Uzasadnienie z 8 stycznia 2026, sygn. I C 1361/25
Pokaż pozostałe podstawy prawne (6)
Sygn. akt I C 1361/25
UZASADNIENIE
Powód (...) Bank (...) z siedzibą w E. w pozwie w postępowaniu upominawczym z dnia 23 lipca 2024 roku (data stempla pocztowego) domagał się:
1. zasądzenia od pozwanego H. S. (1) na rzecz powoda kwoty 114.785,32 zł, wraz z:
- umownymi odsetkami za opóźnienie w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych (kapitałowych), liczonymi od kwoty 100.000 zł od dnia 25 czerwca 2024 roku do dnia zapłaty,
- ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 14.785,32 zł od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty,
2. zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także kosztów opłaty skarbowej od złożenia pełnomocnictwa. Na uzasadnienie swojego żądania powód wskazał, iż w dniu 5 lipca 2023 roku pozwany H. S. (1) zawarł z powodem umowę kredytu konsumpcyjnego nr (...), na podstawie której powód udzielił pozwanemu kredytu w kwocie 100.000 zł. Kredyt został udzielony na okres od 5 lipca 2023 roku do 4 lipca 2031 roku. Powód zgodnie z warunkami Umowy Kredytowej, na podstawie złożonej przez pozwanego dyspozycji wypłaty kredytu z 5 lipca 2023 roku, postawił do dyspozycji pozwanego kredyt w kwocie 100.000 zł, przelanej 5 lipca 2023 roku z rachunku kredytowego na trzy rachunki o numerach wskazanych w dyspozycji wypłaty kredytu. Od zawarcia Umowy Kredytowej na rachunek kredytowy nie następowały wpływy, w konsekwencji czego pozwany zalegał ze spłatą kolejno wymagalnych rat wynikających z harmonogramu spłaty. Na przełomie lata i jesieni 2023 roku powód dwukrotnie wzywał pozwanego do zapłaty zaległości. W październiku 2023 roku wobec dalszego opóźnienia w spłacie zadłużenia oraz nieskuteczności poprzednich wezwań do zapłaty, powód wezwał pozwanego, pod rygorem wypowiedzenia Umowy Kredytowej, do zapłaty zaległości wynoszących na 23 października 2023 roku 4.985,70 zł oraz ponownie poinformował pozwanego o możliwości restrukturyzacji zadłużenia. Wobec bezskuteczności wezwań do zapłaty oraz braku realizacji przez pozwanego postanowień Umowy Kredytowej, powód oświadczeniem z 11 grudnia 2023 roku wypowiedział Umowę Kredytową i wezwał pozwanego do spłaty całego zadłużenia, wynoszącego na 11 grudnia 2023 roku 105.517,89 zł. Wobec braku spłaty wymagalnego zadłużenia powód pismami z 15 kwietnia 2024 roku poinformował pozwanego o przekazaniu sprawy do windykacji, możliwości skontaktowania się z Bankiem celem ugodowego załatwienia sprawy, a także wezwał pozwanego do zapłaty wymagalnego zadłużenia wynoszącego na 15 kwietnia 2024 roku 111.186,69zł. Powód wskazał, iż aktualny stan zadłużenia pozwanego, zgodnie z którym na dochodzone niniejszym pozwem zadłużenie w kwocie 114.785,32 zł składa się: kapitał: 100.000 zł, odsetki: 14.785,32 zł, w tym: odsetki kapitałowe (umowne): 6.853,12 zł, odsetki od zadłużenia przeterminowanego, naliczone do 24 czerwca 2024 roku (włącznie): 7.932,20 zł. Powód dodał, iż do dnia wniesienia pozwu ww. wierzytelność powoda nie została uregulowana w żadnej części, a wobec zawarcia przez powoda i pozwanego Umowy Kredytowej 5 lipca 2023 roku, na dzień składania niniejszego pozwu żadna część roszczenia z tytułu kredytu nie jest przedawniona. (pozew – k. 3-5)
Nakazem zapłaty z dnia 1 sierpnia 2024 roku wydanym w sprawie I Nc 104/24 Sąd nakazał pozwanemu H. S. (1), aby zapłacił powodowi (...) Bankowi (...) w E. kwotę 114.785,32 zł wraz z umownym odsetkami za opóźnienie w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych (kapitałowych), nie przekraczających w stosunku rocznym odsetek maksymalnych, od kwoty 100.000 zł od dnia 25 czerwca 2024 roku do dnia zapłaty oraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty 14.785,32 zł od dnia 23 lipca 2024 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 9.357zł tytułem kosztów procesu, w tym kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu, albo wniósł w tymże terminie sprzeciw. (nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym k. 67)
Postanowieniem z dnia 27 listopada 2025 roku Sąd zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. w zw. z art. 139 1 § 2 k.p.c. (postanowienie k. 81)
Pismem z dnia 9 stycznia 2025 roku (data stempla pocztowego) powód wniósł o podjęcie postępowania i ustanowenie dla pozwanego H. S. (1) kuratora przewidzianego w art. 143 i 144 k.p.c. oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda pośród koszów postępowania kwoty 172,07 zł, stanowiących koszty próby doręczenia i ustalania adresu pozwanego, poniesione przez powoda w sprawie sygn. akt Kmn 121/24. (wniosek k. 84)
