Wyrok z 26 marca 2026, sygn. II Ka 138/26

Przewodniczący:

SSO Karol Troć

Protokolant:

st. sekr. sąd. Anna Sieczkiewicz

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II Ka 138/26

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 11 grudnia 2025 r. sygn. akt II K 204/22

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐co do winy

☒co do kary

☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

L. O.

Oskarżony ma dziecko, urodzone w (...) w 5 miesiącu ciąży, które w związku z licznymi chorobami współistniejącymi było hospitalizowane do 8 lipca 2025 r.

Dokumenty medyczne

873-883

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

Dokumenty medyczne

Wiarygodne z racji pochodzenia, niekwestionowane

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

Obrońca oskarżonego zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. Rażącą niewspółmierność kary polegającą na wymierzeniu oskarżonemu bezwzględnej kary 8 miesięcy pozbawienia wolności, mimo że oskarżony przyznał się w toku postępowania przygotowawczego do popełnienia zarzucanych mu czynów, wyraził skruchę, zmienił tryb życia, pracuje, utrzymuje małoletnie dziecko, ożenił się, inni współsprawcy faktycznie uniknęli odpowiedzialności karnej, dobrowolnie deklarował chęć naprawienia szkody zgodnie z treścią opinii biegłego, jak również nieuprawnionego przyjęcia przez Sąd, że oskarżony był wielokrotnie karany w sytuacji, w której jak wynika z informacji z Krajowego Rejestru Karnego (k. 808) trzy skazania w niej zawarte, uległy już zatarciu, natomiast oskarżonego można uznać wyłącznie za karanego w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 30 lipca 2021 roku na karę ograniczenia wolności, którą to karę wykonano 29 marca 2024 roku, co prowadzi do wniosku, iż orzeczona kara ma charakter nadmiernie represyjny i nie spełnia zasady proporcjonalności, a w przypadku oskarżonego wystarczająca do realizacji celów kary będzie kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący lat 3.

II. Rażącą niewspółmierność kary poprzez zasądzenie na rzecz pokrzywdzonego nawiązki na podstawie art. 46 § 2 k.k. w kwocie 10 000 zł w sytuacji, w której zasądzono na jego rzecz w całości obowiązek naprawienia szkody pieniężnej, natomiast pokrzywdzony w żaden sposób nie wykazał, iż poniósł jakikolwiek uszczerbek na zdrowiu psychicznym, nie przedstawił żadnej wiarygodnej dokumentacji ani opinii medycznej, z której wynikałoby, że leczy się psychologicznie lub psychiatrycznie w związku z odczuwaniem obaw, traumy, negatywnych przeżyć, które miałyby być następstwem gróźb wobec czego zasądzona kwota 10 000 złotych jest rażąco wygórowana.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzuty apelacji obrońcy okazały się nietrafne. Skarżący nie kwestionował rodzaju orzeczonej wobec oskarżonego kary ani jej wymiaru, ale, nie kwestionując ustaleń faktycznych co do podstawowych przesłanek zaistnienia bądź nie podstaw do zastosowania instytucji warunkowego zawieszenia orzeczonej kary wywodził w pierwszej kolejności, że kara pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania jest rażąco surowa i nieproporcjonalna, choć też, że kara taka nie jest adekwatna do celów kary.

