Wyrok z 14 stycznia 2026, sygn. I C 1477/22

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 stycznia 2026 r.

Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	sędzia Ewa Tokarzewska

po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2026 r. w Olsztynie

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa P. M.

przeciwko P. G.

o zapłatę

I.  zamyka rozprawę;

II.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 204.912,00 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 18 lutego 2022 roku do dnia zapłaty, tytułem skapitalizowanej renty;

III.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 200.000,00 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 18 lutego 2022 roku do dnia zapłaty;

IV.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.500,00 złotych tytułem comiesięcznej renty począwszy od dnia 1 stycznia 2022 roku płatnej do 10-tego dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia płatności którejkolwiek z rat;

V.  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

VI.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 10.817 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

VII.  odstępuje od obciążania pozwanego nieuiszczonymi kosztami sądowymi należnymi na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Olsztynie.

sędzia Ewa Tokarzewska

Sygn. akt I C 1477/22

UZASADNIENIE

Powód P. M. pozwem skierowanym wobec pozwanego P. G. wniósł o:

1.  zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 204.9142,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem skapitalizowanej renty za okres od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 r.;

2.  zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 400.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia;

3.  zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda poczynając od 1 stycznia 2022 r. kwoty po 1.500,00 zł miesięcznie płatnych do dnia 10 każdego kolejnego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie tytułem renty za okres od dnia 1 stycznia 2022 r.;

4.  zasądzenie od pozwanego na rzecz strony powodowej zwrotu kosztów procesu wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu powód wskazał, że wskutek pobicia przez pozwanego doznał obrażeń ciała w wyniku, którego utracił możliwości zarobkowe, jest całkowicie niezdolny do pracy. Powód podał, że obliczając utracone zarobki uwzględnił średnią krajową z 5 ubiegłych lat, co w sumie dało kwotę 204 912 zł. Pozwany został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu wobec, którego został również orzeczony obowiązek częściowego zadośćuczynienia na rzecz powoda za doznaną krzywdę poprzez zapłatę 50.000 zł. Powód podał, iż pozwany wpłacić na jego rzecz jedynie 100 zł.

W wyniku doznanych obrażeń tj. pourazowy ostry krwiak nadtwardówkowy w lewej okolicy ciemieniowej, złamanie kości pokrywy czaszki z wgłębieniem \V lewej okolicy czołowo ciemieniowej, pourazowy obrzęk mózgu – powód stał się osobą niepełnosprawną i był w stanie realnie zagrażającym życiu. Powyższe obrażenia wymagały i dalej wymagają ciągłego leczenia. Powód podniósł, że na przestrzeni ostatnich kilku lat był zmuszony poddać się wielu operacjom, zabiegom, konsultacjom oraz badaniom. Bezpośrednim skutkiem wspomnianego pobicia są również dolegliwości w postaci bólów głowy, zaburzenia snu, nadpobudliwość nerwowa, trudności w podejmowaniu decyzji i mobilizacji do jakiegokolwiek działania, smutek i przygnębienie, unikanie ludzi w wyniku wycofania się z relacji towarzyskich, obawy o przyszłość, silne lęki, zmęczenie, osłabienie organizmu, problemy z koncentracją i pamięcią, problemy z czytaniem, a które to trwają po dzisiejszy dzień i niewątpliwym jest fakt, ze istnieje tutaj związek przyczynowo skutkowy pomiędzy pobiciem a wspomnianymi dolegliwościami.

Powód wskazał, że do chwili wspomnianego zdarzenia, uczęszczał do szkoły policyjnej i chciał w tym kierunku rozwijać swoją karierę zawodową. Powód dochodzi renty w wysokości 1.500 zł miesięcznie poczynając od 1.01.2022 r., z tytułu zwiększonych. usprawiedliwionych potrzeb oraz braku możliwości samodzielnego zarobkowania w wyniku poniesionej krzywdy spowodowanej przez pozwanego (pozew k. 3-8, stanowisko w sprawie k. 163-175).

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwany wskazał, że roszczenia powoda są bezzasadne z uwagi na fakt, że otrzymał on już wysokie odszkodowanie zasądzone na jego rzecz w toku procesu karnego, w którym pozwany występował w charakterze oskarżonego. Podkreślił, iż powód nie wskazał, w jaki sposób ustalił wysokość dochodzonych w pozwie roszczeń. Pozwany podniósł, że powód przed zdarzeniem nie osiągał dochodów, był uczniem szkoły policyjnej. Uczęszczanie do kierunkowej szkoły, nie jest to tożsame z ukończeniem jej i zdobyciem zawodu. Powód nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających jego twierdzenia dotyczące podjęcia pracy, ani też kwoty proponowanego wynagrodzenia. Nie wykazał także, w jaki sposób wyliczył wysokość żądanej renty i odszkodowania, co składa się na określone przez niego kwoty. Nie można także uznać, aby powód wykazał, iż na skutek odniesionych obrażeń zwiększeniu uległy jego stale wydatki. Na te okoliczności nie zostały przedstawione żadne dowody, zwłaszcza dowody potwierdzające wysokość żądanej kwoty. Twierdzenia zatem powoda, że jego cierpienia związane z działaniami pozwanych są większe niż te rzeczywiście wynikające z pobicia należy ocenić jako agrawację zmierzającą jedynie do uzyskania niewspółmiernie wygórowanego zadośćuczynienia.