Postanowieniem z dnia 10 lutego 2025 roku Sąd podjął postępowanie w sprawie. Zarządzeniem wydanym w tym samym dniu Sąd ustanowił dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego H. S. (1), ostatnio zamieszkałego w G. przy ul. (...) kuratora w osobie adw. U. S.. (postanowienie i zarządzenie k. 92-92v)
Sprzeciwem od nakazu zapłaty z dnia 1 sierpnia 2024 roku kurator nieznanego z miejsca pobytu H. S. (1) wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanego kosztów procesu, według norm prawem przepisanych, a nadto przyznanie od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Kielcach wynagrodzenia za czynności kuratora, jednocześnie oświadczając, iż nie zostało uiszczone w całości ani a w żadnej części. W uzasadnieniu sprzeciwu kurator nieznanego z miejsca pobytu H. S. (1) kwestionował autentyczność jego podpisu na przedmiotowej umowie pożyczki (kredytu konsumenckiego) oraz zarzucił, iż umowę w imieniu pożyczkodawcy podpisała osoba, której danych nie sposób ustalić z uwagi na nieczytelność podpisu i pieczęci, jak również nie można stwierdzić, czy była należycie umocowana przez poprzednika prawnego powoda do zawierania umów tego rodzaju, co powoduje uzasadnioną wątpliwość co do ważności tej umowy. (sprzeciw od nakazu zapłaty k. 165-170)
W replice do sprzeciwu z dnia 24 kwietnia 2025 roku powód wniósł o:
1. zasądzenie od pozwanego H. S. (1) na rzecz powoda kwoty 114.785,32 zł z:
- umownymi odsetkami za opóźnienie w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych (kapitałowych), liczonymi od kwoty 100.000 zł od dnia 25 czerwca 2024 roku do dnia zapłaty,
- ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 14.785,32 zł od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty,
2. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepianych, a także kosztów opłaty skarbowej od złożenia pełnomocnictwa. Powód podtrzymał stawisko wyrażone w uzasadnieniu pozwu. W odniesieniu do zarzutów zawartych w sprzeciwie od nakazu zapłaty wskazał, iż są one niezasadne. Podniósł, że zgodnie z art. 35-36 Ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz.U. z 2024 r. poz. 518), bank jako instytucja obowiązana ma powinność dokładnej identyfikacji klienta. Proces ten obejmuje legitymowanie osoby na podstawie ważnego dokumentu tożsamości (np. dowodu osobistego lub paszportu), a także weryfikację jego wizerunku oraz danych osobowych. Ww. obowiązek ustawowy jest w całości respektowany w (...) Banku (...). Zawarcie umowy kredytu przez powoda musi być poprzedzone weryfikacją tożsamości klienta i również w niniejszej sprawie podpis został złożony na umowie kredytu w obecności pracownika powoda po wcześniejszym wylegitymowaniu osoby składającej podpis. Na dowód czego na umowie pod oświadczeniem „Potwierdzam tożsamość osób składających podpisy w imieniu Kredytobiorcy/ów” złożyła swój podpis K. Opiekun E. - H. P.. Działania te mają na celu eliminację ryzyka, m.in. że umowa zostanie zawarta przez osobę nieuprawnioną. W zakresie zarzutu nieważności umowy pożyczki, powód w pierwszej kolejności podniósł, iż strony zawarły umowę kredytu, a nie pożyczki. Umowa kredytu została zawarta przez powoda, a nie przez jego poprzednika prawnego. Ponadto umowę w imieniu kredytodawcy podpisały dwie osoby, a nie jedna. W imieniu powoda umowę zawarli jego pracownicy tj. A. H. i P. K., co zostało wyraźnie wskazane w komparycji umowy. Ponadto, owi pracownicy obok złożonych podpisów posłużyli się imiennymi pieczątkami celem ułatwienia identyfikacji podpisów. Zakres umocowania owych pracowników został wykazany poprzez przedłożenie wraz z pozwem o zapłatę pełnomocnictw (...) Banku (...) nr (...) z 9 października 2018 r. oraz pełnomocnictwo nr (...) z 9 września 2021 r. Ponadto, przedłożono wydruku informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dla Powoda dla wykazania prawidłowości umocowań pełnomocników Powoda składających zań oświadczenia woli i wiedzy. (replika powoda do sprzeciwu z dnia 24 kwietnia 2025 r. k. 192-193)
Strony podtrzymały swoje stanowiska na rozprawie. Kurator pozwanego cofnął zarzut braku wykazania należytego umocowania przez poprzednika prawnego powoda do zawierania umów tego rodzaju. (protokół rozprawy z dnia 11 grudnia 2025 r. k. 221)
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 5 lipca 2023 roku pozwany H. S. (1) zawarł z powodem (...) bankiem (...) z siedzibą w E. umowę kredytu konsumpcyjnego (...) nr (...). W imieniu powoda umowę podpisali pełnomocnicy zarządu – A. H. i P. K.. Pozwany jako adres zamieszkania wskazał E. (...), (...)-(...) G..
