Wyrok z 24 marca 2026, sygn. IV Ka 853/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 marca 2026 r.

Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

przy udziale Elżbiety Reczuch Prokuratora Prokuratury Okręgowej,

po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026r.

sprawy O. X.

syna N. i B. z domu B.

urodzonego (...) w R.

oskarżonego z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk i art. 297 § 1 kk i art. 270 § 1 kk w zw. z art. 12 §1 kk i w zw. z art. 11 § 2 kk, z art. 286 § 1 kk i art. 270 § 1 kk w związku z art. 11 § 2 kk, z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk i z art. 270 § 1 kk, art. 286 § 1 kk i art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk

na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora

od wyroku Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie

z dnia 18 czerwca 2025 r. sygnatura akt II K 679/21

I.  Zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

1.  przyjmując, iż czynów opisanych w punktach 1, 2, 3 części wstępnej wyroku, a przypisanych w punktach I, II, III części dyspozytywnej, oskarżony O. X. dopuścił się w warunkach określonych w art. 91§1 k.k., tj. w krótkich odstępach czasu, z wykorzystaniem takiej samej sposobności zanim zapadł pierwszy, choćby nieprawomocny wyrok co do któregokolwiek z nich, na podstawie art. 14 §1 k.k. w zw. z art. 286 §1 k.k. w zw. z art. 11 §3 k.k. w zw. z art. 91§1 k.k. wymierza oskarżonemu karę 1 (jednego) roku i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności, uchylając jednocześnie rozstrzygnięcie z punktu IV jego dyspozycji dotyczące kary łącznej oraz z punktu VII w części dotyczącej opłaty;

2.  uchyla rozstrzygnięcie z punktów VI i VIII części dyspozytywnej wyroku dotyczące uniewinnienia oskarżonego od popełniania czynu z art. 270 §1 k.k. i art. 286 §1 k.k. i art. 297 §1 k.k. w zw. z art. 11 §2 k.k., opisanego w punkcie 4 części wstępnej, i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi I instancji w celu ponownego rozpoznania sprawy;

II.  w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

III.  zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe związane z postępowaniem odwoławczym i wymierza opłatę w sprawie w kwocie 300 (trzysta) złotych.

Sygnatura akt IV Ka 853/25

Sąd Okręgowy w Świdnicy odstąpił od sporządzenia uzasadnienia wyroku w formie formularzowej (art. 99 a § 1 k.p.k.), albowiem „rzeczą każdego sądu odwoławczego, w ramach obowiązku wynikającego z treści art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 i 2 k.p.k., jest przeprowadzenie w konkretnej sprawie oceny, czy może sporządzić uzasadnienie swojego wyroku na formularzu UK 2 w taki sposób, który zagwarantuje stronie prawo do rzetelnego procesu odwoławczego, a więc rzetelnego i konkretnego ustosunkowania się w toku postępowania do każdego istotnego argumentu zawartego w apelacji strony i przedstawienia takiej oceny właśnie w uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego. Zatem na gruncie prawa do rzetelnego procesu (w tym procesu odwoławczego), tak w ujęciu konwencyjnym (art. 6 ust. 1 EKPC), jak i w ujęciu standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), jakość uzasadnienia wyroku jest istotnym elementem tego prawa. Wprowadzenie do systemu procesowego formularzy uzasadnień i nakazanie obligatoryjnego z niego korzystania jest bezspornie krokiem, który nie daje właściwego instrumentarium procesowego dla zrealizowania wskazanego powyżej standard” (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 19 stycznia 2022 r. I K 13/21, LEX nr 3370653). Skoro zaś wymóg wynikający z art. 99a k.p.k. nie może wyprzedzać nakazu rzetelnego rozpoznania sprawy i przedstawienia konkluzji sądu w postaci uzasadnienia, które spełnia wymóg z art. 424 § 1 k.p.k., w przedmiotowej sprawie koniecznym było sporządzenia uzasadnienia w formie obowiązującej do 5 grudnia 2019 roku

UZASADNIENIE

W sprawie o sygn. akt PR 1 Ds. 201.2020 Prokuratora Rejonowego w Dzierżoniowie oskarżyła O. X. to, że:

1. w okresie od 5 lipca 2018 roku do 6 lipca 2018 roku w P., w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru dokonania oszustwa, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w postaci kredytu swoim zachowaniem polegającym na przedłożeniu w placówce (...) Kasy (...) z/s w F. pozyskanych bez uprawnienia dokumentów związanych z prowadzoną przez N. B. działalnością gospodarczą oraz podrobionego w celu użycia za autentyczny na dane N. B. dowodu osobistego wprowadził w błąd przedstawiciela (...) im. (...) co do tożsamości kredytobiorcy oraz zamiaru spłaty zobowiązania, a następnie poprzez podrobienie w celu użycia za autentyczny dokumentu w postaci wniosku kredytowego o przyznanie kredytu poprzez jego podpisanie nazwiskiem N. B. i jego przedłożenie bezpośrednio zmierzał do doprowadzenia wyżej wymienionego kredytodawcy do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez udzielenie kredytu w kwocie 50.000 zł przy czym dokonanie nie nastąpiło z uwagi na negatywną weryfikację wniosku kredytowego, tj. o czyn z art.13§1 k.k. w zw. z art. 286§1 k.k., art. 297§1 k.k. i art. 270 §1k.k. w zw. z art. 12§1 k.k. w zw. z art. 11§2k.k.;

2. w dniu 4 lipca 2018 roku we S. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w postaci pożyczki, poprzez posłużenie się podrobionym w celu użycia za autentyczny dokumentem w postaci dowodu osobistego na dane N. B. o nr (...) wprowadził w błąd przedstawiciela firmy (...) S.A. co do tożsamości pożyczkobiorcy, a następnie podrabiając w celu użycia za autentyczny dokument w postaci umowy pożyczki nr (...) poprzez jej podpisanie imieniem i nazwiskiem N. B. doprowadził (...) S.A. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez przekazanie kwoty pożyczki w wysokości 9000zł, tj. o czyn z art. 286§1 k.k. i art. 270§l k.k. w zw. z art. 11§2 k.k.;

3. w okresie od 4 lipca 2018 roku do dnia 6 lipca 2018r., w nieustalonym miejscu, w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru dokonania oszustwa, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej swoim zachowaniem polegającym na złożeniu za pośrednictwem sieci internet wprowadzających w błąd co do tożsamości pożyczkobiorcy oraz zamiaru wywiązania się z umowy wniosków o udzielenie pożyczek na osobę N. B. przez (...) S.A. na kwotę 10.000 zł, (...) Sp. z o.o. na kwotę 3.000 zł, (...) Bank na kwotę 20.000 zł, (...) Sp. z o.o. na kwotę 1.500 zł, (...) Sp. z o.o. na kwotę 25.000zł, (...) Sp. z o.o. na kwotę 20.000 zł, (...) Sp. z o.o. na kwotę 6.000 zł, (...) Sp. z o.o. na kwotę 20.000 zł, bezpośrednio zmierzał do doprowadzenia wyżej wymienionych podmiotów do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie 105.500 zł poprzez jej przelanie na rachunek bankowy utworzony na dane N. B., przy czym dokonanie nie nastąpiło z uwagi na zatrzymanie przez funkcjonariuszy Policji oraz zablokowanie rachunku bankowego, tj. o czyn z art. 13§1 k.k. w zw. z art. 286§1 k.k. w zw. z art. 12§1 k.k.;

4. w dniu 18 maja 2018 roku w H. w I oddziale Banku (...) S.A. działając wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej z nieustaloną kobietą, posługując się podrobionym dowodem osobistym na dane P. A. o numerze (...) zawierającym wizerunek W. oraz zaświadczeniem o zatrudnieniu i osiąganych dochodach P. A. z tytułu zatrudnienia w firmie ”(...) B. K. - (...)" z/s w R., podstępnie wprowadzili w błąd upoważnionego pracownika banku co do tożsamości osoby zawierającej zobowiązanie i zamiaru jego spłaty, przez co doprowadzili do podpisania umowy kredytowej nr (...), i niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wypłacenie kwoty 60.148,72 zł działając na szkodę (...) S.A., tj. o czyn z art.270§1 k.k. i art. 286§1 k.k. i art. 297§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k.

