Wyrok z 9 stycznia 2026, sygn. I Cgg 34/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 stycznia 2026 roku

Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący:	SSO Andrzej Kieć
Protokolant:	starszy sekretarz sądowy Monika Ira

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2025 roku w Gliwicach

sprawy z powództwa Z. S. (S.), T. S. (S.)

przeciwko (...) z siedzibą w B.

o naprawienie szkody

1.  zasądza od pozwanej (...) w B. na rzecz powodów Z. S. i T. S. kwotę 96.126,33 zł (dziewięćdziesiąt sześć tysięcy sto dwadzieścia sześć i 33/100) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 20 grudnia 2024 r. do dnia zapłaty;

2.  zasądza od pozwanej na rzecz powodów Z. S. i T. S. kwotę 25.241,59 zł (dwadzieścia pięć tysięcy dwieście czterdzieści jeden i 59/100) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 20 grudnia 2024 r. do dnia zapłaty;

3.  zasądza od pozwanej na rzecz powoda Z. S. kwotę 96.126,33 zł (dziewięćdziesiąt sześć tysięcy sto dwadzieścia sześć i 33/100) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 20 grudnia 2024 r. do dnia zapłaty;

4.  zasądza od pozwanej na rzecz powoda Z. S. kwotę 25.241,59 zł (dwadzieścia pięć tysięcy dwieście czterdzieści jeden i 59/100) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 20 grudnia 2024 r. do dnia zapłaty;

5.  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

6.  zasądza od pozwanej na rzecz powodów kwotę 3.600 zł (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocniania się orzeczenia do dnia zapłaty;

7.  nakazuje pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Gliwicach kwotę 20.105,77 zł (dwadzieścia tysięcy sto pięć
i 77/100) złotych tytułem kosztów sądowych.

SSO Andrzej Kieć

Sygn. akt I Cgg 34/24

UZASADNIENIE

Powodowie Z. S. i J. S. w pozwie złożonym w dniu 15.11.2023 wnieśli o zasądzenie na ich rzecz od pozwanej (...) w B. kwot po 6.000 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wytoczenia powództwa oraz o zasądzenie kosztów procesu, tytułem odszkodowania za szkody powstałe na nieruchomości położonej przy ul. (...) w R., zabudowanej budynkiem mieszkalnym.

W uzasadnieniu podali że są współwłaścicielem wyżej opisanej nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Budynek uległ uszkodzeniu na skutek eksploatacji górniczej - budynek mieszkalny uległ wychyleniu, występują w nim spękania i zarysowania ścian i stropu. Uszkodzone jest również otoczenie budynku: ogrodzenie, chodnik, murek oporowy.

W toku postępowania doszło do przekształcenia podmiotowego w ten sposób, iż z uwagi na zbycie swego udziału w nieruchomości przez J. S. na rzecz Z. S. i T. S., w jego miejscu po stronie powodowej występowali Z. S. i T. S. (k.202).

Po ostatecznej modyfikacji powództwa dokonane w piśmie z 5.04.2041r (k.181) powodowie rozszerzyli powództwo o żądanie zapłaty z tytułu odszkodowania za utratę wartości budynku mieszkalnego z uwagi na jego wychylenie. Ostatecznie powodowie żądali zasądzenia:

- na rzecz Z. S. i T. S. kwoty 96.126,33 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi w następujący sposób: od kwoty 6.000 zł od dnia wytoczenia powództwa do dnia modyfikacji roszczenia dokonanej w piśmie z 5.04.2024r i od kwoty 96.126,33 zł od dnia następnego po dokonaniu modyfikacji w piśmie z 5.04.2024r do dnia zapłaty z tytułu kosztów remontu oraz o zasądzenie kwoty 26.066,19 zł tytułem odszkodowania za utratę wartości budynku wskutek jego wychylenia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia następnego po dokonaniu modyfikacji w piśmie z 5.04.2024r do dnia zapłaty;

- na rzecz Z. S. kwoty 96.126,33 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi w następujący sposób: od kwoty 6.000 zł od dnia wytoczenia powództwa do dnia modyfikacji roszczenia dokonanej w piśmie z 5.04.2024r i od kwoty 96.126,33 zł od dnia następnego po dokonaniu modyfikacji w piśmie z 5.04.2024r do dnia zapłaty z tytułu kosztów remontu oraz o zasądzenie kwoty 26.066,19 zł tytułem odszkodowania za utratę wartości budynku wskutek jego wychylenia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia następnego po dokonaniu modyfikacji w piśmie z 5.04.2024r do dnia zapłaty.

Nadto wnieśli o zasądzenie kosztów procesu.

Pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów. Oświadczyła, że nie kwestionuje okoliczności, że działalność górnicza oddziaływała na nieruchomość powodów. Zakwestionowała jednak zakres i wysokość szkody. Nadto zakwestionowała datę naliczania odsetek., wskazując, że ewentualne odsetki mogą być naliczane od daty wyrokowania, a co najwyżej od daty wydania przez biegłego opinii wyliczającej wartość odszkodowania. Pozwana zakwestionowała również zasadność wypłaty odszkodowania za utratę wartości budynku.

