Wyrok z 25 marca 2026, sygn. II Ka 87/26

Przewodniczący:

SSO Agnieszka Karłowicz

Protokolant:

st.sekr.sądowy Agnieszka Walerczak

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II Ka 87/26

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 9 grudnia 2025 roku wydany w sprawie o sygnaturze akt II K 1427/22.

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒uchylenie

☒zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

----

-

-------------------

-------------------------------------------------------------

--------------

--------------

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

---------

----------------------

--------------------------------------------------------------

--------------

--------------

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

----------------

---------------------------------

-----------------------------------------------------------------------

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

------------------

-------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzuty obrońcy

1.

- błąd w ustaleniach faktycznych, będącej wynikiem mającej wpływ na treść orzeczenia obrazy przepisów postępowania (zwłaszcza art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k.), który to błąd wyrażał się w przyjęciu, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że oskarżony miał swoim zachowaniem co do zasady wypełnić znamiona zarzuconego mu w akcie oskarżenia czynu, podczas gdy obiektywna ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w żadnym wypadku nie dawała podstawy do przyjęcia odpowiedzialności U. T. (1) za czyn przypisany w wyroku,

- naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia przez Sąd orzekający w I instancji oraz dania temu wyraz w uzasadnieniu wyroku sporządzonemu w sposób określony w przepisie art. 424 § 1 k.p.k.- zebranego w sprawie materiału dowodowego, co powinno stanowić obraz logicznego procesu myślowego, który doprowadził Sąd do określonego rozstrzygnięcia w sprawie, a nie w wybiórczym przedstawieniu wyłącznie tych dowodów i argumentów, które pasują do przyjętej „koncepcji” orzeczenia i pominięcie dowodów obrazujących w sposób odmienny przebieg zdarzeń objętych aktem oskarżenia, to zaś rażąco odbiega od obowiązku nałożonego na Sąd polegającego na swobodnej, a nie dowolnej ocenie dowodów,

- naruszenie art. 170 § 1 k.p.k. poprzez oddalenie wniosku dowodowego obrońcy oskarżonego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, istotnego dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, co nastąpiło w postanowieniu wydanym na rozprawie w dniu 25 listopada 2025 r.

Z ostrożności procesowej - na wypadek nie podzielenia przez Sąd Odwoławczy argumentacji zawartej w niniejszej apelacji, wskazuję błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzekania będący skutkiem naruszenia przepisów postępowania wyrażający się w tym, iż Sąd I instancji nie dostrzegł zasadności i możliwości zastosowania wobec oskarżonego instytucji warunkowego umorzenia postępowania w sprawie z art. 66 k.k., w sytuacji gdy jak przyjął Sąd I instancji zasadnym było przyjęcie odpowiedzialności oskarżonego za czyn zarzucony mu w akcie oskarżenia - w ocenie obrony wszystkie przesłanki pozytywne wymienione w tym przepisie ziściły się, co w konsekwencji doprowadziło do wydania wobec oskarżonego wyroku skazującego, a orzeczenie taki jawi się jako niezasadne, rażąco surowe i niesprawiedliwe.

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Należy wskazać, iż okoliczność, że opinia biegłych nie jest przekonująca dla stron nie oznacza jeszcze, że konieczne jest dopuszczenie kolejnej opinii, skoro dotychczasowa opinia jest pełna dla sądu, który swoje stanowisko w tym względzie uzasadnił ( post. SN – Izba Karna z 12.02.2016r., III KK 29/16). Fakt, że dowód z opinii sporządzonej w sprawie przez biegłego S. X. nie jest przekonywujący dla strony procesowej, jak ma miejsce w niniejszej sprawie, nie może stworzyć podstawy do stosowania przepisu art. 201 kpk. Opinię biegłego ocenia sąd i sąd decyduje, czy jest ona dla niego zrozumiała i przekonywająca, czy odpowiada na pytania zakreślające jej przedmiot i granice, czy jest wewnętrznie spójna i niesprzeczna, czy nie rodzi wątpliwości co do jej merytorycznej trafności. Jeśli w którejś z powyższych kwestii sąd poweźmie uzasadnione wątpliwości (w szczególności pod wpływem argumentacji stron postępowania) to wówczas sąd decyduje - zgodnie z dyrektywą art. 201 kpk - o wezwaniu tych samych biegłych, skonfrontowaniu biegłych lub o powołaniu innych biegłych. Strona domagająca się wydania nowej opinii powinna wykazać, w jakim zakresie dotychczasowa ekspertyza złożona na piśmie jest niepełna lub niejasna czy wewnętrznie sprzeczna, albo na czym polega jej sprzeczność z inną opinią wydaną w tej sprawie, a więc uprawdopodobnić zaistnienie sytuacji wskazanych w art. 201 kpk. Wbrew twierdzeniom skarżącego wnioski opinii biegłego S. X. są jednoznaczne i wynika z nich, że na podstawie rekonstrukcji przebiegu zdarzenia można było stwierdzić, że taktyka i technika jazdy kierującego pojazdem J. była nieprawidłowa (k.186). Gdyby poczynione w sprawie czynności procesowe były niewystarczające, to mając na uwadze doświadczenie obu biegłych w wydawaniu tego typu opinii, wskazaliby te braki, domagali się uzupełnienia ich lub odmówili sporządzenia opinii, a taka sytuacja nie miała miejsca. Jak wskazał Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 31 maja 2006 r., sygn. II AKa 72/06 każde dowodowe twierdzenie wymaga uwiarygodnienia, poprzez wskazanie na fakty realnie istniejące i poddające się obiektywnemu poznaniu procesowemu. Bez takiego zaś wymogu zakwestionowane mogłyby zostać wszelkie dowody i ustalenia sądu, a sąd byłby wikłany w niekończące się i w wielu wypadkach całkowicie nierealne procedury badania tych hipotez i ich dowodowego weryfikowania (OSA 2007 nr 1, poz. 4, str. 50, KZS 2006 nr 9, poz. 54, OSA/Wr. 2007 nr 1, poz. 23, Legalis Numer 80195). W tej sprawie wersja podana przez oskarżonego w toku postępowania sądowego został uwzględniona w opinii biegłych, poddana weryfikacji i należycie oceniona przez Sąd I instancji. Dokumentacja fotograficzna (k.13v) nie potwierdza istnienia ubytku w asfalcie w miejscu gdzie poruszał się samochód oskarżonego, gdyż znajdowała się w pobliżu lewej krawędzi jezdni ul. (...). Również dokumentacja fotograficzna, szczególnie, ta z karty 15 wskazuje, że zarówno ogrodzenie posesji, budynek czy zawieszona reklama nie zasłaniały oskarżonemu widoczności z prawej strony, a stojący, oparty o ogrodzenie posesji rower jest widoczny.