Wyrokiem z 18 czerwca 2025 roku Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie w sprawie o sygn. akt II K 679/21 uznał O. X. za winnego tego popełnienia zarzuconego mu czynu opisanego w punkcie 1., tj. czynu z art. 13§1 k.k. w zw. z art. 286§1 k.k., art. 297§1 k.k. i art. 270 §1 k.k. w zw. z art. 12§1 k.k. w zw. z art. 11§2k.k. i za czyn ten na podstawie art.14§1 k.k. w zw. z art.286§1 k.k. w zw. z art.11§3 k.k. i w zw. z art.57b k.k. wymierzył mu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności, czynu opisanego w punkcie 2., tj. występku z art. 286§1 k.k. i art. 270§l k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. za czyn ten na podstawie art.14§1 k.k. w zw. z art.286§1 k.k. w zw. z art.11§3 k.k. wymierzył mu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz czynu opisanego w punkcie 3., tj. występku z art. 13§1 k.k. w zw. z art. 286§1 k.k. w zw. z art. 12§1 k.k za czyn ten na podstawie art.14§1 k.k. w zw. z art.286§1 k.k. w zw. z art.57b k.k. wymierzył mu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności. Następnie na podstawie art. 85§1 k.k. w zw. z art.86§1 k.k. w zw. z art. 4§1 k.k. Sąd ten połączył orzeczone wobec oskarżonego O. X. kary jednostkowe pozbawienia wolności i wymierzył mu karę łączną 1 (jednego) roku i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności. Nadto na podstawie art. 46§1 k.k. orzekł wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej czynem opisanym w punkcie 2. poprzez zapłatę na rzecz (...) S.A. kwoty 9.000 złotych. W związku z tymi rozstrzygnięciami, na podstawie art.624§1 k.p.k., zasądził Sąd od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa ¾ części kosztów sądowych oraz wymierzył mu opłatę w wysokości 300 złotych.

Natomiast Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie uiewinnił O. X. od popełnienia zarzuconego mu czynu opisanego w punkcie 4., a zakwalifikowanego z art. 270§1 k.k. i art. 286§1 k.k. i art. 297§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. i w tej części kosztami procesu obciążył Skarb Państwa.

Z rozstrzygnięciem tym nie pogodziła się Prokuratora Rejonowa w Dzierżoniowie, która zaskarżył wyrok na niekorzyść O. X. w zakresie pkt VI dyspozytywnej części wyroku oraz w zakresie kary, zarzucając na podstawie art. 438 pkt 1a i 3 k.p.k. oraz art. 424 §1 k.p.k.:

I.  błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie pozwolił na przyjęcie, że oskarżony O. X. dopuścił się czynu zarzuconego w pkt IV aktu oskarżenia, tj. czynu z art. 270 §1 k.k. i art. 286 §1 k.k. i art. 297 §1 k.k. w zw. z art. 11 §2 k.k. podczas gdy wnikliwa i prawidłowa analiza zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego, w postaci zeznań świadków P. A. i W. S., które zgodnie wskazywały na oskarżonego, jako osobę która mogła wejść w posiadanie ich dokumentów tożsamości, które zostały wykorzystane w przestępstwie oszustwa Banku (...), a których skany zostały ujawnione na laptopie użytkowanym przez oskarżonego, ponadto ujawnionych w toku przeszukania pojazdu którym się poruszał oskarżony marki R. o nr rej. (...) – dwóch piąteczek na dane firmy (...) – (...), dokumentów w postaci zaświadczeń o zatrudnieniu wystawionego na dane P. A., umowy o pracę wystawionej na dane P. A. na których widniała przedmiotowa pieczątka, a które to dokumenty również zostały wykorzystane w przestępstwie oszustwa Banku (...), a przede wszystkim ujawnienia u podejrzanego umowy zawartej z R. (...) prze P. A., co bezsprzecznie wskazuje na współsprawstwo oskarżonego w zakresie zarzucanego mu czynu, co powinno skutkować uznaniem go za winnego czynu opisanego w pkt IV części wstępnej wyroku;

II.  obrazę przepisów prawa materialnego w innym przypadku niż wskazany w pkt 1 mającą wpływ na treść orzeczenia to jest art. 91 §1 k.k. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie objęcia ciągiem przestępstw czynów opisanych w punkcie I, II i III dyspozytywnej części wyroku pomimo, iż zostały popełnione w krótkich odstępach czasu i z wykorzystaniem tej samej sposobności zanim zapadł pierwszy wyrok chociażby nieprawomocny.

