Wyrok z 24 lutego 2026, sygn. I C 1983/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 lutego 2026 r.

Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny

w składzie: Przewodniczący: sędzia Juliusz Ciejek

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Kosowska

po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2026 r. w Ł.

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w T.

przeciwko O. O. (2) i O. O. (1)

o zapłatę

I.  umarza postępowanie w zakresie żądania zapłaty kwoty 101.512 zł 39 gr,

II.  w pozostałym zakresie powództwo oddala,

III.  zasądza od powoda na rzecz pozwanych kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Sygn. akt I C 1983/24

UZASADNIENIE

Pozwem wniesionym w dniu 12.11.2024 r. przeciwko O. O. (2) i O. O. (1) powódka (...) S.A. z siedzibą w T., wniosła o zasądzenie solidarnie od strony pozwanej na rzecz powódki kwoty 140.000,02 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 20.08.2024 r. do dnia zapłaty. Ewentualnie, gdyby Sąd uznał, że nie ma podstaw do zasądzenia ww. kwoty solidarnie wniosła o zasądzenie jej łącznie, bądź w częściach różnych tj. po 70.000 zł od każdego z pozwanych, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 20.08.2024 r. do dnia zapłaty.

Ponadto, powódka wniosła o zasądzenie od strony pozwanej na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Powódka wniosła o zawieszenie postępowania do czasu ostatecznego zakończenia sprawy z powództwa strony pozwanej będącej na etapie postępowania apelacyjnego przed Sądem Apelacyjnym w B. (...)).

W uzasadnieniu powódka wskazała, że wniosła niniejszy pozew w celu rozstrzygnięcia kwestii spornych, które powstały w związku z zarzutem pozwanych dotyczącym nieważności umowy kredytu. Podniosła, że niniejsza sprawa jest konieczna w związku z brakiem rozstrzygnięcia wybranych kwestii spornych pomiędzy stronami co do skutków nieważności umowy. Kwota wypłaconego przez bank kapitału należy do okoliczności niespornych i nie była przez stronę pozwaną kwestionowana. Powódka zgłasza roszczenie o zapłatę zmierzające do zwrotu kapitału kredytu. Wskazała, że podstawą roszczenia jest art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c., ewentualnie 405 k.c. stosowany samodzielnie. Powódka wskazała, że jej roszczenie nie jest przedawnione.

(pozew k. 4-11)

W odpowiedzi na pozew pozwani przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy podnieśli zarzut potrącenia dochodzonego przez powódkę roszczenia o zwrot kwoty wypłaconego kapitału kredytu w kwocie 140.000,02 zł z wymagalnym roszczeniem strony pozwanej o zwrot świadczenia nienależnego w łącznej kwocie 38.487,63 zł. związanych z wykonaniem nieważnej umowy.

Nadto, pozwani zgłosili zarzut zatrzymania świadczenia dochodzonego przez bank w postaci kwoty wypłaconego kapitału kredytu w wysokości 140.000,02 zł, która a skutek potrącenia została pomniejszona na skutek potrącenia do kwoty 101.512,39 zł, do czasu zaofiarowania stronie pozwanej przez bank zwrotu świadczenia wzajemnego w wysokości 132.194,53 zł.

W dalszej kolejności, pozwani wnieśli o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na rzecz każdego z pozwanych kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości podwójnej stawki, przy uwzględnieniu przepisu art. 458 ¹⁶ k.p.c. oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Wnieśli o oddalenie wniosku strony powodowej o zawieszenie postępowania.

W uzasadnieniu wskazali, że strony zawarły umowę kredytu i na jej podstawie bank wypłacił kapitał kredytu w kwocie 140.000,02 zł. Strona pozwana zaprzeczyła, że umowa kredytu jest ważna, roszczenie strony powodowej istnieje i jest wymagalne oraz bankowi należne są odsetki ustawowe za opóźnienie w jakiejkolwiek wysokości. Wskazali, że nie zamierzali nigdy uniknąć zwrotu kapitału kredytu wypłaconej na podstawie nieważnej umowy. Niemniej bank przez cały okres trwania procesu z ich powództwa pobierał raty zgodnie z harmonogramem. W zakresie żądania odsetkowe powoda w ocenie pozwanych ma zastosowanie przepis art. 5 k.c.

