sygn. II K 111/25 3 marca 2026 Sąd Okręgowy w Olsztynie

Uzasadnienie z 3 marca 2026, sygn. II K 111/25

Teza
1. Zachowanie oskarżonego wypełniło znamiona art. 287 § 1 k.k., albowiem oskarżony, działając bez uprawnienia, uzyskał dostęp do systemu informatycznego instytucji poprzez wykorzystanie danych autoryzacyjnych należących do zmarłego, a następnie wprowadził do tego systemu nieprawdziwe dane dotyczące przemieszczenia bydła, w tym w szczególności wskazał niezgodną z rzeczywistością datę tego zdarzenia.
2. Stado zwierząt i pożytki z hodowli tego stada stanowi mienie objęte spadkową współwłasnością majątkową. Składnikiem tego majątku żaden ze współwłaścicieli spadkowych, do czasu działu spadku, nie mógł swobodnie dysponować bez wiedzy i zgody pozostałych współwłaścicieli.
3. Konsekwencją działań oskarżonego było faktyczne rozporządzanie mieniem z pominięciem osoby do tego uprawnionej oraz jego trwałe włączenie do własnego majątku. Tym samym, dokonując przeniesienia tego składnika bez wiedzy i zgody współwłaścicielki, dopuścił się przywłaszczenia cudzego mienia w rozumieniu art. 284 § 1 k.k.
4. Przepisy art.1035 k.c. i art.1036 k.c. wyraźnie ograniczają możliwość dysponowania udziałem w przedmiocie należącym do spadku przez spadkobierców do chwili działu spardku - bez zgody pozostałych spadkobierców takimi przedmiotami nie można swobodnie rozporządzać. Stanowić to ma ochronę przed niedopuszczalną ingerencją karną w wewnętrzne stosunki współwłaścicieli. Okoliczność, że przywłaszczone przez sprawcę przedmioty majątkowe, stanowiące w chwili czynu współwłasność, mogą w przyszłości, tj. po dziale spadku, stać się jego własnością odrębną, dla bytu przestępstwa – tutaj przywłaszczenia – nie ma znaczenia, gdyż sprawca przywłaszczył mienie, które w chwili czynu nie stanowiło jego wyłącznej własności.
5. Jednostronne uszczuplenia mienia objętego wspólnością majątkową, jaką jest spadek, w postaci czy to zaboru czy przywłaszczenia jest zamachem na „cudze mienie”, gdyż dopóki mienie jest wspólne – do chwili działu, nie może być jednocześnie własnym mieniem jednego ze współwłaścicieli/spadkobierców.
6. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w kontekście przywłaszczenia była wartość majątku stanowiącego przedmiot współwłasności. Jak już wspomniano powyżej spadkobiercy dziedziczą w ustalonych częściach, ale do działu spadku nie mogę dysponować majątkiem spadkowym bez zgody pozostałych spadkobierców. Dopiero z chwilą działu spadku spadkobiercy mogą swobodnie rozporządzać swoją częścią spadku. Zatem do działu spadku majątek spadkowy stanowi całość i musi być wyceniany jako całość.
Data orzeczenia 3 marca 2026
Sąd Sąd Okręgowy w Olsztynie
Wydział II Wydział Karny
Przewodniczący Sędzia Olgierd Dąbrowski-Żegalski
Tagi
#Sąd Okręgowy w Olsztynie #II Wydział Karny #uzasadnienie

Sygn. akt II K 111/25

1.W Y R O K

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 3 marca 2026 roku

Sąd Okręgowy w Olsztynie w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Olgierd Dąbrowski-Żegalski

Protokolant: st. sek. sąd. Izabela Ważyńska

w obecności Prokuratora Prokuratury Rejonowej Olsztyn-Północ w Olsztynie Roberta Dąbrowskiego,

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 i 28 stycznia, 3 marca 2026 r.

sprawy:

H. Ł. (1) ((...)), syna H. i F. z d. J., urodzonego w (...) w C.,

oskarżonego o to, że:

w dniu 17 kwietnia 2023 r. w B., gm. M., działając z góry powziętym zamiarem, w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i bez upoważnienia, przy użyciu danych autoryzacyjnych zmarłego w dniu kwietnia 2023 r. H. Ł. (2), zalogował się na jego konto w systemie (...) i dokonał zmiany zapisu danych informatycznych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, dokonując przemieszczenia z siedziby H. Ł. (2) do swojej siedziby stada zmarłego H. Ł. (2) liczącego 76 sztuk bydła, jednocześnie przywłaszczając powyższe 76 sztuk bydła o łącznej wartości 304.400 złotych po zmarłym H. Ł. (2) na szkodę H. Ł. (3), a następnie w okresie od 1 maja 2023 r. do 31 listopada 2024 r. przywłaszczył na szkodę wymienionej kwoty przysługujące z tytułu sprzedaży pochodzącego od nich mleka oraz sprzedaży 5 sztuk bydła w łącznej kwocie 333.808,41 złotych,

tj. o czyn z art. 287 § 1 k.k. w zb. z art. 284 § 1 k.k. w zw. z art.294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art.12 § 1 k.k.

orzeka:

1.  oskarżonego H. Ł. (1), w ramach stawianego mu zarzutu uznaje winnego dokonania zarzucanego mu czynu, z tą zmianą w opisie czynu, że przyjmuje że wartość przywłaszczonego bydła wynosiła łącznie nie mniej niż 304.400 złotych, a przywłaszczenie kwot z tytułu sprzedaży mleka oraz sprzedaży bydła nastąpiło w okresie od 1 maja 2023 r. do 30 listopada 2024 r. i wyniosło łącznie nie mniej niż 333.808,41 zł, tj. występku z art. z art. 287 § 1 k.k. w zb. z art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k i za to na tej podstawie skazuje go, a na podstawie art. 294 § 1 k.k. w zw. z art.11 § 3 k.k. w zw. z art.57b k.k. wymierza mu karę 1 (jednego) roku i 1 (jednego) miesiąca pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 33 § 2 k.k. karę grzywny w wysokości 500 (pięćset) stawek dziennych, przyjmując że jedna stawka wynosi 20 (dwadzieścia) złotych;

2.  na podstawie art. 627 k.p.k. obciąża H. Ł. (1) opłatą w wysokości 2300 zł oraz zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa w całości pozostałe koszty sądowe.

UZASADNIENIE

Formularz UK 1

Sygnatura akt

II K 111/25

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

USTALENIE FAKTÓW

1.Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.1.1.

H. Ł. (1)

w dniu 17 kwietnia 2023 r. w B., gm. M. działając z góry powziętym zamiarem w krótkich odstępach czasu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i bez upoważnienia przy użyciu danych autoryzacyjnych zmarłego w dniu 12 kwietnia 2023 r. H. Ł. (2) zalogował się na jego konto w systemie (...) i dokonał zmiany zapisu danych informatycznych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dokonując przemieszczenia z siedziby H. Ł. (2) do swojej siedziby stada zmarłego H. Ł. (2) liczącego 76 sztuk bydła jednocześnie przywłaszczając powyższe 76 sztuk bydła o łącznej wartości nie mniej niż 304.400 złotych po zmarłym H. Ł. (2) na szkodę H. Ł. (3), a następnie w okresie od 1 maja 2023 r. do 30 listopada 2024 r. przywłaszczył na szkodę wymienionej kwoty przysługujące z tytułu sprzedaży pochodzącego od nich mleka oraz sprzedaży 5 sztuk bydła w łącznej kwocie nie mniej niż 333.808,41 złotych.

art. 287 § 1 k.k. w zb. z art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

H. Ł. (2) był właścicielem gospodarstwa rolnego położonego w B., w skład którego oprócz nieruchomości oraz szeregu ruchomości wchodziło stado 76 sztuk bydła.

Gdy H. Ł. (2) zmarł w dniu 12 kwietnia 2023 r. jego spadkobiercy, dzieci w osobach H. Ł. (1) i H. Ł. (3), dążyli do niezwłocznego uregulowania kwestii dalszej sprzedaży mleka pochodzącego od krów należących do zmarłego, tak aby zapewnić ciągłość funkcjonowania gospodarstwa.

W dniu 17 kwietnia 2023 r. H. Ł. (1), działając samodzielnie, bez zgody i wiedzy H. Ł. (3), a także bez posiadania tytułu prawnego ani ważnego upoważnienia, zalogował się do systemu (...) – aplikacji Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przeznaczonej dla posiadaczy zwierząt i służącej do zgłaszania zdarzeń dotyczących zwierząt (w tym ich przemieszczeń) – wykorzystując dane autoryzacyjne należące do zmarłego H. Ł. (2).