Na podstawie przedmiotowej umowy powód udzielił pozwanemu kredytu w kwocie 100.000 zł na okres od dnia 5 lipca 2023 roku do dnia 4 lipca 2031 roku (§ 1 ust. 1).
Kwota kredytu miała zostać wypłacona jednorazowo w sposób określony przez kredytobiorcę w dyspozycji wypłaty kredytu, do 5 dni roboczych licząc od dnia zawarcia umowy, nie wcześniej jednak niż po spełnieniu warunków określonych w § 2 ust. 2 umowy. Kredyt był przeznaczony na własne potrzeby konsumpcyjne kredytobiorcy oraz na spłatę pożyczki gotówkowej i kredytu w rachunku płatniczym w innym banku (§ 1 ust. 2 i 3). Spłata kredytu wraz z odsetkami następowała w miesięcznych równych ratach kapitałowo-odsetkowych, poprzez pobieranie przez Bank należnych kwot z prowadzonego w Banku rachunku kredytobiorcy, w terminach i kwotach określonych w harmonogramie spłat, stanowiącym załącznik i integralną część umowy kredytowej. Kredytobiorca zobowiązał się do zapewnienia na swoim rachunku środków w kwocie umożliwiającej spłatę rat kredytu, zgodnie z harmonogramem spłaty (§ 3 ust. 1).
Zgodnie z § 5 umowy niespłacone w terminie raty kredytu bank w dniu następnym po wyznaczonym w umowie kredytu terminie spłaty przenosił na rachunek „należności przeterminowanych”. Niespłacone w terminie odsetki od kredytu bank w dniu następnym po wyznaczonym w umowie kredytu terminie przenosił na rachunek „odsetek zapadłych niespłaconych”. Po upływie 10 dni od daty przeksięgowania niespłaconej raty kredytu i/lub odsetek na rachunek o którym mowa w ust. 1, bank miał wysłać do kredytobiorcy upomnienie do uregulowania zaległych należności. Kopie upomnienia wysyłane miały być niezwłocznie do poręczycieli oraz innych osób będących dłużnikami banku z tytułu zabezpieczenia kredytu. Po upływie 35 dni od powstania zadłużenia przeterminowanego, w przypadku dalszego braku spłaty zaległości bank miał wysyłać drugie upomnienie. W przypadku niespłacenia w terminie dwóch pełnych rat kredytu jednak nie wcześniej niż po upływie 60 dni, bank wysyłał do kredytobiorcy i poręczycieli oraz innych osób będących dłużnikami banku z tytułu zabezpieczenia kredytu ostateczne wezwanie do zapłaty. Bank w trybie art. 75c Prawa bankowego w pierwszej pisemnej korespondencji zawierającej wezwanie do zapłaty oraz wezwaniu do zapłaty, o którym mowa w ust. 4 informował o możliwości złożenia przez kredytobiorcę w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania pisma, wniosku o restrukturyzację zadłużenia, który miał umożliwić kredytobiorcy restrukturyzację zadłużenia poprzez zmianę określonych w umowie warunków lub terminów spłaty kredytu (na warunkach uzgodnionych przez bank i kredytobiorcę) jeżeli była uzasadniona dokonaną przez Bank oceną sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy. Bank miał prawo do wystąpienia o przedstawienie dokumentów niezbędnych do oceny sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy. W przypadku odrzucenia wniosku kredytobiorcy o restrukturyzację zadłużenia, bank przekazywał kredytobiorcy, bez zbędnej zwłoki, szczegółowe wyjaśnienia w formie pisemnej, dotyczące przyczyny odrzucenia wniosku o restrukturyzację. Po bezskutecznym upływie terminu określonego w wezwaniu do zapłaty oraz w przypadku odrzucenia bądź niezłożenia przez kredytobiorcę wniosku o restrukturyzację bank przesyłał wypowiedzenie umowy kredytu i wyznaczał 30-dniowy termin spłaty. W przypadku opóźnienia w terminowym regulowaniu rat kredytu ustalonych w harmonogramie spłat, o którym mowa w § 3, bank miał pobierać od niespłaconych w terminie należności odsetki za opóźnienie wg stawki obowiązującej dla należności przeterminowanych, równej dwukrotności wysokości odsetek ustawowych w stosunku rocznym (odsetki maksymalne), o których mowa w ustawie — Kodeks Cywilny. Wysokość oprocentowania miała ulegać zmianie w przypadku każdorazowej zmiany wysokości odsetek ustawowych. W dniu podpisania niniejszej umowy oprocentowanie, o którym mowa w ust. 8 wynosiło 20,50 % w stosunku rocznym.
