Postanowienie SN z 23 kwietnia 2013, sygn. III KK 239/12
Data orzeczenia
23 kwietnia 2013
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział III
Przewodniczący
Prezes SN Lech Paprzycki
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (9)
POSTANOWIENIE
Dnia 23 kwietnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Lech Paprzycki
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 23 kwietnia 2013 r.,
sprawy K. D. i B. S.
oskarżonych z art. 158 § 2 k.k. w zw. z art. 158 § 1 k.k.
z powodu kasacji wniesionych przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego i
obrońcę oskarżonego B. .od wyroku Sądu Okręgowego w L.
z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt […]
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w O.
z dnia 25 sierpnia 2011 r.,
p o s t a n o w i ł
1. oddala kasacje: pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego i
obrońcy oskarżonego B. S. jako oczywiście bezzasadne;
2. zwalnia oskarżyciela posiłkowego J. P. i oskarżonego B. S.
od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w L., wyrokiem z dnia 13 stycznia 2012 r., zmienił wyrok
Sądu Rejonowego w O. z dnia 25 sierpnia 2011 r., którym K. D. został uniewinniony
od dokonania zarzuconego mu aktem oskarżenia przestępstwa zakwalifikowanego
z art. 158 § 2 kk w zw. z art. 158 § 1 kk, a B. S. skazany został za przestępstwo
zakwalifikowane z art. 156 § 1 pkt 2 kk na karę sześciu lat pozbawienia wolności –
w ten sposób, że uchylił rozstrzygnięcie o nawiązce orzeczonej od B. S. na rzecz J.
P., a na podstawie art. 46 § 1 kk zasądził od B. S. na rzecz J. P. 40 000 zł tytułem
zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
Od powyższego wyroku Sądu Okręgowego, kasacje wnieśli: pełnomocnik
oskarżyciela posiłkowego J. P. i obrońca oskarżonego B. S.
2
Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego, zarzucając: „- rażące naruszenie
prawa mające istotny wpływ na treść wyroku, a mianowicie naruszenie zasady
bezstronności organu procesowego (art. 4 kpk), zasady „in dubio pro reo” (art. 5 § 2
kpk), jak również zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i
doświadczenia życiowego (art. 7 kpk), przez nieprzyjęcie, że zachowanie K. D.
należy zakwalifikować jako wyczerpujące znamiona czynu określonego w art. 158
kk bądź co najmniej art. 162 § 1 kk oraz przyjęcie jako dowód w sprawie zeznania
J. P. w sytuacji, gdy biegły psycholog kliniczny G. S. jednoznacznie stwierdził, że
walor dowodowy składanych przez pokrzywdzonego zeznań jest bardzo niski, nie
spełnia on żadnych nawet podstawowych kryteriów psychologicznej wiarygodności;
- rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść wyroku, a mianowicie art.
399 kpk poprzez uprzedzenie o zamiarze zmiany kwalifikacji prawnej czynu na
wyczerpujący art. 162 § 1 kk w sytuacji, gdy, zdaniem Sądu Okręgowego,
pouczenie o przepisie art. 399 kpk oparte było na błędnym założeniu faktycznym o
jedności czynu zarzucanego oskarżonemu i jego zachowań mogących mieć
miejsce w czasie późniejszym”, wniosła o uchylenie wyroków Sądów obu instancji i
przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Obrońca oskarżonego B. S., zarzucając: „I. rażące naruszenie prawa
procesowego, mające istotny wpływ na jego treść, a polegające na obrazie
przepisów: I. art. 4, art.5 § 2 i art. 7 kpk polegającej na rażąco dowolnej ocenie
zgromadzonych dowodów, poprzez przyjęcie, że: 1) nagrania monitoringu nic do
sprawy nie wnoszą; 2) fakt nie znalezienia u skazanego B. S. w czasie
przeszukania żadnych rzeczy należących do pokrzywdzonego nie ma żadnego
znaczenia w tej sprawie bo zarzut dotyczy art. 158 § 1 kk; 3) nie ma potrzeby
dopuszczania opinii uzupełniającej biegłego z zakresu medycyny sądowej by
wypowiedział się, które obrażenia mogły powstać od upadku na twarde podłoże i
czy wszystkie obrażenia powstały w tym samym czasie czy też dniu; 4)
dyskwalifikacja zeznań W. K. i M. K. w sytuacji gdy K. D., prosił świadków o alibi na
dzień pobicia J. P.; II. Art. 424 kpk przez sporządzenie uzasadnienia nie
odpowiadającego temu przepisowi; III. art. 433 § 2 kpk oraz art. 457 § 2 kpk przez
pozostawienie poza rozważaniami Sądu Okręgowego możliwości popełnienia tego
przestępstwa przez inne osoby” wniosła o uchylenie wyroków Sądów obu instancji i
przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania,
ewentualnie, o uchylenie tych wyroków i uniewinnienie oskarżonego.
3
Prokurator Prokuratury Okręgowej, w odpowiedziach na obie kasacje, wniósł
o ich oddalenie jako oczywiście bezzasadnych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Obie kasacje są oczywiście bezzasadne, w rozumieniu art. 535 § 3 kpk, i
jako takie zostały oddalone, natomiast oskarżyciel posiłkowy J. P. i oskarżony B. S.
zostali zwolnieni od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego na podstawie
art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 518 kpk.
Wszystkie zarzuty kasacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego są
oczywiście bezzasadne.
