Wyrok z 18 lutego 2026, sygn. I C 778/22

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 lutego 2026 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: Sędzia del. Agnieszka Onichimowska

Protokolant: Sekretarz sądowy Aleksandra Bobińska

po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2026 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z powództwa H. W.

przeciwko E. P.

o ochronę dóbr osobistych

1.  oddala powództwo;

2.  odstępuje od obciążania powódki kosztami postępowania.

Sędzia (del.) Agnieszka Onichimowska

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 23 listopada 2022 r. (data stempla pocztowego) powódka H. W. wniosła:

1.  nakazanie Pozwanej E. P. usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych Powódki poprzez skierowanie do Powódki pisemnych przeprosin w związku z nieprawdziwymi informacjami zawartymi w piśmie z dnia 30 sierpnia 2022 roku, które zostało skierowane do F. Andrei W., członkini Zarządu spółki (...) z siedzibą w K. (N.), tj. przeprosin o treści ustalonej przez tut. Sąd;

2.  nakazanie Pozwanej usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistej Powódki poprzez skierowanie pisemnego oświadczenia dot. cofnięcia nieprawdziwych informacji na temat Powódki zawartych w piśmie z dnia 30 sierpnia 2022 roku, naruszającego dobra osobista Powódki, oraz przeprosin, o których mowa w pkt 1, poprzez przesłanie ich za pośrednictwem korespondencji mailowej do Pani A. W. (email: (...).de), członkini Zarządu spółki (...) GmbH z siedzibą w M. (N.), do której było kierowane pismo z dnia 30 sierpnia 2022 roku. Wiadomość email ma zawierać przeprosiny, o którym mowa w pkt 1, oraz oświadczenie o następującej treści:

„Działając w imieniu własnym, ja, E. P., wobec treści pisma z dnia 30 sierpnia 2022 roku, które zostało skierowane za pośrednictwem korespondencji mailowej w moim imieniu przez reprezentującą mnie radczynię prawną M. F.bezpośrednio do Pani A. W., członki Zarządu spółki (...) GmbH z siedzibą w M. (N.), niniejszym wskazuję, iż informacje wskazane w treści wskazanego pisma dotyczące Pani H. W., członki Zarządu spółki (...) Sp. z o.o. z siedzibą w J., zawierają informacje nieprawdziwe, nieudowodnione, nieścisłe, rozmijające się ze stanem faktycznym, obraźliwe i mające na celu działanie na szkodę Pani H. W.. Wobec powyższego cofam treść oświadczenia zawartego w piśmie z dnia 30 sierpnia 2022 roku w związku z nieprawdziwością informacji w nim zawartych.”

Wskazane sprostowanie ma zostać przesłane za pośrednictwem korespondencji mailowej w wiadomości zatytułowanej „Sprostowanie do pisma z dnia 30 sierpnia 2022 roku dotyczącego Pani H. W.”. Tekst powyższego oświadczenia, przeprosin, o których mowa w pkt 1, oraz temat korespondencji mają uprzednio zostać przetłumaczone na język (...) przez tłumacza przysięgłego na koszt Pozwanej. Wiadomość zawierająca tekst oświadczenia i przeprosin w języku (...) ma zawierać jedynie ww. elementy i ma być napisana czarną czcionką na białym tle (czcionka: New Times Roman, wielkość: 12, z zachowaniem interlinii 1,5 wiersza). Przedmiotowa wiadomość ma zostać wysłana w ciągu 14 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w niniejszej sprawie;

3.  nakazanie Pozwanej usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistej Powódki poprzez skierowanie pisemnego oświadczenia dot. cofnięcia nieprawdziwych informacji na temat Powódki zawartych w piśmie z dnia 30 sierpnia 2022 roku, naruszającego dobra osobista Powódki, oraz przeprosin, o których mowa w pkt 1, poprzez przesłanie ich za pośrednictwem korespondencji mailowej do Pana H. S. (email: (...).de) oraz Pana T. S.(email: (...).de), członków Zarządu spółki (...) GmbH z siedzibą w M. (N.). Wiadomość email ma zawierać przeprosiny, o których mowa w pkt 1, oraz oświadczenie o następującej treści:

„Działając w imieniu własnym, ja, E. P. wobec treści pisma z dnia 30 sierpnia 2022 roku, które zostało skierowane za pośrednictwem korespondencji mailowej w moim imieniu przez reprezentującą mnie radczynię prawną M. F.bezpośrednio do Pani A. W., członki Zarządu spółki (...) GmbH z siedzibą w M. (N.), niniejszym wskazuję, iż informacje wskazane w treści wskazanego pisma dotyczące Pani H. W., członki Zarządu spółki (...) Sp. z o.o. z siedzibą w J., zawierają informacje nieprawdziwe, nieudowodnione, nieścisłe, rozmijające się ze stanem faktycznym, obraźliwe i mające na celu działanie na szkodę Pani H. W.. Wobec powyższego cofam treść oświadczenia zawartego w piśmie z dnia 30 sierpnia 2022 roku w związku z nieprawdziwością informacji w nim zawartych.”

Wskazane sprostowanie ma zostać przesłane za pośrednictwem korespondencji mailowej w wiadomości zatytułowanej „Sprostowanie do pisma z dnia 30 sierpnia 2022 roku dotyczącego Pani H. W.". Tekst powyższego oświadczenia, przeprosin, o których mowa w pkt 1, oraz temat korespondencji mają uprzednio zostać przetłumaczone na język (...) przez tłumacza przysięgłego na koszt Pozwanej. Wiadomość zawierająca tekst oświadczenia i przeprosin w języku (...) ma zawierać jedynie ww. elementy i ma być napisana czarną czcionką na białym tle (czcionka: New Times Roman, wielkość: 12, z zachowaniem interlinii 1,5 wiersza). Przedmiotowa wiadomość ma zostać wysłana w ciągu 14 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w niniejszej sprawie;

4.  zasądzenie od Pozwanej na rzecz Powódki kwoty 10.000,00 zł (słownie: dziesięciu tysięcy złotych 00/100) tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, tj. kwoty płatnej na rzecz Powódki w ciągu 14 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty;

5.  zasądzenie od Pozwanej na rzecz Powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty od pełnomocnictwa, zgodnie z normami przepisanymi;