(odpowiedź na pozew k. 65-72v)

Pozwani w piśmie procesowym z dnia 27.05.2025 r. podnieśli dalszy zarzut potrącenia dochodzonej przez powódkę wierzytelności z tytułu wypłaconego kapitału w kwocie 140.000,02 zł pomniejszonej w wyniku potrącenia do kwoty 101.512,39 zł z wymagalnymi roszczeniami pozwanych o zwrot świadczenia nienależnego w kwocie 3.463,13 zł (wpłaty dokonane od dnia 16.08.2024 r. do 17.03.2025 r.).

Ponadto, ponieśli zarzut spełnienia świadczenia o zwrot kapitału i wskazali, że pozostała po potrąceniach kwota 98.049,26 zł została uiszczona przez pozwanych na rzecz powoda w dniu 26.05.2025 r. Roszczenie powódki wygasło w całości.

(pismo pozwanych – k. 142-147)

Powódka pismem z dnia 10.06.2025 r. cofnęła w części powództwo wniesione w niniejszej sprawie ze zrzeczeniem się roszczenia co do kwoty 101.512,39 zł. Podtrzymała roszczenie w pozostałym zakresie tj. co do kwoty 38.487,63 zł.

Dokonała modyfikacji roszczenia o zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie za okres od dnia 20.08.2024 r. do dnia zapłaty, liczonych od kwoty objętej niniejszym cofnięciem powództwa (101.512,39 zł) w ten sposób, że wniosła o zasądzenie:

- solidarnie na swoją rzecz od pozwanych tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od kwoty 98.049,26 zł za okres od dnia 20.08.2024 r. do dnia 26.05.2025 r. (dzień zapłaty) kwoty 8.436,26 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia doręczenia odpisu niniejszego pisma pozwanemu do dnia zapłaty. Ewentualnie, gdyby Sąd uznał, że nie ma podstaw do zasądzenia ww. kwoty solidarnie, wniosła o zasądzenie jej in solidum, ewentualnie zaś w częściach równych tj. po 4.218,13 zł od każdego z pozwanych, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia następującego po dniu doręczenia modyfikacji do dnia zapłaty,

- solidarnie na swoją rzecz od pozwanych tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od kwoty 3.463,13 zł za okres od dnia 20.08.2024 r. do dnia 26.05.2025 r. (dzień zapłaty) kwoty 292,87 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia doręczenia odpisu niniejszego pisma pozwanemu do dnia zapłaty. Ewentualnie, gdyby Sąd uznał, że nie ma podstaw do zasądzenia ww. kwoty solidarnie, wniosła o zasądzenie jej in solidum, ewentualnie zaś w częściach równych tj. po 146,43 zł od każdego z pozwanych, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia następującego po dniu doręczenia modyfikacji do dnia zapłaty,

(pismo powódki- k. 175-177v)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powódka (...) S.A. jest następcą prawnym (...) S.A z siedzibą w T.. (bezsporne, odpis KRS powódki – k. 13-21)

W dniu 18 kwietnia 2008 r. pozwani jako konsumenci zawarli z powodowym bankiem umowę o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem (...) o nr (...). Bank udzielił pozwanym kredytu w kwocie 140.000 zł w walucie (...) na okres 360 miesięcy od dnia zawarcia umowy do dnia 15 kwietnia 2038 r. Celem kredytu było finansowanie zakupu w drodze przetargu niezabudowanej nieruchomości gruntowej oznaczonej nr ew. (...) położonej w miejscowości L., refinansowanie poniesionych nakładów związanych z wniesionym wkładem własnym oraz finansowanie opłat okołokredytowych (§ 1 ust. 1-3 oraz ust. 4 umowy).

Zawarta przez strony umowa nr (...) zawierała następujące postanowienia:

- waluta waloryzacji Kredytu: (...) (§ 1 ust. 3),

- prowizja 0,00 % kwoty kredytu tj. 0,00 zł (§ 1 ust. 7)

- (...) udziela kredytobiorcy, na jego wniosek, kredytu hipotecznego przeznaczonego na cel określony w § 1 ust. 1 znanego dalej kredytem, w kwocie określonej w § 1 ust. 2, waloryzowanego kursem kupna waluty (...) wg tabeli kursowej (...) S.A. Kwota kredytu wyrażona w (...) walucie określona na podstawie kursu kupna waluty (...) z tabeli kursowej (...) S.A. z dnia i godziny uruchomienia kredytu (§ 7 ust. 1),