Skarżący zarzucając Sądowi I instancji pominięcie dowodów korzystnych dla oskarżonego i trzymanie się jedynie wersji o tym, że oskarżony ruszył z miejsca po przejeździe pierwszego rowerzysty, pomija całkowicie, że taką wersję przyjętą przez Sąd, oskarżony przedstawił w toku postępowania przygotowawczego. W czasie wyjaśnień złożonych w dniu 18 listopada 2022 roku, a więc kilka miesięcy po zdarzeniu oskarżony wskazał, że po przejechaniu przez przejazd pierwszego rowerzysty i upewnieniu się, że nie ma nikogo w pobliżu ruszył pojazdem z miejsca. Skarżący nie zanegował w sposób skuteczny zeznań pokrzywdzonej, która również opisała, że pojazd oskarżonego w chwili zdarzenia znajdował się w ruchu. Akceptacja tych wyjaśnień i zeznań pokrzywdzonej pozwalała na przyjęcie za wiarygodną opinię sporządzoną przez S. X.. Oskarżony nie wskazał logicznych argumentów zmiany swoich wyjaśnień i to prawie rok po zdarzeniu, a twierdzenia o przemyśleniu sprawy, nie przekonały również Sądu Okręgowego. Natomiast skarżący nie wykazał, że zeznania pokrzywdzonej stanowiły kłamstwo i nieprawdziwą wersję przebiegu wypadku.

Należy wskazać, iż instytucja warunkowego umorzenia postępowania karnego jest zastrzeżona wyłącznie dla występków – drobnych oraz tych lżejszych z grupy o średnim ciężarze gatunkowym. Ponieważ warunkowe umorzenie postępowania karnego jest środkiem reakcji na przestępstwo łączącym się z określonymi dolegliwościami zadawanymi sprawcy z powodu popełnionego czynu zabronionego, nie może ono być stosowane wtedy, gdy są wątpliwości co do faktu popełnienia danego czynu przez danego sprawcę. Należy podkreślić, że odpowiedzialność karna to odpowiedzialność realizowana poprzez stosowanie wobec sprawcy przestępstwa wszelkich środków reakcji karnej, a nie tylko kar. Warunkowe umorzenie postępowania karnego jest jednym z najłagodniejszych środków reakcji karnej na przestępstwo, ale pozostając formą odpowiedzialności karnej sprawcy podobnie jak kara zawiera w sobie element dolegliwości i dlatego jego zastosowania nie można traktować jako zwolnienie od odpowiedzialności.

Oprócz formalnego wymogu, aby przestępstwo należało do typów występków o niedużym ciężarze gatunkowym, przepis art. 66 § 1 kk wymaga jeszcze, aby społeczna szkodliwość konkretnego czynu i wina sprawcy nie były znaczne, co każdorazowo zobowiązuje Sąd do oddzielnego analizowania i ważenia obu tych czynników. W celu ustalenia stopnia społecznej szkodliwości konkretnego czynu winno się przeanalizować te spośród mierników społecznej szkodliwości, które wystąpiły w danym przypadku, a które wskazane zostały w art. 115 § 2 kk, tj. rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu zabronionego, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, a ponadto przy czynach umyślnych – postać zamiaru i motywację sprawcy, a przy czynach nieumyślnych – rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Przy ustalaniu stopnia winy należy wziąć natomiast pod uwagę przede wszystkim możliwość i stopień: rozpoznawalności sytuacji faktycznej i prawnej przy podejmowaniu określonego zachowania, swobodnego podejmowania decyzji co do tego zachowania, prawidłowości przebiegu procesu motywacyjnego, zdolności i możliwości przewidywania przebiegu związków przyczynowych i skutków swojego zachowania, zdolności i możliwości pokierowania swoim postępowaniem – w danym czasie, danej sytuacji i danych okolicznościach.