W myśl § 10 ust. 1 umowy bank mógł wypowiedzieć umowę kredytu z powodu niespłacenia w terminach określonych w niniejszej umowie pełnych rat kredytu za co najmniej dwa okresy płatności, pod warunkiem uprzedniego wysłania do kredytobiorcy i dłużników z tytułu zabezpieczenia wezwania do zapłaty zaległych należności w trybie określonym w § 5 ust 5 umowy, pod rygorem wypowiedzenia umowy; naruszenia warunków udzielenia kredytu; utraty przez kredytobiorcę zdolności kredytowej. O wypowiedzeniu umowy kredytu Bank powiadamiał pisemnie kredytobiorcę, poręczycieli i innych dłużników banku z tytułu zabezpieczenia (§ 10 ust 2). Bank mógł wypowiedzieć umowę kredytu tylko w przypadkach w niej przewidzianych z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia, licząc od następnego dnia po doręczeniu zawiadomienia (§ 10 ust. 3). Po upływie okresu wypowiedzenia zadłużenie wynikające z umowy stawało się wymagalne (§ 10 ust. 5). W przypadku nie dokonania przez kredytobiorcę spłaty zadłużenia w okresie wypowiedzenia, od dnia następnego po upływie okresu wypowiedzenia kredytobiorca zobowiązany był do zapłacenia bankowi odsetek, liczonych od kwoty pozostałego do spłaty kapitału, według stawki dla zadłużenia przeterminowanego obowiązującej w banku w okresie, za który odsetki te były naliczane (§ 10 ust. 6).
Kredytobiorca był zobowiązany się do niezwłocznego powiadomienia banku o zmianie swojego imienia, nazwiska, adresu zamieszkania, adresu korespondencyjnego oraz źródła dochodu, które stanowiło podstawę oceny zdolności kredytowej (§ 11 ust. 1). W całym okresie kredytowania na żądanie banku, kredytobiorca był zobowiązany do udostępnienia informacji i dokumentów celem oceny jego zdolności kredytowej, tj. zaświadczenia o zarobkach/emeryturze/rencie, wyciąg z rachunku, formularze PIT wskazujące dochody, nie częściej jednak niż co 6 miesięcy (§ 11 ust. 3).
Załącznikami umowy były: harmonogram spłat, dyspozycja wypłaty kredytu, Regulamin udzielania kredytów konsumpcyjnych dla osób fizycznych w (...) Banku (...)., wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy, oświadczenie kredytobiorcy o udzieleniu zgody na przetwarzanie danych osobowych, pełnomocnictwo do rachunku (§ 15 ust. 1). W § 15 ust. 2 umowy znalazło się oświadczenie kredytobiorcy, iż przed zawarciem umowy kredytu zapoznał się z treścią i warunkami zawartymi w umowie oraz otrzymał wyciąg z „Taryfy prowizji i opłat”. W § 17 kredytobiorca oświadczył, że wszelkie dane podane bankowi są prawdziwe oraz, że wszelkie dokumenty przedstawiane przed zawarciem i w toku realizacji umowy są autentyczne i potwierdzają okoliczności zgodne z rzeczywistym stanem rzecz (ust. 1). W związku z zaciągnięciem kredytu oprocentowanego według zmiennej stopy procentowej, kredytobiorca oświadczył nadto, że jest mu znane oaz wyjaśnione przez Bank ryzyko zmiany stopy procentowej, wyraża zgodę na ponoszenie przez siebie tego ryzyka i jest świadom jego ponoszenia (ust. 2).
(dowody: pełnomocnictwo Nr (...) z dnia 9 października 2018 r. k. 24, pełnomocnictwo Nr (...) z dnia 9 września 2021 r. k. 26, umowa z dnia 5 lipca 2023 r. z załącznikami k. 40-43=194-198, zaświadczenie k. 199, zeznania świadka H. P. protokół rozprawy z dnia 11 grudnia 2025 r. k. 221-221v)
Kredyt został wypłacony pozwanemu w dniu 5 lipca 2023 roku w trzech transzach, tj. w kwotach 10.017 zł oraz 18.700 zł w części konsolidacyjnej oraz w kwocie 71.283,00 zł w części konsumpcyjnej.
(dowody: dyspozycja wypłaty kredytu k. 47, potwierdzenia wykonania transakcji k. 47v-48v, wydruk z kartoteki kredytu k. 50)
Pozwany nie dotrzymywał warunków spłaty rat kredytu, zaprzestał spłaty kredytu, co skutkowało upomnieniami o zaległych ratach kredytu.
Wobec dalszego opóźnienia w spłacie zadłużenia oraz nieskuteczności poprzednich wezwań do zapłaty, powód, wezwał pozwanego pod rygorem wypowiedzenia umowy kredytowej, do zapłaty zaległości wynoszących na dzień 23 października 2023 roku kwotę 4.985,70 zł oraz poinformował pozwanego o możliwości restrukturyzacji zadłużenia. Wezwanie to pozwany odebrał osobiście w dniu 10 listopada 2023 roku.
Wobec bezskuteczności wezwań do zapłaty powód oświadczeniem z dnia 11 grudnia 2023 roku wypowiedział umowę kredytu i wezwał pozwanego do spłaty całego zadłużenia, wynoszącego 105.517,89zł. Wypowiedzenie umowy zostało odebrane w dniu 20 grudnia 2023 roku. Następnie powód pismami z dnia 15 kwietnia 2024 roku wezwał pozwanego do zapłaty wymagalnego zadłużenia wynoszącego 111.186,69 zł oraz poinformował o przekazaniu sprawy do windykacji i możliwości skontaktowania się z Bankiem celem ugodowego załatwienia sprawy. Pisma zostały doręczone w dniu 22 kwietnia 2024 roku, przy czym zostały odebrane przez domownika (kuzynkę pozwanego).
