Wyrok z 25 lutego 2025, sygn. II Ca 2186/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 lutego 2025 r.

Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział II Cywilny Odwoławczy

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Małgorzata Radomska-Stęplewska

po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2025 r. w Poznaniu

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa (...) Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego(...)z siedzibą w G.

przeciwko P. R.

o zapłatę

na skutek apelacji wniesionej przez powoda

od wyroku Sądu Rejonowego w Gostyniu

z dnia 5 października 2023 roku

sygn. akt I C 254/23

1.  oddala apelację,

2.  zasądza od powoda na rzecz pozwanego tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym kwotę 450 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia rozstrzygającego o kosztach postępowania apelacyjnego do dnia zapłaty.

Małgorzata Radomska-Stęplewska

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 5 października 2023 r. Sąd Rejonowy w Gostyniu w sprawie z powództwa (...)Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego (...)z siedzibą w G. przeciwko P. R. o zapłatę:

1.  oddalił powództwo.

2.  zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 917 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Apelację od powyższego wyroku wywiódł powód, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

1. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przyjęcie, że powód nie wykazał skuteczności wypowiedzenia umowy nr (...), podczas gdy powód przedłożył umowę, którą pozwana zaakceptowała, w tym również informację o warunkach wypowiedzenia umowy przez pożyczkodawcę, kopię wypowiedzenia, potwierdzenie nadania wypowiedzenia, załączył wezwania oraz pismo informacyjne i wykazał wymagalność roszczenia w wysokości wskazanej w treści pozwu;

2. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przyjęcie, że powód nie wykazał wymagalności roszczenia, podczas gdy powód wykazał, że pozwany zalegał z co najmniej dwiema ratami pożyczki, tym samym wykazał podstawę do wypowiedzenia umowy pożyczki zgodnie z jej treścią i wykazał wymagalność roszczenia w wysokości wskazanej w treści pozwu.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, apelujący wniósł o:

1. zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez zasądzenie roszczenia od pozwanego na rzecz powoda zgodnie z żądaniem pozwu kwoty 3 260,10 zł oraz zasądzenie na rzecz strony powodowej kosztów procesu za I instancję, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;

2. zasądzenie od pozwanego na rzecz strony powodowej kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych;

3. z bardzo daleko idącej ostrożności, na wypadek uznania przez Sąd, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy lub, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając przy tym sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za obie instancje oraz kwoty 17 zł tytułem poniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd Okręgowy jako ponownie rozpoznający sprawę w granicach zaskarżenia, na podstawie art. 382 k.p.c. w pełni podzielił dokonaną przez Sąd Rejonowy ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, poczynione na tej podstawie ustalenia faktyczne, uznając je za własne, jak i wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ocenę prawną, przyjmując tym samym, że zarzucane apelacją uchybienia są nieuzasadnione.

Podniesione w apelacji zarzuty nie mogły doprowadzić do zmiany zaskarżonego wyroku.

W doktrynie przyjmuje się, że swobodna ocena dowodów, o której mowa w art. 233 § 1 k.p.c. ujęta jest w ramy proceduralne, to znaczy, że musi odpowiadać pewnym warunkom określonym przez prawo procesowe. Oznacza to po pierwsze, że sąd może oprzeć swe przekonanie jedynie na dowodach prawidłowo przeprowadzonych, z zachowaniem wymagań dotyczących źródeł dowodzenia oraz zasady bezpośredniości. Po drugie, ocena dowodów musi być dokonana na podstawie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego. Sąd musi ocenić wszystkie przeprowadzone dowody oraz uwzględnić wszystkie towarzyszące im okoliczności, które mogą mieć znaczenie dla oceny mocy i wiarygodności tych dowodów. Po trzecie, sąd zobowiązany jest przeprowadzić selekcję dowodów, to jest dokonać wyboru tych, na których się oparł i ewentualnie odrzucić inne, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (zob. T. Ereciński: Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze, Wydawnictwo Prawnicze 2002, tom I, str. 487- 498).