Pozwany podniósł, że przeprosił powoda, wykazał skruchę, obecnie przebywa w Zakładzie Karnym i nie ma możliwości ani perspektyw zarobienia dodatkowych pieniędzy. Cale to zdarzenie, odbiło się również na życiu pozwanego. Stracił on pracę, wolność, popadł w długi, psychicznie jest w rozsypce. Bardzo przeżył to, że wyrządził szkodę powodowi i przez cały okres do czasu umieszczenia go w Zakładzie Karnym, próbował pojednać się z powodem i w jakiś sposób zrekompensować mu wyrządzoną krzywdę (odpowiedź na pozew k. 75-80).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Nocą z 11 na 12 listopada 2016 r. wS. P. G., odpychał, szarpał, a następnie uderzył pięścią w lewą część twarzy P. M., na skutek czego upadł on na podłodze doznając uszczerbku na zdrowiu w postaci stłuczenia lewego mięśnia skroniowego, krwiaka podczepocowego, złamania kości czaszki z lewej strony z ostrym krwiakiem nadtwardówkowym lewostronnym, niewielkim krwiakiem podpajęczynówkowym oraz niewielkim stłuczeniem obrzękiem mózgu, powodując chorobę realnie zagrażającą życiu.

Wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 2 kwietnia 2019 r. P. G. uznany został za winnego zarzucanego mu czynu i wymierzono mu karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Orzeczono wobec oskarżonego obowiązek częściowego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę poprzez zapłatę na jego rzecz kwoty 50.000 zł.

Sąd Okręgowy w O. wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2019 r. ((...)) zmienił powyższy wyrok m.in. w ten sposób, że wymierzył oskarżonemu karę 3 lat pozbawienia wolności.

(dowód: wyrok SO w O.z 2.08.2019 r. wraz z uzasadnieniem k. 10-18)

Dzień po zdarzeniu powód został zawieziony do szpitala w S., gdzie po wykonaniu TK głowy przekazany został do Oddziału Neurochirurgii USzK w O., gdzie rozpoznano: Pourazowy ostry krwiak nadtwardówkowy w lewej okolicy ciemieniowej; złamanie kości pokrywy czaszki z wgłobieniem w lewej okolicy czołowo - ciemieniowej; stan po przebytym urazie czaszkowo - mózgowym; pourazowy obrzęk mózgu.

W dniu 12.11.2016 r. powód leczony był operacyjnie wykonano: kraniektomia czołowo – ciemieniowa lewostronna, ewakuacja ostrego krwiaka nadtwardówkowego, odbarczenie kostne, drenaż grawitacyjny przestrzeni podczepcowej.

W okresie 12-18.11.2016 r. powód przebywał na OAiIT. Stwierdzono urazowy krwiak nadtwardówkowy lewostronny z efektem masy, stan po kraniotomii lewostronnej z odbarczeniem oponowo - kostnym. Ostrą niewydolność oddechową. Złamanie kości czołowej lewej z wgłobieniem. KT mózgu - krwiak podczepcowy, stan po ewakuacji krwiaka lewej okolicy ciemieniowej, w lewej okolicy ciemieniowej drobne ognisko krwotoczne śr. 6 mm (wcześniej 7x9x11 mm) otoczone strefą obrzęku, ognisko krwotoczne w płacie czołowym lewym śr. 5 mm, stan po lewostronnej kraniektomii, mózgowie bez cech obrzęku, układ komorowy nieposzerzony.

W okresie 18-25.11.2016 r. powód przebywał w Klinice Neurologii. Stwierdzono Encefalopatia nieokreślona; przy przyjęciu przytomny, logiczny, śladowy niedowład połowiczy prawostronny, wypisany chodzący samodzielnie, z deficytem prawostronnym – do usprawniania.

W okresie 25.11-14.12.2016 r. powód przebywał na oddziale Rehabilitacji Neurologicznej – Niedowład połowiczy prawostronny. Stan po ewakuacji krwiaka pourazowego okolicy ciemieniowo – czołowej lewej ze złamaniem pokrywy czaszki tej okolicy. Przykurcz stawu barkowego prawego; konsultacja psychologiczna – nieznacznie obniżona pamięć materiału werbalnego, nieznacznie zaburzone procesy pamięci operacyjnej, bez zaburzeń funkcji wzrokowo-przestrzennych, podczas pobytu nie zgłaszał problemów natury emocjonalnej.

W okresie 18-26.04.2017 r. powód przebywał na Oddziale Neurochirurgii. Stwierdzonoa ubytek kości czaszki okolicy czołowo-skroniowo-ciemieniowej lewej. Stan po ewakuacji krwiaka nadtwardówkowego i kraniektomii odbarczajacej okolicy czołowo-skroniowo-ciemieniowej lewej; wykonano plastykę.

Powodowi wykonano KT mózgowia w dniu 15.01.2018 r. Stwierdzono stan po kraniektomii, w płacie ciemieniowym lewym zmiana malacyjna pourazowa, układ komorowy nieposzerzony, drobne obszary malacji pourazowej lewej półkuli mózgu; KT mózgowia z 12.12. 2022 r. – poszerzone przestrzenie podpajęczynówkowe w obrębie płata czołowego i ciemieniowego lewego – zmiany pourazowe lewej półkuli, UK nieposzerzony.

(dowód: dokumentacja medyczna powoda k. 26-47, 109, 118, 178-179, 182-209)

Powód mieszka wraz z matką i ojcem. Powód przed wypadkiem studiował w szkole policyjnej w S., chciał pracować w Policji, był towarzyski, aktywny, trenował lekkoatletykę. Po wypadku stał się innym człowiekiem. Brakuje mu radości życia, codziennie narzeka na ból, ma depresję, jest wolniejszy, długo myśli, jest zamknięty w sobie, reaguje nerwowo, wymaga pomocy, rzadko wychodzi, raz był z rodziną za granicą. Regularnie jeździ do psychiatry.