W uzasadnieniu powódka wskazała, że pozwana E. P.od dnia 1 października 1996 roku była zatrudniona u spółce (...) sp. z o.o. z siedzibą w J., na stanowisku księgowej, a obecnie Głównej Księgowej. Podkreślono, że współpraca Stron przez niemalże 25 lat układała się co najmniej bardzo dobrze, a zaangażowanie i jakość pracy Pozwanej była niezmiennie doceniana przez pracodawcę oraz samą stronę powodową. Charakter współpracy Stron niestety zmienił się w czerwcu 2022 roku, kiedy to pozwana pomimo zawarcia kolejnej umowy o pracę na czas nieokreślony oraz zapewnienia jej pomocy w wykonywaniu obowiązków jako Głównej Księgowej, po zakończeniu urlopu trwającego w dniach 20 czerwca 2022 - 1 lipca 2022 roku, nie pojawiła się w pracy, przedkładając dokumentację lekarską z tytułu niezdolności do pracy. Jednocześnie pozwana podjęła działania naruszające dobra osobiste Powódki poprzez skierowanie w dniu 30 sierpnia 2022 roku, za pośrednictwem pełnomocnika, oficjalnego pisma do (...) GmbH z siedzibą w M. (N.). Pismo zatytułowane „(...) sp. z o.o. in J.(P.)” zostało zaadresowane do Pani A. W., członka organu zarządzającego spółki (...) GmbH, tj. spółki dominującej wobec spółki (...) sp. z o.o. W przedmiotowym piśmie strona pozwana skierowała nieprawdziwe, fałszywe, nieudowodnione, nieścisłe, rozmijające się ze stanem faktycznym, obraźliwe i mające na celu działanie na szkodę Powódki oskarżenia. Zdaniem Powódki miały one na celu zdyskredytowanie jej w oczach przedstawicieli i pracowników (...) GmbH, jak również przedstawienie w negatywnym świetle jej osoby, kompetencji i umiejętności do zarządzania spółką i pracą pracowników spółki (...) sp. z o.o.. Pozwana zarzuciła powódce w sposób całkowicie niesłuszny, fałszywy, że wobec niej przez stronę powodową jest stosowany mobbing, co nie ma jakiegokolwiek odzwierciedlenia w stanie faktycznym. Podkreślono przy tym, że strona pozwana dwukrotnie w dniu 30 sierpnia 2022 roku i 1 września 2022 roku wysłała wiadomość mailową zatytułowaną „(...)sp. z o.o. inJ.(P.” na ogólny adres email (...) GmbH ((...).de), który ma charakter ogólny i jest przeznaczony do celów kontaktowych dla osób trzecich. Do ww. wiadomości zostało załączone przedmiotowe pismo. Zdaniem powódki doprowadziło to do upublicznienia pisma bardzo szerokiemu gronu pracowników, a z jego treścią mogła się zapoznać nieograniczona liczba osób. W ocenie powódki działanie to miało charakter zawiniony i bezprawny. Pozwana bowiem, w związku z pracą w spółce (...) sp. z o.o., powinna znać indywidulany adres mailowy Pani A. W.. Strona powodowa oceniła działania pozwanej jako nakierowane m.in. na zastraszenie (...) spółki co do ew. zobowiązania do zapłaty kwoty ok. 1.000.000,00 zł, jak również oczernienie, zdyskredytowanie i podważenie zaufania do pracy, sposobu zarządzania oraz samej osoby Powódki w oczach przedstawicieli (...) spółki, pracowników w spółkach. Zdaniem Powódki jest całkowicie niezrozumiałym, iż Pozwana nie skorzystała w pierwszej kolejności z mechanizmów określonych w spółce dotyczących postępowań w przedmiocie mobbingu, czy też, że skierowała pismo do spółki (...) (...) GmbH, która nie jest pracodawca Pozwanej i na gruncie obowiązujących przepisów nie można od niej domagać się roszczeń. Sama zaś forma w jakiej pismo zostało skierowane do przedstawicieli (...) GmbH jednoznacznie i w oczywisty sposób świadczy o fakcie, że celem pisma z dnia 30 sierpnia 2022 r. nie było rozwiązanie problemu relacji pomiędzy Stronami, ale naruszenie dóbr osobistych Powódki poprzez upublicznienie nieprawdziwych informacji co do zachowania i działania Powódki, co mogło/ może mieć wpływ na postrzeganie Powódki i utratę niezbędnego zaufania, które jest niezbędne w toku wykonywanej pracy oraz celem kontaktowania się z kontrahentami czy współpracownikami. Dotyczy to również zaufania przedstawicieli (...) spółki, które jest konieczne do prowadzenia spraw spółki na terenie Polski oraz we wzajemnych relacjach. Powódka podkreśliła również, że pomimo skierowania wezwania do złożenia oświadczenia o cofnięciu nieprawdziwych informacji, złożenia przeprosin oraz zapłaty zadośćuczynienia, Pozwana nie dokonała usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych Powódki oraz nie dokonała zapłaty żądanego zadośćuczynienia. W ocenie strony powodowej kwota zadośćuczynienia - 10.000,00 zł stanowi rekompensatę i naprawienie krzywdy wyrządzonej twierdzeniami Pozwanej, które są nieprawdziwe i w sposób rażący godzą w dobra osobiste Powódki. Jest to odpowiednia wysokość zadośćuczynienia mając na uwadze okoliczności sprawy, rodzaj naruszonych dóbr, rozmiar doznanej krzywdy, stopnia winy strony pozwanej, które są związane m.in. z udostępnieniem oskarżeń Pozwanej na ogólnodostępnej platformie, z którą mogła się zapoznać bezpośrednio nieograniczona liczba osób, w tym pracowników, od dnia 30 sierpnia 2022 roku do dnia skierowania pozwu. (pozew k. 3-13)

W odpowiedzi na pozew pozwana E. P. wniosła o oddalenie powództwa w całości, jako nieznajdującego jakichkolwiek podstaw prawnych ani faktycznych. Pozwana domagała się ponadto zasądzenia kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazano, że pozwana była zatrudniona w (...) Sp. z o.o. od 26 lat i nigdy nie było żadnych zastrzeżeń ani skarg dotyczących wydajności Pozwanej lub jej osoby. Jednocześnie od końca 2021 r. sytuacja Pozwanej w miejscu pracy zmieniła się na skutek zmiany nastawiania Powódki do Pozwanej, które objawiało się w notorycznym niezadowoleniu z pracy Pozwanej, okazywaniem niechęci do Pozwanej, nieodpowiadaniem na pytania Pozwanej lub słowa przywitania czy pozdrowienia, ignorowaniem Pozwanej. Pozwana była traktowana nierówno i gorzej niż inni pracownicy przez Pozwaną. Zwykle, gdy Pozwana próbowała zadawać pytania w celu wykonywania swoich obowiązków, Powódka odpowiadała jej, że nie zna odpowiedzi i nie może jej pomóc. Ponadto pozwana zarzuciła, że działania powódki względem jej osoby sprowadzały się wyznaczania Pozwanej celów niemożliwych do zrealizowania, wymuszanie nadgodzin, pracy w weekendy, podczas zwolnień lekarskich i na urlopie, izolowania Pozwanej w celu wyeliminowania jej z zespołu współpracowników, a także braku równego traktowania. Pozwana wskazała, że podczas korzystania przez nią ze zwolnienia lekarskiego, powódka aż 4 razy zlecała kontrolę przez ZUS zasadności wydania Pozwanej zwolnienia lekarskiego, które nie wykazały z resztą żadnych nieprawidłowości. Pozwana zarzuciła przy tym, że Powódka działając jako członek zarządu (...) sp. z o.o. pismem z dnia 5 grudnia 2022 r. rozwiązała z Powódką umowę o pracę w trybie art. 52 § 1 pkt 1 KP, z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych polegających na niestawieniu się w miejscu pracy, niepoinformowaniu pracodawcy o przyczynie nieobecności i jej terminie, mimo, że Powódka miała świadomość, że nieobecność Pozwanej w pracy jest usprawiedliwiona i długotrwała. Jednocześnie podkreślono, że Pozwana składając zawiadomienie działała w celu dochodzenia jej praw pracowniczych i z tych względów należy je uznać za usprawiedliwione. Wyjaśniono przy tym, że dokonanie przez Pozwaną zgłoszenia dotyczącego mobbingu, poprzez przekazanie go do Powódki jako członka zarządu lub (...) sp. z o.o. jako pracodawcy, nie mogło odnieść żadnego skutku, albowiem oznaczałoby, że Powódka byłaby „sędzią we własnej sprawie". Doświadczenie życiowe Pozwanej, przebieg współpracy z Powódką oraz ciężar zarzutów jakie sformułowała Pozwana, nie dawały żadnych podstaw do uznania, że zawiadomienie skierowane wyłącznie (...) sp. z o.o. lub Powódki odniesie jakikolwiek skutek. Z powyższych względów Pozwana podjęła decyzję o skierowaniu zawiadomienia do osób znajdujących się w hierarchii służbowej ponad Powódką, tj. do osób zatrudnionych w spółce (...) GmbH, z którymi to osobami Pozwana współpracowała na co dzień i które to osoby, pomimo braku formalnego umocowania w strukturze prawnej i organizacyjnej (...) sp. z o.o. aktywnie uczestniczyły w bieżącym zarządzaniu (...) sp. z o.o. i miały wpływ na decyzje personalne podejmowane przez (...) sp. z o.o., jako pracodawcy. ( odpowiedź na pozew k. 81-102)