Następnie H. Ł. (1) dokonał w tym systemie zgłoszenia przemieszczenia 76 sztuk bydła ze stada należącego do H. do swojego stada. Zgłoszenia tego dokonał z podaniem nieprawdziwej daty zdarzenia, wskazując, że przemieszczenie nastąpiło w dniu 11 kwietnia 2023 r., a więc przed śmiercią H. Ł. (2), podczas gdy w rzeczywistości do żadnego przemieszczenia w tej dacie nie doszło.

W dalszym okresie H. Ł. (1) stopniowo przejmował faktyczną kontrolę zarówno nad całym stadem, jak i nad całością pożytków z niego uzyskiwanymi, działając ze szkodą dla H. Ł. (3) jako współspadkobierczyni.

Początkowo H. Ł. (1) próbował uzgodnić z H. Ł. (3), że dochody uzyskiwane ze sprzedaży mleka będą dzielone po połowie. Uzgodnienie to znalazło odzwierciedlenie we wspólnym wniosku skierowanym przez H. Ł. (1) i H. Ł. (3) w dniu 21 kwietnia 2023 r. do Spółdzielni (...) w K..

Następnie jednak H. Ł. (1) odstąpił od tych ustaleń. W dniu 26 kwietnia 2023 r. zwrócił się do wskazanej Spółdzielni mleczarskiej o jego przyjęcie w poczet członków i dalsze funkcjonowanie jako samodzielnego dostawcy. W dniu 5 maja 2023 r. zawarł ze wskazaną Spółdzielnią mleczarską indywidualną umowę kontraktacyjną nr (...) na dostawy mleka, działając wyłącznie we własnym imieniu, a jednocześnie złożył deklarację członkowską. W konsekwencji w dniu 23 maja 2023 r. został przyjęty w poczet członków tej Spółdzielni.

Działania te doprowadziły do faktycznego wyłączenia H. Ł. (3) z możliwości współkorzystania z pożytków pochodzących ze stada.

Nadto, w dniu 5 czerwca 2023 r. pełnomocnik H. Ł. (1) złożył w Sądzie Rejonowym w Olsztynie wniosek o podział majątku wspólnego małżonków (zmarłych rodziców H. Ł. (2) i F. Ł. (2)) wraz z wnioskiem o dział spadku w którym pominął przedmiotowe będące przedmiotem sporu stado należące przed 12 kwietnia 2023 r. do H. Ł. (2).

Powyższe działania H. Ł. (1) doprowadziły do faktycznego przejęcia przez niego kontroli nad składnikiem majątku spadkowego, tj. stada bydła o łącznej wartości nie mniej niż 304.400 złotych oraz wyłączenia H. Ł. (3) z udziału w czerpaniu pożytków z tego majątku w łącznej kwocie nie mniej niż 333.808,41 złotych.

zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa (...)

1-2v.

odpis skrócony aktu zgonu H. Ł. (2)

4

zeznania H. Ł. (3)

19-21, 667-668, 795v.-800

wyjaśnienia oskarżonego H. Ł. (1)

793v.-795v.

wydruk wiadomości pomiędzy H. Ł. (3) a H. Ł. (1)

28-29

kopia upoważnienia udzielonego H. Ł. (1) przez H. Ł. (2)

52

kopia wniosku przesłanego Spółdzielni (...)

40-41

kopi aktu poświadczenia dziedziczenia

60

kopia umowy kontraktacyjnej na dostawy mleka nr (...) z dnia 5.05.2023 r.

267-271

kopia pisma o przyjęciu na poczet członków Spółdzielni (...)

272

zeznania świadka O. Ż.

466-470, 803v.-804v.

zeznania świadka W. J.

497-498, 804v.-805

zeznania świadka F. Ł. (1)

805-806v.

zeznania świadka J. N.

807v.

zeznania świadka Ż. S.

808-809

zeznania świadka V. M.

809

kopia akt postępowania o podział majątku wspólnego wraz z działem spadku w sprawie X Ns 665/23 SR w Olsztynie

571-665, 704-724

opinia biegłego dot. m. in. oszacowania wartości stada bydła H. Ł. (2) na dzień jego śmierci.