- kredyt oprocentowany jest według zmiennej stopy procentowej, która w dniu wydania decyzji kredytowej przez (...) ustalona jest w wysokości określonej w § 1 ust. 8 (§ 10 ust. 1),

- na dzień wydania decyzji kredytowej przez (...) oprocentowanie kredytu w stosunku rocznym wynosi 3,89%, marża (...) wynosi 1,00%. W okresie ubezpieczenia spłaty kredytu kredytu w (...) SA dokonanego zgodnie z § 3 ust. 6 pkt 1 oprocentowanie kredytu ulega podwyższeniu o 1,00 p.p. i wynosi 4,89 %. Po zakończeniu okresu ubezpieczenia obniżenie oprocentowania kredytu o 1,00 p.p. następuje od daty spłaty najbliższej raty (§ 1 ust. 8),

- wysokość zmiennej stopy procentowej w dniu wydania decyzji kredytowej ustalona została jako stawka bazowa LIBOR 3M z dnia 29.03.2008 r. powiększona o stałą w całym okresie kredytowania marżę (...) w wysokości 1,00 % (§ 10 ust. 2),

- kredytobiorca zobowiązuje się do spłaty kapitału wraz z odsetkami miesięcznie w ratach kapitałowo-odsetkowych określonych w § 1 ust. 5, w terminach i kwotach zwartych w Harmonogramie spłat (§ 11 ust. 1),

- harmonogram spłat kredytu stanowi załącznik nr 1 i integralną część umowy i jest doręczany kredytobiorcy listem poleconym w terminie 14 dni od daty uruchomienia kredytu. Harmonogram spłat jest sporządzany w (...) (§ 11 ust. 2),

- raty kapitałowo-odsetkowe spłacane są w złotych po uprzednim ich przeliczeniu wg kursu sprzedaży (...) z tabeli kursowej (...) S.A., obowiązującego na dzień spłaty z godziny 14:50 (§ 11 ust. 4).

(dowód: umowa kredytu – k. 23-27)

Kwota kredytu została uruchomiony w dwóch transzach, w łącznej wysokości 140.000,02 zł.

(dowód: potwierdzenie wykonania operacji uznaniowej – k. 28-29, zaświadczenie – k. 82-86)

Pozwani na rzecz powódki uiścili następujące kwoty:

- raty kapitałowo-odsetkowe uiszczone w okresie od 16.06.2008 r. do 15.06.2021 r. w kwocie 122.170,88 zł,

- raty kapitałowo-odsetkowe i składki ubezpieczeniowe uiszczone w okresie od 15.07.2021 r. do 19.07.2024 r. w kwocie 38.487,63 zł,

- raty kapitałowo-odsetkowe i składki ubezpieczeniowe uiszczone w okresie od 16.08.2024 r. do 17.03.2025 r. w kwocie 3.463,13 zł,

- prowizja za ubezpieczenie spłaty kredytu w kwocie 280 zł,

- składka ubezpieczenia na życie w kwocie 7.399,91 zł,

- składaka ubezpieczeniowa (...) w kwocie 2.343,74 zł.

(dowód: historia spłat – k. 30-31v, zaświadczenie k. 82-88, 92-98, potwierdzenie przelewów – k. 99-117 oraz k. 148-153v)

Pismem z dnia 11.08.2021 r. pozwani wezwali powódkę do zapłaty kwoty 132.194,53 zł z uwagi na to, że umowa jest nieważna w całości. Powódka nie uznała roszczeń pozwanych.

(dowód: wezwanie do zapłaty wraz z dowodem doręczenia – k. 118-122, pismo powódki – k. 123-125)

Pozwani skierowali do Sądu Okręgowego w O. pozew przeciwko powódce o ustalenie, że umowa kredytu nr (...) jest nieważna oraz zapłatę z tego tytułu kwoty 132.194,53 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 21.08.2021 r. do dnia zapłaty. Tytułem żądania ewentualnego wniósł o ustalenie bezskuteczności niektórych postanowień umownych.

Wyrokiem z dnia 07.11.2023 r. Sąd Okręgowy w O., I Wydział Cywilny w sprawie (sygn. akt (...)) z powództwa O. O. (2) i O. O. (1) przeciwko powódce w niniejszej sprawie ((...) S.A. z siedzibą w T.) ustalił, że umowa kredytu nr (...) jest nieważna oraz zasądził na rzecz kredytobiorców kwotę 132.194,53 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 07.11.2023 r. do dnia zapłaty. Nadto, Sąd zasądził na rzecz kredytobiorcy zwrot kosztów postępowania w kwocie 13.663,23 zł.