Po wybudzeniu ze śpiączki całe życie było podporządkowane nauce funkcjonowania na nowo. Powód od wypadku jest zamknięty w sobie, ma bóle głowy, mrowienia ręki i nogi, skurcze, ataki paniki, stany depresyjne, problemy ze snem, koszmary, ma problemy z pamięcią i poprawnym rozumieniem, zapomina, przyswajanie informacji jest trudne, pisze powoli, odwraca kolejność liczb przy liczeniu. Próbuje czytać. Spędza czas głównie w domu przed komputerem. Czasami wychodzi z rodzeństwem, boi się kontaktu z ludźmi, wstydzi się dysfunkcji. Trzeba z nim jeździć do lekarza, jeśli wyjeżdżał za granicę to z rodzeństwem lub rodzicami. Nie ma przyjaciół, jest przygnębiony i zniechęcony. Obecnie powód kontynuuje leczenie co 2 miesiące w gabinecie psychiatrycznym i u neurologa, zażywa Asentra, Pregabalina, Pramolan, Cinnarizina, Nootropil; utrzymuje się z renty socjalnej, nie jest samodzielny finansowo, nie jest w stanie podjąć zatrudnienia.

P. M. przed wypadkiem prowadził życie towarzyskie, chciał mieć pracę i rodzinę, uczył się w szkole policyjnej, zdawał testy sprawnościowe. Po wypadku napisał pracę na koniec szkoły, część miał wcześniej napisaną, pomogli rodzice i rodzeństwo. Po zdarzeniu miesiąc był w szpitalu, nie miał części czaszki, przechodził operację, nie mógł ruszać prawą stroną, do dziś ćwiczy, chodzi do neurologa i psychiatry, chodził do psychologa.

(dowód: zeznania świadków: A. M. k. 277-283, M. M. k. 285-292, S. M.k. 294-299, przesłuchanie powoda k. 305v-306)

Powód jest osobą niezdolną do pracy do dnia 31.08.2028 r. Powód otrzymuje rentę socjalną w wysokości 1.709,81 zł netto.

(dowód: orzeczenie lekarza orzecznika ZUS k. 265, udostępnienie danych z ZUS k. 418-418v.)

W wyniku wypadku w dniu 11.11.2016 r. powód doznał ciężkiego uszkodzenia ciała pod postacią urazu czaszkowo – mózgowego z krwiakiem nadtwardówkowym.

Przebyty uraz czaszkowo – mózgowy wpływa na zachowanie powoda i jego funkcjonowanie po wypadku.

Rokowanie na przyszłość jest średnie, powód z trwałym pourazowym uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego (w badaniu przedmiotowym: zespół piramidowy prawostronny, cechy zespołu psychoorganicznego), niemniej przy korzystaniu z zabiegów rehabilitacyjnych może wystąpić poprawa sprawności ruchowej i intelektualnej, jednak stopień tej poprawy nie jest do przewidzenia. Powód może odczuwać okresowe dolegliwości bólowe wymagające okresowego leczenia farmakologicznego i okresowego korzystania z fizjoterapii.

W związku z doznanym urazem czaszkowo – mózgowym należy stwierdzić, że obrażenia i spowodowany przez nie trwały uszczerbek na zdrowiu u P. M., to: encefalopatie ze zmianami charakterologicznymi – 50 % (pięćdziesiąt procent; poz. A 9b).

(dowód: opinia biegłego z zakresu neurologii k. 322-324)

Nagła, nieoczekiwana zmiana sytuacji życiowej (pobicie->uraz->leczenie) skutkowała zmianą stanu psychicznego powoda. Stan psychiczny P. M. od czasu urazu czaszkowo-mózgowego z 12.11.2016 r. uległ istotnej zmianie.

Powód stał się przygnębiony, z gotowością do reagowania lękiem, irytacją, apatyczny, bez inicjatywy, zamknięty w sobie, unikający wychodzenia z domu, wycofany z kontaktów społecznych, miał problemy ze snem, koncentracją uwagi, zapamiętywaniem, stracił zainteresowania, nie odczuwał przyjemności. Powyższe znajduje potwierdzenie w opisach zachowania przez członków rodziny (zeznania rodziców i siostry).

U P. M. stwierdzono organiczne zaburzenia osobowości i afektywne jako konsekwencja doznanego urazu czaszkowo-mózgowego w zakresie stanu psychicznego. Organiczne zaburzenia osobowości i afektywne to wynikające z uszkodzenia mózgu zmiany utrwalonych wzorców zachowania, sposobów reagowania, ekspresji doświadczanych stanów emocjonalnych i aktywności przedchorobowych, jak i deficytów poznawczych.

Do rozpoznania ww. zaburzeń niezbędne jest stwierdzenie dysfunkcji mózgu (potwierdzonego w przypadku opiniowanego badaniem neurologicznym i obrazem mózgu w badaniach KT); związku czasowego i przyczynowo-skutkowego uszkodzenia mózgu ze zmianą zauważalną w psychice, zachowaniu; brak zaburzeń świadomości i istotnego deficytu pamięci (otępienia); a także specyficzne objawy m. in. Występujące u powoda jak zmniejszona wytrwałość w działaniach celowych, zmiany emocjonalne w postaci apatii, drażliwości czy zaburzenia procesów poznawczych.