719-724

informacje oraz dokumentacja nadesłane przez Spółdzielnię (...) w K.

531-569

1.Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.2.1.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

OCena DOWOdów

1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.1

zeznania H. Ł. (3)

Zeznania pokrzywdzonej H. Ł. (3), co do okoliczności wskazanych w zarzucie, uznano za wiarygodne - są konsekwentne i znajdują potwierdzenie w dokumentach, w szczególności w zakresie ustaleń dotyczących przemieszczenia stada, podziału dochodów oraz późniejszego wykluczenia jej z udziału w nich. H. Ł. (3) w sposób konsekwentny, logiczny i szczegółowy przedstawiła zarówno okoliczności związane ze śmiercią ojca, jak i późniejsze działania H. Ł. (1) dotyczące przejęcia kontroli nad stadem bydła oraz pożytkami z niego uzyskiwanymi. Jej relacja pozostaje generalnie spójna na wszystkich etapach postępowania i nie zawiera istotnych sprzeczności, aczkolwiek nacechowana jest emocjonalnym nastawieniem, z uwagi na toczący się spór z oskarżonym o spadek po ojcu – stara się narzucić narrację wynikającą z dochodzonych roszczeń w innym postępowaniu cywilnym (dział spadku).

wyjaśnienia oskarżonego H. Ł. (1)

Uznano za wiarygodne jedynie w niewielkim zakresie, tj. w części, w której potwierdzają okoliczności bezsporne, takie jak dokonanie logowania do systemu (...) i zgłoszenie przemieszczenia bydła, zawarcie umowy ze Spółdzielnią, przejmowanie dochodów z tytułu sprzedaży mleka.

zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa (...)

Dokument wiarygodny, nie był kwestionowany przez strony. Zawiera zestawienie dotyczące przemieszczeń zwierząt wraz z datami logowania i przeprowadzenia tych czynności tj. datę zgłoszenia i datę zdarzenia. W powiązaniu z pozostałym materiałem dowodowym, w szczególności z wyjaśnieniami H. Ł. (1) , prowadzi to do jednoznacznego wniosku, że to oskarżony dokonał przedmiotowego logowania i operacji w systemie.

zeznania świadka O. Ż.

Kierownik działu skupu w Spółdzielni (...). Sąd ocenił jako wiarygodne były one spójne, konsekwentne i znajdowały potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym. Potwierdzają fakt zawarcia umowy przez H. Ł. (1) ze Spółdzielnią.

zeznania świadka W. J.

Świadek jest księgową i wykonuje na rzecz rodziny Ł. usługi z zakresu księgowości. Sąd ocenił jako wiarygodne były one spójne, konsekwentne i znajdowały potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym.

zeznania świadka F. Ł. (1)

Świadek jest żoną oskarżonego. Sąd zeznania tego świadka, w zakresie okoliczności niespornych, ocenił jako generalnie jako wiarygodne. Niemniej jednak są one nacechowane tendencyjną oceną zachowania jej męża i szwagierki, z uwagi na jej emocjonalne zaangażowanie (po stronie męża) w spór o spadek po H. Ł. (2).

zeznania świadka J. N.

Były pracownik Ośrodka Doradztwa Rolniczego w gminie M.. Sąd ocenił jako wiarygodne były one spójne, konsekwentne i znajdowały potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym.

zeznania świadka Ż. S.

Świadek jest zootechnikiem i wykonuje usługi na rzecz gospodarstwa rodziny Ł.. Sąd ocenił jako wiarygodne były one spójne, konsekwentne i znajdowały potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym.

zeznania świadka V. M.

Sąsiad rodziny Ł.. Zeznania świadków Sąd ocenił jako wiarygodne – były one spójne, konsekwentne i znajdowały potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym.

kopia akt postępowania o podział majątku wspólnego wraz z działem spadku w sprawie X Ns 665/23 SR w Olsztynie

Dokumenty te zostały sporządzone w przewidzianej prawem formie, przez uprawniony organ, a ich autentyczność nie była kwestionowana przez strony.