W replice na odpowiedź na pozew powódka dokonała modyfikacji żądania zawartego w pkt 1-3 petitum pozwu poprzez:

1.  nakazanie Pozwanej usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych Powódki poprzez skierowanie do Powódki pisemnych przeprosin w związku z nieprawdziwymi informacjami zawartymi w piśmie z dnia 30 sierpnia 2022 roku, które zostało skierowane do Pani A. W. oraz Pana H. S.. członków Zarządu spółki (...) GmbH z siedzibą w M. (N.), tj. przeprosin o treści ustalonej przez tut. Sąd;

2.  nakazanie Pozwanej usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistej Powódki poprzez skierowanie pisemnego oświadczenia dot. cofnięcia nieprawdziwych informacji na temat Powódki zawartych w piśmie z dnia 30 sierpnia 2022 roku, naruszającego dobra osobista Powódki, oraz przeprosin, o których mowa w pkt 1, poprzez przesłanie ich za pośrednictwem korespondencji mailowej do Pani A. W. (email: (...).de), oraz Pana H. S. (email: (...).de). - członków Zarządu spółki (...) GmbH z siedzibą w M. (N.), do których było kierowane pismo z dnia 30 sierpnia 2022 roku. Wiadomość email ma zawierać przeprosiny, o którym mowa w pkt 1, oraz oświadczenie o następującej treści:

„Działając w imieniu własnym, ja, E. P., wobec treści pisma z dnia 30 sierpnia 2022 roku, które zostało skierowane za pośrednictwem korespondencji mailowej w moim imieniu przez reprezentującą mnie radczynię prawną M. F. bezpośrednio do Pani A. W. oraz Pana H. S., członków Zarządu spółki (...) GmbH z siedzibą w M. (N.), niniejszym wskazuję, iż informacje wskazane w treści wskazanego pisma dotyczące Pani H. W., członki Zarządu spółki (...) Sp. z o.o. z siedzibą w J., zawierają informacje nieprawdziwe, nieudowodnione, nieścisłe, rozmijające się ze stanem faktycznym, obraźliwe i mające na celu działanie na szkodę Pani H. W.. Wobec powyższego cofam treść oświadczenia zawartego w piśmie z dnia 30 sierpnia 2022 roku w związku z nieprawdziwością informacji w nim zawartych.”

Wskazane sprostowanie ma zostać przesłane za pośrednictwem korespondencji mailowej w wiadomości zatytułowanej „Sprostowanie do pisma z dnia 30 sierpnia 2022 roku dotyczącego Pani H. W.". Tekst powyższego oświadczenia, przeprosin, o których mowa w pkt 1, oraz temat korespondencji mają uprzednio zostać przetłumaczone na język (...) przez tłumacza przysięgłego na koszt Pozwanej. Wiadomość zawierająca tekst oświadczenia i przeprosin w języku (...) ma zawierać jedynie ww. elementy i ma być napisana czarną czcionką na białym tle (czcionka: New Times Roman, wielkość: 12, z zachowaniem interlinii 1,5 wiersza). Przedmiotowa wiadomość ma zostać wysłana w ciągu 14 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w niniejszej sprawie;

3.  nakazanie Pozwanej usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistej Powódki poprzez skierowanie pisemnego oświadczenia dot. cofnięcia nieprawdziwych informacji na temat Powódki zawartych w piśmie z dnia 30 sierpnia 2022 roku, naruszającego dobra osobista Powódki, oraz przeprosin, o których mowa w pkt 1, poprzez przesłanie ich za pośrednictwem korespondencji mailowej do Pana T. S. (email: (...).de), członka Zarządu spółki (...) GmbH z siedzibą w M. (N.). Wiadomość email ma zawierać przeprosiny, o których mowa w pkt 1, oraz oświadczenie o następującej treści:

„Działając w imieniu własnym, ja, E. P., wobec treści pisma z dnia 30 sierpnia 2022 roku, które zostało skierowane za pośrednictwem korespondencji mailowej w moim imieniu przez reprezentującą mnie radczynię prawną M. F. bezpośrednio do Pani A. W. oraz Pana H. S., członków Zarządu spółki (...) GmbH z siedzibą w M. (N.), niniejszym wskazuję, iż informacje wskazane w treści wskazanego pisma dotyczące Pani H. W., członki Zarządu spółki (...) Sp. z o.o. z siedzibą w J., zawierają informacje nieprawdziwe, nieudowodnione, nieścisłe, rozmijające się ze stanem faktycznym, obraźliwe i mające na celu działanie na szkodę Pani H. W.. Wobec powyższego cofam treść oświadczenia zawartego w piśmie z dnia 30 sierpnia 2022 roku w związku z nieprawdziwością informacji w nim zawartych”

Wskazane sprostowanie ma zostać przesłane za pośrednictwem korespondencji mailowej w wiadomości zatytułowanej „Sprostowanie do pisma z dnia 30 sierpnia 2022 roku dotyczącego Pani H. W.Tekst powyższego oświadczenia, przeprosin, o których mowa w pkt 1, oraz temat korespondencji mają uprzednio zostać przetłumaczone na język (...) przez tłumacza przysięgłego na koszt Pozwanej. Wiadomość zawierająca tekst oświadczenia i przeprosin w języku (...) ma zawierać jedynie ww. elementy i ma być napisana czarną czcionką na białym tle (czcionka: New Times Roman, wielkość: 12, z zachowaniem interlinii 1,5 wiersza). Przedmiotowa wiadomość ma zostać wysłana w ciągu 14 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w niniejszej sprawie. ( replika na odpowiedź na pozew k. 131 – 138v)

Do czasu zamknięcia rozprawy strony podtrzymały swoje stanowiska procesowe.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

E. P. była zatrudniona w (...) sp. z o.o. z siedzibą w J., od 01 października 1996 r. do 7 grudnia 2022 r., początkowo jako specjalista ds. księgowości i płac, a następnie od dnia 01 października 1997 roku, jako główna księgowa. W trakcie współpracy pomiędzy spółką, a E. P. zawierane były kolejne umowy o pracę, w ramach których dokonywano podwyższenia wynagrodzenia. Ostatnia umowa na czas nieokreślony została zawarta w dniu 01 czerwca 2022 roku.

Dowód: umowa o pracę na czas określony z dnia 2 września 1996 roku k 20 , umowa o pracę na czas nieokreślony z dnia 31 stycznia 1997 roku k. 21 , umowa o pracę na czas nieokreślony z dnia 1 października 1997 roku k 22 , przeszeregowanie - k. 23, umowa o pracę na czas nieokreślony z dnia 1 czerwca 2022 roku 24-26v,

Jedynym wspólnikiem (...) Sp. z o.o. z siedzibą w J. jest (...) GmbH z siedzibą w M. – (...). Członkami zarządu (...) Sp. z o.o. uprawnionymi do samodzielnej reprezentacji są H. W. oraz T. S.. H. W. przez wiele lat była bezpośrednim przełożonym E. P. sprawując funkcję Dyrektora zarządzającego spółki w Polsce w zakresie sprzedaży i zarządzania pracownikami.