Zgodnie z art. 69 kk Sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa, a zawieszając wykonanie kary, sąd bierze pod uwagę przede wszystkim postawę sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz zachowanie się po popełnieniu przestępstwa. W tym zakresie skarżący twierdził, że Sąd w nieuprawniony sposób przyjął, iż oskarżony był kilkukrotnie karany, choć część skazań uległa zatarciu, niezatarte pozostało tylko jedno skazanie. Tymczasem zdaje się nie zauważać skarżący, że zgodnie z art. 108 kk jeżeli sprawcę skazano za dwa lub więcej nie pozostających w zbiegu przestępstw, jak również jeżeli skazany po rozpoczęciu, lecz przed upływem, okresu wymaganego do zatarcia skazania ponownie popełnił przestępstwo, dopuszczalne jest tylko jednoczesne zatarcie wszystkich skazań. Mając na uwadze daty wydania zawartych w danych z KRK wyroków skazujących i daty wykonania orzeczonych w nich kar, jak również okresy zatarcia skazań poszczególnych kar należy jednak dojść do wniosku, że informacje przechowywane w Krajowym Rejestrze Karnym nie są błędne i nie doszło do zatarcia poza wyrokiem Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej w sprawie II K 656/20 pojedynczych skazań, skory kary w nich orzeczone były wykonywane nawet po wydaniu kolejnych wyroków. Wprawdzie w dacie czynów (8 i 9 stycznia 2022 r.) oskarżony nie był jeszcze skazany na karę pozbawienia wolności, jednakże postępowanie w sprawie II K 564/20 m.in. o czyn podobny, bo z art. 190 § 1 kk i to w zw. z art. 57a § 1 kk, było już w toku, co nie zadziałało bynajmniej na oskarżonego powstrzymująco. Kwestionowana apelacją kara pozbawienia wolności została oskarżonemu wymierzona za cztery występki z art. 288 § 1 kk, popełnione wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami – które wprawdzie wobec umorzenia postępowania nie poniosły odpowiedzialności, ale które działały „w jego sprawie” – i na które usiłował on w swych wyjaśnieniach zrzucić większość odium winy. Realizacja uprawnień procesowych w postaci przyznania się do winy nie powinna mieć szczególnie istotnego znaczenia jako okoliczność łagodząca w sytuacji, gdy w aktach sprawy znajdowały się inne dowody, w pełni pozwalające na dokonanie ustaleń faktycznych i przypisania oskarżonemu winy. Wyrażenie skruchy w takich okolicznościach może być w takich okolicznościach uznana za wyraz zdrowego rozsądku, powodowanego perspektywą surowej kary w przypadku jej nieokazania, a niekoniecznie szczerym żalem za to, że wyrządziło się komuś tak krzywdę. Prawdą jest, że oskarżony deklarował chęć naprawienia szkody, ale to również nie przemawia znacząco za potrzebą łagodzenia kary, skoro tylko na deklaracjach się to skończyło, choć inni współsprawcy w części szkody naprawili. Ponownie fakt, że przez trzy lata trwania procesu sądowego oskarżony ustabilizował sytuację rodzinną i zarobkową w ocenie Sądu Okręgowego nie premiuje go na tyle istotnie, by wyrokując po raz piąty, w związku z popełnieniem pięciu przestępstw, gdy oskarżony zignorował wcześniejsze kary łagodniejszego rodzaju i nie przejął się innym trwającym procesem karnym na tyle, by nie dokonać na mechaniku samochodowym zemsty za jego zdaniem niewłaściwie wykonaną naprawę poprzez spalenie jego warsztatu i pojazdów, ponownie dawać mu szansę i po raz kolejny wyrażać nie sprawdzające się przekonanie, że łagodny wyrok bez surowej kary wystarczy dla osiągnięcia podstawowego jej celu, mianowicie zapobieżeniu popełnienia przez skprawcę w przyszłości kolejnego czynu zabronionego. Sądy kilkukrotnie taką wiarę w oskarżonego wyrażały, oskarżony już kilkukrotnie dawał dowód tego, że była to wiara pozbawiona podstaw. Wyrażenie skruchy i utrzymywanie dziecka tym razem nie przekonują Sądu, iż impulsywny, bezrefleksyjny styl działania oskarżonego nie ujawni się po raz kolejny i że tylko potencjalna, możliwa kara pozbawienia wolności (skoro w zawieszeniu) wystarczy tak dla prewencji indywidualnej, jak i dla społecznego odbioru prawnokarnej reakcji państwa jako adekwatnej do wagi czynów, stopnia ich społecznej szkodliwości i postawy sprawcy w szerszej perspektywie. Dlatego też w ocenie Sądu Okręgowego wymiar kary pozbawienia wolności niewiele wykraczający poza ustawowe minimum (3 miesiące), a daleki od maksimum (5 lat), przy braku przesłanek do warunkowego zawieszenia jej wykonania, nie mógł być uznany za surowy, a tym bardziej rażąco.

