Wyrok z 24 lutego 2026, sygn. VI U 21/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 lutego 2026 roku

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Karolina Chudzinska

po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2026 roku w O.

na posiedzeniu niejawnym

sprawy E. S.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O.

o rentę w związku z wypadkiem przy pracy

na skutek odwołania E. S.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w O.

z dnia 23 listopada 2023r., znak: (...)

1.  Zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje ubezpieczonemu E. S. prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy od 1 listopada 2023r. na stałe.

2.  Stwierdza, że organ rentowy ponosi odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

Sędzia Karolina Chudzinska

Sygn. akt VI U 21/24

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 23 listopada 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. ustalił ubezpieczonemu E. S. dalsze prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy na stałe. Organ wskazał, że Komisja Lekarska ZUS stwierdziła, że ubezpieczony jest trwale częściowo niezdolny do pracy w związku z wypadkiem przy pracy.

Odwołanie od tej decyzji wniósł ubezpieczony i wniósł o jej zmianę poprzez przyznanie mu renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy.

W odpowiedzi na odwołania organ rentowy wniósł o jego oddalanie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Sąd ustalił, co następuje:

Ubezpieczony E. S. (ur. (...)) uprawniony był do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy do 31 października 2023 r.

W dniu 28 września 2023 r. ubezpieczony wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o przyznanie prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy na dalszy okres.

bezsporne

Na podstawie danych z akt sprawy, danych z dokumentacji medycznej oraz po jednorazowym badaniu psychiatryczno-psychologicznym biegli – psychiatra i psycholog – stwierdzili, że u ubezpieczonego E. S. występują zaburzenia depresyjne oraz utrzymujące się nadal objawy zespołu stresu pourazowego (PTSD) w związku z przebytą traumą związaną z wypadkiem przy pracy z dnia 3 maja 2022 roku.

Z uwagi na powyższe ubezpieczony pozostaje nadal całkowicie niezdolny do pracy od czasu zakończenia poprzedniego świadczenia.

dowód: opinia sądowo – lekarska psychiatry i psychologa z dnia 04.06.2023 r. – k. 54-59v. akt sprawy.

U ubezpieczonego występuje stan po amputacji urazowej prawej kończyny górnej na wysokości 1/3 środkowej i dalszej ramienia prawego oraz przewlekłe zapalenie ścięgna Achillesa prawego.

E. S. pozostaje nadal całkowicie niezdolny do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, który miał miejsce w dniu 3 maja 2022 r.

W wyniku wypadku w pracy ubezpieczony doznał amputacji prawej kończyny górnej w środkowej części ramienia. Do momentu wypadku był osobą praworęczną, posiada wykształcenie zawodowe, pracował jako pracownik fizyczny. Lewą kończyną górną posługuje się mało precyzyjnie, wolno.

Od ostatniego badania przez Lekarza Orzecznika ZUS nie nastąpiła istotna poprawa – nadal utrzymują się zaniki mięśni obręczy barkowej prawej, ograniczenie ruchu kikuta w stawie barkowym, bóle kikuta prawego, przeczulica kikuta. Kikut prawy niefunkcjonalny. Ubezpieczony nie korzysta z żadnej protezy prawej kończyny górnej.

dowód: opinia sądowo – lekarska biegłego ortopedy z dnia 25.05.2025 r. – k. 101-101v. akt sprawy

Stan zdrowia ubezpieczonego od czasu ostatniego badania nie uległ poprawie; przeciwnie – nastąpiło znaczne pogorszenie jego stanu psychicznego. Zarówno stan fizyczny, związany z nieużytecznością dominującej prawej kończyny górnej, jak i stan psychiczny stanowią przeciwwskazanie do podjęcia jakiejkolwiek pracy na ogólnym rynku pracy. Powyższe znajduje również potwierdzenie w orzeczeniu o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Ubezpieczony jest nadal całkowicie niezdolny do pracy od 1 listopada 2023 r. na stałe. Przyczyną niezdolności są następstwa wypadku przy pracy, który miał miejsce w dniu 3 maja 2022 r.

dowód: opinia sądowo – lekarska biegłego specjalisty medycyny pacy z dnia 08.10.2025 r. – k. 118-122 akt sprawy

Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie okoliczności bezspornych oraz na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie, w tym także w aktach rentowych ZUS i dokumentacji orzeczniczo – lekarskiej ZUS, których to wiarygodność nie budziła wątpliwości Sądu, a które nie były też kwestionowane przez żadną ze stron pod względem ich autentyczności, jak i prawdziwości zawartych w nich informacji.

Kluczowe znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy miał dowód z trzech opinii sądowo - lekarskich wydanych przez biegłych sądowych o specjalnościach odpowiadającym rodzajowi schorzeń występujących u ubezpieczonego, tj. opinii sądowo - lekarskiej z zakresu ortopedii, psychiatrii i psychologii oraz medycyny pracy.