Z ich treści jednoznacznie wynika, że H. Ł. (1), działając przez pełnomocnika, pominął w toku postępowania składnik majątku w postaci stada bydła, co pozostaje w sprzeczności z rzeczywistym stanem majątkowym spadku.

opinia biegłego dot. m. in. oszacowania wartości stada bydła H. Ł. (2) na dzień jego śmierci.

Sporządzona w toku postępowania cywilnego o podział majątku wspólnego i dział spadku, której odpis został ujawniony w niniejszym postępowaniu.

Sąd podzielił opinię biegłego sądowego, przyjmując jako minimalną wiarygodną wartości przywłaszczonego bydła oraz przywłaszczonych pożytków ze stada.

informacje oraz dokumentacja nadesłane przez Spółdzielnię (...) w K.

Dokumenty te korespondują z zeznaniami H. Ł. (3) i potwierdzają, że H. Ł. (1) doprowadził do wyłączenia jej z udziału w pożytkach stada bydła. Jednoznacznie z nich wynika, że po śmierci ojca to H. Ł. (1) występował jako podmiot faktycznie dysponujący stadem oraz jedyny beneficjent dochodów z tytułu sprzedaży mleka.

kopia wniosku przesłanego Spółdzielni (...)

Dokument wiarygodny, nie był kwestionowany przez strony.

kopia umowy kontraktacyjnej na dostawy mleka nr 13265/22 z dnia 5.05.2023 r.

Dokument wiarygodny, nie był kwestionowany przez strony.

kopia pisma o przyjęciu na poczet członków Spółdzielni (...)

Dokument wiarygodny, nie był kwestionowany przez strony.

wydruk wiadomości pomiędzy H. Ł. (3) a H. Ł. (1)

Uznany za wiarygodny, nie był kwestionowany przez strony. Potwierdza brak zgody H. Ł. (3) na przeniesienie bydła przez H. Ł. (1).

odpis skrócony aktu zgonu H. Ł. (2)

Dokument wiarygodny, nie był kwestionowany przez strony.

kopi aktu poświadczenia dziedziczenia

Dokument wiarygodny, nie był kwestionowany przez strony.

1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

1.1.1

wyjaśnienia oskarżonego H. Ł. (1)

Uznano za niewiarygodne w zakresie, w jakim oskarżony zaprzecza dokonania zarzucanego czynu oraz w jakim sugerował istnienie wcześniejszych ustaleń i zgody H. Ł. (3) na przekazanie bydła, gdyż nie znajdują żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym i zostały uznane za przyjętą linię obrony.

Podanie przez H. Ł. (1) nieprawdziwej daty przemieszczenia bydła (11 stycznia 2023 r.) stanowi okoliczność kwestionującą jego wiarygodność i dobrą wolę. Działanie to miało charakter świadomy i celowy, a jego jedynym racjonalnym wytłumaczeniem jest zamiar stworzenia pozoru legalności przejęcia bydła jeszcze za życia H. Ł. (2).

Również późniejsze działania oskarżonego, w szczególności zawarcie indywidualnej umowy ze Spółdzielnią oraz pominięcie stada w postępowaniu działowym, pozostają w oczywistej sprzeczności z deklarowaną przez niego wolą działania w interesie spadkobierców, w tym pokrzywdzonej.

PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

☒3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

1

H. Ł. (1)

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

art. 287 § 1 k.k. w zb. z art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.

Zachowanie oskarżonego wypełniło znamiona art. 287 § 1 k.k., albowiem H. Ł. (1), działając bez uprawnienia, uzyskał dostęp do systemu informatycznego (...) poprzez wykorzystanie danych autoryzacyjnych należących do zmarłego H. Ł. (2), a następnie wprowadził do tego systemu nieprawdziwe dane dotyczące przemieszczenia bydła, w tym w szczególności wskazał niezgodną z rzeczywistością datę tego zdarzenia.

Wskazać należy, że nawet w sytuacji, gdy H. Ł. (2) uprzednio udzielił H. Ł. (1) pełnomocnictwa do obsługi aplikacji (...), to zgodnie z art. 101 § 1 k.c. pełnomocnictwo to wygasło z chwilą śmierci mocodawcy, chyba że z jego treści lub z właściwości stosunku prawnego wynikałoby inaczej. W niniejszej sprawie brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że pełnomocnictwo zachowało moc po śmierci H. Ł. (2). Podkreślenia wymaga, że H. Ł. (1) posiadał pełną świadomość zarówno faktu śmierci mocodawcy, jak i tego, że postępowanie spadkowe dotyczące majątku po zmarłym nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone.