Sąd ustalił co następuje:

Powodowie są współwłaścicielem nieruchomości położonej w R. przy ul. (...), na której posadowiono budynek mieszkalny. Na czas wniesienia pozwu współwłaścicielami nieruchomości po ½ części byli J. S. i Z. S.. Z. S. umową sprzedaży z dnia 27.04.2023r zbył swój udział na małżonków Z. S. i T. S., którzy nabyli ten udział (1/2) na zasadzie wspólności małżeńskiej. (wydruk z Kw – k.6-11, umowa sprzedaży k.171-176).

W budynku mieszkalnym powodów wystąpiły szkody spowodowane działalnością górniczą, za która odpowiada pozwana. Szkody te polegają na: wychyleniu budynku i podłóg, nieznaczne delikatne zarysowania stropów, ścian, pachwin i faset. Konieczne jest wykonanie prac naprawczych, głównie mających na celi zmniejszenie uciążliwości użytkowania (w tym poziomowanie posadzek, odtworzenie okładzin ściennych). Inne uszkodzenia w budynku oraz uszkodzenia murków oporowych, chodnika i ogrodzenia nie są szkodami górniczymi. Łączny koszt naprawy uszkodzeń spowodowanych działalnością górniczą wynosi 178.011,72 zł netto (192.252,66 zł wraz z podatkiem VAT). Budynek mieszkalny powodów wykazuje wychylenie w granicach 12-15 mm/m, średnio 14 mm/m. Tego typu wychylenie stanowi wychylenie o małej uciążliwości (w górnej jej granicy). Stopień wychylenia budynku nie kwalifikuje go do rektyfikacji. Nawet w sytuacji wykonania poziomowania podłóg w pomieszczeniach w celu wyeliminowania skutków wychylenia budynku, wychylenie budynku nadal pozostania a wiązać się z tym będzie utrata wartości budynku. Utrata wartości budynku powodów z uwagi na wychylenie, liczona na podstawie instrukcji GIG, wynosi 52.132,39 zł brutto - przy zastosowaniu współczynnika 0,076, natomiast - przy zastosowaniu współczynnika 0,074, utrata wartości wynosi 50.483,18 zł brutto. Wyliczenie to uwzględnia stopień wychylenia w wysokości 14 promili oraz procent o jaki zmniejszyła się wartość budynku wychylonego od pionu w stosunku do wartości tego samego budynku w stanie pionowości.

(dowód: opinia biegłego z zakresu budownictwa W. P. k.58-162, k.227-229, k.259-261, e-protokół k.263).

Powodowie złożyli do pozwanej wniosek z dnia 12.08.2022r w sprawie naprawy szkód górniczych; zostały przeprowadzone oględziny i sporządzony protokół szkód (korespondencja k.12,13, protokół k.14-17).

Umową przelewu wierzytelności z 31.01.2024r J. S. zbył na rzecz T. S. i Z. S. wierzytelności z tytułu szkód górniczych na nieruchomości umowa przelewu i zawiadomienie o cesji k.177)

Opisany stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych w aktach dowodów z dokumentów oraz w oparciu o dowód z opinii biegłego z zakresu budownictwa. Opinia biegłego była sporządzona w sposób wykazujący znajomość opiniowanej problematyki, była jasna, logiczna, weryfikowalna a przez to mogła stanowić podstawę ustaleń. Opinia ta nie została przekonująco zakwestionowana przez strony, nie zostało wykazane by była błędna, niefachowa a przez to nie została podważona ich wiarygodność. Tym samym mogła stanowić podstawę ustaleń.

Sąd zważył co następuje:

Działanie sprawcze powodujące szkodę trwało w okresie obwiązywania ustawy prawo geologiczne i górnicze z dnia 9 czerwca 2011r., która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2012 roku.

Zgodnie z art. 144 ust 1 ustawy prawo geologiczne i górnicze, właściciel nie może sprzeciwić się zagrożeniom spowodowanym ruchem zakładu górniczego, który jest prowadzony zgodnie z ustawą. Może on jednak żądać naprawienia wyrządzonej tym ruchem szkody, na zasadach określonych ustawą. Do naprawiania szkód będących następstwem eksploatacji, zgodnie z art. 145 ustawy prawo geologiczne i górnicze, mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego.

Nieruchomość powodów położona jest na terenie górniczym i objęta była zasięgiem wpływów górniczych, za które odpowiedzialna jest pozwana (odpowiedzialność pozwanej nie była kwestionowana).

Na nieruchomości powodów wystąpiły szkody spowodowane działalnością górniczą, za która odpowiada pozwana. Szkody te polegają w przypadku budynku mieszkalnego na: wychyleniu budynku i podłóg, nieznaczne delikatne zarysowania stropów, ścian, pachwin i faset. Konieczne jest wykonanie prac naprawczych, głównie mających na celi zmniejszenie uciążliwości użytkowania (w tym poziomowanie posadzek, odtworzenie okładzin ściennych). Łączny koszt naprawy uszkodzeń spowodowanych działalnością górniczą wynosi 178.011,72 zł netto (192.252,66 zł wraz z podatkiem VAT).