(dowody: upomnienie nr 1 z dnia 29 sierpnia 2023 r. k. 52, upomnienie nr 2 z dnia 25 września 2023 r. k. 53, ostateczne wezwanie do zapłaty z dnia 23 października 2023 r. wraz z potwierdzeniem odbioru k. 55-56, wypowiedzenie umowy kredytowej z potwierdzeniem odbioru k. 58-59, wezwanie do zapłaty z dnia 15 kwietnia 2024 r. k. 61, informacja o przekazaniu sprawy do windykacji z dnia 15 kwietnia 2024 r. k. 62, potwierdzenie odbioru k. 63).
W dniu 25 czerwca 2024 roku (...) Bank (...) z siedzibą w E. wystawił Wyciąg z Ksiąg Rachunkowych stwierdzający istnienie wymagalnego zadłużenia pozwanego H. S. (1) z tytułu zawartej umowy kredytu konsumpcyjnego (...) nr (...) z dnia 5 lipca 2023 roku. Zadłużenie pozwanego obejmuje: niespłacony kapitał: 100.000,00 zł, odsetki: 14.785,32 zł, w tym: odsetki kapitałowe (umowne): 6.853,12 zł, odsetki od zadłużenia przeterminowanego naliczone do 24 czerwca 2024 roku (włącznie): 7.932,20 zł.
(dowód: wyciąg z ksiąg rachunkowych (...) Banku (...) k. 65)
Ustalając powyższy stan faktyczny Sąd oparł się na wymienionych wyżej dowodach z dokumentów i innych środków dowodowych (wydruków z systemu elektronicznego), które tworzyły spójną i logiczną całość, wzajemnie się uzupełniając. Nie zawierały informacji sprzecznych bądź wzajemnie się wykluczających. W konsekwencji Sąd uznał je za wiarygodne. Przepisy kodeksu postępowania cywilnego co do zasady nie zawierają zamkniętego katalogu środków dowodowych i jedynie wyjątkowo formułują zakaz dopuszczania lub korzystania z niektórych środków dowodowych albo nakazują udowodnienie określonych okoliczności wyłącznie za pomocą niektórych rodzajów dowodów. Przepis art. 243 1 k.p.c. nakazuje stosować przepisy Kodeksu postępowania cywilnego do dokumentów, zawierających tekst, umożliwiających ustalenie ich wystawców, a zatem do wszelkich dokumentów tekstowych, a nie tylko do dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 244 k.p.c. lub dokumentów prywatnych w rozumieniu art. 245 k.p.c., zatem nie można odmówić im znaczenia dowodowego (procesowego). Zgodnie z art. 308 k.p.c. dowody z innych dokumentów niż wymienione w art. 243 1 k.p.c., w szczególności zawierających zapis obrazu, dźwięku albo obrazu i dźwięku, sąd przeprowadza, stosując odpowiednio przepisy o dowodzie z oględzin oraz o dowodzie z dokumentów. W świetle tego przepisu stwierdzić należy, że oprócz dokumentów, zawierających tekst i umożliwiających ustalenie ich wystawców (czyli dokumentów tekstowych), obecnie Kodeks postępowania cywilnego zna także inne rodzaje dokumentów, zawierających w szczególności zapis obrazu, dźwięku albo obrazu i dźwięku.
Z kolei w art. 7 ust. 2 Prawa bankowego ustawodawca przewiduje możliwość zastąpienia dokumentacji papierowej elektroniczną (mogą one być zapisane na informatycznych nośnikach danych), co dotyczy wszelkich dokumentów związanych z czynnościami bankowymi. Odzwierciedleniem tak przechowywanych informacji jest wydruk z systemu komputerowego, który nie wymaga dla swojej ważności podpisu oraz pieczęci banku. W zakresie powodowego Banku nie zostały ujawnione okoliczności, które w zakresie przedstawionych wydruków dokumentacji przechowywanej w formie elektronicznej (dokumentacja kredytowa, zestawienie operacji, wezwanie do zapłaty, wypowiedzenie umowy), wskazywałyby na brak należytego ich utworzenia, utrwalenia czy przechowywania. Zatem kserokopie dokumentów, jak również wydruki z informatycznych systemów bankowych stanowią inne środki dowodowe, dopuszczalne w świetle art. 308k.p.c., które mogą być źródłem wiadomości tak o istnieniu dokumentów, jak i o ich treści. Nie ma przeszkód do posługiwania się w celach dowodowych niepoświadczonymi za zgodność z oryginałem kserokopiami dokumentów, które wprawdzie nie są dokumentami lub ich odpisami, ale są dopuszczalne jako odrębny rodzaj środka dowodowego, który jedynie pośrednio może służyć do ustalenia faktu istnienia dokumentu i jego treści. Takie środki dowodowe podlegają ocenie na ogólnych zasadach, określonych w art. 233 § 1 k.p.c., wiarygodności i mocy dowodowej takich środków dowodowych. Wydruki dokumentacji kredytowej, wydruki wezwania do zapłaty, wypowiedzenia umowy, historii operacji na rachunku bankowym, mając na uwadze poświadczaną treść złożonych oświadczeń i przeprowadzonych rozliczeń rachunkowych, potwierdzenia dokonywania doręczenia tej treści dokumentów za pośrednictwem poczty, umocowania pracownika do którego obowiązków należało dokonywanie tych czynności, oznaczenie nadawcy, pozwala uznać, że prawdziwie i rzetelnie odzwierciedlają treść rzeczywiście istniejących dokumentów skierowanych do pozwanych i ostatecznie ustalenie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia (dotyczących procedury zawarcia, wykonania i wypowiedzenia umowy).