W ocenie Sądu powyższe opinie stanowią dostateczną podstawę dla ustalenia, że ubezpieczany pozostaje nadal całkowicie niezdolny do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, gdyż wnioski w nich zawarte są ze sobą zgodne. Wynika z nich jednoznacznie, iż stan zdrowia ubezpieczonego nie uległ poprawie w stosunku do poprzedniego badania przed organem rentowym, a wręcz przeciwnie – uległ pogorszeniu, zwłaszcza ze względu na stan psychiczny.

Sąd uznał wszystkie wydane w sprawie opinie za miarodajne, albowiem zostały one sporządzone przez podmioty profesjonalne, dysponujące konkretną wiedzą w zakresie dziedziny, którą reprezentują, w sposób fachowy i zgodny z obowiązującym prawem, na podstawie badania i dokumentacji medycznej ubezpieczonego, a wnioski w nich wyrażone są spójne, logiczne i korespondują wzajemnie ze sobą, jak i z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.

Sąd zważył, co następuje:

Biorąc pod uwagę tak ustalony stan faktyczny stwierdzić należało, że odwołanie ubezpieczonego zasługiwało na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej przysługują następujące świadczenia: renta z tytułu niezdolności do pracy" – dla ubezpieczonego, który stał się niezdolny do pracy wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. W myśl z kolei art. 17 tej ustawy, przy ustalaniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej i dodatku do renty rodzinnej dla sieroty zupełnej z tytułu ubezpieczenia wypadkowego, do ustalenia wysokości tych świadczeń oraz ich wypłaty stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS, z wyjątkiem art. 57 ust. 1 pkt 4 oraz art. 101a tej ustawy, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy (ust. 1); świadczenia, o których mowa w ust. 1, przysługują niezależnie od długości okresu ubezpieczenia wypadkowego oraz bez względu na datę powstania niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową (ust. 2).

Stosownie do treści art. 57 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki: jest niezdolny do pracy; ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy; niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b, pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3-8 i pkt 9 lit. a, pkt 10 lit. a, pkt 11, 12 i pkt 13 lit. a, pkt 14 lit. a i pkt 15-17 oraz art. 7 pkt 1-3, pkt 5 lit. a, pkt 6 i 12, oraz w okresach pobierania świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego określonych w przepisach o świadczeniach rodzinnych lub zasiłku dla opiekuna określonego w przepisach o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów (ust. 1).

W niniejszej sprawie poza sporem pozostawały okoliczności dotyczące spełnienia przez ubezpieczonego powyższych warunków. Kwestią sporną natomiast stała się sama zdolność ubezpieczonego do pracy. W myśl art. 12 ustawy emerytalnej niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu (ust. 1). Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy (ust. 2). Częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji (ust. 3). Zgodnie natomiast z treścią art. 13 ust. 1 ustawy przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy uwzględnia się: stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji (pkt 1); możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne (pkt 2).

Ocena całkowitej bądź częściowej niezdolności do pracy, w zakresie dotyczącym naruszenia sprawności organizmu i wynikających stąd ograniczeń możliwości wykonywania pracy, wymaga natomiast z reguły wiadomości specjalnych. W niniejszej sprawie wszyscy biegli zgodnie stwierdzili, że rozpoznane u wnioskodawcy schorzenia i stopień ich zaawansowania pozbawiają go nadal całkowicie możliwości do wykonywania jakiejkolwiek pracy.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej osobie, która spełniła warunki określone w art. 57, przysługuje renta stała - jeżeli niezdolność do pracy jest trwała. Taka właśnie sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, gdyż - jak stwierdził biegły z zakresu medycyny pracy - ubezpieczony jest nadal całkowicie i trwale niezdolny do pracy.

Z uwagi na powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c. orzekł jak w punkcie 1. wyroku, zmieniając skarżoną decyzję i przyznając ubezpieczonemu E. S. prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy od 1 listopada 2023 r. na stałe.

W punkcie 2. wyroku Sąd Okręgowy, zgodnie z przepisem art. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z FUS, z urzędu orzekł w przedmiocie odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Zdaniem Sądu Okręgowego w okolicznościach przedmiotowej sprawy wystąpiły podstawy do stwierdzenia odpowiedzialności organu rentowego, gdyż dowody zaprezentowane w trakcie postępowania sądowego były tożsame z dowodami, którymi dysponował pozwany organ rentowy w trakcie prowadzonego postępowania orzeczniczego. Oznacza to, że przyczyną, dla której ubezpieczony uzyskał prawo do żądanego świadczenia dopiero w następstwie postępowania sądowego nie były dowody, do których organ rentowy nie mógłby się wcześniej ustosunkować a jedynie sama odmienna, niż przyjęli to biegli sądowi, ocena stanu zdrowia ubezpieczonego dokonana przez organ w trakcie postępowania orzeczniczego.

Sędzia Karolina Chudzinska