Dowód: odpis KRS spółki (...) sp. z o.o nr (...) – k. 17-19 , zeznania świadka T. S. k. 187-188,

Członkami organu zarządzającego (...) GmbH z siedzibą w M. – (...) są T. S., A. W.oraz H. S.. Osoby te pozostawały w bezpośredniej współpracy z H. W..

E. P. nie włada językiem (...), a co za tym idzie nie miała bezpośrednich kontaktów z Członkami Zarządu (...) GmbH.

Dowód okoliczność bezsporna, a ponadto aktualny wydruk z (...) rejestru handlowego (...) spółki (...) GmbH z siedzibą w M. (N.) ((...)) – k. 19, zeznania świadka R. P. k. 248-249v, , zeznania pozwanej E. P. k. 273- 276, zeznania powódki H. W. k 268v-270

W rozdziale XIV regulaminu pracy (...) sp. z o.o. unormowano politykę przeciwdziałania mobbingowi. W § 49 ust 6 Regulaminu wskazano, że każdy pracownik, który uzna że został poddany mobbingowi lub który zaobserwował zjawisko mobbingu, jest zobowiązany do zgłoszenia tego faktu pracodawcy. W § 50 ust 1 Regulaminu zaznaczono, że zgłoszenie o mobbingu polega na złożeniu pisemnej skargi do bezpośredniego przełożonego lub dyrektora.

Dowód: regulamin pracy wraz z oświadczeniem Pozwanej z dnia 25 listopada 2019 roku – k. 54-62v

Pracodawca przez okres wieloletniego zatrudnienia nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń co do jakości i wydajności pracy E. P., pozytywnie oceniając jej pracę, co przejawiało się w systematycznym zwiększaniu jej uposażenia i wypłacaniu nagród.

Dowód: okoliczność bezsporna, zeznania powódki H. W. k. 268v-270, umowa o pracę na czas nieokreślony z dnia 31 stycznia 1997 roku k. 21 , umowa o pracę na czas nieokreślony z dnia 1 października 1997 roku k 22 , przeszeregowanie - k. 23, umowa o pracę na czas nieokreślony z dnia 1 czerwca 2022 roku 24-26v,

Od około 2020 r. w ocenie E. P. następowała negatywna zmiana nastawienia pracodawcy do jej osoby, która przejawiała się w notorycznym niezadowoleniu H. W. ze świadczonej przez nią pracy. Sytuacja pogarszała się stopniowo. Zdaniem E. P. świadomie obciążano ją nadmiernymi obowiązkami, okazywano niechęć. Przełożona nie odpowiadała na jej przywitanie. W odczuciu E. P. była ona gorzej traktowana, aniżeli pozostali pracownicy. Miała poczucie wyobcowania, czuła się ignorowana.

Dowód: zeznania E. P. k. 270v-271v, zeznania świadka R. P.k. 248-249v

E. P. w okresie od dnia 20 czerwca 2022 do dnia 01 lipca 2022 roku korzystała z urlopu wypoczynkowego,

W dniu 18 czerwca 2022 r. u E. P. rozpoznano zaburzenia adaptacyjne, przepisując leki oraz zalecając psychoterapię. Następnie w dniu 30 czerwca 2022 r. u E. P. rozpoznano epizod depresyjny umiarkowany, kierując ją na leczenie do szpitala psychiatrycznego.

W okresie od dnia 30 czerwca 2022 r. do dnia 16 listopada 2022 roku E. P. była na zwolnieniu lekarskim, w czasie którego przebywała na otwartym oddziale dziennym szpitala psychiatrycznego.

Dowód: okoliczność bezsporna, wniosek urlopowy z dnia 20 kwietnia 2022 roku – k. 27, wiadomość mailowa z dnia 5 maja 2022 r. – k. 27v, konsultacja lekarska z dnia 18 czerwca 2022 r. – k. 123-124, konsultacja lekarska z dnia 30 czerwca 2022 r. – k. 125-126, druk (...) k. 28-30

Zwolnienia lekarskie E. P. były kilkukrotnie kontrolowane przez ZUS, na skutek interwencji pracodawcy. W czasie nieobecności E. P. została przez pracodawcę zobowiązana do podania posiadanych danych logowania do serwisów oraz zwrotu powierzonego mienia firmowego, w tym samochodu służbowego. Została także poinformowana, iż zmienione zostały hasła dostępowe do poczty firmowej.

Dowód: okoliczność bezsporna, zeznania pozwanej E. P. k. 273- 276, zeznania powódki H. W. k 268v-270, korespondencja mailowa z dnia 4 i 5 lipca 2022 r. – k. 114-117

W dniu 30 sierpnia 2022 r. E. P. działając przez pełnomocnika radcę prawnego M. F., skierowała do członka organu zarządzającego (...) GmbH - O. Ł. (2), pismo zatytułowane „(...) (...) sp. z o.o. in G. (P.)” (tłum. ,,(...) (...) Sp. z o.o. w J. (P.)”). W treści pisma poinformowano o zjawisku mobbingu wobec E. P., jakie miało mieć miejsce w spółce zależnej (...) sp. z o.o. z siedzibą w J.. Wskazano, że E. P. od kilku miesięcy jest źle traktowana i nękana przez swoją przełożoną i dyrektor zarządzającą (...) sp. z o.o. panią Z. Ł. (2). Zdaniem autora listu działania Pani W. wobec E. P., mają cechy uporczywego nękania, którego celem jest poniżenie i udowodnienie E. P., że jest bezwartościowym pracownikiem. Jako przykłady ww. działań wskazano między innymi: mobbing podczas wdrażania nowego systemu elliteq u pracodawcy, umyślne wyznaczanie nieosiągalnych celów, wymuszanie nadgodzin, praca w weekendy, podczas zwolnień lekarskich i urlopów, szykanowanie podczas zwolnienia lekarskiego. W dalszej kolejności stwierdzono, że wskazane działania wywarły negatywne skutki na stan zdrowia psychicznego E. P., a także zwrócono uwagę na potencjalne roszczenia względem pracodawcy związane uszczerbkiem majątkowym i niemajątkowym doznanym przez E. P.. W podsumowaniu wyrażono oczekiwanie udzielenia odpowiedzi na wystosowane pismo oraz podjęcia odpowiednich kroków i procedur, aby zbadać zgłoszone naruszenia i znaleźć rozwiązanie sytuacji. Jednocześnie zasugerowano zweryfikowanie stylu zarządzania pani W. pod kątem szkód wizerunkowych i finansowych dla (...) Sp. z o.o. a to w związku z krążącą złą opinią o firmie i panujących tam warunkach.

Przedmiotowe pismo zostało przesłane w załączeniu do wiadomości email pt. „(...) (...) sp. z o.o. in G. (P.)” na adres email (...) GmbH - (...).de., do którego mogły mieć dostęp osoby zatrudnione w sekretariacie spółki, dziale personalnym oraz dziale IT. Członkowie organu zarządzającego (...) GmbH z siedzibą w M. tj. T. S., A. W. oraz H. S. zapoznali się z treścią pisma.

Dowód: pismo z dnia 30 sierpnia 2022 roku zatytułowane (...) (...) (...) sp. z o.o. in J. (P.)" – k. 31-35, tłumaczenie pisma na język polski – k. 48-52, screen korespondencji mailowej z dnia 1 września 2022 roku – k. 53, zeznania świadka T. S. k. 187-188, zeznania świadkaI. S. k. 218,

H. W. poczuła się pokrzywdzona treścią pisma z 30 sierpnia 2022 roku, w tym świadomością, iż z jego treścią mogło się zapoznać szereg osób, co stawiało ją z złym świetle.

Analogiczne w treści pismo stanowiące skargę o mobbing, w dniu 06 września 2022 roku zostało skierowane do (...) Sp. z o.o. z siedzibą w J..

Dowód: zeznania powódki H. W. k. 268v-270

Pismem z dnia 20 września 2022 r. pełnomocnik H. W. wezwał E. P. do złożenia oświadczenia, w którym będzie zawarte cofnięcie nieprawdziwych informacji na temat H. W.. Jednocześnie zobowiązano ją do przesłania treści oświadczenia oraz przeprosin na adresy mailowe: (...).de; (...).de: (...).de. Jednocześnie wezwano E. P. do zapłaty tytułem zadośćuczynienia kwoty 10.000,00 zł na rzecz H. W. w nieprzekraczalnym terminie do dnia 4 października 2022 roku. Wezwanie zostało doręczone w dniu 27 września 2022 r.

Dowód: wezwanie do złożenia oświadczenia z dnia 20 września 2022 r. – k. 63-64v, wydruk z systemu śledzenia przesyłek – k. 65

Wiadomością e-mail z dnia 17 listopada 2022 r. E. P. poinformowała Z. Ł. (1), że w związku z pobytem na oddziale szpitala psychiatrycznego od dnia 17 listopada będzie nieobecna w pracy. W załączeniu przesłano zaświadczenie o hospitalizacji z dnia 14 listopada 2022 r. wystawione przez lekarza Samodzielnego Wojewódzkiego Zespołu Publicznych Zakładów Psychiatrycznej Opieki zdrowotnej w Ł..

Dowód: wiadomość e-mail z dnia 17 listopada 2022 r. z informacją o pobycie w szpitalu - k. 30v

Pismem z dnia 5 grudnia 2022 r. H. W., jako Członek Zarządu działając w imieniu (...) Spółka z o.o. z siedzibą w J., na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 roku Kodeks pracy, złożyła wobec E. P. oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę z dnia 01 czerwca 2022 roku stanowiącej kontynuację umowy zawartej w dniu 1 października 1996 roku na czas nieokreślony, z winy pracownika, bez okresu wypowiedzenia, z dniem 5 grudnia 2022 roku. W uzasadnieniu wskazano, że powodem rozwiązania umowy było niestawienie się w wyznaczonym miejscu pracy oraz niepoinformowanie pracodawcy o nieobecności, przyczynie tej nieobecności oraz czasu jej trwania.

Dowód: oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę - k. 106-108

Pismo „K. bei (...) sp. z o.o. in J. (P.)" przesłane do (...) GmbH z siedzibą w M. w dniu 30 sierpnia 2022 r. nie wpłynęło w żaden negatywny sposób na ocenę H. W. przez osoby zarządzające (...) spółką matką ((...) GmbH). Z uwagi na pełne (100%) zaufanie do H. W., osoby zarządzające (...) GmbH nie podjęły szerszych działań w tym zakresie, ograniczając się do wysłania emaila z prośbą o ustosunkowanie się jego treści oraz przeprowadzenia krótkiej rozmowy z H. W., której w ramach ustaleń powierzono skontrolowanie kwestii mobbingu.

Niektóre spośród osób zarządzających (...) GmbH, po otrzymaniu wiadomości email ustosunkowały się negatywnie do E. P. i nabrały przekonania, że jej zgłoszenie dotyczące mobbingu stanowiło działanie powzięte celowo z zamiarem uczynienia szkody firmie.

Dowód: zeznania świadka I. S. (k. 218), zeznania świadka A. W. (k. 217v – 218), zeznania świadka T. S. (k. 187-188)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie okoliczności bezspornych, a w pozostałym zakresie oparł na dowodach w postaci dokumentów urzędowych i prywatnych złożonych do akt sprawy, które uznał za wiarygodne, albowiem nie budziły one wątpliwości, co do swej autentyczności, a żadna ze stron nie kwestionowała ich prawdziwości. Wobec niekwestionowania złożonych do akt kserokopii i wydruków dokumentów brak było podstaw do żądania złożenia wyżej wymienionych dokumentów w oryginale. Wskazane dowody wzajemnie się uzupełniają i potwierdzają, w zestawieniu ze sobą tworzą spójny stan faktyczny i brak jest zdaniem Sądu przesłanek do odmówienia im mocy dowodowej w zakresie, w jakim stanowiły one podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.

Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miały osobowe źródła dowodowe w postaci zeznań świadków oraz stron.

Zeznania świadków, tj. współwłaścicieli (...) GmbH, a tym samym współwłaścicieli (...) sp. z o.o. tj. I. S. (k. 218), A. W. (k. 217v – 218) oraz T. S. (k. 187-188), zasługiwały na uwzględnienie w zakresie w jakim dotykały kwestii wysłania pisma do (...) spółki matki oraz rozpoznania, skargi na mobbing jaki miał mieć miejsce w polskiej spółce córce. Za wiarygodną należało uznać relację świadków, co do zaufania i relacji osobistych pomiędzy świadkami, jako właścicielami, a powódką H. W., jako osobą zarządzającą polską spółką córką. Sąd nie miał również wątpliwości co do prawdziwości zgodnej relacji świadków na temat sposobu wyjaśnienia (a raczej jego braku) zgłoszenia co do mobbingu w polskiej spółce. Sąd nie dał natomiast wiary zeznaniom świadków (a szczególnie zeznaniom świadka A. W. (k. 217v – 218) co do rzekomego rozpowszechnienia wśród pracowników wiadomości email z dnia 30 sierpnia 2022 r. do której załączono pismo zawierające skargę na mobbing. Nie sposób pominąć, że świadkowie ci nie potrafili w żaden sposób bliżej sprecyzować liczby osób, które zapoznały się z treścią pisma, opierając się jedynie na niesprecyzowanych przypuszczeniach co do potencjalnej liczby odbiorców. Warto jednak odnotować, że świadkowie ci przyznali, że do treści emaila nie miały dostępu osoby postronne.

Warto odnotować, że twierdzeniu o rozpowszechnieniu się wśród pracowników (...) spółki treści emaila przeczy relacja świadka I. S. (k. 218), który wskazał, że nie zna ,,treści maila, którego wysłała p. F. do centrali w sierpniu 2022”, jak też świadka A. W. (k. 217v – 218), która wskazała, że nie jest pewna czy była adresatem maila E. P.. Przypuszczenia świadków co do możliwości szerokiego rozkolportowania w (...) spółce treści pisma załączonego do omawianej wiadomości, w sytuacji, gdy świadkowie nie są nawet pewni otrzymania przedmiotowego emaila, w ocenie Sądu w istotny sposób poddaje w wątpliwość przekazaną w zeznaniach świadków tezę o rozpowszechnieniu się przedmiotowej wiadomości.

Za całkowicie niewiarygodną Sąd uznał przy tym relację świadka A. W. (k. 217v – 218) w części w jakiej wskazywała ona na rzekomą reakcję pracowników, którzy według niej mieli być zirytowani, wzburzeni oraz zawstydzeni wspomnianą wiadomością email. Świadek zeznała bowiem, że nie jest w stanie wskazać konkretnych osób które wykazywały irytacje, przyznając jednocześnie, że nie rozmawiała na ten temat z pracownikami, a swoje stanowisko opiera na przekonaniu co do charakteryzującej ją wielkiej spostrzegawczości i umiejętności rozpoznawania ludzkich emocji. Powyższej relacji przeczy również treść zeznań świadka T. S. (k. 187-188), który wskazał, że nie przywiązywał większej wagi do tego maila.