Sąd uznał, iż nie ma podstaw do kwestionowania autentyczności podpisu H. S. (2) pod umową z dnia 5 lipca 2023 roku. Powód przedłożył wzór pisma pozwanego nakreślony na potwierdzeniu odbioru korespondencji z dnia 10 listopada 2023 roku (k. 56), ponadto umowa zawiera szereg danych pozwanego, a część kwoty została przeznaczona na spłatę jego zobowiązań w innym banku, a tożsamość kredytobiorcy została zweryfikowana przez pracownika banku – H. P., w której obecności został złożony podpis przez pozwanego. Taki ciąg okoliczność pozwala na potwierdzenie autentyczności oświadczenia H. S. (1) pod przedmiotową umową, wobec czego wniosek kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego grafologa należało oddalić na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c.
W zakresie upoważnienia A. H. i P. K. do zawarcia w imieniu banku umowy kredytu powód przedstawił dokumenty pełnomocnictwa z dnia 9 października 2018 roku (k. 24) oraz z dnia 9 września 2021 roku (k. 26). W zakresie upoważnienia do wypowiedzenia umowy kredytu powód przedstawił natomiast pełnomocnictwo dla J. R. (k. 28), J. K. (k. 30), J. Ł. (k. 32), E. U. (k. 34), Ż. U. (k. 36), M. H. (k. 38). Art. 97 k.c. stanowi jednoznacznie, iż osobę czynną w lokalu przedsiębiorstwa przeznaczonym do obsługiwania publiczności poczytuje się w razie wątpliwości za umocowaną do dokonywania czynności prawnych, które zazwyczaj bywają dokonywane z osobami korzystającymi z usług tego przedsiębiorstwa. Podzielić należy stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2003 r. (IV CK 286/02, LEX nr 164015)iż, „jeżeli zakład pracy powierza swojemu pracownikowi stanowisko, z którym wiąże się prowadzenie rokowań i składanie ofert, których wymiana może doprowadzić do zawarcia umowy, to należy uznać, że jest on upoważniony do składania oświadczeń woli w imieniu tego zakładu, w sprawach objętych jego zakresem czynności. Przepis art. 97 k.c. odnosi się do wszystkich osób, które mają faktyczną możliwość dokonywania czynności prawnych w obiektach przedsiębiorstwa i ma zastosowanie zawsze, gdy przedsiębiorstwo nie poinformowało w sposób wyraźny swoich klientów o tym, że konkretne osoby czynne w jego lokalu nie są umocowane do zawierania umów.”. A. H. i P. K. zawierając w imieniu banku umowę z dnia 5 lipca 2023 roku działali niewątpliwie w siedzibie Banku, a zatem byli upoważnieni do składania oświadczeń w imieniu powoda.
Sąd poczynił ustalenia w niniejszej sprawie w zakresie wysokości zobowiązania pozwanych w oparciu także o dowód z dokumentu w postaci Wyciągu z Ksiąg Rachunkowych (...) Banku (...) z dnia 25 czerwca 2024 roku. Nie ulega natomiast wątpliwości, iż wyciąg z ksiąg rachunkowych banku podpisany przez osobę upoważnioną do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych banku i opatrzony pieczęcią banku nie jest wystarczającym dowodem potwierdzającym istnienie, wysokość i wymagalność wierzytelności. Zgodnie z art. 95 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe, obowiązującym od dnia 20 lipca 2013 roku, księgi rachunkowe banków i sporządzone na ich podstawie wyciągi oraz inne oświadczenia podpisane przez osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych banków i opatrzone pieczęcią banku, jak również sporządzone w ten sposób pokwitowania odbioru należności mają moc prawną dokumentów urzędowych w odniesieniu do praw i obowiązków wynikających z czynności bankowych oraz ustanowionych na rzecz banku zabezpieczeń i mogą stanowić podstawę do dokonania wpisów w księgach wieczystych. Moc prawna dokumentów urzędowych, o której mowa w ust. 1, nie obowiązuje w odniesieniu do dokumentów wymienionych w tym przepisie w postępowaniu cywilnym. W związku z powyższym wyciąg z ksiąg rachunkowych banku winien być traktowany jako dokument prywatny, co oznacza, iż nie stanowi on dowodu zawartych w nim informacji, a jedynie wyjaśnienie stanowiące poparcie stanowiska strony, która je przedłożyła. Przedłożony przez powoda dokument spełnia wymogi dokumentu prywatnego. Przepis art. 245 k.p.c. zawiera domniemanie, które powinien uwzględnić sąd, iż osoba, która złożyła podpis na dokumencie prywatnym złożyła zawarte w nim oświadczenie. Ma to takie znaczenie, że do tego domniemania znajduje zastosowanie art. 234 k.p.c., według którego domniemania ustanowione przez prawo wiążą sąd; mogą być jednak obalone, ilekroć ustawa tego nie wyłącza. Nie oznacza to, że moc dowodowa dokumentu prywatnego ogranicza się do konsekwencji wynikających z przewidzianego w art. 245 k.p.c. domniemania. W pozostałym bowiem zakresie – nieobjętym tym domniemaniem – moc dowodowa dokumentu prywatnego podlega ocenie przez sąd zgodnie z regułami zawartymi w art. 233 § 1 k.p.c., tak jak każdego innego dowodu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2013 roku, III CSK 66/13, LEX nr 1463871). Z tych względów z uwagi na charakter dochodzonej wierzytelności, źródło i przedmiot zobowiązania pozwanych, przedłożony przez powoda wyciąg z ksiąg rachunkowych banku łącznie z pozostałymi dowodami z dokumentów w postaci umowy kredytu, wypowiedzenia umowy kredytu, wezwań do zapłaty stanowią wystarczające dowody na potwierdzenie istnienia wierzytelności, wymagalności, wysokości niespłaconego kapitału.