Podnosząc te zarzuty apelujący prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Dzierżoniowie celem ponownego rozpoznania.

W toku rozprawy odwoławczej, uczestnicząca w niej Prokuratora zmodyfikowała wniosek pisemnej apelacji i wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w części uniewinniającej oskarżonego O. X., zaś w części przypisanych mu czynów o przyjęcie, iż dopuścił się ich w warunkach ciągu przestępstw i przy zastosowaniu art. 91 §1 k.k. o wymierzenie mu jednej kary roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności, gdyż apelujący prokurator nie zakwestionował wymiaru kary łącznej ani jednostkowych i nie zarzucił rażącej ich niewspółmierności.

Apelacja oskarżyciela publicznego okazała się trafna, a zaskarżony wyrok, wobec treści zgromadzonych dowodów, nie mógł się ostać w tej postaci.

Niezależnie od zarzutów podniesionych przez prokuratora na treść rozstrzygnięcia kastatoryjnego musiało mieć wpływ i to, co Sąd odwoławczy zauważył w toku kontroli instancyjnej, a to pominięcie i pozbawienia prawa do udziału w tym postępowaniu pokrzywdzonego, który wyraził wolę wzięcia udziału w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Z akt spawy wynika bowiem, że prócz oskarżyciela posiłkowego – (...) im. (...) (...) (...) z siedzibą w F., swój udział w sprawie w charakterze strony, zgłosił także Bank (...) z siedzibą we S. (k. 490) i wskazany został pełnomocnik tego pokrzywdzonego – radca prawny H. P. (k. 491 – 492). Mimo złożonego oświadczenia o woli działania w charakterze oskarżyciela posiłkowego, ani Prokurator, ani Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie nie zawiadomili tego pokrzywdzonego (w zakresie czynu 4 aktu oskarżenia) o przesłaniu aktu oskarżenia przeciwko O. X., ani o prowadzonym postępowaniu przed Sądem I instancji. Sąd orzekający nie zawiadomił prawidłowo pokrzywdzonego o terminie rozprawy głównej. Trudno za takie uznać zawiadomienie przesłane na dane i adres S. P. (k.926), pracownika X. Bank (...) we S., który występował jako świadek w tej sprawie, lecz nigdy nie był osobą upoważnioną do reprezentowania pokrzywdzonego Banku. Tym samym taki sposób zawiadomienia uniemożliwił pokrzywdzonemu skorzystanie ze swego uprawnia do czynnego udziału w tym postępowaniu. Tym samym doszło to rażącego naruszenia prawa strony – pokrzywdzonego i mogło mieć wpływ także na treść zapadłego rozstrzygnięcia uniewinniającego O. X.. Niezależnie zatem od trafności zarzutu prokuratora i z tego powodu zaskarżony wyrok w części uniewinniającej nie mógł się ostać. Uchybienie to jednakże nie miało wpływu na treść pozostałych rozstrzygnięć zaskarżonego wyroku, które tego pokrzywdzonego nie dotyczyły.

Wskazać nadto trzeba i to, że oczywiście rację ma apelujący, podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, które legły u podstaw uniewinnienia O. X. od zarzutu popełnienia czynu m.in. na szkodę Banku (...) oraz P. A.. Ocena dowodów, którymi w tym zakresie Sąd meriti dysponował, a które winien był poddać wnikliwej i wszechstronnej ocenie, prowadzi bowiem do wniosku, że przedstawiona przez tenże Sąd tzw. wersja alternatywna w istocie nie ma uzasadnienia i nie mogła stanowić uznania, że powstały jakiekolwiek wątpliwości co do zaangażowania oskarżonego w popełnienie tego przestępstwa. I tak, wskazać wypada, że:

- z całą pewnością 18 maja 2018 roku w siedzibie banku (...) Bank (...) S.A. w H. nie mogła pojawić się W. S., której zdjęcie widniało w dowodzie osobistym z danymi P. A., bowiem w tym czasie była pozbawiona wolności, a wynika to nie tylko z jej zeznań (k. 1072v), ale i stąd, że 9 kwietnia 2019r. przesłuchana została w (...) w T., w którym przebywała od 16 maja 2018 roku, gdzie przebywała do 28 lutego 2020 roku (vide informacja w załączniku adresowym). Koresponduje to z zeznaniami S. P., który stwierdził, że kobieta, która złożyła wniosek i pobrała pieniądze była „ucharakteryzowana” (k. 619v) ;

- P. A., której dane wykorzystano do złożenia wniosku o kredyt, już 17 września 2018 roku złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa na jej szkodę (k.466 – 467v), tj. posłużenia się jej danymi i fałszywymi zaświadczeniami o zatrudnieniu oraz zaciągnięciu na jej nazwisko kredytu w (...) Bank S.A. i już wówczas wskazała na O. X., jako osobę, która mogła mieć związek z tym zdarzeniem, jak też zastrzegła swój dowód osobisty (k. 481), co nastąpiło po dacie przesłuchania jej w charakterze świadka w przedmiotowej sprawie;

- zauważyć wypada, że zaświadczenie o zatrudnieniu P. A. zawiera dane pracodawcy. Są one tożsame z tymi, które posiadał O. X., czyli (...) (...) (k. 552 i 554), a wystawionymi na dane innych jeszcze osób, w tym np. H. B. (1) (k. 197). Z zeznań S. P. wynika wszak, że potwierdził zatrudnienie kobiety kontaktując się z T. B. (odbierający telefon tak miał się mu przedstawić - k. 596). Osoba o tych danych widnieje na zaświadczeniu o zatrudnieniu P. A., które zabezpieczono u oskarżonego (k. 116) i H. B. (2). Nadto na pieczątkach na zaświadczeniu o zatrudnieniu P. A. widnieją trzy numery telefonów: (...)((...) B.,i księgowość i finanse) oraz (...) i (...) ((...)). Zauważa Sąd odwoławczy, że z akt sprawy wynika, że wszystkie te numery telefonów prowadzą do O. X.. Telefony komórkowe, widniejące na zaświadczeniu, wskazali jako te, dzięki którym dzwonili do oskarżonego, m.in. B. X. (k. 388v), czy J. B. (k. 651). Nadto numer (...), zgodnie z danymi operatora firmy (...), zarejestrowany jest na dane O. X.. Posługiwał się nim posługiwał się nim, prowadząc działalność gospodarczą (k. 290). Także numerem stacjonarnym mógł w tym czasie posługiwać się tylko oskarżony oraz W. H., bowiem, jak wynika z akt sprawy, numer ten użytkowała pierwotnie Z. i R. B., prowadzący działalność: (...) w B. ul. (...). Niemniej wyjechali oni poza granice kraju, zaś swój dom w B. wynajęli właśnie oskarżonemu i jego partnerce (vide notatka urzędowa k. 742, porozumienie przeniesienia praw i obowiązków umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych – k. 792 – 794). Tylko oskarżony miał zatem dostęp do tego telefonu. Trudno więc przyjąć, że osoby postronne (wskazane przez Sąd meriti – k. 1147v), niezależnie od wiedzy i zgody oskarżonego, mogły posłużyć się tymi telefonami i podałyby je jako numery kontaktowe pracodawcy osoby posługującej się danymi P. A.. Jak też, by następnie przekazały oskarżonemu na „przechowanie” wszystkie posiadane przez siebie dokumenty, dzięki którym wprowadziły w błąd pracownika banku. U oskarżonego ujawniono przecież nie tylko dokumenty wydane kredytobiorcy 18 maja 2018r. (włącznie z wizytówką S. P., k. 89), ale także zaświadczenie o zatrudnieniu P. A. (k.116) i szereg innych dokumentów o zatrudnieniu w/wym. wymienionych oraz wielu innych osób, gdzie dane pracodawców miały te same dane kontaktowe;

- istotne jest i to, że osoba podająca się za P. A., wskazała swój numer telefonu komórkowego: (...) (k. 539, 552), zaś z wykazu połączeń tego numeru telefonu wynika, że tego dnia, tj. 18 maja 2018r., kontaktowała się z numerem (...) (k.802 – 803), należącym do oskarżonego. Nie sposób na tej podstawie wyprowadzić innego wniosku aniżeli taki, że dzwoniła właśnie do O. X.. Nadto skoro dysponował wszystkim numerami widniejącymi na zaświadczeniu, to jedynie logiczny jest wniosek, to z nim rozmawiał z S. P., weryfikując zatrudnienie kobiety ubiegającej się kredyt.