Pierwszy z nich, dotyczący naruszenia przez Sąd Okręgowy przepisów art. 4
kpk, art. 5 § 2 kpk i art. 7 kpk, sformułowany został również w apelacji. Do tego
zarzutu w pełni i przekonująco odniósł się Sąd odwoławczy w uzasadnieniu swego
orzeczenia (s. 18-21) przedstawiając przesłanki oceny zeznań pokrzywdzonego J.
P. i wskazując na inne dowody, które pozwalały na dokonanie ustaleń dotyczących
zachowania K. D. tak jak uczynił to Sąd Rejonowy, co przedstawił w uzasadnieniu
swego orzeczenia (s. 4-5). O takich ustaleniach zdecydowały nie tylko zeznania
pokrzywdzonego, ale także konsekwentne wyjaśnienia K. D., którym nie można
było przeciwstawić innych dowodów.
Również drugi zarzut, naruszenia przez Sąd Rejonowym art. 399 kpk,
sformułowany był w apelacji, a Sąd odwoławczy odniósł się do tego zarzutu w
sposób przekonujący w uzasadnieniu swego orzeczenia (s. 21-22). Zarówno
rozważania Sądu Rejonowego (s. 10-11), jak i Sądu Okręgowego, dotyczące
tożsamości czynu, odniesione do okoliczności tej sprawy, należy podzielić, gdyż
analizowane zachowania oskarżonego K. D. objęte zarzutem aktu oskarżenia i,
jeżeli chodzi o drugie zachowanie, przedstawione w uzasadnieniu aktu oskarżenia,
to, bez wątpienia, dwa oddzielne zdarzenia historyczne, które mogły stanowić dwa
oddzielne czyny, w rozumieniu prawa karnego, i, ewentualnie, dwa oddzielne
przestępstwa, które mogły podlegać oddzielnej ocenie prawno-karnej. Natomiast
stwierdzenie, że uprzedzając o możliwości zakwalifikowania czynu zarzucanego K.
D. jako przestępstwa określonego w art. 162 § 1 kk Sąd Rejonowy wprowadził
uczestników postępowania w błąd, uznać trzeba wręcz za nieporozumienie. Taka
informacja nie mogła być niezrozumiała zarówno dla oskarżycieli, jak i oskarżonego
i ich przedstawicieli procesowych, co umożliwiało im odniesienie się do tej kwestii, a
rzeczą Sądu pierwszej instancji było ustalenie, czy ma do czynienia z jednym, czy
4
też z dwoma czynami, z których drugi nie został objęty aktem oskarżenia. I to
właśnie Sąd Rejonowy w tej sprawie uczynił, nie dopuszczając się naruszenia
przepisów postępowania. Taka właśnie ocena ze strony Sądu odwoławczego jest
oczywiście trafna (s. 22 uzasadnienia Sądu Okręgowego).
Również wszystkie zarzuty kasacji obrońcy B. S. są oczywiście bezzasadne,
a te sformułowane w punktach I) i II) podniesione zostały także w apelacji.
Do zarzutów sformułowanych w punkcie I), naruszenia przepisów art. 4 kpk,
art. 5 § 2 kpk i art. 7 kpk, Sąd Okręgowy odniósł się w pełni i przekonująco na
stronach 5-14 uzasadnienia swego orzeczenia: jeżeli chodzi o ocenę nagrań z
monitoringu – na s. 10, trafnie wskazując na ich wartość techniczną i zaznaczając,
że nie jest to dowód świadczący o sprawstwie K. D., a jedynie o jego obecności w
miejscu zdarzenia, czego ten oskarżony nie kwestionował; jeżeli chodzi o fakt nie
znalezienia w miejscu zamieszkania B. S. przedmiotów należących do
pokrzywdzonego – na s. 7, trafnie stwierdzając, że to nie ma znaczenia dla
ustalenia sprawstwa tego oskarżonego; jeżeli chodzi o nieprzeprowadzenie dowodu
z uzupełniającej opinii biegłego – na s. 10-11, trafnie oceniając, że opinia ta jest
jasna i pełna, w rozumieniu art. 201 kpk, natomiast Sąd pierwszej instancji uznał,
że wszystkie obrażenia stwierdzone u pokrzywdzonego spowodowane zostały
zachowaniem tego oskarżonego, także te powstałe w wyniku upadku na twarde
podłoże; jeżeli chodzi o zeznania świadków K. – na s. 9-10, które to zeznania nie
mogły być uznane za świadczące o sprawstwie K. D.
Do zarzutu sformułowanego w punkcie II), naruszenia przez Sąd Rejonowy
przepisu art. 424 kpk, Sąd odwoławczy ustosunkował się w pełni i przekonująco na
stronach 11-12 uzasadnienia, wykazując, że spełnia ono wymogi określone w tym
artykule.
Również zarzut z punktu III) kasacji jest oczywiście bezzasadny, gdyż, po
pierwsze, stosowanego zarzutu nie sformułował obrońca w apelacji, co zwalniało
Sąd odwoławczy od odnoszenia się do tego rodzaju kwestii, a, po drugie, gdyby
uznać, że zarzut taki został sformułowany w uzasadnieniu i sprowadza się do
twierdzenia, że przeprowadzone dowody wskazują, że sprawcą czynu na szkodę
pokrzywdzonego był K. D., to znów wystarczy odwołać się do całości uzasadnienia
zwłaszcza Sądu Rejonowego, ale także Sądu Okręgowego, z którego wynika, że
przeprowadzone dowody nie mogły stanowić o ustaleniu, że sprawcą zarzucanego
w akcie oskarżenia czynu był K. D.
5
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.