W ocenie Sądu zeznania świadków M. B. (k. 256-257v) nie miały znaczenia dla poczynienia istotnych ustaleń w sprawie. Okoliczności na temat jakich zeznała świadek, w tym relacje biznesowe oraz styl zachowania H. W., nie miały żadnego znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Zeznania świadka R. P. (k. 248-249v) Sąd uznał za wiarygodny i wartościowy materiał dowodowy w zakresie w jakim relacjonowały one odczucia E. P., co do problemów doznawanych w pracy. Jednocześnie podkreślić należy, że przedmiotem badania Sądu nie była sama kwestia prawdziwości zgłaszanych problemów w życiu zawodowym i powiązanej z tym kwestii wystąpienia zjawiska mobbingu. Dlatego też Sąd pominął zeznania świadka w tym zakresie.

Tym samym, za nieistotne Sąd uznał zeznania świadka R. S.(k. 249-249v). Zeznania świadka ogniskowały się bowiem wokół zgłaszanych przez pozwaną przejawów mobbingu w firmie, w której świadek pracował razem z pozwaną. Jak zaś wyżej wskazano, kwestia prawdziwości tego zjawiska nie była przedmiotem ustaleń Sądu i nie zaważyła w żaden sposób na treści rozstrzygnięcia. Na marginesie można jednak wskazać, że świadek sam przyznał, że nie pamięta nawet czy miał z pozwaną jakieś prywatne rozmowy, a co więcej z uwagi na oddalenie jego pomieszczenia od pomieszczeń w których pracowała powódka i pozwana, nie może za dużo powiedzieć w tej kwestii.

Zeznania powódki H. W. (k. 268v-270), zasługiwały na uwzględnienie w części w jakiej dotykały kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i jednocześnie korespondowały z pozostałym zebranym materiałem dowodowym. Podobnie, jak to miało miejsce w przypadku zeznań ww. świadków, również zeznania powódki, w zakresie w jakim dotykały kwestii mobbingu (w tym m. in. wzajemnych relacji zawodowych i traktowania pozwanej, czy też wdrożenia nowego systemu). Sąd nie dał wiary zeznaniom powódki w zakresie w jakim wskazywała, że pozwana E. P. znała adres email do A. W.. Twierdzeniom o znajomości indywidualnego adresu email przeczy fakt, iż pozwana nie posługiwała się językiem (...), wątpliwym jest więc aby w przeszłości prowadziła jakąkolwiek korespondencję z A. W., tym bardziej, że jak wynika z zeznań świadków I. S. (k. 218), A. W. (k. 217v – 218) oraz J. R. (k. 187-188), nie kontaktowali się oni bezpośrednio z pozwaną, ale właśnie z H. W.. W tym względzie nie można również pomijać, że już w początku przebywania pozwanej na zwolnieniu lekarskim tj. 5 lipca 2022 r., H. W. poinformowała pozwaną o rychłej zmianie hasła jej poczty firmowej, a tym samym odebraniu jej możliwości korzystania z poczty służbowej. W tych warunkach trudno sobie wyobrazić, że pozwana po niemal 2 miesiącach (kiedy wystosowano sporne pismo) mogłaby ustalić indywidualny adres A. W. na podstawie adresów ujawnianych w ramach korespondencji formowej. Warto zaznaczyć, że relacja powódki w tym zakresie w pewien sposób rozmija się z argumentacją zawartą w pozwie (k. 7v), wedle której pozwana powinna znać adres pani W. wobec długoletniego stażu w (...) sp. z o.o. Rozbieżność ta pozwala dojść do wniosku, że w istocie powódka jedynie zakłada, że pozwana powinna być w stanie samodzielnie ustalić adres email tej osoby, nie zaś, że zna ona adres mailowy tej z osoby i że z niego korzystała.

W ocenie Sądu zeznania pozwanej E. P. (k. 270-271, k. 273-276) zasługiwały na uwzględnienie, podobnie jak w przypadku zeznań powódki, w części w jakiej dotykały kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i jednocześnie korespondowały z pozostałym zebranym materiałem dowodowym. Sąd ocenił pozwanej - w zakresie w jakim dotykały kwestii mobbingu (w tym m. in. wzajemnych relacji zawodowych i traktowania pozwanej, czy też wdrożenia nowego systemu), jako nieistotne w przedmiotowej sprawie.

Pozostałe dowody zalegające w aktach sprawy (a nie wymienione powyższej) w ocenie Sądu nie miały znaczenia dla rozpoznania sprawy.

Sąd zważył co następuje:

Powództwo podlegało oddaleniu.

Powódka domagała się w przedmiotowym procesie ochrony dóbr osobistych głównie w postaci dobrego imienia, natomiast podstawę prawną żądania stanowiły przepisy kodeksu cywilnego regulujące problematykę ochrony dóbr osobistych. W tym miejscu zaznaczyć należy, że choć w pozwie wskazano na naruszenia także innych dóbr osobistych tj. cześć, reputacji, to analiza treści samego pozwu, jak i zeznań powódki, gdzie szczególnie koncentrowała się ona właśnie na zagrożeniu dobrego imienia i swojej renomy, wskazuje, że to właśnie te konkretne dobro osobiste stanowiło w istocie przedmiot roszczenia opartego na art. 23 i 24 k.c.

W świetle art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.

Zgodnie zaś z art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W myśl § 3 przepisy powyższe nie uchybiają uprawnieniom przewidzianym w innych przepisach, w szczególności w prawie autorskim oraz w prawie wynalazczym.

Rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych w pierwszej kolejności sąd powinien ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne.

Bezprawność należy rozumieć jako zachowanie (działanie bądź zaniechanie) sprzeczne z porządkiem prawnym lub zasadami współżycia społecznego. Dowód, że dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, ciąży na osobie poszukującej ochrony prawnej na podstawie art. 24 k.c. Natomiast na tym, kto podjął działanie zagrażające dobru osobistemu innej osoby lub naruszające to dobro spoczywa ciężar dowodu, że nie było ono bezprawne. Wynika to z ogólnej reguły rozkładu ciężaru dowodu wyrażonej w art. 6 k.c. Zgodnie z tym przepisem ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Oznacza to, że jeżeli sprawca naruszenia udowodni jedną z okoliczności wyłączających bezprawność, żądanie nie zostanie uznane za podlegające ochronie. Bezprawność działania pozwanego wyłącza w szczególności: działanie w ramach porządku prawnego, tj. postępowanie dozwolone przez obowiązujące przepisy oraz wykonywanie prawa podmiotowego, zgoda uprawnionego na takie działanie, sprzeczność żądania ochrony z zasadami współżycia społecznego, działanie w ramach porządku prawnego, działanie w obronie uzasadnionego interesu społecznego, obrona konieczna, czy też stan wyższej konieczności. Bezprawność wyłącza prawdziwość postawionego zarzutu, o ile dotyczył faktów. ( vide: wyrok SN z 19.10.1989 r., II CR 419/89, LEX nr 8996)

Wobec powyższego, w pierwszej kolejności należało ustalić, czy w niniejszej sprawie faktycznie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda.

W myśl art. 23 k.c. nie ulega wątpliwości, że ustawodawca uznaje cześć za dobro osobiste, gdyż jest ona wymieniona w niniejszym przepisie. W piśmiennictwie i orzecznictwie wyróżnia się dwa aspekty czci: wewnętrzny – nazywany godnością osobistą, obejmującą wyobrażenie człowieka o własnej wartości oraz oczekiwanie szacunku ze strony innych ludzi oraz zewnętrzny – oznaczający dobrą sławę, dobrą opinię innych ludzi, szacunek, którym obdarza daną osobę otoczenie. Naruszenie czci zewnętrznej określane jest jako zniesławienie, natomiast czci wewnętrznej (dobrego imienia) – znieważenie. Naruszenie czci zewnętrznej ma miejsce w przypadku przypisania innej osobie postępowania lub właściwości, które mogą wpłynąć negatywnie na ocenę tej osoby przez innych. Z naruszeniem czci zewnętrznej mamy do czynienia w przypadku, gdy wypowiedź naruszająca cześć dotrze do innych osób (przynajmniej jednej), a nie tylko do osoby zniesławianej. Znieważenie (naruszenie czci wewnętrznej) ma miejsce przede wszystkim w przypadku, gdy znieważenie dokonane zostało w obecności osoby, której wypowiedź dotyczy, ale także w sytuacji, gdy wypowiedź zniesławiająca miała miejsce w okolicznościach wskazujących, że zniesławiający powinien liczyć się z możliwością, że treść tej wypowiedzi dotrze do osoby, której dotyczy.

Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi przede wszystkim źródło wolności i praw człowieka i obywatela (art. 30 Konstytucji RP). Godność człowieka nie jest dobrem osobistym wymienionym w treści art. 23 k.c., jednak Konstytucja nadaje godności szczególne znaczenie, wskazując ją jako źródło wszystkich wolności i praw oraz podkreślając jej nienaruszalny charakter. Szczególny charakter godności człowieka oznacza, że pozostałe dobra osobiste oraz system ich ochrony stanowią jej emanację. Brak cywilnoprawnej ochrony dóbr osobistych stanowiłby naruszenie art. 30 Konstytucji RP. Nie oznacza to, że każde naruszenie dobra osobistego jest równocześnie naruszeniem godności. W wyroku z dnia 30 października 2006 r. (sygn. akt P 10/06, OTK-A 2006, Nr 9, poz. 128), dotyczącym zgodności z Konstytucją art. 212 Kodeksu karnego, Trybunał Konstytucyjny trafnie zwrócił uwagę, że oceniając zgodność z Konstytucją środków ochrony dóbr osobistych, należy pamiętać, że dobra osobiste człowieka, w szczególności dobre imię, cześć i prywatność, stanowią kwintesencję oraz emanację godności człowieka (art. 30 Konstytucji RP). Trybunał trafnie przyjął, że prawa i wolności związane silniej z godnością człowieka powinny być silniej chronione. Sąd Najwyższy zdefiniował natomiast godność jako „wewnętrzne przekonania człowieka o swoim moralnym i etycznym nieposzlakowaniu oraz czci (...) wyraz pozytywnego ustosunkowania się innych ludzi do wartości osobistej i społecznej określonej jednostki” ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z 21 marca 2007 r., sygn. akt I CSK 292/06, Legalis). Naruszenie godności często towarzyszy naruszeniu innych dóbr osobistych. O naruszeniu godności nie decyduje sam fakt naruszenia innego dobra osobistego, ale sposób, w jaki dobro to zostało naruszone. Z naruszeniem godności mamy do czynienia, jeśli działanie albo zaniechanie stanowiące naruszenie innego dobra osobistego następuje w sposób godzący w wartość jednostki ludzkiej. Podkreślić wypada, że jak wskazuje Sąd Najwyższy, godność jest to „sfera osobowości człowieka, która konkretyzuje się w poczuciu własnej wartości człowieka i oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi ” (vide: Wyrok SN z 25.04.1989 r., I CR 143/89, LEX nr 5282).

Naruszenie dobrego imienia (zniesławienie) może polegać na przypisaniu innej osobie cech lub właściwości, które mogą ją poniżyć w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności (vide: wyrok Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 29 października 1971 roku, II CR 455/71, OSNC 1972/4/77). Może ono występować w dwóch postaciach. Pierwsza to rozpowszechnianie wiadomości określonej treści, która stanowi zarzut pod adresem jednostki, druga wyrażanie ujemnej oceny jej osoby czy działalności ( vide: A. Szpunar w: „Zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową”, Oficyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz 1999, str. 101 i nast.). Warto przy tym wyjaśnić, iż cześć wewnętrzna nazywana godnością osobistą, to wyobrażenie jednostki o własnej wartości, które konkretyzuje się w poczuciu i przekonaniu o własnej wartości człowieka i oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi. To poczucie jest zmienne i daje się kształtować. Dlatego mogą być różne miary poczucia własnej wartości i naruszenia jego godności.

Elementy zniesławiające mogą być zawarte w gestach, znakach, utrwalonych obrazach, jednak najczęstszą formą komunikacji mogącą mieć charakter zniesławiający są wypowiedzi w formie ustnej lub pisemnej. Za naruszające dobra osobiste może też być uznana kompozycja artykułu, tytuły, podtytuły, zdjęcia, o ile ich dobór i układ tworzy nieprawdziwy godzący w te dobra obraz osoby, której dotyczy (vide: wyrok Sądu Najwyższego z 5 czerwca 2009 r., sygn. akt I CSK 465/08, LEX nr 510611).

Oceniając czy doszło do naruszenia dóbr osobistych, określone wypowiedzi należy badać tak z punktu widzenia kontekstu sytuacyjnego (biorąc pod uwagę miejsce, formę, czas i cel wypowiedzi), w którym zostały one użyte, jak również mając na uwadze pewien obiektywny miernik pozwalający na ustalenie, czy granice wypowiedzi nie zostały przekroczone tak, że konkretna wypowiedź spowodowała naruszenie dóbr osobistych strony powodowej (vide: P. Księżak: Komentarz do art. 24 k.c. (w:) M. Pyziak-Szafnicka (red.): Kodeks cywilny. Część ogólna. Komentarz. LEX). Stosując obiektywny miernik w postaci opinii przeciętnej, rozsądnie i uczciwie myślącej osoby, sąd nie bada rzeczywistej reakcji społeczeństwa, lecz ocenia czy wypowiedź mogła stać się podstawą negatywnych ocen i odczuć u przeciętnego, rozsądnie postępującego człowieka ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2019r. II CSK 158/18 LEX nr 2657479).

Zdaniem Sądu pismo z dnia 30 sierpnia 2022 roku, jakie zostało przesłane do (...) GmbH z siedzibą w M. w załączeniu do wiadomości email na ogólny adres: (...) GmbH - (...).de., w realiach przedmiotowej sprawy, nie może być ocenione, jako naruszające dobra osobiste powódki. Za takim stwierdzeniem przemawia fakt, iż w świetle zebranego materiału dowodowego (zeznania świadka I. S. k. 218, zeznania świadka A. W. k. 217v – 218, zeznania świadka T. S. k. 187-188) opisane wyżej działanie pozwanej nie wpłynęło w żaden negatywny sposób na ocenę H. W. przez osoby zarządzające (...) spółką matką ((...) GmbH). Z zeznań tych osób wynika, że zachowały one bardzo dobrą opinię i pełne zaufanie do osoby H. W.. Stwierdzenie to jest tym bardzie uzasadnione jeżeli uwzględni się fakt, iż w reakcji na opisane wyżej pismo nie podjęto żadnych realnych działań wyjaśniających, poprzestając na rozpytaniu H. W., oraz poleceniu jej zajęcia się sprawą, w sytuacji, w której to jej osoba była wskazywana, jako domniemany sprawca przywoływanych w treści pisma działań. Okoliczności te nie pozostawiają żądnego pola dla dywagacji co do najmniejszego chociażby uszczerbku powódki w zakresie jej wizerunku czy też dobrego imienia.

W uzupełnieniu należy dodać, że ujawnione okoliczności nie dają podstaw do formułowania forsowanej przez powódkę oraz niektórych świadków (np. A. W. k. 217v – 218) tezy o rzekomym rozkolportowaniu treści omawianego pisma wśród szerokiego grona pracowników (...) GmbH. Teza ta nie znalazła żadnego szerszego oparcia w materiale dowodowym. Jak zaś wskazano we wcześniejszych rozważaniach świadek A. W. zgłaszając tego rodzaju twierdzenie, jednocześnie nie potrafiła w jakikolwiek sposób skonkretyzować podstaw swojego stanowiska w tym względzie, przyznając ostatecznie, że nie rozmawiała o tej kwestii z żadnym pracownikiem, a swoje zdanie opiera wyłącznie na swoim zmyśle ,,odczytywania ludzkich emocji”, czego nie sposób traktować poważnie.