Normy swobodnej oceny dowodów wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego. Ocena wiarygodności i przydatności dowodów przeprowadzonych w danej sprawie wyraża istotę sądzenia w części obejmującej ustalenie faktów, ponieważ obejmuje rozstrzygnięcie o przeciwstawnych twierdzeniach stron na podstawie własnego przekonania sędziego powziętego w wyniku bezpośredniego zetknięcia się ze świadkami, dokumentami i innymi środkami dowodowymi. Ocena ta powinna odpowiadać regułom logicznego rozumowania wyrażającym formalne schematy powiązań pomiędzy podstawami wnioskowania i wnioskami oraz uwzględniać zasady doświadczenia życiowego wyznaczające granice dopuszczalnych wniosków i stopień prawdopodobieństwa ich występowania w danej sytuacji.

Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu. Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd przepisu art. 233 § 1 k.p.c. wymaga więc wykazania, że sąd pierwszej instancji uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem może być jedynie przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów (zob. wyroki Sądu Najwyższego z 6 listopada 1998 r., II CKN 4/98, z 10 kwietnia 2000 r., V CKN 17/00, z 10 czerwca 1999 r., II UKN 685/98 i wyroki Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 27 kwietnia 2006 r., I ACa 1303/05, z 15 grudnia 2005 r., I ACa 513/05).

Takich uchybień natomiast dokonanej przez Sąd Rejonowy ocenie dowodów zarzucić nie można. Podnoszone w tym zakresie przez powódkę zarzuty stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi rozważaniami Sądu Rejonowego. Strona skarżąca nie wskazała żadnych merytorycznych uwag, które pozwoliłyby stwierdzić, że Sąd I instancji dokonał błędnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, a tym bardziej, że zawiera ona błędy logiczne, wewnętrzne sprzeczności, bądź jest niepełna. Z punktu widzenia zasadności wywiedzionej w niniejszej sprawie apelacji kluczowa okazała się ocena skuteczności, złożonego przez pierwotnego wierzyciela pismem z 9 marca 2021 r. skierowanym do pozwanego, oświadczenia o rozwiązaniu umowy zawartej przez strony umowy z 19 sierpnia 2019 r. ze skutkiem natychmiastowym ( k.42 akt).

W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że nie doszło do skutecznego wypowiedzenia ( rozwiązania) umowy zawartej przez (...) w S. z pozwanym o wydanie międzynarodowej karty kredytowej z kredytem odnawialnym i o udzielenie limitu kredytowego w dniu 19 sierpnia 2019 r.

Sąd I instancji prawidłowo zważył, że w dniu 5 lutego 2021 r. wierzyciel pierwotny ((...) z siedzibą w S.) przelał na powoda wierzytelności wynikające z umowy nr (...) zawartej dnia 19 sierpnia 2019 r. przez pozwanego i (...)z siedzibą w S.. W § 1 ust. 4 umowy wskazano, iż wraz z wierzytelnościami na cesjonariusza przechodzą wszelkie związane z nimi prawa. Następnie pismem z dnia 9 marca 2021 r., a więc ponad miesiąc po cesji, wierzyciel pierwotny, czyli (...) z siedzibą w S. dokonał wypowiedzenia ( rozwiązania) umowy.

Rację miał Sąd I instancji wskazując, że wierzyciel pierwotny na skutek dokonania cesji praw i obowiązków wynikających z umowy nr (...) scedował je na powoda i to w dniu 5 lutego 2021 r. Zatem tylko powódka od momentu cesji miała prawo do wypowiedzenia umowy nr (...), a nie wierzyciel pierwotny. Wypowiedzenie z dnia 9 marca 2021 r. nie wywołało zatem skutków prawnych związanych z zakończeniem przedmiotowego stosunku prawnego.