Jak opisał psycholog (wnioski 1,2 opinii biegłego psychologa) – w obrazie zaburzeń poznawczych dominują trudności pamięciowe z obniżoną zdolnością uczenia się nowego materiału, nieco mniej nasilone są deficyty w zakresie procesów uwagi i funkcji wykonawczych. Okres sprzed doznanego urazu czaszkowo-mózgowego jest objęty niepamięcią wsteczną.

Organiczne zaburzenia afektywne – oprócz stwierdzenia dysfunkcji mózgu i związku czasowego i przyczynowo-skutkowego między pojawieniem się objawów afektywnych a uszkodzeniem OUN – wymaga stwierdzenia objawów typowych dla zaburzeń afektywnych jak m.in. epizodu depresyjnego. Typowymi objawami jest m. in. Obniżenie nastroju w kierunku przeżywania przygnębienia, ubytek napędu, utrata zainteresowań, brak odczuwania przyjemności (anhedonia), zaburzenia snu, podwyższony poziom lęku, negatywne postrzeganie siebie i przyszłości.

Stan psychiczny powoda od czasu urazu czaszkowo-mózgowego z 12.11.2016 r. uległ na tyle istotnej zmianie, że wymagał podjęcia leczenia psychiatrycznego w warunkach ambulatoryjnych i włączenia farmakoterapii.

Powód pozostawał po opieką w Centrum Zdrowia Psychicznego w K. od września 2017 r., kiedy został skierowany przez psychiatry po raz pierwszy na badanie psychologiczne (opinia psychologa z 2017 r.) i po raz kolejny – też na zlecenie psychiatry – celem kontrolnego badania (opinia psychologa z (...)). Już wówczas odnotowano u powoda okresowo nasilone depresyjne zaburzenia nastroju, lęk o przyszłość, zmaganie się z ograniczeniami po wypadku, a w badaniach potwierdzano organiczne wskaźniki.

Dostępne są zapisy psychiatry w czasie licznych wizyt w gabinecie prywatnym, odnotowanych od 2019 r. do końca 2024 r., kiedy także rozpoznawano organiczne zaburzenia osobowości i afektywne, obszernie opisywano typowe objawy psychopatologiczne. W ramach farmakoterapii stosowano leki przeciwdepresyjne jak sertralina (Asentra) i opipramol (Pramolan), przeciwlękowe (Pregabalinl) i prokognitywne czyli poprawiające funkcje poznawcze piracetam (Biotropil). Powyższe leki opiniowany zażywa do dnia dzisiejszego według deklaracji, co potwierdzają zalecenia (historia leczenia w gabinecie psychiatry).

Jak wynika z całokształtu zebranych danych – funkcjonowanie powoda w pełnieniu ról społecznych i zawodowych od czasu urazu czaszkowo-mózgowego z 12.11.2016 r. uległo istotnej zmianie (pogorszeniu). Powód po zdarzeniu wymagał pomocy i był zależny od innych osób z powodu ograniczeń po przebytym urazie głowy i operacjach. Nie był (i nadal nie jest) zdolny do podjęcia pracy związanej ze zdobytym wykształceniem. Pozostaje bierny, bez inicjatywy, wycofany z kontaktów społecznych poza rodziną i od niej zależny.

P. M. z osoby aktywnej, sprawnej fizycznie stal się osobą niepełnosprawną, wycofaną z życia społecznego, musiał zrezygnować z wielu aktywności życiowych, a także korzystać z pomocy innych osób. Poczucie ograniczeń fizycznych, braku sprawczości i zależności od innych powodowało u niego m.in. frustrację, żal, poczucie krzywdy.

Przerwana wskutek zdarzenia z 1211.2016 r. nauka w szkole policyjnej, na krótko przed uzyskaniem kompetencji, została zakończona po przerwie w trybie indywidualnym, ale nie umożliwi w przyszłości realizacji wcześniejszych planów tj. pracy w zawodzie policjanta, z uwagi na konsekwencje urazu. Na chwilę obecną stan zdrowia opiniowanego nie pozwala na podjęcie jakiejkolwiek pracy.

W aktualnym stanie psychicznym powód wymaga kompleksowej terapii. Kontynuacji dotychczasowej psychofarmakoterapii pod kontrolą psychiatry. Niezbędna jest dodatkowo terapia (rehabilitacja) neuropsychologiczna oraz psychoterapia wspierająca m.in. w nurcie poznawczo-behawioralnym.

W zakresie stanu psychicznego rokowanie co do całkowitego wyleczenia nie jest możliwe z uwagi na organiczne uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego.

Uwzględniając całokształt uzyskanych danych i znając przebieg zaburzeń związanych z organicznym uszkodzeniem mózgu (organiczne zaburzenia osobowości i afektywne) uP. M. uzasadnione jest orzeczenie trwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 50% wg. pkt. 9 b tabeli z załącznika do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 2002 r. (Dz. U nr 234, poz. 1974), przewidzianej w zakresie 50-70%.

(dowód: opinia sądowo psychiatryczna k. 353-357)

Jako następstwo urazu czaszkowo-mózgowego u P. M. stwierdza się występowanie organicznych cech osobowości oraz afektywnych, które przejawiają się zmianą utrwalonych wzorców zachowania, sposobów reagowania, ekspresji doświadczanych stanów emocjonalnych i aktywności przedchorobowych oraz deficytów poznawczych, głównie w postaci trudności pamięciowych z obniżoną zdolnością uczenia się nowego materiału niespecyficznego modalnie, nieco mniej nasilone są deficyty w zakresie procesów uwagi i funkcji wykonawczych.

