Wyrok z 11 lutego 2026, sygn. VII Ka 956/25
Sygn. akt VII Ka 956/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 lutego 2026 r.
Sąd Okręgowy w Olsztynie w VII Wydziale Karnym Odwoławczym
w składzie:
Przewodniczący: SSO Dariusz Firkowski
Protokolant: pomoc sekretarza Aleksandra Kozakiewicz
przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej Olsztyn-Południe w Olsztynie Marioli Beker-Pawluczuk
po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2026 r.
sprawy: L. N. (1), ur. (...) w U., syna I. i F. z domu T.
oskarżonego z art. 286§1 kk w zw. z art. 12§1 kk
na skutek apelacji wniesionych przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego (...) s.c. w E. i obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie II Wydziału Karnego z dnia 7 października 2025 r., sygn. akt II K 2024/24
I zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że przyjmuje, iż zarzucone oskarżonemu L. N. (1) zachowania opisane w pkt I sentencji nie zostały popełnione w ramach czynu ciągłego z art. 12§1 kk oraz czyny tam wskazane pozostające w realnym zbiegu każdorazowo (pięciokrotnie) kwalifikuje z art. 286§1 kk i:
a/ na podstawie art. 17§1 pkt 6 kpk w zw. z art.439§1 pkt 9 kpk wyrok uchyla i umarza postępowanie co do czynów opisanych w:
- tiret pierwsze (na szkodę (...) Sp. z o. o. w F.),
- tiret drugie (na szkodę (...) Sp. z o. o. w O.),
- tiret trzecie (na szkodę (...) Sp. z o. o. w G.),
b/ uniewinnia oskarżonego L. N. (1) od czynów opisanych w:
- tiret czwarte (na szkodę (...) Sp. z o. o. w G.),
- tiret piąte (na szkodę (...) s. c. w E.),
II koszty procesu w sprawie ponosi Skarb Państwa.
FORMULARZ UZASADNIENIA WYROKU SĄDU ODWOŁAWCZEGO (UK 2)
UZASADNIENIE |
||||||||||||||||||||
|
Formularz UK 2 |
Sygnatura akt |
VII Ka 956/25 |
||||||||||||||||||
|
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: |
2 |
|||||||||||||||||||
|
1. CZĘŚĆ WSTĘPNA |
||||||||||||||||||||
|
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji |
||||||||||||||||||||
|
Wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 7 października 2025 r. w sprawie II K 2024/24 |
||||||||||||||||||||
|
1.2. Podmiot wnoszący apelację |
||||||||||||||||||||
|
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
||||||||||||||||||||
|
☒ oskarżyciel posiłkowy (...) s. c. |
||||||||||||||||||||
|
☐ oskarżyciel prywatny |
||||||||||||||||||||
|
☒ obrońca oskarżonego L. N. (2) |
||||||||||||||||||||
|
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
||||||||||||||||||||
|
☐ inny |
||||||||||||||||||||
|
1.3. Granice zaskarżenia |
||||||||||||||||||||
|
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
||||||||||||||||||||
|
☒ na korzyść ☒ na niekorzyść |
☒ w całości |
|||||||||||||||||||
|
☐ w części |
☐co do winy |
|||||||||||||||||||
|
☒co do kary |
||||||||||||||||||||
|
☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
||||||||||||||||||||
|
1.3.2. Podniesione zarzuty |
||||||||||||||||||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
||||||||||||||||||||
|
☒art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
||||||||||||||||||||
|
☒art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
||||||||||||||||||||
|
☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
||||||||||||||||||||
|
☐art. 438 pkt 3 k.p.k.