Kiedy powyższe okoliczności oceni się łącznie, teza Sądu a quo, że P. A., W. S. współdziałały z „nieustaloną kobietą i prawdopodobnie mężczyzną” (k. 1147v), lecz nie był to O. X., nie ma logicznych podstaw i nie może być zaaprobowana.

Z tego też względu Sąd ad quem uwzględnił zarzut apelacji prokuratora i uchylił zaskarżony wyrok w tej części, przekazując sprawę Sądowi I instancji w celu ponownego przeprowadzenia postępowania w tym zakresie.

Rzeczą Sądu Rejonowego będzie umożliwienie pokrzywdzonym skorzystanie z przysługujących im uprawnień i zagwarantowanie udziału w tym postępowaniu w charakterze strony, jeżeli taką wolą nadal będą wyrażać, a przede wszystkim przeprowadzenie postępowania dowodowego w tej sprawie i następnie poddanie wnikliwej i rzetelnej ocenie, zgodnie z wymogami art. 7 k.p.k. zgromadzonych dowodów, w tym we wzajemnym powiązaniu z sobą.

W zakresie natomiast zarzutu obrazy przepisów prawa materialnego w innym przypadku niż wskazany w pkt 1 art. 438 k.p.k., mającego wpływ na treść orzeczenia, to jest art. 91 §1 k.k. to i w tym zakresie skarżący ma rację. Niemniej wniosek o uchylenie i w tej części wyroku, w sytuacji, kiedy nie podniesiony został żaden inny zarzut, w tym dotyczący niewspółmierności orzeczonych kar jednostkowych, czy kary łącznej, nie zasługiwał na uwzględnienie. Dostrzegł to prokurator uczestniczący w rozprawie odwoławczej, czego dobitnym przejawem była modyfikacja wniosku (o zmianę wyroku – k. 1201v - 1202).

Z niekwestionowanych przez rzecznika oskarżenia ustaleń faktycznych wynika, że wszystkie trzy czyny, których sprawstwo O. X. zostało przez Sąd meriti wykazane (także oskarżony w tej części wyroku nie zaskarżył) popełnione zostały w okresie od 4 lipca 2018 roku do 6 lipca 2018r. (tego dnia oskarżony został zatrzymany w placówce (...) (...) w P.). Każdorazowo oskarżony, przy ich dokonywaniu, posługiwał się dokumentami i danymi N. B., zaś wszystkie jego zachowania miały wprowadzić w błąd przedstawicieli firm pożyczkowych i kredytowych zarówno co do osoby, która ubiegała się o pożyczkę lub kredyt oraz jej danych, jak i zamiaru spłaty tego zobowiązania, a to w celu doprowadzenia od niekorzystnego rozporządzenia mieniem.

Tym samym stwierdzić należy, że oskarżony popełnił w krótkich odstępach czasu, z wykorzystaniem takiej samej sposobności trzy przestępstwa, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw. Skoro tak, to nie ulega wątpliwości, że winien był zastosować art. 91§1 k.k., który obliguje do tego, by włączać do jednego ciągu przestępstw nie tylko czyny kwalifikowane wyłącznie z tego samego, czy z tych samych przepisów, ale też czyny kwalifikowane z różnych przepisów, o ile tożsama będzie podstawa prawna wymiaru kary za każdy z czynów włączonych do ciągu przestępstw, a przepis stanowiący podstawę wymiaru kary stanowi również element podstawy kwalifikacji prawnej w odniesieniu do każdego przestępstwa spiętego klamrą ciągłości. Takim przepisem stanowiącym podstawę wymiaru kary w tym przypadku jest art. 286 §1 k.k., stosowany także w odniesieniu do usiłowania dokonania tego występku, a to z uwagi na brzmienie art. 14 §1 k.k. Rację ma skarżący, że regulacja przewidziana w art. 91 § 1 k.k. stanowi instytucję prawa karnego materialnego, którą sąd - przy spełnieniu określonych przesłanek – ma obowiązek zastosować. Zaniechanie realizacji tego wymogu stanowi zatem obrazę, i to zazwyczaj rażącą, prawa materialnego, uzasadniającą ingerencję w zaskarżony wyrok. Z tego też powodu zaskarżony wyrok podlegał zamianie i oskarżonemu Sąd odwoławczy wymierzył jedną karę, właśnie stosując przepis art. 91 §1 k.k.