Występek z art. 177 § 1 kk ma charakter nieumyślny. Dojeżdżając do przejścia dla pieszych i przejazdu dla rowerzystów był zobligowany do zachowania szczególnej ostrożności, obserwowania samego przejścia i okolicy przejścia dla pieszych i przejazdu dla rowerzystów oraz do ustąpienia pierwszeństwa rowerzystce znajdującej się na przejściu. Należy wskazać, że oskarżony podjął właściwe manewry obronne celem uniknięcia wypadku z pierwszym przejeżdżającym rowerzystą i być może ta niecodzienna sytuacja wpłynęła na jego późniejsze zachowanie jako kierowcy, co nie zwalnia go jednak z odpowiedzialności. Nie można zarzucić oskarżonemu, że jechał z niedozwoloną prędkością, bo te okoliczności nie wynikają z akt sprawy. Działanie oskarżonego było efektem nienależytej obserwacji drogi i podjęcia błędnej decyzji o kontynowaniu jazdy przez przejście dla pieszych. Trzeba podkreślić, że zachowanie oskarżonego bezpośrednio po wypadku wpłynęło korzystnie na ocenę społecznej szkodliwości jego czynu. Widząc stan pokrzywdzonej zareagował natychmiast – wysiadł z samochodu, podszedł do pokrzywdzonej, po wypadku na miejscu pozostawał w kontakcie z pokrzywdzoną.

Ustalenia, czy stopień społecznej szkodliwości czynu jest, czy nie jest znaczny, powinny być dokonywane w kontekście możliwego maksymalnego poziomu społecznej szkodliwości, jaką się wiąże z przestępstwami danego typu, jaki przypisuje się sprawcy. Czyn z art. 177 § 1 kk godził nie tylko w bezpieczeństwo ruchu lądowym, ale również w zdrowie osoby pokrzywdzonej. Wskazać należy, że rozstrój zdrowia określony został na okres powyżej 7 dni, to jednak doznane obrażenia ciała nie miały charakteru poważnego, a stan zdrowia nie wymagał zaawansowanej rehabilitacji. Należy podkreślić, że w ramach warunkowego umorzenia postępowania ustawodawca podkreśla rolę pokrzywdzonego, domagając się orzeczenia przez sąd obowiązku naprawienia szkody, a w miarę możliwości również obowiązku zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Zobowiązanie oskarżonego do zapłaty nawiązki na rzecz pokrzywdzonej wychodzi naprzeciw realizacji tych postulatów.

W ocenie Sądu II instancji, dogłębna analiza stanu faktycznego, pozwoliła na uznanie, że stopień winy i społecznej szkodliwości czynu oskarżonego nie są znaczne, co z kolei w powiązaniu z faktem, że oskarżony jest osobą niekaraną, posiada pozytywną opinię środowiskową i brak jest podstaw do dokonania przypuszczenia, że podobne zachowania z jego strony mogą się powtórzyć w przyszłości, dała podstawę do wydania orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania w sprawie. Sam fakt postawienia zarzutu i konieczności stawiennictwa w sądzie w roli oskarżonego w ocenie Sądu Okręgowego, jest również dla oskarżonego swoistego rodzaju dolegliwością. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie zachodzą wszystkie przesłanki z art. 66 kk umożliwiające warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec oskarżonego U. T. (2). W tym zakresie wnioski obrońcy zawarte w apelacji zasługiwały na uwzględnienie.

Wniosek

wniosek obrońcy o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego lub warunkowe umorzenie postępowania na okres próby wynoszący jeden rok, orzeczenie świadczenia pieniężnego przewidzianego w art. 39 pkt 7 k.k. w kwocie 500 złotych, orzeczenie nawiązki na rzecz pokrzywdzonej w kwocie 1000 złotych oraz zwolnienie oskarżonego od kosztów procesu albo uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

częściowa zasadność zarzutów warunkowała częściową zasadność wniosków

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

Przedmiot utrzymania w mocy

----------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 9 grudnia 2025 roku wydany w sprawie o sygnaturze akt II K 1427/22.

Zwięźle o powodach zmiany

zasadność podniesionego zarzutu i wskazanie na możliwość warunkowego umorzenia postępowania spowodowały uwzględnianie wniosku o zmianę wyroku

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

-----------------------------------------------------------------------------------

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

4.1.

-----------------------------------------------------------------------------------

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

----------------------

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

III.

O kosztach sądowych Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 634 kpk i art. 7 oraz art.10 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 2013 r., poz.1247), zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa opłatę za obie instancje oraz 20 zł wydatków.

7.  PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

obrońca

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

wyrok w całości

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒uchylenie

☒zmiana