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
||||||||||||||||||||
|
☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
||||||||||||||||||||
|
☐brak zarzutów |
||||||||||||||||||||
|
1.4. Wnioski |
||||||||||||||||||||
|
☒uchylenie |
☒zmiana |
|||||||||||||||||||
|
2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy |
||||||||||||||||||||
|
2.1. Ustalenie faktów |
||||||||||||||||||||
|
2.1.1. Fakty uznane za udowodnione |
||||||||||||||||||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi |
Dowód |
Numer karty |
||||||||||||||||
|
2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione |
||||||||||||||||||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi |
Dowód |
Numer karty |
||||||||||||||||
|
2.2. Ocena dowodów |
||||||||||||||||||||
|
2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów |
||||||||||||||||||||
|
Lp. faktu z pkt 2.1.1 |
Dowód |
Zwięźle o powodach uznania dowodu |
||||||||||||||||||
|
2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów |
||||||||||||||||||||
|
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 |
Dowód |
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu |
||||||||||||||||||
|
. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków |
||||||||||||||||||||
|
Lp. |
Zarzut |
|||||||||||||||||||
|
1 |
I Obrońca oskarżonego L. N. (2) zaskarżyła wyrok w całości na korzyść oskarżonego i zarzuciła mu: 1/ na podstawie art. 439 § 1 pkt 9 KPK - obrazę art. 17 § 1 pkt 6 KPK poprzez uznanie, iż nie doszło do przedawnienia karalności zarzucanego oskarżonemu czynu, poprzez gdy doszło do jego przedawnienia, bowiem oskarżonemu nie zostały przedstawione zarzuty, w tym w skróconej formie; 2/ na podstawie art. 438 pkt 2 KPK - obrazę art. 7 KPK poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodu z wyjaśnień oskarżonego tj. uznania przez Sąd, iż są one częściowo niewiarygodne, podczas gdyż są one w pełni logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, a także poprzez nieuwzględnienie części wyjaśnień oskarżonego przez Sąd I instancji, mimo iż oskarżony na nie wskazywał. 3/ na podstawie art. 438 pkt 2 KPK - obrazę art. 7 KPK poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodu z zeznań świadka O. N. poprzez przyjęcie, iż są ono częściowo niewiarygodne, podczas gdy odpowiadają one stanowi faktycznemu, a co za tym idzie skazania oskarżonego L. N. (2), 4/ na podstawie art. 438 pkt 1 KPK- obrazę art. 286 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r.- Kodeks karny (dalej jako: „KK"), poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, ażeby zostały wypełnione znamiona przedmiotowe czynu zabronionego, o którym w nim mowa. II Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego (...) s. c. wyrok zaskarżyła co do kary i środków karnych i zarzuciła mu: 1/ rażącą niewspółmierność kary 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania albowiem prawidłowa ocena okoliczności popełnienia czynu prowadzi do wniosku, iż wymiar kary powinien być wyższy i bez warunkowego zawieszenia jej wykonania; 2/ niezastosowanie środka kompensacyjnego lub probacyjnego w postaci obowiązku wykonania orzeczenia sądu cywilnego, a mianowicie nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Okręgowy w Olsztynie Wydział V Gospodarczy w sprawie o sygnaturze V GNc 508/01. |
☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny |
||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny |
||||||||||||||||||||
|
I Apelacja obrońcy oskarżonego co do istoty zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie podkreślić należy, że nie budzą wątpliwości ustalenia Sądu I instancji co do prowadzonej przez L. O.-N. działalności gospodarczej oraz zawieranych w jej ramach umów z pokrzywdzonymi oraz sposobu i zakresu ich realizacji. Tym samym w pełni odwołać się należy do stanu faktycznego przedstawionego jak na k. 1220-1223 odw. Podzielić również należało bardzo wnikliwe rozważania jak na k. 1232-1233 co do kwestii przedawnienia. Wreszcie co do zasady nie budzi zastrzeżeń ocena dowodów z dokumentów oraz zeznań świadków. Jednakże w ocenie Sądu Okręgowego konieczne było danie wiary także i tym wyjaśnieniom oskarżonego, w których nie przyznał się on do popełnienia zarzucanego mu czynu albowiem brak jest wystarczających podstaw do ich zakwestionowania. Podkreślenia także wymaga, że odmiennie niż to przyjął Sąd I instancji (k. 1230 i k. 1233), Sąd Okręgowy wskazuje, że nie sposób było zakwalifikować zachowania M. O.-N. jako działania w ramach czynu ciągłego i z góry powziętym zamiarem. Powyższemu przeczy tak czas podejmowanych przez oskarżonego poszczególnych zachowań na szkodę ustalonych pokrzywdzonych oraz okoliczności związane z częściowym wykonaniem ciążących na nim względem nich zobowiązań. Nie sposób bowiem przyjąć aby już w lutym 1998 r. oskarżony podjął zamiar oszukańczego działania na szkodę swoich przyszłych kontrahentów. Ponadto na uwadze należy mieć i to, że w żadnym wypadku nie zachodzi krótki odstęp czasu pomiędzy zachowaniami opisanymi w pkt I tiret pierwsze-trzecie a tiret czwarte-piąte (odpowiednio grudzień 1999 r. /styczeń 2000 r. a grudzień 2000 r.). Nie bez znaczenia są także prawidłowe ustalenia w zakresie częściowego wykonania przez oskarżonego umów co do (...) (k. 1221), (...) (k. 1221 odw.), (...) (k. 1221 odw.-1222) i (...) (k. 1222). Oczywistym jest, że M. (...)-N. winień w ramach zawartych umów je zrealizować i naprawić szkodę na rzecz pokrzywdzonych, jednakże jego zachowanie może być oceniane jedynie na gruncie prawa cywilnego. Brak jest bowiem podstaw do ustalenia, że dopuścił się on oszustw z art. 286§1 kk na szkodę pokrzywdzonych. Dodatkowo w tym zakresie wskazać należy na bezsporne zdarzenia na szkodę oskarżonego w Sylwestra 1999 r. i związane z tym jego następstwa a także na zasadne podniesienie w apelacji obrońcy kwestii zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej- porównaj k. 313. II Co do apelacji pełnomocnika (...) s. c., to wobec rozstrzygnięcia zawartego w wyroku z dnia 11 lutego 2026 r. zarzut w niej zawarty jest bezprzedmiotowy. |
||||||||||||||||||||
|
Wniosek |
||||||||||||||||||||
|
I Obrońca oskarżonego wniosła o: 1/ zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego; ewentualnie o 2/ umorzenie postępowania na podstawie art. 17§1pkt 1 i 6 kpk II Pełnomocnik (...) wniosła o: 1/ zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez wymierzenie Oskarżonemu kary 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania i środkiem probacyjnym w postaci obowiązku wykonania orzeczenia sądu cywilnego, a mianowicie nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Okręgowy w Olsztynie Wydział V Gospodarczy w sprawie o sygnaturze V GNc 508/01; ewentualnie o 2/ zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie I poprzez wymierzenie Oskarżonemu kary 2 lat (dwóch lat) pozbawienia wolności bez orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary. |
☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny |
|||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. |
||||||||||||||||||||
|
4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU |
||||||||||||||||||||
|
1. |
||||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności |
||||||||||||||||||||
|
5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO |
||||||||||||||||||||
|
5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji |
||||||||||||||||||||
|
1. |
Przedmiot utrzymania w mocy |
|||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy |
||||||||||||||||||||
|
5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji |
||||||||||||||||||||
|
1. |
Przedmiot i zakres zmiany |
|||||||||||||||||||
|
Wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie II Wydziału Karnego z dnia 7 października 2025 r., sygn. akt II K 2024/24 I zmieniono w ten sposób, że przyjęto, iż zarzucone oskarżonemu L. N. (1) zachowania opisane w pkt I sentencji nie zostały popełnione w ramach czynu ciągłego z art. 12§1 kk oraz czyny tam wskazane pozostające w realnym zbiegu każdorazowo (pięciokrotnie) zakwalifikowano z art. 286§1 kk i: a/ na podstawie art. 17§1 pkt 6 kpk w zw. z art.439§1 pkt 9 kpk wyrok uchylono i umorzono postępowanie co do czynów opisanych w: - tiret pierwsze (na szkodę (...) Sp. z o. o. w F.), - tiret drugie (na szkodę (...) Sp. z o. o. w O.), - tiret trzecie (na szkodę (...) Sp. z o. o. w G.), b/ uniewinniono oskarżonego L. N. (1) od czynów opisanych w: - tiret czwarte (na szkodę (...) Sp. z o. o. w G.), - tiret piąte (na szkodę (...) s. c. w E.). |
||||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach zmiany |
||||||||||||||||||||
|