Zeznania świadka H. P. były przydatne w zakresie potwierdzenia procedury zawierania przez powodowy bank umów kredytu i weryfikacji tożsamości kredytobiorcy na etapie zawierania umowy.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo jest zasadne i zasługuję na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie pozwany H. S. (1) zawarł z (...) Bankiem (...) z siedzibą w E. umowę kredytu, mocą której otrzymał kwotę 100.000 zł a zobowiązał się do zapłaty kwoty 160.634,75 zł w ciągu 8 lat. Umowa ta została skutecznie wypowiedziana pismem z dnia 11 grudnia 2023 roku.
Pozwany w toku postępowania reprezentowany był przez kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu, z uwagi na okoliczność, że nie odebrał pozwu pod adresem wskazanym przez powoda. Komornik sądowy także nie zdołał ustalić jego aktualnego miejsca zamieszkania zawiadomienie z dnia 29 października 2024 r. k. 85, pismo z ZUS z dnia 14 października 2024 r. k. 87, pismo z Komendy Powiatowej Policji w G. z dnia 25 października 2024 r. k. 88, pismo z Urzędu Miasta G. z dnia 9 września 2025 r. k. 183, pismo z NFZ z dnia 12 września 2025 r. z załącznikiem k. 187-188, pismo z Komendy Powiatowej Policji w G. z dnia 11 września 2025 r. k. 190)
Strony zawarły wzajemną umowę kredytową w oparciu o przepis art. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe w zw. z art.7 Prawa bankowego i art.29 ust.1 ustawy z dnia 12 maj 2011r. o kredycie konsumenckim. Istotą kredytu jest oddanie przez bank do dyspozycji kredytobiorcy określonej kwoty środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminie, oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Ekwiwalentem świadczenia banku, polegającego na oddaniu do dyspozycji na czas oznaczony określonej kwoty pieniężnej, jest zapłata odsetek i prowizji, niezależna od obowiązku zwrotu wykorzystanego kredytu. Ten rodzaj i zakres ekwiwalentu przesądza również o odpłatnym charakterze umowy kredytu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2017 r. sygn. II CSK 281/16, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2011 r. sygn. IV CSK 422/10).
Obowiązek zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty stanowi świadczenie kredytobiorcy, którego pozwany H. S. (1) nie zrealizował. Okolicznością bezsporną w sprawie było trwałe zaprzestanie regulowanie rat kredytu przez pozwanego. Wysokość niespłaconego kapitału oraz skapitalizowanych odsetek od należności przeterminowanych, nie była kwestionowana.
Zgodnie z art. 75c ust.1–6 ustawy Prawo bankowe, jeżeli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu, bank wzywa go do dokonania spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych. W wezwaniu, o którym mowa w ust. 1, bank informuje kredytobiorcę o możliwości złożenia, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Bank powinien, na wniosek kredytobiorcy, umożliwić restrukturyzację zadłużenia poprzez zmianę określonych w umowie warunków lub terminów spłaty kredytu, jeżeli jest uzasadniona dokonaną przez bank oceną sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy. Restrukturyzacja, o której mowa w ust. 1, dokonywana jest na warunkach uzgodnionych przez bank i kredytobiorcę. Bank, w przypadku odrzucenia wniosku kredytobiorcy o restrukturyzację zadłużenia, przekazuje kredytobiorcy, bez zbędnej zwłoki, szczegółowe wyjaśnienia, w formie pisemnej, dotyczące przyczyny odrzucenia wniosku o restrukturyzację.
Powodowy bank zastosował procedurę wynikającą z art. 75 c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Prawo bankowe, kierując do pozwanego wezwania do zapłaty z zagrożeniem wypowiedzeniem, a następnie oświadczenie o wypowiedzeniu umowy. Z uwagi na istniejącą zaległość w spłacie kredytu w kwocie, wynikającą z przedstawionej historii rachunku kredytowego i wykazu wpłat, wypowiedzenie umowy kredytu było uzasadnione. Pozwani nie kwestionowali zasadności wypowiedzenia oraz dopełnienia przez Bank procedury wypowiedzenia umowy kredytu, daty wymagalności.