Jeśli zaś chodzi naruszenie dóbr osobistych w kontekście aspektu wewnętrznego, tj. obejmującego wyobrażenie powódki o własnej wartości, to także tutaj Sąd nie stwierdził dokonanych naruszeń. Powódka zapewne mogła być zaskoczona i poczuć się urażona informacjami zawartymi w piśmie, ale brak jest podstaw do przyjęcia, by w jakikolwiek sposób wpłynęły one na jej dobrostan emocjonalny.

W dalszej kolejności Sąd pragnie stwierdzić, że niezależnie od samej kwestii stwierdzenia naruszenia określonego dobra osobistego powódki, w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o zaistnieniu podstaw odpowiedzialności pozwanej na podstawie art. 23 i 24 k.c., a to wobec braku bezprawności jej działania. Bezprawność należy rozumieć jako zachowanie (działanie bądź zaniechanie) sprzeczne z porządkiem prawnym lub zasadami współżycia społecznego. Dowód, że dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, ciąży na osobie poszukującej ochrony prawnej na podstawie art. 24 k.c. Natomiast na tym, kto podjął działanie zagrażające dobru osobistemu innej osoby lub naruszające to dobro spoczywa ciężar dowodu, że nie było ono bezprawne. Wynika to z ogólnej reguły rozkładu ciężaru dowodu wyrażonej w art. 6 k.c. Zgodnie z tym przepisem ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Oznacza to, że jeżeli sprawca naruszenia udowodni jedną z okoliczności wyłączających bezprawność, żądanie nie zostanie uznane za podlegające ochronie. Bezprawność działania pozwanego wyłącza w szczególności: działanie w ramach porządku prawnego, tj. postępowanie dozwolone przez obowiązujące przepisy oraz wykonywanie prawa podmiotowego, zgoda uprawnionego na takie działanie, sprzeczność żądania ochrony z zasadami współżycia społecznego, działanie w ramach porządku prawnego, działanie w obronie uzasadnionego interesu społecznego, obrona konieczna, czy też stan wyższej konieczności. Bezprawność wyłącza prawdziwość postawionego zarzutu, o ile dotyczył faktów. ( vide: Wyrok SN z 19.10.1989 r., II CR 419/89, LEX nr 8996)

Omawiając powyższą kwestię należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 94 (3) § 1 kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany przeciwdziałać mobbingowi. Na gruncie powołanego przepisu, do zadań pracodawcy należy nie tylko powstrzymywanie się od wszelkich praktyk mobbingowych i zwalczanie ich, kiedy się już pojawią, ale również podejmowanie działań profilaktycznych. Innymi słowy, art. 94(3) § 1 k.p. nakłada na pracodawcę obowiązek uczynienia środowiska pracy wolnym od mobbingu. Konstruując standard wymaganej od pracodawcy należytej staranności w dopełnieniu wynikającego z art. 94(3) § 1 k.p. obowiązku trzeba mieć na uwadze, że w świetle art. 22 § 1 k.p. specyfiką pracowniczego zatrudnienia pozostaje ponoszenie przez pracodawcę wszelkich ryzyk z tym związanych, a więc także ryzyka organizacyjnego i osobowego. Obowiązek przeciwdziałania mobbingowi, można rozpatrywać na trzech poziomach: po pierwsze, chodzi o zakaz mobbingu bezpośrednio ze strony pracodawcy (osób podejmujących w imieniu pracodawcy czynności z zakresu prawa pracy - art. 31 k.p.), po drugie, o obowiązek pracodawcy eliminowania mobbingu w przypadku jego wystąpienia, po trzecie, o obowiązek zapobiegania mobbingowi, czyli stosowania "prewencji antymobbingowej". Pracodawca powinien więc dobierać kadrę zarządzającą i określać jej kompetencje z poszanowaniem zasady zapobiegania mobbingowi, pouczając zatrudniane osoby o konieczności przestrzegania reguł mających przeciwdziałać niepożądanym relacjom międzyludzkim w miejscu pracy i negatywnych skutkach takich zachowań, a nadto ustanowić procedury pozwalające na szybkie ujawnienie i wyeliminowanie przejawów mobbingu. ( vide: Wyrok SN z 22.01.2020 r., III PK 194/18, LEX nr 3260248.)

Przenosząc powyższe na realia przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że pozwana wnosząc skargę realizowała swoje prawa podmiotowe wynikające z przywołanych wyżej przepisów prawa pracy. Złożona skarga stanowiła zaś pierwszy etap na ścieżce do skorzystania z gwarantowanego przez ustawodawcę prawa do pracy w miejscu wolnym od mobbingu. Fakt, iż powódka skierowała skargę w pierwszej kolejności do (...) spółki matki (w ramach grupy kapitałowej) tj. (...) GmbH, nie zaś do polskiej spółki córki ((...) sp. z o.o.) w której była zatrudniona, podyktowany był w oczywisty sposób chęcią realnego rozwiązania problemu. Spółka, w której zatrudniona była pozwana, co prawda miała opracowaną w Regulaminie pracy (k. 59-60) politykę antymobbingową, jednakże polityka ta nie mogła zapewnić rzeczywistej ochrony pozwanej, w sytuacji gdy domniemanym mobberem, był dyrektor firmy a więc główny przełożony, a w świetle postanowień regulaminu oraz biorąc pod uwagę niewielką strukturę firmy, skarga musiałby być zgłoszona i byłaby rozpoznana przez osobę posądzaną o mobbing. W tych warunkach cała procedura działania przewidziana w opracowanej polityce była czysto fikcyjna. Nie można więc czynić pozwanej zarzutu, że skargę skierowała do kadry zarządzającej spółki matki, skoro, z uwagi na powiązania kapitałowe, to właśnie te osoby de facto pełniły rolę przełożonych względem H. W. i tylko one mogły podjąć realne działanie w kierunku wyjaśnienia sytuacji, a następnie podjęcia ewentualnych kroków zaradczych. Tylko na tej drodze mogło, więc dojść do przeprowadzenia przedsądowego postępowania wyjaśniającego w sprawie mobbingu. Tym samym zdaniem Sądu nie można więc pozwanej stawiać zarzutu, że skierowała przedmiotowe pismo (będące skargą na mobbing) do kadry zarządzającej (...) spółką matką.

W ocenie Sądu w zaistniałej sytuacji pozwana działała w ramach obowiązującego porządku prawnego, realizując swoje prawa podmiotowe. To zaś przesądza o braku bezprawności jej działania.

W konsekwencji Sąd oddalił powództwo w całości, o czym orzeczono w pkt 1 wyroku.

Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy, o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd miał tu na uwadze przede wszystkim fakt, iż powódka wniosła przedmiotowy pozew czując się „skrzywdzona” zawartymi w piśmie datowanym na dzień 30 sierpnia 2022 roku wypowiedziami wskazującymi, iż jej działanie może negatywnie wpłynąć na postrzeganie (...) spółka z o.o. z siedzibą w J.. Z materiału dowodowego niewątpliwie wynika, iż powódka jest zaangażowana w sprawy spółki, którą od wielu lat zarządza. Tym samym w ocenie Sądu występując z powództwem powódka mogła pozostawać w – mylnym, jak się następnie okazało - przekonaniu o słuszności swoich racji.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w wyroku.

Sędzia del. Agnieszka Onichimowska