Mając na uwadze poczynione rozważania i przyjęcie realnego zbiegu przestępstw w ocenie Sądu Okręgowego co do zachowań z pkt I tiret pierwsze-trzecie sentencji (na szkodę (...) Sp. z o. o. w F., na szkodę (...) Sp. z o. o. w O. i na szkodę (...) Sp. z o. o. w G.) w czasie orzekania w postępowaniu odwoławczym(11 lutego 2026 r.) doszło już do przedawnienia karalności albowiem minęło 25 lat od czasu tych zachowań (odpowiednio grudzień 1999 r., 18 stycznia 2000 r. i 24 stycznia 2000 r.) czego konsekwencją było uchylenie wyroku w tym zakresie i umorzenie postępowania. Co do pozostałych zachowań z pkt I tiret czwarte i tiret piąte, to w ocenie Sądu Okręgowego wobec wskazanych wyżej okoliczności brak jest podstaw do przyjęcia działania L. O.-N. z bezpośrednim zamiarem doprowadzenia pokrzywdzonych szkodę (...) i (...) do niekorzystnego rozporządzenia ich mieniem. Sam fakt nawet błędnej oceny co możliwości zrealizowania i wykonania zawartych umów nie może automatycznie prowadzić do przyjęcia odpowiedzialności na gruncie prawa karnego. Dodatkowo wskazać należy, że wprawdzie w dniu 23 października 2000 r. doszło do ustanowienia rozdzielności majątkowej pomiędzy oskarżonym i jego żoną, to po tej dacie zawarte zostały umowy ze wskazanymi pokrzywdzonymi, w ramach których oskarżony dokonał częściowej ich spłaty. Powyższe w ocenie Sądu Okręgowego nakazywało uniewinnienie L. N. (3) w tym zakresie. |
||||||||||||||||||||
|
5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji |
||||||||||||||||||||
|
5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia |
||||||||||||||||||||
|
1.1. |
||||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
||||||||||||||||||||
|
2.1. |
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości |
|||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
||||||||||||||||||||
|
3.1. |
Konieczność umorzenia postępowania |
|||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia |
||||||||||||||||||||
|
4.1. |
||||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
||||||||||||||||||||
|
5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania |
||||||||||||||||||||
|
5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku |
||||||||||||||||||||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
|||||||||||||||||||
|
6. Koszty Procesu |
||||||||||||||||||||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
|||||||||||||||||||
|
II |
Na podstawie art. 632pkt 2 kpk koszty procesu w sprawie ponosi Skarb Państwa. |
|||||||||||||||||||
|
7. PODPIS |
||||||||||||||||||||
ZAŁĄCZNIK DO FORMULARZA UZASADNIENIA WYROKU SĄDU ODWOŁAWCZEGO
Załącznik do formularza UK 2
|
1.3. Granice zaskarżenia |
||||||
|
Kolejny numer załącznika |
1 |
|||||
|
Podmiot wnoszący apelację |
Obrońca oskarżonego L. N. (2) |
|||||
|
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja |
Wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 7 października 2025 r. w sprawie II K 2024/24 |
|||||
|
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
||||||
|
☒ na korzyść ☐ na niekorzyść |
☒ w całości |
|||||
|
☐ w części |
☐co do winy |
|||||
|
☐co do kary |
||||||
|
☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
||||||
|
1.3.2. Podniesione zarzuty |
||||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
||||||
|
☒art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
||||||
|
☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
||||||
|
☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
||||||
|
☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
||||||
|
☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
||||||
|
☐brak zarzutów |
||||||
|
1.4. Wnioski |
||||||
|
☒uchylenie |
☐zmiana |
|||||
ZAŁĄCZNIK DO FORMULARZA UZASADNIENIA WYROKU SĄDU ODWOŁAWCZEGO
Załącznik do formularza UK 2
|
1.3. Granice zaskarżenia |
||||||
|
Kolejny numer załącznika |
2 |
|||||
|
Podmiot wnoszący apelację |
Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego (...) s. c. |
|||||
|
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja |
Wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 7 października 2025 r. w sprawie II K 2024/24 |
|||||
|
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
||||||
|
☐ na korzyść ☒ na niekorzyść |
☐ w całości |
|||||
|
☒ w części |
☐co do winy |
|||||
|
☒co do kary |
||||||
|
☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
||||||
|
1.3.2. Podniesione zarzuty |
||||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
||||||
|
☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
||||||
|
☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
||||||
|
☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
||||||
|
☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
||||||
|
☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
||||||
|
☐brak zarzutów |
||||||
|
1.4. Wnioski |
||||||
|
☐uchylenie |
☒zmiana |
|||||