne ustalenie, iż kwotą odpowiednią tytułem częściowego zadośćuczynienia dla pokrzywdzonego jest 15.000 zł., zamiast 20.000 zł.,

7. zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonego środka karnego i kwoty częściowego zadośćuczynienia;

☒ zasadny 4, 5a, 6c,

☒ częściowo zasadny 1b, 7,

☒ niezasadne 1a, 1c, 2a, 2b, 3; 5b, 6a, 6b;

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Ad. 1a, 1c, 2b i 3:

Jako, że zarzuty związane z obrazą wskazanych przez obrońcę przepisów postępowania tj. art. 50 kpk, art. 170 kpk oraz błędem w ustaleniach faktycznych prowadzącym do obrazy prawa karnego w zakresie kwalifikacji prawno-karnej czynu B. Ł. (1) pozostają w ścisłym związku, zostaną one ocenione łącznie.

Zarzuty te są niezasadne.

Prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim wydanym w dniu 18 listopada 2025r. pozostawiono bez rozpoznania apelację obrońcy B. Ł. (1) w części dotyczącej współoskarżonego S. S.. Zarzutem z nim związanym (tj. z osobą S. S.) był zarzut dotyczący obrazy art. 46 kk, poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji brak orzeczenia od S. S. na rzecz B. Ł. (1) wnioskowanej kwoty tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Zarzut obrazy art. 50 kpk obrońca powiązał ściśle z zarzutem obrazy prawa materialnego tj. art. 46 kk, ale także art. 177§2 kk. De facto brak obrazy przepisu art. 50 kpk potwierdzono już we wspomnianym postanowieniu z 18 listopada 2025r., tym nie mniej, mając na uwadze dalsze zarzuty obrońcy koncentrujące się wokół rzekomo błędnych ustaleń faktycznych, co zdaniem tego apelanta doprowadziło do niezasadnego przypisania B. Ł. (2) odpowiedzialności z art. 177 §2 kk, zamiast z §1 tego przepisu, za zasadne uznano odniesienie się także do zastosowania przepisu art. 50 kpk w niniejszym uzasadnieniu. Zgodnie z nim, w postępowaniu sądowym z uprawnień pokrzywdzonego określonych w art. 53 nie może korzystać osoba występująca w tej samej sprawie w charakterze oskarżonego, z wyjątkiem przewidzianym w art. 497 kpk i art. 498 § 3 kpk. Od powyższego zakazu ustawodawca wprowadził więc wyjątki dotyczące jedynie procesu prywatnoskargowego; w tym sytuacji, gdy wniesiono prywatny wzajemny akt oskarżenia o ścigany z oskarżenia prywatnego czyn pozostający w związku z czynem mu zarzucanym lub gdy prokurator objął oba oskarżenia wzajemne. Wyłączenie możliwości zbiegu w toku jednego procesu uprawnień strony czynnej i biernej jest natomiast zasadą. Pamiętać przy tym należy, że przepis art. 50 kpk ma charakter ściśle procesowy (formalny) i oczywiście może dojść do takiego układu procesowego, gdy pokrzywdzony współsprawca przestępstwa realizuje swoje uprawnienia pokrzywdzonego w odrębnym procesie, ale tylko w takim, w którym sam nie występowałby już w roli oskarżonego. W przedmiotowej sprawie, z powodu uchylenia wyroku wydanego w sprawie IV Ka 442/24 połączenie dwóch odrębnych spraw prowadzonych pierwotnie oddzielnie przeciwko B. Ł. (1) oraz S. S. do wspólnego, jednego postępowania, było ze wszech miar uzasadnione. Nie chodzi przy tym jedynie o ekonomikę procesu (tożsami świadkowie, tożsamy biegły, tożsame ustalenia przebiegu wypadku drogowego itd.), lecz właśnie o to, by poprzez zarzuty skierowane wobec dwóch uczestników ruchu drogowego, obu winnych spowodowania jednego i tego zdarzenia na drodze skutkującego zgonem pokrzywdzonej, poprawnie oddać wartość kryminogenną ich zachowania, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności zajścia.

Współodpowiedzialnymi za występek określony w art. 177 § 1 lub 2 kk, to jest za spowodowanie wypadku drogowego, mogą być bowiem dwaj współuczestnicy ruchu, a czasem nawet większa ich liczba. „.. Warunkiem takiej oceny prawnej jest stwierdzenie, w odniesieniu do każdego z tych uczestników z osobna, że w zarzucalny sposób naruszył on, chociażby nieumyślnie, zasady bezpieczeństwa w ruchu, a także, że pomiędzy jego zachowaniem a zaistniałym wypadkiem istnieje powiązanie przyczynowe oraz tego, że istnieje normatywna podstawa do przyjęcia, iż zachowanie uczestnika ruchu powiązane przyczynowo z wypadkiem zasługuje z kryminalno-politycznego punktu widzenia na ukaranie. Ten ostatni wyznacznik odpowiedzialności oceniać należy według kryterium, w myśl którego przypisywalny jest tylko taki skutek, który został przez danego uczestnika ruchu spowodowany w wyniku sprowadzenia przezeń niedozwolonego niebezpieczeństwa (ryzyka) jego powstania albo istotnego zwiększenia ryzyka już istniejącego (a będącego np. wynikiem zachowania innego współuczestnika ruchu) - oczywiście w razie zrealizowania się tego właśnie niebezpieczeństwa (ryzyka) w postaci skutku spełniającego znamiona typu czynu określonego w art. 177 § 1 lub 2 kk – tak postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 2025 r., wydane w sprawie V KK 491/24 (opubl. Legalis).

W przedmiotowej sprawie zarówno S. S., jak i B. Ł. (1), naruszyli zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a pomiędzy ich własnymi zachowaniami – poprawnie (co do zasady) opisanymi w redakcji przypisanych czynów – a zaistniałym wypadkiem drogowym skutkującym śmiercią C. B., istnieje związek przyczynowo-skutkowy. Co więcej, to oskarżony B. Ł. (1) spowodował stan zagrożenia na drodze, albowiem to on – a nie S. S., swoim zachowaniem związanym z nieustąpieniem pierwszeństwa na drodze kierującemu zespołem pojazdów P., spowodował zaistnienie zagrożenia dla wszystkich uczestników zajścia, w tym dla samego siebie.

Całkowicie nieuprawnione jest twierdzenie obrońcy, jakoby B. Ł. można byłoby przypisać odpowiedzialność jedynie za czyn, o jakim mowa w art. 177 §1 kk, bo nie można przypisać mu odpowiedzialności za skutek w postaci śmierci C. B. (a więc nie za czyn, o jakim mowa w art. 177 §2 kk). Fakt, że przy ewentualnej prędkości ciągnika siodłowego P. wynoszącej 70 km/h, a więc dopuszczalnej administracyjnie, do zderzenia P. i N. mogłoby albo w ogóle nie dojść, albo uderzenie byłoby przy znacząco niższej prędkości zderzeniowej pojazdów (określonej przez biegłego na 10 km/h), absolutnie ani nie ekskulpuje oskarżonego B. Ł. (1), ani nie uzasadnia zmiany przyjętej kwalifikacji prawno-karnej jego zachowania.

Na wstępie sąd odwoławczy zauważa, że idąc takim właśnie (błędnym) tokiem rozumowania obrońcy tj. przy ocenie zachowania się B. Ł. z założeniem, że drugi współuczestnik wypadku zachował się zgodnie z przepisami ustawy (...) S. S. wcale nie odpowiadałby za przedmiotowy wypadek drogowy, a jedynie tylko za wykroczenie związane z przekroczeniem prędkości o 20 km/h. W takim przecież, oczekiwanym przez obronę „układzie” odpowiedzialności, B. Ł. przestrzegając przepisów ustawy (...) ustąpiłby S. S. należne mu pierwszeństwo przejazdu i do żadnego wypadku drogowego by nie doszło. Przecież, skoro obrońca oczekuje oceny zachowania swojego klienta (B. Ł.), tylko w takiej konfiguracji tj. że drugi z oskarżonych w pełni przestrzegał zasad bezpieczeństwa w na drodze, to równie dobrze takich samych ocen prawnych swojego zachowania mógłby oczekiwać S. S.. Taka ocena jest jednak całkowicie nieuzasadniona.

Ocena podjętych przez kierującego/uczestnika ruchu drogowego zachowań, przez pryzmat znamion z art. 177 kk, dotyczy konkretnej sytuacji zaistniałej na drodze, w danym miejscu i w danym czasie. W przedmiotowej sprawie ocena ta dotyczy sytuacji drogowej, w której na skrzyżowaniu dróg, na 44 km drogi krajowej nr (...) w gminie B., kierujący N. nie ustępuje pierwszeństwa przejazdu jadącemu z nadmierną prędkością, ale drogą główną, kierującemu zespołem pojazdów tj. ciągnikiem siodłowym P. z naczepą oraz skutku w postaci zderzenia się obu tych pojazdów i śmierci C. B. w następstwie zderzenia się pojazdów. Jeśli w świetle reguł wiedzy i doświadczenia z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, sprawca (tu: kierujący pojazdem) mógłby uniknąć wystąpienia skutku przestępnego w postaci śmierci pasażerki N., a więc następstwa będącego wynikiem jego własnego zachowania w danym układzie faktycznym na drodze, jest winny owego skutku. Sąd odwoławczy zważył, że orzecznictwo Sądu Najwyższego poszerzyło nawet koncepcję obiektywnego przypisania skutku na sytuacje, w których powstaje obowiązek rozważenia odpowiedzialności za zwiększone niedopuszczalne ryzyko wystąpienia skutku. W takim wypadku odpowiedzialność karna sprawcy uzależniona jest przede wszystkim od tego, czy swym niewłaściwym zachowaniem zwiększył on ryzyko wystąpienia negatywnego skutku ponad społecznie akceptowaną miarę. Co więcej, uznaje się, że nieskuteczna jest wtedy obrona odwołująca się do tezy, że ten sam skutek prawdopodobnie nastąpiłby również przy zachowaniu zgodnym z prawem.

Mając na uwadze powyższe, sąd odwoławczy zważył także, że w tej sytuacji całkowicie nieuprawnionym był wniosek obrony zmierzający do ustalania tego, czy przy prędkości zderzeniowej rzędu 10 km/h, pasażerka N. przeżyłaby przedmiotowe zdarzenie się pojazdów. Pomijając już to, iż tego typu ocena mogłaby mieć charakter jedynie hipotetyczny i prawdopodobny, to w świetle odpowiedzialności za przedmiotowe, konkretne zdarzenie faktyczne zaistniałe na drodze, związane z zachowaniem się dwóch kierujących pojazdami w chwili pokonywania skrzyżowania, ustalenie takie nie miałoby znaczenia dla odpowiedzialności B. Ł. (1). W sprawie nie doszło więc do zarzucanej przez obronę obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wyroku tj.: obrazy przepisów art. 170 § 2 i 5 kpk.

Ad. 4, 5:

Pełnomocnik podniósł zarzut obrazy prawa materialnego tj. art. 42 §1 kk poprzez błędną jego wykładnię i określenie rodzaju pojazdów, jakich dotyczy orzeczony wobec B. Ł. (1) środek karny, jako obowiązujący „w strefie ruchu lądowego” zamiast „w ruchu lądowym”. Sąd odwoławczy zważył, że argumentacja podniesiona w jego środku odwoławczym przekonuje. Choć bowiem określenie „w strefie ruchu lądowego” jest znane z praktyki orzeczniczej, a przy tym używane powszechnie i dosyć często przez sądy obu instancji w okręgu (...), to taka symbioza ww. dookreślenia orzekanych środków karnych zakazu, może powodować wątpliwości. Analizując argumenty apelanta, w szczególności to, iż faktycznie jedynie „strefa ruchu” jest znamieniem dookreślonym szczególnym przepisem ustawy Prawo o ruchu drogowym, a sformułowanie „ruch lądowy” - to pojęcie dużo szersze, a ponadto nieposiadające swojej ustawowej definicji, przekonują jego wywody o poprawności użycia określenia „w ruchu lądowym” (a więc znamienia przepisu art. 177 §1 kk), zamiast „w strefie ruchu lądowego” w niniejszej sprawie. Dość także powiedzieć, iż sąd odwoławczy w całości podziela argumentację przedstawioną w tej kwestii przez apelanta.

Jako niezasadny oceniono natomiast zarzut obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wydanego wyroku tj. art. 413 §1 pkt 1 i § 2 pkt 1 i 2 kpk, poprzez brak wskazania, że orzeczony wobec oskarżonego zakaz dotyczy „wszelkich” pojazdów mechanicznych. Otóż użyte przez Sąd rejonowy w Bełchatowie sformułowanie „zakaz pojazdów mechanicznych”, bez dodatkowego jakiegokolwiek wyłączania jakiegoś rodzaju spośród tych pojazdów, sam w sobie jasno i jednoznacznie oznacza już, że chodzi o „wszelkie” pojazdy mechaniczne. Tylko fakt, iż sąd odwoławczy zdecydował się dookreślić orzeczony wobec oskarżonego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych wskazując, że chodzi o „ruch lądowy”, a nie „strefę ruchu lądowego”, spowodował, że ostatecznie dodano także oczekiwane przez apelanta słowo „wszelkie”.

Ad. 6:

Rację ma pełnomocnik, że przejawem naruszenia wskazanych przepisów postepowania karnego jest brak zawarcia w opisie przypisanego oskarżonemu czynu zapisu o postaci jego zawinienia w odniesieniu do przepisów prawa ruchu drogowego. Przestępstwo spowodowania wypadku drogowego to czyn o charakterze nieumyślnym, ale już naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym przez sprawcę może być albo umyślne albo nieumyślne. Na stronę przedmiotową tego przestępstwa składają się bowiem dwa elementy: naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym (wodnym lub powietrznym) oraz spowodowanie wypadku, którego skutkiem jest tzw. średni lub ciężki uszczerbek na zdrowiu albo śmierć innej niż sprawca osoby. Wypadkiem jest zdarzenie mające miejsce w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, zawsze wynikające z naruszenia zasad bezpieczeństwa obowiązujących w tym ruchu. Jak czytamy w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 22 sierpnia 2024 r., wydanym w sprawie V KK 24/24: Umyślne naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym kwalifikowane jest jako świadome postąpienie wbrew zakazom i nakazom obowiązującym w ruchu drogowym, a nieumyślne naruszenie zasad bezpieczeństwa polega na dokonaniu manewru błędnego (ale nie zabronionego) w określonej sytuacji drogowej (opubl. Legalis). W przedmiotowej sprawie B. Ł. (1) nie ustąpił pierwszeństwa kierującemu zespołem pojazdów P.. Jak ustalił sad rejonowy, oskarżony wjechał na skrzyżowanie bez zachowania szczególnej ostrożności i nie ustępując pierwszeństwa w ruchu drogowym kierującemu ciągnikiem siodłowym marki P. - pomimo uprzedniego zatrzymania się przed linią bezwzględnego zatrzymania P-12. Pełnomocnik wnioskuje, by opis ww. czynu uzupełnić o sformułowanie, iż ww. wymusił pierwszeństwo także pomimo tego, że zatrzymał się zarówno przed linią bezwzględnego zatrzymania P-12 jak i wobec znaku B-20 STOP. Brak ustąpienia pierwszeństwa w takich warunkach, prowadzi w jego ocenie do umyślnego charakteru naruszenia przepisów ustawy (...). Wbrew temu, zdaniem sądu ad quem nie ma potrzeby, by w opisie czynu dodatkowo zawierać opis dotyczący znaku STOP, bo opisana linia bezwzględnego zatrzymania była pochodną obowiązującego ww. znaku STOP. Ponadto, jak ustalił sąd rejonowy, a czego żadna ze stron nie próbowała wzruszyć, oskarżony zatrzymał się we właściwym miejscu, a więc przed ww. linią i wobec obowiązującego go znaku STOP. Tym samym zachował się tu poprawnie, natomiast nie ma całkowitej pewności co do tego, dlaczego w takim razie, pomimo zatrzymania się, ruszył następnie niemal wprost pod nadjeżdżająca ciężarówkę. Można tylko dywagować i rozważać, czy źle ocenił prędkość ciężarówki i błędnie ocenił, iż zdąży jeszcze pokonać bezpiecznie skrzyżowanie, czy też w jego umyśle zaistniały jakieś inne niewłaściwe procesy np. zamyślenie się, zagapienie etc., które spowodowały, że pomimo zatrzymania się na znaku STOP, ruszył naprzód w ogóle nie dostrzegając zagrożenia. O powyższym można tylko dywagować, bo oskarżony B. Ł. (1), jak wyjaśnił, całkowicie nie pamięta swojej oceny tej sytuacji i przejazdu przez przedmiotowe skrzyżowanie. Stąd zasadnie uznać należało, że nie można skutecznie przypisać umyślnego naruszenia przez niego przepisów bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a więc należało je dookreślić jako naruszenie o charakterze nieumyślnym. Sąd odwoławczy zważył także, że analiza opisu czynu przypisanego B. Ł., dokonana przez sąd meriti prowadzi do wniosku, że taką właśnie postać naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym przypisał on ostatecznie oskarżonemu. Choć bowiem w pisemnym uzasadnieniu wydanego orzeczenia w tej kwestii sąd nie podjął rozważań, to dokonując własnego, nowego opisu przypisanego mu czynu, pominął słowo: „umyślnie” przed sformułowaniem: „naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym”, a uzasadniając orzekany wobec B. Ł. (1) środek karny zakazu prowadzenia pojazdów, nie wskazywał na umyślność naruszenia zasad bezpieczeństwa na drodze.

Ad. 2a i 7:

W tym miejscu podnieść należy, iż nie przekonują argumenty skarżących w zakresie tego, że orzeczony wobec B. Ł. (1) roczny środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego (tego rodzaju ruchu dotyczył wypadek) jest przejawem błędnych ustaleń faktycznych (apelacja Obrońcy), czy rażącej niewspółmierności orzeczonego środka karnego. Otóż ostatecznie przyjęto nieumyślną postać naruszenia przez niego zasad bezpieczeństwa na drodze, a ponadto B. Ł. (1) na skutek przedmiotowego wypadku drogowego sam doznał bardzo ciężkich obrażeń na ciele (rzec można cudem go przeżył). Podzielając argumenty wskazane przez sąd rejonowy za zasadne uznano, by ww. jedynie na minimalny okres jednego roku czasu wyeliminować z grona kierujących pojazdami mechanicznymi. Taka absencja jest w zupełności wystarczającą dla przyjęcia, że oskarżony w przyszłości będzie szczególnie ostrożnie i rozważnie prowadził samochód (jeśli zdecyduje się powrócić do grona kierowców), i swoją osobą nie będzie po tym okresie czasu stanowił niebezpieczeństwa dla innych uczestników ruchu drogowego.

Dodatkowo także należy zauważyć, że całkowicie chybione są argumenty obrońcy, który próbuje przekonać do swoich racji, powołując się na tzw. wewnętrzną sprawiedliwość wyroku i porównując orzeczony wobec swojego klienta zakaz do sytuacji współoskarżonego S. S.. Ocena obu oskarżonych, jako kierowców jest bowiem całkowicie odmienna, a przy tym jednoznacznie niekorzystna dla B. Ł. (1). To on spowodował powstanie stanu niebezpieczeństwa na drodze, a naruszenie przez niego przepisów ustawy (...) dotyczyło naczelnych zasad związanych z ustąpieniem pierwszeństwa na drodze. Po stronie S. S. nastąpiło zarzucalne prawnie przyczynienie się do zdarzenia, a przekroczenie przez niego dopuszczalnej administracyjnie prędkości było stosunkowo niewielkie.

Przekonuje jedynie zarzut pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego F. B. co do wysokości orzeczonej kwoty tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę związaną ze śmiercią osoby najbliższe, a przy tym osoby z która pokrzywdzony utrzymywał bardzo dobre relacje rodzinne, a także kontakty w miejscu zatrudnienia. To wszystko, a także znana praktyka orzecznicza sądów cywilnych dotycząca problematyki zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej, powoduje, że wnioskowana kwota 20000 zł. , jako częściowe zadośćuczynienie, jest ze wszech miar uzasadniona.

Ad.1b:

Częściowo słusznym okazał się zarzut podniesiony przez obrońcę, a dotyczący obrazy przepisów art. 638 pkt 1 kpk, art. 618 §1 pkt 2 kpk w zw. z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości stanowiącym o opłatach za czynności adwokackie. Obrońca wskazał przy tym na §7 ust. 1 i §11 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, gdy tymczasem prawidłowym winno być tu wskazanie na: § 11 ust.2 pkt 3 i 4 §15 ust. 1 i 3 oraz §17 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800) tj. z dnia 24 sierpnia 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964). Sam zarzut, co do zasady, przekonuje.

Sąd odwoławczy zważył, że wysokość kwoty zasądzonej jako zwrot uzasadnionych wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego F. B. nie mógł przekroczyć sześciokrotności stawki minimalnej określonych aktualnie w § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, Dz.U. poz. 1800). Ponadto, ustalając wysokość żądanych kosztów, sąd bierze pod uwagę wysokość rzeczywiście poniesionych przez stronę kosztów, niezbędny nakład pracy obrońcy, a także charakter sprawy i wkład pracy zastępcy prawnego w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2020 r., IV KK 61/20) i tylko wówczas gdy ów nakład pracy i poniesione koszty, maja takowy charakter przyznanie zwrotu poniesionych kosztów zastępstwa adwokackiego może dotyczyć kwot wyższych niż opłaty minimalne opłaty. Szczegółowo przepis §15 ust. 3 ww. Rozporządzenia stanowi, że opłatę ustala się w wysokości przewyższającej stawkę minimalną (a więc kwotę 840zł.), która nie może przekroczyć sześciokrotności tej stawki ani wartości przedmiotu sprawy, jeśli uzasadnia to niezbędny nakład pracy adwokata, w szczególności poświęcony czas na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczba stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjęte w sprawie, w tym czynności podjęte w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu (1), wartość przedmiotu sprawy (2), wkład pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; oraz rodzaj i zawiłość sprawy, w szczególności tryb i czas prowadzenia sprawy, obszerność zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów, o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (4).

Pamiętać także należy, że umowa łącząca pełnomocnika z wnioskodawcą, co do wynagrodzenia, jest wiążąca o tyle, że wskazuje na rzeczywiste wydatki poniesione przez stronę, natomiast nie może być podstawą zasądzenia na jej rzecz kosztów ustanowienia pełnomocnika, w wysokości przekraczającej 6-krotność stawki minimalnej (potwierdzeniem powyższego są tu przykładowo postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 2021r. wydane w sprawie IV KK 42/21, czy wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 19 maja 2022 r. ze sprawy II AKa 34/22, opubl.Legalis).

Sąd rejonowy zasądzając na rzecz oskarżyciela posiłkowego kwotę 11 478,30 zł. w całości uwzględnił wniosek jego pełnomocnika, bez należytego odniesienia tak wnioskowanej kwoty do oceny jego wkładu w ostateczne rozstrzygnięcie sprawy, bez uwzględnienia tego, czy wnioskowana kwota dotyczy w rówym stopniu obu oskarżonych (ostatecznie skazanych), a wreszcie bez uwzględnienia tego, że akurat o kosztach procesu, należnych od kilku osób nie wolno orzekać stosując odpowiedzialność solidarną, lecz wynikającą z brzmienia art. 633 kpk zasadę odniesienia kosztów procesu stricte do osoby każdego z oskarżonych, z osobna.

Analizując rachunki załączone do wniosku o przyznanie wynagrodzenia oskarżycielowi z tytułu zwrotu poniesionych kosztów zastępstwa adwokackiego, sąd odwoławczy jednoznacznie odnalazł i odczytał, iż kwota dotycząca sprawy IV Ka 442/24, jaką F. B. poniósł w tej sprawie odwoławczej, dotyczącej jedynie oskarżonego B. Ł. (1), to 2000zł. Jest to kwota nieznacznie wyższa aniżeli dwukrotność stawki minimalnej, gdzie nakład pracy pełnomocnika, ostatecznie prowadzący do uchylenia zapadłego orzeczenia, taką kwotę uzasadnia.

Pozostałe rachunki przedstawione przez pełnomocnika dotyczą już tylko sprawy II K 641/24 dotyczącej już obu oskarżonych. W sprawie tej odbyto trzy terminy rozpraw merytorycznych z udziałem pełnomocnika. Jego wkład w rozstrzygnięcie sprawy była duży, by on strona bardzo czynną w procesie, składającą liczne wnioski dowodowe (ustne), czy obszerne stanowisko względem załączonej opinii biegłego; obecność na rozprawie każdorazowo wiązała się z przyjazdem z siedziby Kancelarii z G. do N., czy D.. Z tego względu za zasadne sąd odwoławczy uznał przyznanie oskarżycielowi posiłkowemu zwrotu kosztów z tytułu ustanowienia pełnomocnika z wyboru w sprawie II K 641/24, w wysokości maksymalnej przewidzianej przez prawo, a więc sześciokrotności stawki minimalnej wynoszącej 840 zł. oraz przy uwzględnieniu, iż koszty te w równym stopniu dotyczyły już zarówno B. Ł. (2), jak i S. S..

Reasumując: w sprawie II K 641/24, przy uwzględnieniu dodatkowych terminów rozpraw, kwotą należną dla F. B. było 7056 zł. (840 + 168 + 168 = 1176; 1176 x 6 = 7056). Tak uzyskaną sumę należało podzielić po równo pomiędzy obu oskarżonych, co daje sumę 3528 zł. zasądzoną od każdego z nich jako zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego w sprawie II K 641/24 ( w odniesieniu do oskarżonego S. S. jej zasadzenie nastąpiło na skutek zmiany wyroku z urzędu w trybie art. 435 kpk ). W odniesieniu natomiast do B. Ł. (1) dodatkowo zasądzić należało ww. kwotę 2.000 zł. jako zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego w sprawie IV Ka 442/24.

Wniosek

1. wnioski obrońcy B. Ł. (2) : o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od przypisanego mu czynu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego jej rozpoznania sądowi rejonowemu, ewentualnie o zmianę wyroku poprzez: przyjęcie w kwalifikacji prawno-karnej przypisanego czynu przepisu art. 177 § 1 kk, uchylenie pkt 4 wyroku, zasądzenie od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego jedynie kwoty 5000 zł. tytułem częściowego zadośćuczynienia za doznana krzywdę oraz obniżenie zasądzonych na rzecz oskarżyciela posiłkowego kosztów związanych z zastępstwem procesowym do wysokości kwot wynikających z obowiązujących przepisów;

2. wnioski pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego F. B. : o zmianę wyroku poprzez uzupełnienie opisu przypisanego czynu o brak zatrzymania się przed linią bezwzględnego zatrzymania P-12 i znakiem B-20 STOP i przyjęcie, iż naruszenie przez B. Ł. (2) przepisów prawa ruchu drogowego miało charakter umyślny, podwyższenie orzeczonego środka karnego jako zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów w ruchu lądowym, wodnym i powietrznym na okres 2 lat, podwyższenie zasądzonej kwoty zadośćuczynienia do 20.000 zł., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego jej rozpoznania sądowi rejonowemu;

☐ zasadny

☒ częściowo zasadne 1, 2 (wnioski obrońcy zasadne jedynie co do wysokości kwoty zasądzonej z tytułu zastępstwa procesowego oskarżyciela posiłkowego);

☐ niezasadne

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

- żaden z zarzutów podniesionych powyżej nie okazał się zasadny, brak podstaw do uchylenia, czy zmiany wyroku z urzędu;

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

- błędne orzeczenie o zwrotu kosztów poniesionych przez oskarżyciela posiłkowego na zasadzie odpowiedzialności solidarnej;

- błędna wysokość kwoty przyznanej oskarżycielowi posiłkowemu tytułem zwrotu kosztów poniesionych z tytułu zastępstwa procesowego, przekraczająca stawki maksymalne i nie uwzględniająca nakładu pracy pełnomocnika oraz faktycznie poniesionych przez niego wydatków;

- prawidłowa podstawa prawna orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania orzeczonej wobec B. Ł. (1) kary pozbawienia wolności (rozstrzygnięcie z punktu 2 zaskarżonego wyroku);

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

Zgodnie z at. 435 kpk, Sąd odwoławczy uchyla lub zmienia orzeczenie na korzyść współoskarżonych, choćby nie wnieśli środka odwoławczego, jeżeli je uchylił lub zmienił na rzecz współoskarżonego, którego środek odwoławczy dotyczył, gdy te same względy przemawiają za uchyleniem lub zmianą na rzecz tamtych. Z powodów szczegółowo wykazanych w punkcie 3.1 uzasadnienia - w odniesieniu do zarzutu z punktu 1.b apelacji obrońcy i dokonanych wyliczeń, zaskarżony wyrok należało z urzędu zmienić także wobec oskarżonego S. S. poprzez zmianę rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 10 zaskarżonego wyroku i zasądzenie na rzecz F. B. od oskarżonego B. Ł. (1) kwoty 5528 zł., a od S. S. kwoty 3528 zł.

Sąd odwoławczy zdecydował się także poprawić podstawę prawną orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania orzeczonej wobec B. Ł. (1) kary pozbawienia wolności (rozstrzygnięcie z punktu 2 zaskarżonego wyroku). W tym zakresie do wyroku wkradł się, zapewne jako oczywista omyłka pisarska, drobny błąd - poprzez podanie, że podstawą tą są przepisy art. 69 § 1 i 2 kk i art. 70 § 1 pkt 1 kk, podczas gdy aktualnie przepis art. 70 §1 kk nie ma już dalszych jednostek redakcyjnych. Błąd ten został dostrzeżony i poprawiony już na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 4 sierpnia 2025r. (k,810 akt), wobec jednak zaskarżenia wyroku w całości, zasadnym była również zmiana (tożsama) dokonana w ramach postępowania apelacyjnego.

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

0.15.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

- ustalenia co do sprawstwa, orzeczona kara, postać winy w zakresie naruszenia zasad przepisów ustawy (...), wysokość orzeczonego środka karnego 1 roku zakazu prowadzenia określonych pojazdów;

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

- apelacje obrońcy i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego w powyżej wskazanym zakresie nie zasługiwały na uwzględnienie;

0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

0.0.15.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

- dookreślenie opisu przypisanego czynu w zakresie postaci winy w naruszeniu zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, dookreślenie orzeczonego środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego, podwyższenie kwoty zadośćuczynienia;

Zwięźle o powodach zmiany

- wskazano w punkcie 3.1;

0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

2,3

Apelacja wywiedziona na korzyść oskarżonego B. Ł. (1) okazała się niezasadna; co do zasady zasadną była apelacją pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego F. B. (skutkowała zmianą wyroku na niekorzyść). Skoro tak, to zgodnie z treścią art. 635 kpk koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi B. Ł. (1). Na wydatki poniesione przez Skarb Państwa złożyła się suma 20 zł. ryczałtu za doręczanie pism; o opłacie za skazanie orzeczono w oparciu o art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o opłatach w sprawach karnych z dnia 23 czerwca 1973r. (t.j. DZ. U. z 1983 roku, poz. 223 z późn. zm.). Wysokość należnego dla oskarżyciela posiłkowego zawrotu kosztów z tytułu zastępstwa adwokackiego określono na poziomie minimalnym przewidzianym przez prawo.

7.  PODPIS

0.11.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

obrońca

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

wyrok Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 15.07.2025r. w sprawie II K 641/24

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☒uchylenie

☒zmiana

0.11.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

wyrok Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 15.07.2025r. w sprawie II K 641/24

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐co do winy

☐co do kary

☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☒uchylenie

☒zmiana