Wyrok z 13 lutego 2026, sygn. I C 736/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 lutego 2026 r.

Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	sędzia Ewa Tokarzewska

po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2026 r. w Olsztynie

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa (...) S.A. z siedzibą w W.

przeciwkoM. K. M. K., I. K.

o zapłatę

I.  zamyka rozprawę;

II.  oddala powództwo;

III.  zasądza od powoda na rzecz pozwanych kwotę 10.817 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

sędzia Ewa Tokarzewska

Sygn. akt I C 736/25

UZASADNIENIE

Powód (...)S.A. z siedzibą w W. pozwem skierowanym przeciwko M. K., I. K. i M. K. wniósł o zasądzenie od pozwanych na jego rzecz kwoty 140.401,79 CHF wraz z odsetkami ustawowymi od kwoty 140.093,64 CHF liczonymi od dnia 8.01.2014 r. do dnia zapłaty, wg zmiennej stopy procentowej, obecnie w wysokości 1,5 stopy procentowej ustalanej w oparciu o stopę referencyjną 3M/LIBOR, zaokrągloną do czwartego miejsca po przecinku, powiększoną o marże banku w wysokości 1,3 pp., która na dzień wystawienia wyciągu wynosi 1,9845%. Nadto, wniósł o zasądzenie od pozwanych na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu powód wskazał, że pozwani nie wywiązywali się z zawartej w dniu 1.10.2007 r. umowy kredytu budowlanego w walucie wymienialnej, co doprowadziło do powstania zadłużenia wobec banku i wypowiedzenie umowy kredytowej (pozew k. 3-4).

Nakazem zapłaty z dnia 16.04.2014 r. (sygn. akt (...) Sąd Okręgowy w O.nakazał pozwanym M. K., M. K.,I. K., aby zapłacili na rzecz powoda Banku (...) S.A. w W. kwotę 140.401,79 CHF z odsetkami umownymi od dnia 8 stycznia 2014 r. do dnia zapłaty, liczonymi według zmiennej stopy procentowej, obecnie w wysokości 1,5 stopy procentowej ustalanej w oparciu o stopę referencyjną LIBOR 3M, zaokrągloną do czwartego miejsca po przecinku, powiększoną o marżę w wysokości 1,3 pp. w stosunku rocznym oraz kwotę 13.290 zł tytułem kosztów procesu, w tym kwotę 7.217 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu albo wnieśli w tym terminie zarzuty (nakaz zapłaty k. 95).

W dniu 21.09.2023 r. pozwani złożyli wniosek o wniesienie skargi nadzwyczajnej od prawomocnego nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym przez Sąd Okręgowy w O. z dnia 16.04.2014 r., w sprawie o sygn. akt (...), zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 19.03.2019 r. (wniosek o wniesienie skargi nadzwyczajnej k. 135-175).

Wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 9.04.2025 r. (sygn. akt (...)) uchylono w całości zaskarżony nakaz zapłaty i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu wO. (wyrok SN k. 181-187v.).

W odpowiedzi na pozew z dnia 23.09.2025 r. pozwani wnieśli o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanych zwrotu kosztów postępowania.

Pozwani podnieśli, że powód sprzedał wierzytelność, której dochodzi pozwem, nie udowodnił wysokości roszczenia, a także ze względu na nieważność umowy kredytu, która stanowi podstawę dochodzonego roszczenia (odpowiedź na pozew k. 202-226v.).

Sądu ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 1.10.2007 r. pozwani zawarli z Bankiem (...) S.A. z siedzibą w W. umowę kredytu budowlanego w walucie wymienialnej nr (...).

Zgodnie z treścią tej umowy bank udzielił kredytobiorcy na jego wniosek kredytu w łącznej kwocie 156.599,55 CHF, który miał być przeznaczony na zakup lokalu mieszkalnego. Bank udzielił kredytu na okres od dnia zawarcia umowy do 15.09.2037 r. (§ 1 ust. 1-3).

Zgodnie z § 2 bank pobierał jednorazową opłatę przygotowawczą w kwocie 1.174,50 CHF.

W § 2 ust. 6 umowy strony ustaliły dodatkowe warunki umowy. Zobowiązano kredytobiorców m.in. do pokrycia ewentualnej różnicy pomiędzy kwotą kredytu przeliczoną na złote po kursie kupna obowiązującym w dniu w dniu złożenia wniosku o kredyt a kwotą kredytu przeliczoną na kwotę po kursie kupna z dnia wypłaty kredytu, niezbędną do zamknięcia inwestycji. Ewentualne nadwyżki wynikające z różnic kursowych zostaną wypłacone na rachunek Kredytobiorcy.

W § 4 ust. 1 umowy wskazano, że kredytobiorca zobowiązuje się do spłaty kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w ust. 3. Spłata kredytu następuje w złotych. Zmiana kursu waluty wpływa na wysokość salda kredytu oraz rat kapitałowo-odsetkowych. Kredyt i odsetki miały być spłacane miesięcznie w ratach annuitetowych (§ 4 ust. 2).

Oprocentowanie kredytu w dniu zawarcia umowy wynosiło 4,0817% w stosunku rocznym. Oprocentowanie było zmienne i ustalane w oparciu o stopę referencyjną 6M LIBOR oraz przy uwzględnieniu marży banku w wysokości 1,30 p.p. (§ 3 ust. 1 umowy).

W § 18 ust. 3 umowy kredytobiorca oświadczył, że został poinformowany o ponoszeniu ryzyka walutowego i ryzyka zmiennej stopy procentowej, co potwierdził poprzez złożenie oświadczenia wg wzoru obowiązującego w banku.

(dowód: umowa k. 17-21)

Strony zawarły w dniu 30.03.2011 r. ugodę, na podstawie której pozwani uznali swoje zadłużenie wobec banku z tytułu umowy, które na dzień 26.03.2011 r. wynosiło 146.294,73 CHF. Wierzyciel wyraził zgodę na spłatę zadłużenia w okresie kwiecień 2011 r. – wrzesień 2037 r. w ratach miesięcznych w wysokości 556,99 CHF, płatnych do ostatniego dnia każdego miesiąca.

W dniu 14.06.2013 r. firma (...) S.A. działająca w imieniu i na rzecz powoda, wypowiedziała pozwanym ugodę z dnia 30.03.2011 r. w związku z brakiem spłat rat.

Pismem z dnia 20.02.2014 r. Kancelaria (...) działająca w imieniu i na rzecz powoda wezwała pozwanych do zapłaty kwoty 479.082,71 zł w terminie 7 dni od otrzymania wezwania.

(dowód: ugoda k. 8-16, wypowiedzenie ugody k. 22, 24-24v. potwierdzenie odbioru k. 23, wezwanie do zapłaty k. 25, 28, 31, potwierdzenie odbioru k. 26-27, 29-30, 32-33)

Na mocy umowy przelewu wierzytelności w ramach transakcji sekurytyzacji powodowy Bank w dniu 23.04.2019 r. zbył przysługującą mu względem pozwanych wierzytelność wynikającą z nakazu zapłaty z dnia 16.04.2014 r., sygn. akt (...) na rzecz (...) 1 (...) z siedzibą w X..

(dowód: uzasadnienie wyroku SN z 9.04.2025 r. k. 182, załącznik nr 23 na płycie CD k. 227)

Sąd zważył, co zastępuje:

Na wstępie i dla porządku poczynionych rozważań wskazać należy, że zgodnie z art. 224 § 1 k.p.c. przewodniczący zamyka rozprawę po przeprowadzeniu dowodów i udzieleniu głosu stronom. Natomiast zgodnie z § 3 wskazanego przepisu jeżeli przyczyni się to do sprawniejszego rozpoznania sprawy, a wyznaczanie kolejnych posiedzeń jest zbędne, sąd może zamknąć rozprawę na posiedzeniu niejawnym. Strony należy uprzedzić o możliwości zamknięcia rozprawy i umożliwić im zabranie głosu w piśmie procesowym, w terminie nie krótszym niż 7 dni. Sąd zamyka rozprawę w terminie miesiąca od dnia, w którym upłynął termin do zabrania głosu przez strony. Postanowienie może być wydane jedynie przez sędziów, przed którymi odbyło się ostatnie posiedzenie jawne poprzedzające bezpośrednio zamknięcie rozprawy. Uregulowanie art. 224 § 3 k.p.c. dotyczy sytuacji, w której rozprawa została wyznaczona, ale po jej odroczeniu w celu zamknięcia rozprawy nie wyznacza się kolejnego posiedzenia z udziałem stron, lecz zamyka się rozprawę na posiedzeniu niejawnym.

Sąd postanowił zamknąć rozprawę – o czym postanowiono w pkt I wyroku.

W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie z uwagi na brak legitymacji procesowej po stronie powodowej.

Strona ma legitymację procesową wówczas, gdy na podstawie przepisów prawa materialnego jest uprawniona do występowania w określonym procesie cywilnym w charakterze powoda lub pozwanego, to jest gdy z wiążącego strony procesu stosunku prawnego wynika zarówno uprawnienie powoda do zgłoszenia konkretnego żądania, jak również obowiązek pozwanego do jego spełnienia. Legitymacja procesowa stanowi przesłankę materialnoprawną, Sąd dokonuje oceny jej istnienia w chwili orzekania co do istoty sprawy (wyrokowania), a brak legitymacji procesowej - czynnej bądź biernej – prowadzi do oddalenia powództwa. Przy tym Sąd zobowiązany jest z urzędu badać legitymację stron do występowania w procesie na każdym etapie postępowania. Sąd Najwyższy w wyroku z 12 grudnia 2012 r., w sprawie III CZP 83/12 wskazał, że legitymacja materialna, a więc posiadanie prawa podmiotowego lub interesu prawnego do wytoczenia powództwa stanowi przesłankę materialną powództwa, a jej brak stoi na przeszkodzie udzieleniu ochrony prawnej. Brak legitymacji materialnej (czynnej lub biernej) skutkuje co do zasady oddaleniem powództwa. Brak legitymacji może zostać usunięty w toku procesu w drodze przekształceń podmiotowych unormowanych w przepisach art. 194-198 k.p.c.

O istnieniu czy też braku legitymacji procesowej decyduje prawo materialne związane z konkretną sytuacją będącą przedmiotem sporu między stronami. Strona ma legitymację procesową wówczas, gdy na podstawie przepisów prawa materialnego jest uprawniona do występowania w określonym procesie cywilnym w charakterze powoda (legitymacja czynna) lub pozwanego (legitymacja bierna), to jest gdy z wiążącego strony procesu stosunku prawnego wynika zarówno uprawnienie powoda do zgłoszenia konkretnego żądania, jak również obowiązek pozwanego do jego spełnienia. Dlatego też fakty, z których wywodzone jest dochodzone roszczenie (tworzące prawo podmiotowe), powinien co do zasady dowieść powód.

Legitymacja procesowa jest jedną z przesłanek materialnych, czyli okoliczności stanowiących w świetle norm prawa materialnego warunki poszukiwania ochrony prawnej na drodze sądowej. Sąd dokonuje oceny jej istnienia w chwili orzekania co do istoty sprawy (wyrokowania).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że zarzut pozwanych dotyczący braku legitymacji czynnej po stronie powodowej zasługuje na aprobatę, a przy tym znajduje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym.

Zgodnie z art. 509 § 1 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Stosownie natomiast do § 2 rzeczonego przepisu wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.

Przelew wierzytelności prowadzi zatem do zmiany podmiotowej po stronie wierzyciela, polegającej na tym, że dotychczasowy wierzyciel traci przysługujące mu prawo, które przechodzi na zbywcę wierzytelności. Skutkiem zawarcia umowy przelewu jest więc wstąpienie cesjonariusza w prawa poprzedniego wierzyciela.

Jak wynika z akt sprawy powód na mocy umowy przelewu wierzytelności w ramach transakcji sekurytyzacji powodowy Bank w dniu 23.04.2019 r. zbył przysługującą mu względem pozwanych wierzytelność, stanowiącą podstawę dochodzonego w niniejszym postępowaniu roszczenia. W konsekwencji powód utracił status wierzyciela względem pozwanych, a tym samym przestała mu przysługiwać legitymacja czynna do dochodzenia tej wierzytelności w postępowaniu sądowym.

Należy powtórzyć, że legitymacja czynna stanowi materialnoprawną przesłankę zasadności powództwa i oznacza uprawnienie do występowania w procesie w charakterze strony powodowej w związku z przysługującym jej prawem podmiotowym. Jej brak skutkuje oddaleniem powództwa jako bezzasadnego.

Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu, z którego strona wywodzi skutki prawne, spoczywa na tej stronie. W myśl art. 232 k.p.c. strony obowiązane są przedstawić dowody do stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Powód powinien zatem wykazać, że przysługuje mu dochodzona pozwem wierzytelność.

W realiach niniejszej sprawy powód nie tylko nie wykazał, że nadal jest wierzycielem pozwanych, lecz przeciwnie, z materiału dowodowego wynika, że dokonał skutecznego przelewu dochodzonej wierzytelności na rzecz wskazanego funduszu sekurytyzacyjnego. W konsekwencji utracił legitymację czynną w niniejszym postępowaniu.

W tej sytuacji powództwo podlegało oddaleniu w całości, o czym orzeczono w punkcie II sentencji wyroku.

W związku z tym bezprzedmiotowe stało się w realiach niniejszej sprawy odnoszenie się do pozostałych zarzutów podniesionych przez stronę pozwaną.

O kosztach procesu rozstrzygnięto w punkcie III wyroku na podstawie art. 98 § 1, 11 i 3 k.p.c., mając na względzie wynik procesu, Sąd postanowił obciążyć powoda kosztami procesu w całości, jako stronę przegrywającą. Na koszty procesu po stronie pozwanych składają się: należna im opłata skarbowa w kwocie (17,00 zł) oraz wynagrodzenia pełnomocnika w stawce wynikającej z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (10 800 zł), co daję łącznię kwotę 10 817,00 zł.

sędzia Ewa Tokarzewska