Na kwotę zasądzoną przez Sąd tj. 132.194,53 zł składy się następujące należności:

- raty kapitałowo odsetkowe uiszczone okresie od 16.06.2008 r. do 15.06.2021 r. w kwocie 122.170,88 zł,

- prowizja za ubezpieczenie spłaty kredytu w kwocie 280 zł,

- składka ubezpieczenia na życie w kwocie 7.399,91 zł,

- składaka ubezpieczeniowa (...) w kwocie 2.343,74 zł.

Od powyższego wyroku bank wywiódł apelację.

Sąd Apelacyjny w B. wyrokiem z dnia 15.04.2025 r. w sprawie (...) oddalił apelację banku i zasądził na rzecz kredytobiorców kwotę 8.100 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w instancji odwoławczej z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia zasądzającego te koszty do dnia zapłaty.

(dowód: pozew – k. 33-34, wyrok Sądu Okręgowego w O.z dnia 07.11.2023 r. wraz z uzasadnieniem – k. 75-80 oraz k. 165-170, wyrok Sądu Apelacyjnego w B. w sprawie (...) – k. 171, okoliczność bezsporna)

Powódka pismem z dnia 16.06.2024 r. wezwała pozwanego do zapłaty kwoty 140.000,02 zł w terminie 1 miesiąca od doręczenia pisma. Żądana kwota stanowiła rozliczenie roszczeń wynikających z bezskuteczności (nieważności) umowy kredytu.

Wezwanie zostało odebrane w dniu 19.07.2024 r.

(dowód: wezwanie do zapłaty wraz z potwierdzeniem doręczenia – k. 35-40)

Pismem z dnia 08.08.2024 r. pozwani wezwali powódkę do zapłaty na ich rzecz kwoty 38.487,63 zł tytułem uiszczonych rat kapitałowo-odsetkowych i składek ubezpieczeniowych w okresie od 15.07.2021 r. do 19.07.2024 r. Termin zapłaty został oznaczony na 7 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma. Pismo zostało odebrane przez powódkę w dniu 09.08.2024 r. i w odpowiedzi wskazała, że nie uznaje roszczeń pozwanych.

Pozwani złożyli w dniu 19.08.2024 r. oświadczenie o potrąceniu, w którym wskazał, że dokonują potrącenia wymagalnych wierzytelności w kwocie 38.487,63 zł z tytułu uiszczonych rat w okresie od 15.07.2021 r. do 19.07.2024 r. z wierzytelnością banku w kwocie 140.000,02 zł z tytułu wypłaconego kapitału kredytu.

Oświadczenie zostało doręczone powódce w dniu 22.08.2024 r. Powódka nie uznała skuteczności złożonego oświadczenia o potrąceniu.

(dowód: wezwanie do zapłaty wraz z dowodem doręczenia – k. 126-130, pismo powódki – k. 131-132, oświadczenie o potrąceniu z dnia 19.08.2024 r. wraz z dowodem doręczenia– k. 133-137, pismo powódki z dnia 27.08.2024 r. – k. 138)

Pismem z dnia 12.05.2025 r. pozwani wezwali powódkę do zapłaty na ich rzecz kwoty 3.463,13 zł tytułem uiszczonych rat kapitałowo-odsetkowych i składek ubezpieczeniowych w okresie od 15.07.2024 r. do 17.03.2025 r. Termin zapłaty został oznaczony na 7 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma. Pismo zostało odebrane przez powódkę w dniu 13.05.2025 r.

Następni, pozwani złożyli w dniu 21.05.2025 r. oświadczenie o potrąceniu, w którym wskazał, że dokonują potrącenia wymagalnych wierzytelności w kwocie 3.463,13 zł z tytułu uiszczonych rat w okresie od 15.07.2024 r. do 17.03.2025 r. z wierzytelnością banku w kwocie 140.000,02 zł z tytułu wypłaconego kapitału kredytu.

Oświadczenie zostało doręczone powódce w dniu 26.05.2025 r.

(dowód: wezwanie do zapłaty wraz z dowodem doręczenia – k. 154-158, oświadczenie o potrąceniu z dnia 21.05.2025 r. wraz z dowodem doręczenia– k. 159-154)

Powódka w dniu 15.05.2025 r. dokonała na rzecz pozwanych zapłaty kwot wynikających z wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 07.11.2023 r. w sprawie o sygn. akt(...)oraz Sądu Apelacyjnego w B. z wyroku z dnia 15.04.2025 r. w sprawie (...).

(dowód: oświadczenie pełnomocnika powódki – k. 207v)

Pozwani w dniu 26.05.2025 r. uiścili na rzecz powódki kwotę 98.049,26 zł tytułem spłaty kapitału.

(dowód: potwierdzenie przelewu – k. 172)

Sąd zważył, co następuje:

Roszczenie powódki o zapłatę z tytułu udostępnionego kapitału było bezzasadne w całości. W świetle ostatniego orzecznictwa (...) przypadku gdy warunek umowy kredytu uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy, przedsiębiorca nie ma prawa żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, gdy konsument go spłacił nominalnie. Z uwagi na fakt, że umowa kredytu łącząca strony jest nieważna, strony powinny zwrócić sobie jedynie uzyskaną bezprawnie korzyść. Pozwani nie uzyskali korzyści, która podlegałaby zwrotowi na rzecz powódki. Sąd oddalił również w całości roszczenie odsetkowe.

Sąd umorzył postępowanie o zapłatę kwoty 101.512,39 zł z uwagi na cofnięcie pozwu w tym zakresie przez powódkę.

Sąd dokonał ustaleń faktycznych w sprawie w oparciu o załączone do akt i niekwestionowane przez strony dokumenty nie stwierdzając podstaw do podważenia ich wiarygodności. W niniejszej sprawie okoliczności faktyczne nie były sporne, a jedynie występował spór co do prawa – czy i w jakiej kwocie przysługuje powódce roszczenie o zapłatę z tytułu udostępnionego kapitału oraz skapitalizowanych odsetek od kwoty stanowiącej część udostępnionego kapitału.

Sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania do czasu ostatecznego zakończenia sprawy z powództwa strony pozwanej będącej na etapie postępowania apelacyjnego przed Sądem Apelacyjnym w B. (...)). Sprawa została prawomocnie zakończona w dniu 15.04.2025 r. wobec tego wniosek powódki stał się bezprzedmiotowy.

Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego stron o dopuszczenie dowodu z przesłuchania stron. W świetle prawomocnego wyroku ustalającego nieważność umowy kredytu oraz niekwestionowaniu złożonych do akt sprawy dokumentów, wnioskowany dowód miał zostać przeprowadzony na fakty bezsporne. W tej sprawie Sąd uznał, że zgromadzone w sprawie dowody, w pełni pozwalają na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, zaś wniosek o dopuszczenie dowodu z przesłuchania stron potraktował, z uwagi na powyższe, jako nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy.

Powódka cofnęła pozew z zrzeczenia się roszczenia co do kwoty 101.512,39 zł tytułem zwrotu wypłaconego kapitału wobec dokonanych rozliczeń z pozwanymi. W ocenie Sądu czynność powódki nie jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, z prawem ani nie zmierza do obejścia prawa, a więc dopuszczalna. Wobec skutecznego cofnięcia pozwu w części przez powódkę, Sąd na podstawie art. 355 w zw. z art. 203 § 1 k.p.c. umorzył postępowanie co do żądania zapłaty kwoty 101.512,39 zł, o czym orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.

Dotychczas w sprawach rozpoznanych w tym składzie Sądu do rozliczeń między stronami miała zastosowanie uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7.05.2021 r. w sprawie III CZP 6/21, w której stwierdzono, że w przypadku następczej nieważności umowy kredytowej po obu jej stronach powstają odrębne roszczenia o zwrot świadczeń nienależnie spełnionych. Ostatecznie zatem świadczenia te podlegają zwrotowi niezależnie od siebie, bez konieczności badania z urzędu, czy ich wzajemna wysokość prowadzi do powstania stanu wzbogacenia, który byłby miarą zwrotu różnicy między tymi świadczeniami. Jednak w dniu 19.06.2025 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie I C 396-24 zgodnie, z którym „Artykuł 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że: stoi on na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym w przypadku gdy warunek umowy kredytu uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy, przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty.” Wyłącznie (...) ma uprawnienie do wykładni przepisów prawa europejskiego w tym dyrektywy konsumenckiej. Jego wykładnia jest wiążąca dla sądów powszechnych i Sądu Najwyższego. Z tej przyczyny, w ocenie Sądu, zasadny będzie zwrot kredytobiorcom dopiero kwoty uzyskanej przez bank ponad wypłacony kapitał, a więc realnie uzyskaną korzyść. Należy mieć na względzie treść przepisu art. 405 k.c. który stanowi, że kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Wprost w tym przepisie wskazano, że ustawodawca usankcjonował zwrot korzyści, a więc to co druga strona uzyskała ponad to co zobowiązana była świadczyć . Podkreślić należy, że w tym przepisie nie zostało użyte sformułowanie „zwrot świadczenia” czy też „zwrócić drugiej stronie wszystko, co otrzymała od niej na mocy umowy” tak jak ma to miejsce w przypadku odstąpienia od umowy w przepisach art. 494 k.c. czy 496 k.c. Jeżeli zamiarem ustawodawcy byłoby również w przypadku zastosowaniu art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c. zwrot wszystkich należności wówczas w przepisie wskazano by na zwrot świadczenia, a nie zwrot korzyści. W przypadku bezpodstawnego wzbogacenia należy mieć na uwadze, że strona powołująca się na te przepisy może żądać korzyści, a więc tego co druga strona uzyskała ponad to co jej przysługiwało.

Wobec tego, kredytobiorcy mogą żądać od banku wyłącznie kwot uiszczonych ponad udostępniony kapitał. Zaś bank kwoty udostępnionego kapitału ale wyłącznie w takiej części w jakiej nie została ona dotychczas zaspokojona przez kredytobiorców, w toku realizacji nieważnej umowy.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, powódka mogła dochodzić w sprawie wyłącznie kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy sumą kwoty udostępnionego kapitału, a kwotą którą otrzymała od pozwanych w ramach wykonywania nieważnej umowy, przy uwzględnieniu rozliczeń stron w związku z prawomocnym wyrokiem ustalającym nieważność umowy kredytu.

Systematyzując, powódka udostępniła pozwanym kapitał w kwocie 140.000,02 zł. W dacie wydanie wyroku przez Sąd Apelacyjny w B. w dniu 15.04.2025 r. powódka posiadała następujące kwoty uiszczone przez pozwanych:

1) 132.194,53 zł składy się następujące należności (kwota zasądzona wyrokiem w sprawie z powództwa kredytobiorców):

- raty kapitałowo-odsetkowe uiszczone w okresie od 16.06.2008 r. do 15.06.2021 r. w kwocie 122.170,88 z- prowizja za ubezpieczenie spłaty kredytu w kwocie 280 zł,

- składka ubezpieczenia na życie w kwocie 7.399,91 zł,

- składaka ubezpieczeniowa (...) w kwocie 2.343,74 zł,

2) raty kapitałowo-odsetkowe i składki ubezpieczeniowe uiszczone w okresie od 15.07.2021 r. do 19.07.2024 r. w kwocie 38.487,63 zł (kwota niedochodzona na drodze sądowej),

3) raty kapitałowo-odsetkowe i składki ubezpieczeniowe uiszczone w okresie od 16.08.2024 r. do 17.03.2025 r. w kwocie 3.463,13 zł (kwota niedochodzona na drodze sądowej),

łącznie: 174.145,29 zł.

Porównując, powyższe kwoty na dzień wydania prawomocnego wyroku w sprawie z powództwa kredytobiorców kapitał został spłacony.

Jednakże, bank realizując wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 07.11.2023 r. w sprawie o sygn. akt (...) uiścił na rzecz pozwanych kwotę 132.194,53 zł tytułem należności głównej.

Wobec tego bank po realizacji wyroku w dniu 15.05.2025 r. miał środki pozwanego w kwocie 41.950,76 zł (174.145,29 zł - 132.194,53 zł). Czyli niespłacony kapitał w tej dacie wynosił 98.049,26 zł (140.000,02 zł - 41.950,76 zł). Pozwani powyższą kwotę zapłacili powódce w dniu 26.05.2025 r. i z tym dniem wygasła wierzytelność powódki. Z tego względu w ocenie Sądu powódka nie wykazała, że przysługuje jej jakakolwiek kwota, zaś pozwani udowodnili, że roszczenie powódki zostało w całości zaspokojone.

Podkreślić należy, że roszczenie zwrotne banku nie podległo przedawnieniu, gdyż w świetle art. 405 k.c. roszczenie to nie powstało wobec pozostawania środków w dyspozycji banku. Wyraźnie zaznaczył Trybunał Sprawiedliwości, wypowiadając się przeciwko prawu do dochodzenia zapłaty środków wpłaconych przez konsumenta bankowi dopóki są one w jego dyspozycji.

Nawet gdyby przyjąć przedawnialność takiego roszczenia, to podniesienie takiego zarzutu w przedmiotowej sytuacji trzeba byłoby uznać za nadużycie prawa w świetle zasad współżycia społecznego. Przyznanie konsumentowi nieograniczonego w czasie prawa do żądania zwrotu swoich świadczeń i pozbawienie banku tego prawa byłoby wyrazem rażącej niesymetryczności, a co więcej krótkowzroczności. Nie ponawiając tu już argumentów o elementarnych zasadach uczciwości, wskazać należy, że byłoby to po prostu przeciwskuteczne z punktu widzenia interesów wszystkich konsumentów. Wbrew poglądom osób bezrefleksyjnych, banki w istocie nie mają już „własnych” pieniędzy. Wszystko czego zostaną pozbawione powyżej racjonalnych założeń swojego bilansu i tak „odbiją” sobie na rażącym zaniżaniu oprocentowania lokat, rachunków oszczędnościowych, zawyżonym oprocentowaniu debetów i udzielanych kredytów, czy opłatach za czynności bankowe.

Odnieść należy się do złożonego przez pozwanych oświadczeń z dnia 19.08.2024 r. oraz 21.05.2025 r. o potrąceniu wzajemnych wierzytelności. Zgodnie z art. 498 § 1 k.c. „Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.”. Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem mogą zostać potrącone wierzytelności – jednak warunek ten nie jest spełniony w niniejszym stanie faktycznym. Wierzytelność powódki w kwocie 38.487,643 zł i 3.463,13 zł z tytułu udostępnionego kapitału oraz wierzytelność pozwanych w takiej samej kwocie z tytułu spłaty rat kapitałowo-odsetkowych w związku z wykonaniem nieważnej umowy na dzień orzekania nie istnieje (obie wierzytelności uległy wzajemnej kompensacji na skutek ustalenia nieważności umowy). Wobec tego, przy przyjęciu teorii salda, którą Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela, pozwani nie mogli złożyć skutecznych oświadczeń o potrąceniu wierzytelności powódki z tytułu udostępnionego kredytu, innej zaś wierzytelności do potrącenia nie wskazali.

Natomiast nawet jeżeli przyjąć, że teoria salda nie ma w niniejszej sprawie zastosowania lecz teoria dwóch kondykcji, to wówczas należy uznać, że nastąpiło skuteczne potrącenie wzajemnych wierzytelności stron.

Z uwagi na powyższe, wobec braku spełnienia przesłanek z art. 410 § 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c., Sąd oddalił powództwo o zapłatę kwoty 38.487,63 zł tytułem zwrotu kapitału udostępnionego pozwanemu z uwagi na jego bezzasadność, o czym orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku.

Powódka ostatecznie wniosła o zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od kwoty 98.049,26 zł za okres od dnia 20.08.2024 r. do dnia 26.05.2025 r. w kwocie 8.436,26 zł oraz skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od kwoty 3.463,13 zł za okres od dnia 20.08.2024 r. do dnia 26.05.2025 r. w kwocie 292,87 zł.

Bank wezwał kredytobiorców do zapłaty pismem z dnia 16.06.2024 r. kwoty 140.000,02 zł w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia wezwania (k. 37-40). Pozwani odebrali wezwanie w dniu 19.07.2024 r. Jednak z uwagi na to, że bank cały czas twierdził, że umowa jest ważna i skuteczna, to pozwani nie pozostawali w opóźnieniu od 20.08.2024 r. w spełnieniu świadczenia. Żądanie powódki stało się skuteczne dopiero z dniem wydania prawomocnego wyroku przez Sąd Apelacyjny w B. w sprawie (...) którym przesądzona została nieważność umowy kredytu tj. od 15.04.2025 r. Od tej daty powódka mogła się najwcześniej domagać odsetek. Jednocześnie podkreślić należy, że z uwagi na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19.06.2025 r. w sprawie (...) Bank nie może domagać się od kredytobiorców środków jeżeli znajdują się one w jego posiadaniu. Natomiast z uwagi na to że środki pozwanego zaspokające w całości kapitał znajdowały się posiadaniu powódki to nie przysługiwały jej odsetki od kwoty 140.000,02 zł od dnia 15.04.2025 r. do dnia 15.05.2025 r. (daty wykonania wyroku w sprawie z powództwa kredytobiorców).