Za całkowicie bezzasadny należało uznać również zarzut dotyczący orzeczenia na rzecz pokrzywdzonego za czyn z pkt VI, czyli z art. 190 § 1 kk, nawiązki – wobec orzeczenia obowiązku naprawienia szkody i niewykazania jakiegokolwiek uszczerbku na zdrowiu psychicznym, jak też jej nadmiernej, rażąco wygórowanej wysokości. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że kontestowanie nawiązki za groźby karalne poprzez wskazanie, że zasądzono naprawienie szkody wyrządzonej poprzez spalenie mienia, jest niezrozumiałe. Czym innym jest szkoda na mieniu (przy przestępstwach przeciwko mieniu), a czym innym szkoda na osobie (przy przestępstwie przeciwko wolności). Twierdzenie, że nawiązka za taki czyn się w ogóle nie należy, jest twierdzeniem równoznacznym z tym, że przy groźbach karalnych nie ma osoby pokrzywdzonej, nie ma krzywdy, a czyn taki jest obojętny społecznie. Żądanie udokumentowania dokumentacją lekarską negatywnych przeżyć i obaw po tym, jak niezadowolony klient najpierw agresywnie wyrażał swe nieuzasadnione żądania, potem odgrażał się, że w razie ich niespełnienia go spali, po czym w środku nocy rzeczywiście wszystko zaczęło płonąć, wydaje się co najmniej nieuzasadnione. Oczywistym jest, że takie przeżycia mogą wywoływać efekt mrożący, blokadę psychiczną przed kontynuowaniem działalności – z obawy, że każdy kolejny klient może okazać się równie agresywny i autentycznie, bezpośrednio niebezpieczny. Nawet bez realizacji zapowiedzi, samo tylko wypowiedzenie gróźb mogło wywołać u przeciętnie wrażliwego człowieka pewne zachwianie równowagi psychicznej, problemy z koncentracją, trudności ze snem. Realizacja gróźb takie negatywne przeżycia z całą pewnością potęgowała i utrwalała. Sąd nie orzekł o zadośćuczynieniu, które wymagałoby być może poszerzenia postępowania dowodowego o opinie psychologiczne i wydłużenia i tak długotrwałego procesu, zamiast niego zasądzając na rzecz pokrzywdzonego nawiązkę w stosownej kwocie, uwzględniającej opisywane przez pokrzywdzonego odczucia. W ocenie Sądu zasądzona kwota 10 tys. zł jest kwotą odpowiednią, adekwatną do tego, by owe ujemne, silnie negatywne przeżycia pokrzywdzonego w jakimś stopniu zniwelować, wynagrodzić, zatrzeć.

Wniosek

Z apelacji obrońcy:

O zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności w wymiarze 8 miesięcy na okres próby wynoszący 3 lata oraz uchylenie rozstrzygnięcia odnośnie zasądzonej na rzecz pokrzywdzonego J. J. nawiązki w kwocie 10 000 złotych.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutów skutkowała nietrafnością wniosku o jakąkolwiek zmianę wyroku.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Całość wyroku, tak w części zaskarżonej, jak i w pozostałej, podlegającej ocenie z urzędu, niezależnie od granic zaskarżenia

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Bezzasadność apelacji i brak okoliczności, podlegających uwzględnieniu z urzędu.

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II

Zgodnie z treścią art. 636 § 1 kpk w razie nieuwzględnienia apelacji, wniesionej wyłącznie przez oskarżonego (jego obrońcę), koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi skarżący. Na koszty postępowania odwoławczego składają się zaś opłata – przy apelacji przeciwko winie lub karze „zasadniczej” - w wysokości należnej za I instancję, a więc 180 zł od kary pozbawienia wolności (art. 8 ustawy o kosztach sądowych w sprawach karnych) oraz ryczałt za doręczenia korespondencji – w kwocie 20 zł.

7.  PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Rozstrzygnięcie o karze i środku kompensacyjnym

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐co do winy

☒co do kary

☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana