Wyrok z 25 marca 2026, sygn. I C 1/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 marca 2026 roku

Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący:	SSO Wojciech Hajduk
Protokolant:	Sandra Conrad

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2026 roku w Gliwicach

sprawy z powództwa I. R.

przeciwko L. A.

o zapłatę

1.  uchyla wyrok zaoczny Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 10 marca 2025 roku sygn. I C 1/25;

2.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 132.000 złotych ( sto trzydzieści dwa tysiące złotych) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 30 grudnia 2025 roku;

3.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 17.193,46 złote ( siedemnaście tysięcy sto dziewięćdziesiąt trzy złote czterdzieści sześć groszy) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 5 lutego 2026 roku;

4.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 12.017 złotych ( dwanaście tysięcy siedemnaście złotych) tytułem kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku.

SSO Wojciech Hajduk

IC 1/25 UZASADNIENIE

W ostatecznie ukształtowanym żądaniu powód domagał się zasądzenia od pozwanego kwoty 132.000zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 30.12.2025r. tytułem zwrotu pożyczki oraz kwoty 17.193,46zł tytułem skapitalizowanych odsetek od kwoty 132.000zł od dnia 3.09.2024r. do dnia 30.12.2025 z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia doręczenia pozwanemu pisma rozszerzającego żądanie pozwu.

Na uzasadnienie żądania przedłożył podpisaną przez pozwanego umowę z dnia 1.07.2024, z której wynika, że pozwany pokwitował odbiór tej kwoty i zobowiązał się zwrócić ją w dniu 1.09.2024

[pozew i pismo powoda z 30.12.2025 k-108]

Wyrokiem zaocznym z dnia 10.03.2025 sygn. IC 1/25 uwzględniono żądanie.

W sprzeciwie od wyroku zaocznego pozwany zaprzeczył by otrzymał środki, złożył oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia z 1.07.2024 oraz z 30.06.2024. Wskazał, że brak dowodów by powód przekazywał transze, zawnioskował o zeznania podatkowe powoda PIT 34 za okres od 2020 do 2024 oraz historię rachunków bankowych powoda z okresu 2020-2024, celem wykazania, że nie posiadał środków pozwalających na udzielanie pożyczek. Zarzucił przedawnienie roszczenia. W piśmie z 12.02.2026 zarzucił, że umowa z 1.07.2024 jest nieważna, zmierza do obejścia prawa, ma na celu umożliwienie naliczania odsetek istotnie przewyższających odsetki maksymalne, nie odzwierciedla rzeczywistego zdarzenia gospodarczego, podobnie jak wcześniejsze umowy [k-126-127].

USTALENIA FAKTYCZNE

Powód i pozwany poznali się około 2018r. gdy powód wystawił ofertę sprzedaży lokalu przy ul (...) w C., a pozwany wykazał chęć jej zakupu. Okazało się, że są z tego samego rocznika, mają wspólnych znajomych, powód znał ojca pozwanego. Pozwany przedstawił się jako przedsiębiorca. Relacje uległy zacieśnieniu. Spotykali się w domu powoda. W połowie 2020r. pozwany zwrócił się o pożyczkę 60.000zł. Środki potrzebował na dochodzenie swoich roszczeń. W ocenie wspólnych znajomych pozwany jawił się jako osoba majętna, wypłacalność nie budziła więc wątpliwości. Pozwany odręcznie napisał umowę zaopatrzoną datą 30.06.2020r. [umowa k-68] z terminem zwrotu 1 roku. , twierdził, że jest prawnikiem. Kolejną pożyczkę w kwocie 75.000zł zawarto w krótkim odstępie czasu. Zamieszczono na niej datę 10.06.2020r. [umowa k-69]. W dniu 15.12.2020 powód udzielił pozwanemu kolejnej pożyczki na kwotę 10.400zł [umowa k-74].

W 2021 powód udzielał pozwanemu drobniejszych pożyczek, z których część nie została udokumentowana [pożyczki z 19.11.2020 w kwocie 2.000zł na okres do 19.03.2021r; z 30.11.2020 w kwocie 1.600zł na okres do 30.04.2021r, z 5.05.2021 na kwotę 2.830zł na okres do 15.06.2021, z 24.05.2021r na kwotę 2.780zł na okres do 15.06.2021r k- 68-77].

W dniu 15.12.2021, w terminie spłaty poprzednich pożyczek, pozwany poprosił o kolejną. Wspólnie podliczyli dług i zawarli umowę pożyczki na kwotę 100.000zł obejmującą również wszystkie poprzednie zobowiązania [tj. pożyczki, szkodę w samochodzie, ubezpieczenie, umowa k-74]. Pozwany uchylał się od spłaty zadłużenia, twierdził że ma przejściowe problemy ze wspólnikiem, że prowadzi procesy sądowe. Tłumaczył, że ma zamiar sprzedać swoje mieszkanie i kupić nowe mniejsze. Twierdził, że zabezpieczy zobowiązanie hipoteką. Pozwany sprzedał mieszkanie i kupił mniejsze. Do ustanowienia hipoteki jednak nie doszło, bowiem wg pozwanego nie wyraziła na to zgody jego żona. W międzyczasie powód udzielał dalszych drobniejszych pożyczek min. na poniesienie kosztów procesów sądowych. Pozwany spłacał częściowo pożyczone pieniądze tj.: 12.12.2022 kwotę 900zł [k-82], 19.12.2022 kwotę 4.600zł [k-83], 20.01.2023 kwotę 4.650zł [k-84], 17.02.2023 4.650zł [k-85], 17.03.2023 2.500zł [k-86], 21.07.2023 400zł [k-87], 9.06.2023 kwotę 100zł [k-88], 12.06.2023 kwotę 100zł [k-89], 16.06.20203 kwotę 100zł [k-90] i 7.07.2023r kwotę 100zł [k-91].

