Wyrok z 22 grudnia 2025, sygn. V Ua 36/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 grudnia 2025 r.

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Trybunalskim,

Wydział V w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Magdalena Marczyńska

Protokolant: st. sekr. sądowy Alicja Jesion

po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2025 r. w Piotrkowie Trybunalskim

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z odwołania N. K.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.

o zasiłek chorobowy

na skutek apelacji N. K. od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 2 września 2025 r. sygn. akt IV U 99/25

oddala apelację.

V Ua 36/25

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił wnioskodawcy N. K. prawa do zasiłku chorobowego za okres niezdolności do pracy z powodu choroby od dnia 16 stycznia 2025 roku do dnia 8 lutego 2025 roku. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że ubezpieczony nie stawił się na badanie przez lekarza orzecznika w dniu 15 stycznia 2025 roku, dlatego zaświadczenie lekarskie wydane na okres do 19 stycznia 2025 roku straciło ważność od dnia 16 stycznia 2025 roku. Wnioskodawca nie ma też prawa do zasiłku chorobowego za okres niezdolności do pracy od 20 stycznia 2025 roku do 8 lutego 2025 roku, ponieważ jego tytuł do ubezpieczenia chorobowego ustał z dniem 31 grudnia 2014 roku. Zatem wskazana wyżej niezdolność do pracy powstała po upływie 14 dni od ustania tytułu do ubezpieczenia.

Wnioskodawca wniósł odwołanie od tej decyzji, podnosząc, że złożył wyjaśnienie do ZUS odnośnie jego nieobecności na badaniu i stawił się na badanie w dniu 3 lutego 2025 roku.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie odwołania.

Wyrokiem z dnia 2 września 2025 roku w sprawie o sygn. IV U 99/25 Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim oddalił odwołanie.

Podstawą powyższego rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Rejonowego:

Wnioskodawca N. K. otrzymał zaświadczenie lekarskie stwierdzające niezdolność do pracy w okresie od dnia 6 stycznia 2025 roku do dnia 19 stycznia 2025 roku. Następnie stwierdzono niezdolność wnioskodawcy do pracy w okresie od dnia 20 stycznia 2025 roku do dnia 8 lutego 2025 roku.

W dniu 31 grudnia 2024 roku ustał tytuł ubezpieczenia chorobowego wnioskodawcy.

W dniu 9 stycznia 2025 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych wysłał do wnioskodawcy wezwanie do stawiennictwa na badanie w dniu 15 stycznia 2025 roku.

Wezwanie odebrała matka wnioskodawcy.

W oparciu o tak ustalony stan faktyczny, Sąd Rejonowy uznał odwołanie za niezasadne.

Sąd Rejonowy wskazał, że fakt niestawiennictwa wnioskodawcy na badanie u Lekarza orzecznika jest bezsporny, spór stron dotyczy natomiast kwestii, czy „wnioskodawca Z. S.” był w sposób prawidłowo wezwany na przedmiotowe badanie.

Wezwanie jest doręczone w chwili jego odbioru przez adresata lub w trybie art. 43 k.p.a., bądź w trybie art. 44 k.p.a.

Zgodnie z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Doręczenie przewidziane w tym przepisie jest skuteczne, jeżeli spełnione są następujące przesłanki: a) adresat jest nieobecny w mieszkaniu w czasie doręczania pisma, b) pismo zostało przyjęte przez dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcę, c) osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.

Sąd I instancji wskazał, że wnioskodawca nie odebrał osobiście wezwania. Jednocześnie zaistniały przewidziane w art. 43 k.p.a. przesłanki dla uznania wezwania na to badanie za doręczone skutecznie, ponieważ zostało doręczone dorosłemu domownikowi. Ponadto doszło do doręczenia wezwania przed wyznaczonym dniem badania wnioskodawcy przez Lekarza orzecznika ZUS. W związku z tym nieobecność wnioskodawcy jest nieusprawiedliwiona.

Z tych względów Sąd Rejonowy uznał, że zaistniały okoliczności przewidziane w art. 59 ust. 6 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, i wnioskodawca N. K. utracił prawo do zasiłku chorobowego za okres od dnia 16 stycznia 2025 roku do dnia 19 stycznia 2025 roku.

Ponadto Sąd I instancji stwierdził, że niezdolność do pracy wnioskodawcy od dnia 20 stycznia 2025 roku powstała po upływie 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia, a tym samym zgodnie z art. 7 pkt 1 ustawy zasiłkowej wnioskodawca nie nabył prawa do zasiłku chorobowego od dnia 20 stycznia 2025 roku do dnia 8 lutego 2025 roku.

Dlatego Sąd Rejonowy uznał zaskarżoną decyzję za prawidłową i oddalił odwołanie wnioskodawcy.

Apelację od powyższego wyroku złożył wnioskodawca, zaskarżając go w całości.

W apelacji podniósł, że nie był świadomy, że w jego sprawie ZUS wyznaczył termin badania, a gdyby wezwanie trafiło w jego ręce, na pewno by się na nie stawił. Wnioskodawca wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia.

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zważył, co następuje:

Apelacja jest niezasadna.

Zgodnie z treścią art. 378 § 1 k.p.c. sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji. Powyższe oznacza zakaz wykraczania przez sąd drugiej instancji poza te granice oraz nakaz rozważenia wszystkich podniesionych w apelacji zarzutów i wniosków. Podkreślić przy tym należy, że sąd II instancji, rozpoznający sprawę na skutek apelacji, nie jest związany przedstawionymi w niej zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, wiążą go natomiast zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego. Sąd ten ma więc pełną swobodę jurysdykcyjną, ograniczoną jedynie granicami zaskarżenia. W konsekwencji może, a jeżeli je dostrzeże, powinien, naprawić wszystkie naruszenia prawa materialnego, niezależnie od tego, czy zostały wytknięte w apelacji, pod warunkiem że mieszczą się w granicach zaskarżenia. Innymi słowy, sąd apelacyjny - bez względu na stanowisko stron oraz zakres zarzutów - powinien zastosować właściwe przepisy prawa materialnego. Nie naprawienie błędów sądu I instancji w tym zakresie byłoby równoznaczne ze świadomym ich powieleniem w postępowaniu rozpoznawczym na wyższym szczeblu instancji, czego nie można zaaprobować (tak uchwała Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2008, Nr 6, poz. 55).

Sąd I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie oraz zastosował właściwe przepisy prawa materialnego (choć w rozważaniach w części wstępnej podał nieprawidłowe nazwisko wnioskodawcy).

Wnioskodawca w złożonej apelacji nie wskazał, jakie przepisy prawa procesowego lub materialnego naruszył Sąd Rejonowy. Wskazał jedynie, że wezwanie nie trafiło do jego rąk i był nieświadomy tego, że został wezwany na badanie do lekarza orzecznika ZUS.

Należy, wskazać, że zgodnie z treścią art. 55 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz. U z 2023 roku, poz. 2780 ze zm.), dalej jako ustawa, zaświadczenie lekarskie zawiera dane ubezpieczonego: pierwsze imię, nazwisko, numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności, zwany dalej "numerem PESEL", albo serię i numer paszportu i datę urodzenia, jeżeli nie nadano numeru PESEL, oraz adres miejsca pobytu ubezpieczonego w czasie trwania niezdolności do pracy. Przepis art. 59 ust. 5d wskazanej ustawy stanowi natomiast, że ubezpieczony jest zobowiązany podać wystawiającemu zaświadczenie lekarskie adres pobytu w okresie czasowej niezdolności do pracy, jeżeli adres udostępniony na profilu informacyjnym wystawiającego zaświadczenie lekarskie lub znajdujący się w dokumentacji medycznej ubezpieczonego różni się od adresu pobytu w okresie czasowej niezdolności do pracy.

Z kolei zgodnie z treścią art. 59 ust. 1 ww. ustawy prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby oraz wystawiania zaświadczeń lekarskich podlega kontroli. W myśl zaś art. 59 ust. 6 ustawy w razie uniemożliwienia podania lub niedostarczenia posiadanych wyników badań w terminie, o którym mowa w ust. 5, zaświadczenie lekarskie traci ważność od dnia następującego po tym terminie. Przez uniemożliwienie badania należy rozumieć sytuacje, gdy ubezpieczony z przyczyn od niego zależnych świadomie lub celowo powoduje niemożność dokonania badania.

Wnioskodawca nie zakwestionował w apelacji ustalenia, że organ rentowy wysłał wezwanie na badanie lekarskie pod właściwy adres, to jest podany przez wnioskodawcę adres pobytu w trakcie niezdolności do pracy. Wezwanie to odebrała jego matka, dorosły domownik, przed terminem badania. Nie odmówiła ona przyjęcia wezwania. To przyznane zostało przez wnioskodawcę jeszcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji, bowiem w wyjaśnieniu, jakie wnioskodawca złożył w ZUS wskazał, że nie została mu przekazana korespondencja przez matkę. W wyjaśnieniu tym wnioskodawca wskazał także, że matka zapomniała przekazać mu list. Nie twierdził zatem, że jego matka miała problemy życiowe i alkoholowe, i dlatego nie było z nią kontaktu. To wskazał na rozprawie w dniu 2 września 2025 roku przed Sądem I instancji. Tych jednak okoliczności wnioskodawca nie udowodnił, choć był na rozprawie pouczony o ciążącym na nim obowiązku dowodowym.

Zawarte zatem w apelacji twierdzenie nie zostało przez wnioskodawcę wykazane w niniejszym postępowaniu.

Prawidłowo zatem Sąd Rejonowy uznał, że wnioskodawca nie stawił się na badanie, choć wezwanie na nie zostało prawidłowo doręczone przed terminem badania. Nie można także przyjąć, że wnioskodawca wykazał, iż niestawiennictwo na badanie było usprawiedliwione.

W świetle powyższych rozważań prawidłowo więc przyjął Sąd Rejonowy, że doszło do uniemożliwienia przez wnioskodawcę przeprowadzenia badania w trybie art. 59 ustawy. Dlatego wnioskodawca nie ma prawa do zasiłku chorobowego od dnia 16 stycznia 2025 roku do dnia 19 stycznia 2025 roku. Wnioskodawca nie ma także, w świetle treści art. 7 pkt 1 ustawy zasiłkowej, prawa do zasiłku chorobowego od dnia 20 stycznia 2025 roku do dnia 8 lutego 2025 roku.

I dlatego, na podstawie art. 385 k.p.c. orzeczono, jak w wyroku.