Dodatkowo podkreślić trzeba, że zgodnie z § 2 ust. 3 umowy cesji wierzytelności z 5 lutego 2021 r., wszelkie prawa związane z wierzytelnościami zostają wraz z nimi przeniesione na cesjonariusza z dniem zapłaty ceny, co nastąpiło w dniu 10 lutego 2021r. ( oświadczenie o zapłacie ceny k. 92 akt). Oświadczenie o rozwiązaniu umowy złożone przez pierwotnego wierzyciela pismem z 9 marca 2021 r. nie mogło zatem wywołać skutku, skoro w tej dacie nie był on już uprawniony do jego złożenia. Dodać należy że z § 4 ust. 3 umowy cesji wierzytelności, na który powołał się powód w piśmie procesowym z 21 grudnia 2023 r., wprost wynika, że cedent nie udzielił upoważnienia cesjonariuszowi do złożenia w imieniu cedenta oświadczeń o wypowiedzeniu umów o wydanie międzynarodowej karty kredytowej z kredytem odnawialnym i o udzielenie limitu kredytowego, a jedynie udzielił mu pełnomocnictwa do wysłania w imieniu cedenta do każdego z dłużników pisemnego zawiadomienia o przelewie wierzytelności wraz z oświadczeniem cedenta o wypowiedzeniu umów o wydanie międzynarodowej karty kredytowej z kredytem odnawialnym i o udzielenie limitu kredytowego, które miał przekazać cesjonariuszowi w terminie 7 dni od dnia zapłaty ceny. Skoro pierwotny wierzyciel złożył oświadczenie o wypowiedzeniu ( rozwiązaniu) umowy z pozwanym dopiero 9 marca 2021 r., a więc po zapłacie ceny z umowy cesji i po terminie , o którym mowa w § 4 ust. 3 umowy cesji, nie mogło ono wywołać skutku w postaci rozwiązania umowy z pozwanym.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Rejonowy prawidłowo uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia, aby umowa z 19 sierpnia 2019 r. została skutecznie wypowiedziana (rozwiązana).

Podkreślić przy tym należy, że brak należytego wypowiedzenia ( rozwiązania) umowy zawartej z pozwanym ( konsumentem) o wydanie międzynarodowej karty kredytowej z kredytem odnawialnym i o udzielenie limitu kredytowego nie może być konwalidowany poprzez doręczenie stronie pozwanej odpisu pozwu. Sprzeciwiają się temu zarówno charakter prawny wypowiedzenia i jego skutki dla konsumenta.

Wyjaśnić trzeba, że rozpoznawane w niniejszej sprawie roszczenie zostało przez powódkę wywiedzione z faktu zawarcia umowy cesji oraz wypowiedzenia ( rozwiązania) umowy zawartej z pozwanym, a w konsekwencji postawienia całej wierzytelności wynikającej z tej umowy w stan wymagalności. Przedmiotem postępowania nie były natomiast inne wierzytelności, jakie mogłyby przysługiwać wierzycielowi w sytuacji nienależytego wykonywania umowy przez kredytobiorcę, w tym roszczenia z tytułu niepłacenia w terminie minimalnych kwot do zapłaty.

W orzecznictwie zauważa się przy tym, że sam fakt, że kwota, której zasądzenia domaga się powódka, mieściłaby się na innej podstawie faktycznej w granicach żądania wskazanego przed Sądem I instancji nie oznacza jeszcze, że kwota ta jest dochodzona na tej samej podstawie faktycznej i prawnej, co żądanie zgłoszone przez powoda przed Sądem I instancji.

Z tego względu, mając na uwadze art. 321 § 1 k.p.c. kwestie dotyczące aktualnego zadłużenia z tytułu niespłacania przez P. R. kredytu odnawialnego, nie mogą być przez Sąd badane w tym postępowaniu. Przy takiej podstawie faktycznej powództwa, kiedy powódka domaga się zapłaty całej kwoty w związku z postawieniem w stan wymagalności całego zobowiązania, tak skonstruowane roszczenie nie odnosi się do żądania zapłaty bieżących rat, których termin płatności wynika z harmonogramu przyjętego w umowie. Kwestia ta wymagałaby skierowania odrębnego żądania w formie odrębnego powództwa na drogę postępowania sądowego (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 13 lutego 2020 r. I ACa 240/19, wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 28 kwietnia 2020 r. I AGa 10/20, wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2020 r. V ACa 592/19).

W związku z powyższym Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. apelację oddalił jako bezzasadną.

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono zgodnie z jego wynikiem na podstawie art. 98 § 1 i § 1 ¹ k.p.c.

Na zasądzone od powoda na rzecz pozwanego koszty złożyło się wyłącznie wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego w wysokości 450 zł, ustalone w oparciu o § 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Małgorzata Radomska-Stęplewska