W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż zawarta przez strony umowa kredytu jest ważna, a podnoszone przez kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu H. S. (1) zarzuty okazały się niezasadne. Kurator w sprzeciwie od nakazu zapłaty poddawał w wątpliwość autentyczność podpisu pozwanego na umowie z dnia 5 lipca 2023 roku oraz umocowanie A. H. do zawierania umów kredytu na rzecz powodowego banku, co miało skutkować nieważnością umowy. Jednakże powód zdołał wykazać zarówno złożenie podpisu przez pozwanego pod dokumentem umowy, jak również umocowanie pracowników Banku do zawierania umów w jego imieniu. Strona powodowa dla wykazania wysokości należności objętej pozwem przedstawił wyciąg z ksiąg rachunkowych banku o którym mowa w art. 95 ust. 1 Prawa bankowego i który na skutek dodania art. 95 ust. 1a Prawa bankowego nie ma mocy dokumentu urzędowego w postępowaniu cywilnym. Nie pozbawia to jednak tego dokumentu mocy dowodowej i wiarygodności. Dokument ten w powiązaniu z innymi przeprowadzonymi w sprawie dowodami, w wiarygodny sposób wykazywał wysokość tak zadłużenia głównego, jak i z tytułu odsetek umownych (kapitałowych, od należności przeterminowanych) i skutecznie stanowił podstawę ustaleń faktycznych w tym zakresie. Skoro kredyt w umówionej wysokości został udzielony, to pozwany miał obowiązek świadczenia rat kredytowych zgodnie z umową z oprocentowaniem umownym od całej kwoty kredytu. Nadto należne były odsetki od zobowiązań przeterminowanych naliczanych wobec niespłacenia poszczególnych rat kredytowych wymagalnych w każdym kolejnym miesiącu.
Z tych względów Sąd uznał zasadność roszczenia w zakresie kwoty należności głównej w wysokości 114.785,32 zł, oraz odsetek umownych za opóźnienie w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych od kwoty 100.000 zł od dnia 25 czerwca 2024 roku do dnia zapłaty. Odsetki ustawowe za opóźnienie należało zasądzić na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. od kwoty 14.785,32 zł od dnia 23 lipca 2024 roku do dnia zapłaty, tj. od dnia wniesienia pozwu w przedmiotowej sprawie do dnia zapłaty, zgodnie z żądaniem powoda.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. Na zasądzone koszty procesu składają się: opłata od pozwu – 5.740 zł, koszty zastępstwa procesowego – 5.400 zł tytułu wynagrodzenia radcy prawnego stosownie do dyspozycji § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 108 § 1 k.p.c. w ze. z art. 113 u.k.s.c. stosownie do wyniku postępowania obciążając przegrywającego pozwanego kosztami procesu. Jako że pozwanego w toku postępowania reprezentował kurator, który wykonuje zawód adwokata, należało przyznać mu wynagrodzenie stosownie do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. poz. 536), oraz biorąc pod uwagę treść uchwały Sądu Najwyższego (III CZP 37/22) z 21 stycznia 2021 r.
Kurator jest przedstawicielem ustawowym dla osoby zastępowanej. Jest uprawniony i zobowiązany do podejmowania wszelkich czynności procesowych związanych z daną sprawą, zmierzających do obrony praw tej osoby (por. wyrok SN z 12.12.2017 r., I UK 262/17). Powinien zajmować stanowisko co do żądań przeciwnika, składać wnioski i oświadczenia, uczestniczyć w rozprawach, podczas których przeprowadzane są dowody i roztrząsane ich wyniki, wnosić w razie potrzeby środki odwoławcze (por. postanowienie SN z 14.04.2016 r., IV CSK 412/15). Wyznaczenie kuratorem adwokata wiąże się z oczekiwaniem jak najpełniejszego i profesjonalnego reprezentowania strony, w oparciu o posiadaną wiedzę prawniczą i doświadczenie zawodowe, w związku z czym niezasadne jest różnicowanie stawek wynagrodzenia adwokata ustanowionego kuratorem od sytuacji gdyby pełnił tę funkcję z wyboru albo został ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu. Zdaniem Sądu § 1 ust. 3 przywołanego wyżej rozporządzenia należy stosować przyjmując wykładnię rozszerzającą, tzn. przy ocenie nakładu pracy brać pod uwagę również profesjonalny charakter wykonywanej funkcji i podejmowanych czynności przez kuratora, będącego adwokatem lub radcą prawnym, zwłaszcza, że z tytułu przynależności zawodowej podlega dodatkowym regulacjom pozakodeksowym, w tym obowiązkom podwyższonego miernika staranności czy zasadom etyki zawodowej i odpowiedzialności dyscyplinarnej. Wobec powyższego należało zastosować stawki, wynikające z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 25 października 2015 r. o wynagrodzeniu adwokackim, powiększając je o należny podatek VAT, o czym orzeczono w pkt II i III wyroku.
Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie ww. przepisów Sąd orzekł, jak w wyroku.
SSO Monika Gądek-Tamborska
Zarządzenie: odpis wyroku wraz z uzasadnianiem doręczyć kuratorowi dla nieznanego z miejsca pobytu – adw. Pawłowi Rzońcy.
SSO Monika Gądek- Tamborska