Stado zwierząt i pożytki z hodowli tego stada stanowi mienie objęte spadkową współwłasnością majątkową. Składnikiem tego majątku żaden ze współwłaścicieli spadkowych, do czasu działu spadku, nie mógł swobodnie dysponować bez wiedzy i zgody pozostałych współwłaścicieli. Podanie przez oskarżonego nieprawdziwej daty przemieszczenia bydła - 11 stycznia 2023 r., tj. przed śmiercią jego ojca, miało charakter świadomy i celowy, a jego jedynym racjonalnym wytłumaczeniem jest dążenie do stworzenia pozoru legalności przejęcia stada jeszcze za życia H. Ł. (2).

Zamiar ten znajduje potwierdzenie również w dalszym zachowaniu oskarżonego. W szczególności zawarcie przez niego indywidualnej umowy ze Spółdzielnią (...) oraz treść wniosku o podział majątku wspólnego małżonków (zmarłych rodziców H. Ł. (2) i F. Ł. (2)) wraz z wnioskiem o dział spadku złożonego przez pełnomocnika oskarżonego w Sądzie Rejonowym w Olsztynie, w którym nie uwzględniono stada bydła jako składnika majątku spadkowego, wskazuje na świadome i konsekwentne dążenie do utrwalenia stanu faktycznego korzystnego wyłącznie dla oskarżonego, z jednoczesnym wyłączeniem H. Ł. (3) z udziału w tym składniku majątku oraz pożytkach z niego pochodzących.

Konsekwencją działań oskarżonego było faktyczne rozporządzanie mieniem z pominięciem osoby do tego uprawnionej oraz jego trwałe włączenie do własnego majątku. Tym samym, dokonując przeniesienia tego składnika bez wiedzy i zgody współwłaścicielki, dopuścił się przywłaszczenia cudzego mienia w rozumieniu art. 284 § 1 k.k.

Przepisy art.1035 k.c. i art.1036 k.c. wyraźnie ograniczają możliwość dysponowania udziałem w przedmiocie należącym do spadku przez spadkobierców do chwili działu spardku - bez zgody pozostałych spadkobierców takimi przedmiotami nie można swobodnie rozporządzać. Stanowić to ma ochronę przed niedopuszczalną ingerencją karną w wewnętrzne stosunki współwłaścicieli. Okoliczność, że przywłaszczone przez sprawcę przedmioty majątkowe, stanowiące w chwili czynu współwłasność, mogą w przyszłości, tj. po dziale spadku, stać się jego własnością odrębną, dla bytu przestępstwa – tutaj przywłaszczenia – nie ma znaczenia, gdyż sprawca przywłaszczył mienie, które w chwili czynu nie stanowiło jego wyłącznej własności.

Jednostronne uszczuplenia mienia objętego wspólnością majątkową, jaką jest spadek, w postaci czy to zaboru czy przywłaszczenia jest zamachem na „cudze mienie”, gdyż dopóki mienie jest wspólne – do chwili działu, nie może być jednocześnie własnym mieniem jednego ze współwłaścicieli/spadkobierców.

Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w kontekście przywłaszczenia była wartość majątku stanowiącego przedmiot współwłasności. Jak już wspomniano powyżej spadkobiercy dziedziczą w ustalonych częściach, ale do działu spadku nie mogę dysponować majątkiem spadkowym bez zgody pozostałych spadkobierców. Dopiero z chwilą działu spadku spadkobiercy mogą swobodnie rozporządzać swoją częścią spadku. Zatem do działu spadku majątek spadkowy stanowi całość i musi być wyceniany jako całość.

Dla ustalenia wartości tego składnika majątku Sąd oparł się na opinii biegłego sporządzonej w toku postępowania cywilnego SR w Olsztynie X Ns 665/23, z której wynika zarówno wartość stada bydła na dzień śmierci H. Ł. (2) wynosząca co najmniej 304.400,00 złotych, jak i wartość pożytków uzyskanych z ze sprzedaży mleka wynosząca co najmniej 333.808,41 złotych. Dane te pozwoliły na określenie minimalnej wartości mienia będącego przedmiotem współwłasności.