Jednakże, w związku z realizacją wyroku przez powódkę w dniu 15.05.2025 r. pozostał niezaspokojony kapitał w kwocie 98.049,26 zł. Od tej kwoty należałyby się powódce odsetki od dnia 16.05.2025 r. do dnia 26.05.2025 r. tj. dnia w którym pozwani dokonali wpłaty na rzecz powódki. W ocenie Sądu żądanie przez powódkę odsetek za 11 dni w okolicznościach niniejszej sprawy stanowiłoby nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c. Pozwani wyrażali wolę polubownego rozliczenia się z powódkę z tytułu kapitału i zapłaconych przez nich rat i innych opłat okołokredytowych. Dokonali płatności na rzecz powódki niezwłocznie po otrzymaniu środków od banku. Nie kwestionowali konieczności rozliczenia się z udostępnionego kapitału, czego przejawem było chociażby złożenie oświadczenia o potrąceniu wzajemnych wierzytelności stron. Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie za okres 11 dni byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami. Należy podkreślić, że powódka stosowała klauzule abuzywne i mimo ugruntowanego orzecznictwa Sądów uważała, że umowa kredytu była ważna. Miała ona możliwość uregulowania kwestii rozliczenia stron bezpośrednio z pozwanymi po dniu wydania wyroku przez Sąd Apelacyjny wB. w dniu 15.04.2025r. Z tych względów Sąd nie uwzględnił żądania odsetkowego powódki.

W związku z tym, wobec niespełnienia przesłanek z art. 481 § 1 k.c. Sąd oddalił żądanie zasądzenia skapitalizowanych odsetek od kwoty 98.049,26 zł za okres od dnia 20.08.2024 r. do dnia 15.05.2025 r. oraz od kwoty 3.463,13 zł za okres od dnia 20.08.2024 r. do dnia 26.05.2025 r. Zaś na podstawie art. art. 481 § 1 k.c. przy zastosowaniu art. 5 k.c. oddalił żądanie zasądzenia skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 98.049,26 zł od dnia 16.05.2025 r. do dnia 26.05.2025 r. r., o czym orzekł w punkcie II sentencji wyroku.

Zgłoszony zarzut zatrzymania przez pozwanego okazał się bezprzedmiotowy.

O kosztach powództwa orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. poprzez obciążanie powódki obowiązkiem ich zwrotu na rzecz pozwanych w całości. Powódka przegrała proces w całości, W zakresie w jakim powództwo zostało cofnięte, powódkę należy traktować jako przegrywającą w tej części proces. Powódka mogła dokonać rozliczenia z pozwanymi na drodze pozasądowej po wydaniu przez Sąd wyroku ustalającego nieważność umowy kredytu. Dopiero gdyby te rozliczenia nie przyniosłyby rezultatu zasadne byłoby wystąpienie z żądaniem na drogę sądową.

Koszty procesu po stronie pozwanej obejmowały wynagrodzenie pełnomocnika (radcy prawnego) w stawce wynikającej z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (5.400 zł).

Sąd nie znalazł podstaw do zasądzenie na rzecz pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w podwójnej wysokości na podstawie art. 458 ¹⁶ k.p.c., o co pozwani wnosili. Zgodnie z powołanym przepisem jeżeli strona będąca przedsiębiorcą przed wytoczeniem powództwa zaniechała próby dobrowolnego rozwiązania sporu, uchyliła się od udziału w niej lub uczestniczyła w niej w złej wierze i przez to przyczyniła się do zbędnego wytoczenia powództwa lub wadliwego określenia przedmiotu sprawy, niezależnie od wyniku sprawy sąd może obciążyć tę stronę kosztami procesu w całości lub części, a w uzasadnionych przypadkach nawet podwyższyć je, jednak nie więcej niż dwukrotnie. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie żadna przesłanka w tym przepisie nie zachodzi. Wobec tego żądanie pozwanych w tym zakresie nie mogło zostać uwzględnione.

O odsetkach od zasądzonych kosztów procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c.

Z tego względu Sąd zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 5.400 zł, o czym orzekł jak w punkcie III sentencji wyroku.

O zwrocie opłaty od pozwu w związku z cofnięciem pozwu w części Sąd orzekł odrębnym zarządzeniem.