Budynek mieszkalny powodów wykazuje wychylenie w granicach średnio 14 promili. Jest to wada istotna budynku. Nawet w sytuacji wykonania poziomowania podłóg w pomieszczeniach w celu wyeliminowania skutków wychylenia budynku, wychylenie budynku nadal pozostania a wiązać się z tym będzie utratą wartości budynku. Utrata wartości budynku powodów z uwagi na pochylenie wynosi 50.483,18 brutto. Wyliczenie to uwzględnia stopień wychylenia w wysokości 14 promili oraz procent o jaki zmniejszyła się wartość budynku wychylonego od pionu w stosunku do wartości tego samego budynku w stanie pionowości. Powodowie posiadają prawo do pełnego wyrównania szkód a zatem również szkody dotyczącej utraty wartości budynku wskutek jego pochylenia. Biegły wskazał, iż w zakresie stosowanej metodologii ustalania utraty wartości budynku, właściwym jest stosowanie współczynnika 0.074 przyjętego w instrukcji GIG, zatem sąd przyjął za właściwe zastosowanie tego właśnie współczynnika.

Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej (art.363 kc). Poszkodowany ma prawo do pełnego naprawienia szkody, nie można go zmuszać do tolerowania szkody we własnym majątku. Poszkodowany wskutek działalności górniczej nie ma możliwości sprzeciwienia się prowadzeniu eksploatacji górniczej.

Odpowiedzialność przedsiębiorcy za skutki eksploatacji górniczej ma charakter odpowiedzialności deliktowej, a do naprawiania szkód będących następstwem eksploatacji zgodnie z art. 145 ustawy prawo geologiczne i górnicze mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego.

Mając na uwadze treść opinii biegłego z zakresu budownictwa sporządzonej w sprawie, sąd uznał, że żądanie naprawienia szkody poprzez zasądzenie odszkodowania na rzecz powodów jest uzasadnione. Takiego wyboru naprawienia szkody dokonali powodowie.

Wartość prac naprawczych na nieruchomości wynosi 192.252,66 zł brutto. Szkoda związana z utratą wartości budynku mieszkalnego wskutek jego pochylenia wynosi 50.483,18 zł brutto, Kwoty te stanowią wysokość szkody powodów.

Takie też kwoty w oparciu o przepis art. 144 ust. 1 p.g.g. zasądzono na ich rzecz, uwzględniając udziały powodów we współwłasności. Powodowie Z. S. i T. S. są na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej właścicielami ½ nieruchomości. W punktach 1 i 2 wyroku zasadzono na ich rzecz połowę wyliczonych przez biegłego kosztów remontu oraz połowę utraty wartości budynku. Drugą połowę wyliczonych przez biegłego kosztów remontu oraz połowę utraty wartości budynku, zasądzono nadto w punktach 3 i 4 wyroku na rzecz Z. S., który jest dodatkowo właścicielem pozostałej ½ nieruchomości .

O odsetkach od zasądzonych kwot orzeczono w oparciu o przepis art. 481 k.c. Powodowie żądanie odsetkowe sprecyzowali ostatecznie w piśmie opatrzonym datą 5.04.2024r (k.287) Sąd żądanie odsetkowe uznał za zasadne częściowo.

Odsetki sąd zasądził od dnia następnego po dniu doręczenia stronie pozwanej odpisu pisma z 5.04.2025r (k..213 – co nastąpiło w dniu 19.12.2024r) , uznając, iż z ta data nastąpiła wymagalność roszczenia. Pozwana bowiem znając treść żądania i dysponując materiałem do oceny roszczenia w postaci opinii biegłego, nie spełniając roszczenia popadła w zwłokę.

Powodowie nie wykazali by przedprocesowo dokonali stanowczego wezwania do zapłaty określonej kwoty pieniężnej, co mogłoby spowodować wymagalność roszczenia.

Ponadto, kwotę należnego odszkodowania biegły wyliczył biorąc pod uwagę stawki w budownictwie obowiązujące na czas sporządzania opinii.. Stawki aktualne na ten czas zrekompensowały zatem wzrost cen we wcześniejszym okresie.

O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 98 k.p.c. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Na zasadzone koszty składają się koszty zastępstwa procesowego ustalone zgodnie z par. 2 pkt 5 .w zw. z par. 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych tj uwzględniając taryfę właściwą dla wartości przedmiotu sporu wskazaną w pozwie.

Na podstawie art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 98 kpc nakazano pobranie nieuiszczonych kosztów sądowych od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa. Na koszty sądowe złożyły się opłata od pozwu (kwota 12.220 zł) oraz wydatki na wynagrodzenie biegłego (7.885,77 zł).

SSO Andrzej Kieć