Ustalona w ten sposób wartość mienia przekracza próg mienia znacznej wartości w rozumieniu przepisów kodeksu karnego, co uzasadnia przyjęcie kwalifikacji prawnej czynu także z art. 294 § 1 k.k.

Zachowanie oskarżonego wyczerpało jednocześnie ustawowe znamiona czynów zabronionych określonych w art. 287 § 1 k.k. oraz art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., albowiem jedno i to samo działanie polegające na bezprawnym ingerowaniu w system informatyczny w celu wykreowania pozoru uprawnienia, a następnie przejęciu mienia i pożytków stanowiło zarówno oszustwo komputerowe, jak i przywłaszczenie mienia znacznej wartości. W konsekwencji zachodzi czyn wyczerpuje znamiona określone w dwóch albo więcej przepisach ustawy karnej, co uzasadnia zastosowanie art. 11 § 2 k.k.

Działania oskarżonego miały charakter czynu ciągłego w rozumieniu art. 12 § 1 k.k. H. Ł. (1) działał bowiem w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, obejmującego bezprawne uzyskanie dostępu do systemu (...) i wprowadzenie do niego nieprawdziwych danych, a następnie sukcesywne przejmowanie kontroli nad stadem i pożytkami z niego wynikającymi oraz podejmowanie dalszych czynności zmierzających do utrwalenia tego stanu poprzez zawarcie umowy ze Spółdzielnią (...) czy pominięcie mienia we wniosku o podział majątku wspólnego małżonków wraz z wnioskiem o dział spadku złożonego przez pełnomocnika oskarżonego w Sądzie Rejonowym w Olsztynie. Poszczególne zachowania stanowiły elementy jednego, z góry zaplanowanego działania, ukierunkowanego na osiągnięcie korzyści majątkowej kosztem współspadkobierczyni.

☐3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☐3.3. Warunkowe umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

☐3.4. Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

☐3.5. Uniewinnienie

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i
środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się
do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

H. Ł. (1)

1

1

Za dokonany występek wymierzono oskarżonemu, w oparciu o art. 294 § 1 k.k. w zw. z art.11 § 3 k.k. w zw. z art. 57b k.k. karę 1 roku i 1 miesiąca pozbawienia wolności.

Sąd, pomimo występowania w sprawie okoliczności łagodzących, w szczególności:

- chęci naprawienia przez oskarżonego (chociażby częściowego) wyrządzonej szkody,

- bardzo dobrej opinii jaką oskarżony cieszy się w swoim środowisku (zawodowym i prywatnym),

- dotychczasowej niekaralności,

- biorąc pod uwagę ustabilizowany tryb życia oskarżonego oraz

- złożenia wniosków przez oskarżyciela publicznego jak i posiłkowego o zastosowanie art. 60 § 2 pkt 2 k.k. (podstawa fakultatywna nadzwyczajnego złagodzenia kary) i wymierzenie kary w zawieszeniu,

był zobligowany treścią art. 57 § 3 k.k. do wymierzenia kary pozbawienia wolności przekraczającej ustawową możliwość warunkowego zawieszenia wykonania takiej kary (art.69 § 1 k.k.). W przypadku zbiegu podstawy nadzwyczajnego złagodzenia lub obostrzenia kary o charakterze obligatoryjnym i fakultatywnym, sąd stosuje podstawę o charakterze obligatoryjnym.

Przepis art. 57b k.k. obliguje sąd, w przypadku skazania za przestępstwo z kwalifikacją określoną w art. 12 § 1 k.k., do wymierzania kary przewidzianej za przypisane przestępstwo z art.294 § 1 k.k. w wysokości powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, a więc powyżej 1 roku pozbawienia wolności.

Z uwagi na to, że oskarżony dopuścił się czynu działając w znacznej części w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, zgodnie z art. 33 § 2 k.k. zasadne było orzec wobec niego dodatkowo grzywnę w wysokości 500 stawek dziennych, przyjmując ze jedna stawka wynosi 20 złotych.

Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,
a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

7.  KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

2

Oskarżony posiada majątek i ma stałe źródło utrzymania, wobec czego, na zasadzie art. 627 k.p.k. Sąd obciążył H. Ł. (1) opłatą w wysokości 2300 złotych oraz zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa w całości pozostałe koszty sądowe.

Podpis