Powód użyczył również swojego samochodu dostawczego, który pozwany rozbił. Koszty naprawy poniósł powód. Zapłacił również ubezpieczenie pozwanego. Powód zażądał zwrotu długu. W dniu 30.06.2024 pozwany sporządził własnoręcznie oświadczenie, w którym potwierdził wysokość całego zadłużenia w wysokości 132.000zł. W dniu 1.07.2024 strony sporządziły umowę zatytułowaną umowa pożyczki na kwotę 132.000zł, obejmującą niespłacone zobowiązania pozwanego. Termin spłaty określono na dzień 1.09.2024r. [umowa k- 8, zeznania powoda k-132-134 oraz k-135].

W okresie od wniesienia powództwa do pozwany uiścił 1.650zł [ przelewy k-115-109- rozliczenie -pismo modyfikujące żądanie k-108v].

Powyższy stan faktyczny ustalono w oparciu o powołane dokumenty oraz zeznania powoda. Zeznania pozwanego pominięto wobec nieusprawiedliwionego niestawiennictwa na rozprawie w dniu 25.03.2026r.

Na zasadzie art. 235 ² §1pkt 5kpc pominięto dowody z zeznań podatkowych powoda i historii jego rachunku bankowego. Zmierzały do przedłużenia postępowania. Powód wykazał, że dysponował znacznymi środkami finansowymi. W dniu 4.06.2013 otrzymał 1.008.489zł z tytułu sprzedanych udziałów w spółce(...); w dniu 26.10.2020 otrzymał 288.000zl za sprzedaż lokalu przy J. (...); w dniu 26.09.2023 otrzymał 35.000zł z umowy sprzedaży a w dniu 24.05.2023 otrzymał 50.000zł za sprzedaż innych nieruchomości [przelewy k- 78, 79, 81, ]. Tym samym analiza zeznań podatkowych powoda, czego domagał się pozwany, jest zbędna.

Twierdzenia pozwanego, że nie otrzymał pożyczek należy uznać za nieprawdziwe, stoją w sprzeczności z podpisanymi przez pozwanego dokumentami.

Zarzut nieważności umowy z 1.07.2024 należy uznać za bezzasadny. Pozwany sporządził osobiste oświadczenie z 30.06.2024 w którym określił wysokość długu, co następnie potwierdzono umową z 1.07.2024r. w żaden sposób nie odniósł się w tych dokumentach do jakichkolwiek odsetek, stwierdził, że posiada dług w wysokości 132.000zł. Nieobecność na rozprawie w dniu 25.03.2026 uniemożliwiła odebranie zeznań dotyczących tych zarzutów, co dodatkowo wskazuje na ich bezzasadność. Twierdzenia pozwanego są sprzeczne z podpisanymi przez niego dokumentami i dokonanymi przelewami.

Spłaty, które zostały dokonane po wytoczeniu powództwa zostały zaliczone na odsetki i w tym zakresie skapitalizowane odsetki ograniczono [pismo powoda rozszerzające żądanie o skapitalizowane odsetki z 30.12.2025 k-108-109].

ROZWAŻANIA PRAWNE

Zgodnie z art. 720§1kc przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Należy wskazać, że podpisanie umowy 1.07.2024 było nowacją w rozumieniu art. 506kc. Strony umówiły się, że w celu umorzenia poprzednich zobowiązań w tym pożyczek, zawrą nową umowę i z tej podstawy pozwany spłaci swoje zobowiązanie. Zgodnie z art. 506kc Jeżeli w celu umorzenia zobowiązania dłużnik zobowiązuje się za zgodą wierzyciela spełnić inne świadczenie albo nawet to samo świadczenie, lecz z innej podstawy prawnej, zobowiązanie dotychczasowe wygasa (odnowienie). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Dotychczasowe zobowiązania w celu ich umorzenia zamieniono na nowe. Strony zawarły umowę pożyczki na 132.000zł określiły termin zwrotu świadczenia przez pozwanego na 1.09.2024. Zarzut przedawnienia jest bezzasadny, termin wynosi 6 lat (art. 118kc). Wymagalność roszczenie powoda stało się wymagalne 2.09.2024r. (art. 120kc).

W świetle powyższego na zasadzie art. 347kpc w zw. z art. 720§1kpc w pkt 1 uchylono wyrok zaoczny z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia w zakresie dotyczącym odsetek nie ujętych w pierwotnie zgłoszonym żądaniu oraz uwzględniono roszczenie powoda co do kwoty 132.000zł O odsetkach orzeczono na zasadzi art. 481§1kc (w pkt2)., w pkt 3 na zasadzie art. 482§1kc orzeczono o skapitalizowanych odsetkach zgodnie z żądaniem, w pkt 4 zna zasadzie art. 98kpc zasądzono koszty postępowania tj opłatę od pozwu i minimalne wynagrodzenie pełnomocnika