W obrazie zaburzeń poznawczych dominują trudności pamięciowe z obniżoną zdolnością uczenia się nowego materiału, niezależnie od prezentowanej modalności bodźca, nieco mniej nasilone są deficyty w zakresie procesów uwagi i funkcji wykonawczych. Okres sprzed doznanego urazu czaszkowo-mózgowego jest objęty niepamięcią wsteczną. Badany z osoby aktywnej, sprawnej fizycznie, aktywnej zawodowo stal się osobą niepełnosprawną, wycofaną z życia społecznego, musiał zrezygnować z wielu aktywności zawodowych, życiowych, a także korzystać z pomocy innych osób.

Przed pobiciem w dniu 12 listopada 2016 roku powód był aktywnym, zdrowym człowiekiem, nie relacjonował trudności zdrowotnych w tamtym okresie, nie korzystał z pomocy psychiatrycznej, psychologicznej czy psychoterapeutycznej, nie wymagał również pomocy ze strony fizjoterapeutów czy neuropsychologów. Po urazie czaszkowo-mózgowym konieczna było rozpoczęcie rehabilitacji, korzystanie z pomocy specjalistów. Nagła, nieoczekiwana zmiana sytuacji życiowej skutkowała zmianą stanu psychicznego powoda.

W ocenie biegłego psychologa wskazane byłoby podjęcie regularnej terapii neuropsychologicznej ukierunkowanej na zmniejszenie deficytów poznawczych występujących u powoda oraz objęcie opieką psychologiczną w postaci psychoterapii wspierającej (m.in. oddziaływania poznawczo-behawioralne).

Powód doznaje trudności w obszarze funkcjonowania poznawczego oraz wolicjonalno-emocjonalnego, nie podejmuje aktywności sprzed urazu, izoluje się, stał się bardziej bierny, nie podejmuje inicjatywy, co wycofuje go z funkcjonowania społecznego. Dodatkowo dolegliwości bólowe obniżają jakość jego życia.

W przypadku podjęcia rehabilitacji funkcji poznawczych możliwe jest zmniejszenie stopnia nasilenia poszczególnych deficytów, jednak stopień ewentualnej poprawy nie jest możliwy do przewidzenia.

W ocenie psychologicznej istnieje bezpośredni związek między doznanym przez powoda urazem czaszkowo-mózgowym na skutek pobicia 12 listopada 2016 roku a stwierdzanymi zaburzeniami w funkcjonowaniu poznawczym, osobowościowym i społecznym. W wyniku doznanego urazu powód zmienił styl życia, przeprowadził się do domu rodzinnego, zaprzestał kontynuowania nauki, nie podjął pracy, odizolował się od otoczenia. Poczucie ograniczeń fizycznych, braku sprawczości i zależności od innych powodowało u niego m.in. frustrację, żal, poczucie krzywdy. Przed urazem nie leczył się psychiatrycznie, w wyniku pobicia i doznanego urazu czaszkowo-mózgowego jego stan psychiczny pogorszył się, co spowodowało konieczność wdrożenia leczenia psychiatrycznego i korzystanie z pomocy psychologicznej.

(dowód: opinia sądowo-psychologiczna k. 361-368)

Sąd zważył, co następuje:

W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego powództwo zasługuje na uwzględnienie w przeważającym zakresie.

Dokonując powyższego rozstrzygnięcia Sąd oparł się na dokumentach przedłożonych przez strony, których prawdziwości nie kwestionowano.

Sąd uwzględnił zeznania świadków A. M., M. M. i S. M. uznając je za wiarygodne i konsekwentne. Zeznania odnosiły się do rozmiaru krzywdy doznanej przez powoda wskutek zdarzenia. Za wiarygodne przyjęto także zeznania powoda.

Sąd dopuścił dowody z opinii biegłych: z zakresu neurologii w osobie G. P., z zakresu psychiatrii w osobie A. K., z zakresu psychologii w osobie K. S. W ocenie Sądu opinie są rzetelne, jasne, nie zawierają sprzeczności ani luk. Biegli w sposób przekonywujący uzasadnili wnioski zawarte w opiniach oraz opiniach uzupełniających.

W pierwszej kolejności i dla porządku poczynionych rozważań wskazać należy, że w stosunku do pozwanego jako sprawcy zdarzenia z dnia 11 listopada 2016 r. zapadł prawomocny wyrok karny skazujący. W myśl z art. 11 k.p.c., sąd cywilny związany jest ustaleniami dotyczącymi popełnienia przestępstwa – a więc okolicznościami składającymi się na jego stan faktyczny, czyli osobą sprawcy, przedmiotem przestępstwa oraz czynem przypisanym oskarżonemu, które znajdują się w sentencji wyroku. Oznacza to, że sąd – rozpoznając sprawę cywilną – musi przyjąć, że skazany popełnił przestępstwo przypisane mu wyrokiem karnym (wyrok SN z dnia 14 kwietnia 1977 r., IV PR 63/77). Związanie dotyczy ustalonych w sentencji wyroku znamion przestępstwa, a także okoliczności jego popełnienia, dotyczących czasu, miejsca, poczytalności sprawcy (J. Bodio w Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, pod red. A. Jakubeckiego, WKP, 2012).

Dlatego też, z uwagi na powyższe, Sąd uznał w niniejszym postępowaniu, że pozwany, jako osoba prawomocnie skazana za czyn pobicia powoda, ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za skutki dla zdrowia powoda tego pobicia.

Zgodnie z art. 415 k.c., kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.

Wina pozwanego za zdarzenie z dnia 11 listopada 2016 r. została już przesądzona prawomocnym wyrokiem wydanym w sprawie sygn. akt (...), a więc pozwany ponosi zgodnie z powyższym przepisem prawa odpowiedzialność za skutki pobicia wobec powoda.

Powód domagał się w niniejszym procesie kompensacji szkody niemajątkowej, żądając zasądzenia od pozwanego zadośćuczynienia za doznaną w wyniku zdarzenia z dnia 8 kwietnia 2014 r. krzywdę w kwocie 400.000 zł, zasądzenia kwoty 204.9142,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem skapitalizowanej renty za okres od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. oraz zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda poczynając od 1 stycznia 2022 r. kwoty po 1.500,00 zł miesięcznie płatnych do dnia 10 każdego kolejnego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie tytułem renty za okres od dnia 1 stycznia 2022 r.

Podstawę zasądzenia zadośćuczynienia stanowi przepis art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 444 § 1 k.c., zgodnie, z którym w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia Sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Powołana krzywda ujmowana jest, jako cierpienie psychiczne i fizyczne wynikające z uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia.

Jak wskazuje się w orzecznictwie, celem zadośćuczynienia pieniężnego jest przede wszystkim złagodzenie cierpień i towarzyszących im ujemnych uczuć związanych z uszkodzeniem ciała i rozstrojem zdrowia. Przy ocenie wysokości zadośćuczynienia za krzywdę należy uwzględnić przede wszystkim nasilenie cierpień, długotrwałość choroby, rozmiar kalectwa, trwałość następstw zdarzenia oraz konsekwencje uszczerbku na zdrowiu w życiu osobistym i społecznym (por. orzeczenie SN z dnia 10 czerwca 1999 r., II UKN 681/98, OSNAP 2000/16/626).

Zgodnie z przyjętym w doktrynie i ugruntowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem, zadośćuczynienie winno mieć przede wszystkim charakter kompensacyjny. Jego wysokość nie może stanowić zapłaty symbolicznej, lecz musi przedstawiać wartość ekonomicznie odczuwalną. Zadośćuczynienie powinno być środkiem pomocy dla poszkodowanego i pozostawać w odpowiednim stosunku do rozmiaru krzywdy i szkody niemajątkowej. Na krzywdę poszkodowanego składają się cierpienia fizyczne w postaci bólu i innych dolegliwości oraz cierpienia psychiczne polegające na ujemnych uczuciach przeżywanych bądź w związku z cierpieniami fizycznymi, bądź w związku z następstwami uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, zwłaszcza trwałymi i nieodwracalnymi (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1985 r., II CR 94/85).

Wskazać należy, że na skutek zdarzenia rozpoznano u powoda: pourazowy ostry krwiak nadtwardówkowy w lewej okolicy ciemieniowej; złamanie kości pokrywy czaszki z wgłobieniem w lewej okolicy czołowo - ciemieniowej; stan po przebytym urazie czaszkowo - mózgowym; pourazowy obrzęk mózgu. W związku z doznanym urazem czaszkowo – mózgowym stwierdzono, że obrażenia i spowodowany przez nie trwały uszczerbek na zdrowiu uP. M., to: encefalopatie ze zmianami charakterologicznymi – 50 % (pięćdziesiąt procent; poz. A 9b). Uwzględniając całokształt uzyskanych danych i znając przebieg zaburzeń związanych z organicznym uszkodzeniem mózgu (organiczne zaburzenia osobowości i afektywne) u P. M. uzasadnione jest orzeczenie trwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 50% wg. pkt. 9 b tabeli z załącznika do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 2002 r. (Dz. U nr 234, poz. 1974), przewidzianej w zakresie 50-70%. Powyższe ustalenia potwierdza opinia biegłego z zakresu neurologii G. P. i psychiatrii A. K.

Oczywistym jest, że na zasadność roszczenia powoda wpływ mają także cierpienia wynikające z dolegliwości w trakcie leczenia jak i po jego zakończeniu. Powód doznał rozległych urazów. Obrażenia, które doznał i zastosowane leczenie wiązało się ze znacznymi dolegliwościami bólowymi.

Podnieść należy, że od dnia zdarzenia, tj. 11.11.2016 r. do 14.12.2016 r. powód przebywał w placówkach medycznych, przechodził szereg zabiegów i rehabilitacji. Powód przed wypadkiem studiował w szkole policyjnej w S., chciał pracować w Policji, był towarzyski, aktywny, trenował lekkoatletykę. Po wypadku stał się innym człowiekiem. Brakuje mu radości życia, codziennie narzeka na ból, ma depresję, jest wolniejszy, długo myśli, jest zamknięty w sobie, reaguje nerwowo, wymaga pomocy, rzadko wychodzi, raz był z rodziną za granicą. Regularnie jeździ do psychiatry. Po wybudzeniu ze śpiączki całe życie było podporządkowane nauce funkcjonowania na nowo. Powód od wypadku jest zamknięty w sobie, ma bóle głowy, mrowienia ręki i nogi, skurcze, ataki paniki, stany depresyjne, problemy ze snem, koszmary, ma problemy z pamięcią i poprawnym rozumieniem, zapomina, przyswajanie informacji jest trudne, pisze powoli, odwraca kolejność liczb przy liczeniu. Spędza czas głównie w domu przed komputerem. Czasami wychodzi z rodzeństwem, boi się kontaktu z ludźmi, wstydzi się dysfunkcji. Trzeba z nim jeździć do lekarza. Jeśli wyjeżdżał za granicę to z rodzeństwem lub rodzicami. Nie ma przyjaciół, jest przygnębiony i zniechęcony. Obecnie powód kontynuuje leczenie co 2 miesiące w gabinecie psychiatrycznym i u neurologa.

Nadto, powód stał się osobą całkowicie niezdolną do pracy.

Wypadek i związane z nim przeżycia miały niewątpliwe również wpływ na jego stan psychiczny, co jest uzasadnione już samym faktem uczestniczenia przez niego w pobiciu.

W ocenie Sądu dochodzona pozwem kwota 400.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia jest zawyżona. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności kwota w wysokości 250.000,00 zł jest kwotą adekwatną do doznanej przez niego krzywdy. Zadośćuczynienie w takiej wysokości jest należycie wyważone i pozostaje w odpowiedniej relacji do aktualnych stosunków majątkowych społeczeństwa. Zasądzając kwotę zadośćuczynienia Sąd wziął pod uwagę kwotę zasądzoną w postępowaniu karnym, zasądzając na jego rzecz kwotę w wysokości 200.000,00 zł.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 822 k.c. oraz art. 445 § 1 k.c. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 200.000 zł tytułem zadośćuczynienia (pkt III wyroku). W pozostałym zakresie powództwo o zasądzenie zadośćuczynienia podlegało oddaleniu – pkt IV wyroku.

Pozwany zakwestionował także zasadność przyznania powodowi skapitalizowanej renty w wysokości 204.912,00 zł, z tytułu utraty zdolności do pracy oraz renty wyrównawczej w kwocie po 1.500 zł miesięcznie.

Renta z tytułu utraty zdolności do pracy powinna rekompensować poszkodowanemu uszczerbek, który wskutek uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia powstał w jego dochodach z tytułu pracy zarobkowej lub prowadzonej działalności gospodarczej. Będzie on równy różnicy między hipotetycznymi dochodami, które osiągałby, gdyby nie doszło do zdarzenia szkodzącego, a dochodami, które uzyskuje, będąc poszkodowanym, uwzględniając także świadczenia otrzymywane z tytułu ubezpieczenia społecznego. Określając wielkość hipotetycznych dochodów uprawnionego, należy uwzględnić wszelkie jego dochody dotychczas uzyskiwane, również nieregularnie, a także te dochody, których uzyskanie w przyszłości było wysoce prawdopodobne, zważywszy na naturalny rozwój kariery zawodowej. Z kolei przy ustalaniu bieżących dochodów poszkodowanego uwzględnić trzeba nie tylko jego faktyczne zarobki, ale także jego zdolność zarobkową, jeżeli jej nie wykorzystuje, zważywszy na posiadane kwalifikacje i realnie istniejące możliwości na rynku pracy (faktyczne możliwości znalezienia zatrudnienia przez poszkodowanego z ograniczoną zdolnością do pracy). W wypadku bezrobotnego, który nigdy nie podejmował zatrudnienia, rekompensata z tytułu utraty zdolności do pracy ustalana powinna być z uwzględnieniem realnych perspektyw zatrudnienia poszkodowanego w sytuacji, gdyby zdarzenie wyrządzające mu szkodę nie miało miejsca. W sytuacji kiedy istnieją przesłanki do ustalenia, że poszkodowany podjąłby pracę, gdyby nie doznał szkody, roszczenie o rentę jest usprawiedliwione (Postanowienie SA w Poznaniu z 31.01.2013 r., I ACz 2192/12, LEX nr 1271936, wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu z 3.06.2022 r., I Ca 596/21).

Art. 444 § 2 k.c. stanowi, że poszkodowany, który utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej, może żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty. Wykładnia tego przepisu była przedmiotem wielokrotnych wypowiedzi Sądu Najwyższego na gruncie typowych stanów faktycznych dotyczących braku możliwości wykonywania przez poszkodowanego pracy zarobkowej, oznaczającej z reguły brak możliwości uzyskiwania dochodów ze stosunku pracy lub innych stosunków cywilnoprawnych, z uwzględnieniem posiadanych przez poszkodowanego kwalifikacji, wykonywanego przed wypadkiem wyuczonego zawodu, czy też prognozy podjęcia określonej pracy zarobkowej, gdyby nie doszło do zdarzenia szkodowego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się jednolicie, że renta z art. 444 § 2 k.c. nie ma charakteru alimentacyjnego, lecz odszkodowawczy, w związku z czym przysługuje ona poszkodowanemu wyłącznie wówczas, gdy poniósł on szkodę majątkową. Jej celem jest wyrównanie utraty zarobków (dochodów), które poszkodowany w normalnych warunkach uzyskiwałby, gdyby nie zdarzenie wywołujące szkodę i poniesiony uszczerbek na zdrowiu. W związku z tym możliwość jej dochodzenia wymaga ustalenia wystąpienia szkody (zob. wyr. SN z 17 lipca 1975 r., I CR 370/75; wyr. SN z 20 grudnia 1977 r., IV CR 486/77; wyr. SN z 12 grudnia 1985 r., I CR 422/85; wyr. SN z 19 grudnia 1997 r., II CKN 504/97; post. SN z 6 marca 2013 r., III PK 67/12; wyr. SN z 22 listopada 2017 r., IV CSK 3/17).

Na gruncie Kodeksu cywilnego za podstawową zasadę ustalania wysokości szkody uznaję się tzw. metodę dyferencyjną (różnicy), która zakłada porównanie hipotetycznego stanu majątkowego poszkodowanego, gdyby nie doszło do zdarzenia szkodowego, z rzeczywistym stanem jego majątku w chwili ustalenia szkody. Zastosowanie metody różnicy zakłada przy tym uwzględnienie skutków, jakie zdarzenie szkodzące wywołało w całym majątku poszkodowanego, a nie z ograniczeniem wyłącznie do tego składnika majątku, na który zdarzenie szkodzące oddziaływało bezpośrednio. Podstawą wyliczenia szkody w przypadku utraty możliwości zarobkowania jest ustalenie przypuszczalnych dochodów netto, które osiągnąłby poszkodowany, gdyby nie uległ wypadkowi, i zestawienie ich z dochodem uzyskiwanym lub możliwym do uzyskania przez poszkodowanego, który częściowo lub całkowicie utracił zdolność do zarobkowania (zob. orz. SN z 11 lipca 1957 r., II CR 304/57, OSNC 1958, nr 3, poz. 76; uchw. SN (7) z 22 listopada 1963 r., III PO 31/63, OSNC 1964, nr 7-8, poz. 128; wyr. SN z 19 lutego 1999 r., II CKN 189/98; wyr. SN z 8 czerwca 2005 r., V CK 710/04; wyr. SN z 21 maja 2009 r., V CSK 432/08; wyr. SN z 23 listopada 2010 r., I PK 47/10; wyr. SN z 14 lipca 2017 r., II CSK 820/16, wyr. SN z 5 października 2017 r., I PK 282/16; post. SN z 1 marca 2018 r., I PK 95/17; wyr. SN z 3 października 2019 r., I CSK 296/18; post. SN z 19 czerwca 2020 r., I PK 237/19; wyr. SN z 8 października 2020 r., II CSK 766/18).

Roszczenie powoda o rentę zostało wykazane za pomocą dokumentacji medycznej, z której wynika, że powód wciąż ponosi konsekwencje wypadku w którym został poszkodowany, w postaci ponoszenia kosztów odbywania wizyt lekarskich i rehabilitacji, leków, a także dojazdów z tym związanych.

Powód przed wypadkiem uczęszczał do szkoły policyjnej w S.. Po zakończeniu edukacji, tj. od 2017 r. powód podjąłby pracę jako policjant i zarobiłby kolejno:

- w 2017 r. – 33.960 zł (2.830 zł netto miesięcznie),

- w 2018 r. – 36.288 zł (3.024 zł netto miesięcznie),

- w 2019 r. – 41.340 zł (3.445 zł netto miesięcznie),

- w 2020 r. – 46.296 zł (3.858 zł netto miesięcznie),

- w 2021 r. – 47.076 zł (3.923 zł netto miesięcznie).

Co łącznie daje kwotę w wysokości 204.912,00 zł.

Sąd wziął więc pod uwagę utracone możliwości zarobkowe powoda, obliczone w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, w których powód wykazał wysokość dochodów, które osiągałby gdyby nie doszło do zdarzenia. Za zasadne Sąd uznał przyznanie skapitalizowanej renty z tytułu utraty możliwości zarobkowych w kwocie 204.912,00 zł (pkt III wyroku).

Sąd uznał za udowodnione także roszczenie o rentę wyrównawczą w zakresie utraty zdolności zarobkowych w związku z całkowitą niezdolnością do pracy w związku z rozstrojem zdrowia i przyjął kwotę 1.500,00 zł. Taką też kwotę zasądzono na rzecz powoda w pkt IV wyroku. Z całą pewnością powód po ukończeniu szkoły policyjnej podjął by zatrudnienie jako policjant i osiągałby z tego tytułu minimalne wynagrodzenie w wysokości 4.474 zł netto. Biorąc pod uwagę, iż powód otrzymuje rentę z ZUS w wysokości 1.709,81 zł netto, zasadnym było zasądzenie na rzecz powoda renty w wysokości 1.500,00 zł. Należy także podkreślić, iż wskazywane przez powoda kwoty nie są zawyżone, odpowiadają stawkom rynkowym.

O odsetkach Sąd orzekł w oparciu o art. 481 § 1 k.c. od dnia 18 lutego 2022 r., tj. po upływie 14 dni od dnia doręczenia odpisu pozwu pozwanemu. Pozwany odebrał pozew w dniu 3 lutego 2022 r. (k. 71). Powód przed wytoczeniem powództwa nie wzywał pozwanego do spełnienia świadczenia, natomiast w pozwie roszczenia zostały sprecyzowane i dostatecznie umotywowane, a zatem pozwany dysponował odpowiednim czasem, aby spełnić świadczenie. W ocenie Sądu termin 14 dni jest wystarczający, aby pozwany mógł zapoznać się ze stanowiskiem powoda i spełnić świadczenie.

Mając na uwadze powyższe rozważania orzeczono jak w pkt II-V sentencji wyroku.

O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. poprzez obciążanie pozwanego obowiązkiem ich zwrotu na rzecz powoda w całości. Powód uległ swemu żądaniu w nieznacznym zakresie. Koszty procesu po stronie powodowej obejmowały opłatę za pełnomocnictwo (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (radca prawny) w stawce wynikającej z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (10.800 zł). Dlatego też w punkcie VI wyroku zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę w wysokości 10.817 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sąd uznał, że w niniejszej sytuacji zachodzą szczególne okoliczności, aby nie obciążać pozwanego nieuiszczonymi kosztami sądowymi w rozumieniu art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sadowych w sprawach cywilnych. Jest to przede wszystkim sytuacja osobista pozwanego oraz fakt zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda znacznej kwoty. Skutkowało to rozstrzygnięciem jak w pkt VII sentencji wyroku.

sędzia Ewa Tokarzewska