Postanowienie SN z 24 maja 2013, sygn. II KK 112/13
Data orzeczenia
24 maja 2013
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Andrzej Siuchniński
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (9)
POSTANOWIENIE
Dnia 24 maja 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący)
SSN Roman Sądej
SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca)
Protokolant Anna Janczak
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk, bez udziału stron
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 24 maja 2013r.,
w sprawie S. G.
wobec którego umorzono postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 kpk w zw. z
art. 31 § 1 kk oraz orzeczono środek zabezpieczający w postaci skierowania go na
psychiatryczne leczenie ambulatoryjne
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść S. G. od
postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 25 listopada 2010r.,
postanowił
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi
Rejonowemu w Ł. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Do Sądu Rejonowego wpłynął akt oskarżenia przeciwko S. G. o
przestępstwo z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. W
toku postępowania sądowego poddano oskarżonego badaniom psychiatrycznym.
Biegli stwierdzili, że oskarżony w chwili popełnienia czynu miał całkowicie zniesioną
poczytalność w rozumieniu art. 31 § 1 k.k., w aktualnym stanie zdrowia
psychicznego stanowi poważne niebezpieczeństwo dla porządku prawnego i
powinien być leczony w warunkach zamkniętego leczenia psychiatrycznego. W
2
zaistniałej sytuacji procesowej Sąd na posiedzeniu w dniu 13 maja 2010 r., umorzył
postępowanie przeciwko S. G. na podstawie art. 17 §1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 31 §
1 k.k., lecz nie orzekł wówczas żadnego środka zabezpieczającego.
W dniu 23 czerwca 2010 r. wpłynął do tego Sądu wniosek Prokuratora
Rejonowego o zastosowanie na podstawie art. 93 k.k. wobec S. G. środka
zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie
psychiatrycznym. W dniu 25 listopada 2010 r. postanowieniem o sygn. akt IV Ko
…/10 Sąd orzekł na podstawie art. 93 k.k. tytułem środka zabezpieczającego
skierowanie S. G. na psychiatryczne leczenie ambulatoryjne. Orzeczenie to
uprawomocniło się bez zaskarżenia w dniu 7 grudnia 2010 r.
Kasację od tego orzeczenia wniósł na podstawie art. 521 § 1 k.p.k.
Prokurator Generalny. Zaskarżył postanowienie na korzyść S. G. i na zasadzie art.
523 § 1 k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k. i art. 537 § 1 i 2 k.p.k. zarzucił rażące naruszenie
art. 93 k.k., mające wpływ na treść orzeczenia, a to z tej przyczyny, że wobec
sprawcy czynu popełnionego w warunkach art. 31 § 1 k.k. możliwe jest orzeczenie
tylko środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie
psychiatrycznym na mocy art. 94 § 1 k.k.
W konkluzji autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja była zasadna w stopniu oczywistym i podlegała uwzględnieniu w
trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Należy wskazać, że nowelizacja przepisu art. 93 k.k. dokonana ustawą z
dnia 5 listopada 2009r., która weszła w życie w dniu 8 czerwca 2010r., nie
spowodowała modyfikacji możliwości stosowania środków zabezpieczających
wobec sprawców popełniających czyny zabronione w stanie niepoczytalności
określonej w art. 31 § 1 k.k. W stosunku do takich sprawców wyłączne
zastosowanie nadal znajduje przepis art. 94 § 1 k.k., przewidujący orzeczenie
umieszczenia w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym, o ile zostały spełnione
przesłanki w nim przewidziane.
Przepis art. 93 k.k. ma charakter ogólnej normy gwarancyjnej, mającej
odniesienie do wszystkich środków zabezpieczających i nie może stanowić
3
samodzielnej podstawy ich stosowania, w oderwaniu od poszczególnych sytuacji
procesowych, określonych w kolejnych przepisach Rozdziału X Kodeksu karnego.
Skierowanie na leczenie ambulatoryjne, o którym mowa w obecnym brzmieniu
przepisu art. 93 k.k., związane jest ze szczegółowymi przesłankami przewidzianymi
w przepisach art. 95a § 1 i § 1a k.k. oraz art. 97 § 1 k.k., a więc wówczas, gdy
została orzeczona kara pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej
wykonania.
Zastosowanie zatem w zaskarżonym postanowieniu przepisu art. 93 k.k.,
jako samodzielnej podstawy orzeczenia wobec S. G. środka zabezpieczającego w
postaci skierowania go na psychiatryczne leczenie ambulatoryjne stanowiło rażące
naruszenie tego przepisu. Miało ono oczywisty wpływ na treść zaskarżonego
orzeczenia, skoro wobec S. G. w jego sytuacji procesowej, zastosowano środek
zabezpieczający nieprzewidziany w ustawie.
W tej sytuacji zaskarżone postanowienie musiało zostać uchylone, a sprawa
przekazana Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd będzie mieć na
uwadze, że kasacja została wniesiona na korzyść S. G., a ponieważ upłynął termin
określony w art. 524 § 3 k.p.k. nie jest możliwa ingerencja w treść prawomocnego
postanowienia z dnia 13 maja 2010 r. o umorzeniu postępowania karnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w części
dyspozytywnej postanowienia.