Zauważa jednakże Sąd odwoławczy, że rzecznik oskarżenia, prócz zarzutu obrazy art. 91§1 k.k. i wniosku o uchylenie tej części wyroku, nie sformułował żadnych innych zarzutów. Uznać zatem wypada, że zaaprobował nie tylko ustalenia faktyczne, ale i wymiar kar jednostkowych oraz kary łącznej, obejmującej węzłem 3 kary jednostkowe pozbawienia wolności. To z kolei stanowiło dla Sądu ad quem górną granicę wymiaru kary pozbawienia wolności.

Z tego też powodu Sąd ad quem w tej części nie mógł odmiennie (tj. bardziej surowo) ocenić zachowań O. X. i tym samym, działając w granicach zaskarżenia, zmienił wyrok w ten sposób, że uznał, iż czynów opisanych w punktach 1, 2 i 3 części wstępnej wyroku (odpowiadających zarzutom aktu oskarżenia) O. X. dopuścił się w warunkach określonych w art. 91 §1 k.k. i wymierzył mu karę roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności. Odpowiadającą zatem wymiarowi kary łącznej orzeczonej zaskarżonym wyrokiem.

Orzeczona kara, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, jest nader łagodnym ukaraniem, za to czego dopuścił się oskarżony, jeżeli uwzględni się natężenie złej woli, determinację w dążeniu do dokonania tych czynów oraz stopień naruszenia zasad porządku prawnego i współżycia społecznego. Na marginesie zauważyć wypada i to, że ani prokurator, ani Sąd meriti nie dostrzegli, że kwota 25.000 złotych tytułem pożyczki udzielonej przez (...) wpłynęła na konto założone przez oskarżonego na dane N. B. w Kasie (...). (...) .. S. (k. 285) i tylko z tego tytułu, że oskarżonego zatrzymano 6 lipca 2018r. nie doszło do wypłaty tych środków z konta (k.283). Okoliczność ta stanowi wszak o zrealizowaniu przez oskarżonego wszystkich znamion czynu z art. 286 §1 k.k. (do rozporządzenia mieniem przez pokrzywdzonego przecież doszło), a nie „tylko” usiłowaniu, jak to przypisano oskarżonemu zaskarżony wyrokiem. Niemniej z uwagi na brak skargi w tym zakresie, na niekorzyść O. X., Sąd ad quem okoliczność tę jedynie sygnalizuje, nie biorąc jej pod uwagę, przy wymiarze kary.

W tych okolicznościach żaden argument przedstawiony przez oskarżonego w toku rozprawy odwoławczej (w tym dokumenty potwierdzające to, iż obecnie pracuje i przestrzega zasad porządku prawnego (k. 1192 – 1200) w powiązaniu z ujawnionymi okolicznościami popełnienia przypisanych mu czynów oraz uprzednią wielokrotną karalnością (k. 1175) nie mogły doprowadzić do zmiany wyroku w ten sposób, by wymierzyć karę niższą aniżeli orzeczona pierwotnie przez Sąd rejonowy.

W pełni uzasadnione są pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w zaskarżonym wyroku, a dotyczące obowiązku naprawienia szkody (na rzecz (...) S.A.) oraz obciążenia oskarżonego kosztami sądowymi, tj. wydatkami za postępowanie przed Sądem I instancji w części obejmującej czyny, których sprawstwo zostało mu przypisane.

Zmiana wyroku i wymierzenie kary pozbawienia wolności w oparciu o przepis art. 91 §1 k.k. skutkowała tym, że O. X. Sąd odwoławczy wymierzył jedną opłatę za obie instancje, ustalając wysokość tej opłaty na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 10 ust 1 ustawy z 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (t.j. z 11.01.2023r., Dz.U z 2023 r. poz. 123).

SSO Agnieszka Połyniak