Uzasadnienie z 30 marca 2026, sygn. VIII U 1987/25

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 19 sierpnia 2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział
w X. odmówił odwołującemu X. K. prawa do emerytury pomostowej z tytułu pracy w szczególnych warunkach. W uzasadnieniu ZUS wskazał, iż odwołujący nie udowodnił wymaganego co najmniej 15 letniego okresu pracy
w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Ponadto wskazano w niej, że odwołujący po 31.12.20208r. nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Organ rentowy zaliczył odwołującemu jedynie 9 lat 5 miesięcy i 23 dni jako staż pracy w szczególnych warunkach/o szczególnym charakterze. Nie zaliczył natomiast okresu od 3 grudnia 1991 r. do 31 sierpnia 1997 r. w Hucie (...) S. A., ze względu na rozbieżności dotyczące zajmowanego stanowiska pomiędzy świadectwem wykonywania pracy w szczególnych warunkach a zaświadczeniem o zatrudnieniu i wynagrodzenia. W świadectwie pracy z 2024 r. pracodawca wskazał stanowisko „kierowca karetki pogotowia” zaś w zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 2003 r. widnieje stanowisko „kierowca samochodu osobowego”. Organ rentowy podkreślił, że brak jest przyczyn rozbieżności w nazewnictwie i na podstawie jakich dokumentów uznano, a wyżej wskazane nie stanowiska są tożsame.

W odpowiedzi odwołujący złożył odwołanie, w którym wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie prawa do emerytury pomostowej od dnia złożenia wniosku. Odwołujący wniósł o zaliczenie okresu od 3 grudnia 1991 r. do 31 sierpnia 1997 r., który został udowodniony w prowadzonym wcześniej postępowaniem sądowym( VIII U 1187/24 tut. Sądu). Nadto odwołujący przedłożył świadectwo pracy z dnia 15 lipca 2025 r. oraz wniósł o zasądzenie od ZUS kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Sąd ustalił, co następuję:

Odwołujący X. K. urodził się (...)

Odnośnie prawa odwołującego do emerytury pomostowej przeprowadzone było postępowanie z odwołania X. K. przez Sąd Okręgowy w Gliwicach, który wyrokiem z 14.01.2025r. oddalił odwołanie nie przyznając tym samym odwołującemu prawa do emerytury pomostowej (sygn. akt VIII U 1187/24). Wyrok ten uprawomocnił się. Bezspornymi okresami w owym i niniejszym postępowaniu były okresy od 1 lipca 1981 r. do 23 października 1983 r. oraz od 1 października 1984 r. do 30 listopada 1991 r.

W ww. sprawie w przeprowadzonym przez Sąd postępowaniu dowodowym ustalono, iż odwołujący pracował w Hucie (...) S. A. w warunkach szczególnych
w kwestionowanym okresie od 3 grudnia 1991 r. do 31 sierpnia 1997 r. na stanowisku wymienionym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.
w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub
w szczególnym charakterze jako praca kierowców samochodów uprzywilejowanych w ruchu
w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych (wykaz A dział VIII poz.2). Ustalenia te poczyniono w oparciu o zeznania świadków N. H., K. U., dokumentację zawartą w aktach organu rentowego oraz przesłuchanie odwołującego. Przyczyną oddalenia odwołania był brak spełnienia przesłanki z art. 4 pkt 5 ustawy
o emeryturach pomostowych, a to brak wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub
o szczególnym charakterze po dniu 31 grudnia 2008r. a jednocześnie brak przesłanek z art. 49 ustawy, tj 15 lat pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art.3 ust.1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych okresie do 31.12.2008r.

Ponowny wniosek o emeryturę pomostową odwołujący złożył 21 lipca 2025 r. Wskutek czego organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję.

W zaskarżonej decyzji organ rentowy uwzględnił do stażu pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze okresy:

- od 1 lipca 1981 r. do 23 października 1983 r., w (...) Oddział w Ł.

- od 1 października 1984 r. do 30 listopada 1991 r., w Rejonowej D. (...) w X..

W okresie od 9 czerwca 2025 r. do 9 lipca 2025 r. odwołujący był zatrudniony
w zakładzie pracy Firma (...) P. G. w pełnym wymiarze jako kierowca karetki pogotowia. Przed podjęciem pracy odbył kurs prowadzenia pojazdów uprzywilejowanych. Pracując na tym stanowisku zajmował się głównie transportem krwi oraz osocza ze stacji krwiodawstwa do szpitali. Transporty związane były z zapotrzebowaniem szpitali. Odwołujący zaopatrywał różne szpitale, przede wszystkim były to kliniki. Wówczas gdy odwołujący otrzymywał zlecenie dostarczenia krwi do szpitali wtedy włączał sygnał w pojeździe. Wyłączał go tylko gdy musiał zatankować auto. W firmie było wiele samochodów i dwóch kierowców na zmianę, lecz odwołujący jeździł tylko jednym z nich. Samochód ten był specjalnie przystosowany do przewozu krwi. U. specjalne oznakowanie informujące, iż służy on do przewozu krwi a nadto był wyposażony w sygnalizacje świetlną i dźwiękową. Odwołujący pracował najczęściej w godzinach od 8:00 do 16:00. Bywały dni, kiedy odwołujący musiał zostać po godzinach a niekiedy zaś zdarzały się przypadki, że pracował w trybie popołudniowym.

Powyższych ustaleń faktycznych Sąd dokonał na podstawie: akt organu rentowego, akt osobowych odwołującego, akt postępowania sądowego oraz zeznań odwołującego (e-protokół w dniu 10 lutego 2026 r.).

Sąd uznał zeznania odwołującego jako wiarygodne a tym samym mogące stanowić istotę rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. Podzielić też ustalenia faktyczne dokonane w sprawie VIII U (...)24 i w związku z brakiem sprzeciwu stron oraz tym samym składem sądu orzekającym w niniejszej i tamtej sprawie, materiał sprawy zgromadzony w sprawie VIII U (...) włączył w materiał dowodowy w niniejszej sprawie.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie X. K. w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 4 ustawy z 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2024r., poz. 1696 ze zm.) prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5 -12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:

- urodził się po dniu 31 grudnia 1948r.;

- ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;

- osiągnął wiek wynoszący co najmniej 60 lat dla mężczyzn;

- udowodnił okres składkowy i nieskładkowy w łącznym wymiarze co najmniej 25 lat dla mężczyzn;

- przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub
w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust.1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS;

- po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub
w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.

W powyższej sprawie obie strony postępowania wyraziły zgodę na niepowtarzanie ponownie wcześnie przeprowadzonego postępowania dowodowego w sprawie VIII U (...), dlatego też ustalenia faktyczne z tego postępowania zostały podzielone w ninieszej sprawie.

Wskutek tego do stażu pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze uwzględniono okresy:

- od 1 lipca 1981 r. do 23 października 1983 r. i od 1 października 1984 r. do 30 listopada 1991 r., które – zgodnie z wyliczeniem ZUS dają 9 lat 5 miesięcy 23 dni;

- od 3 grudnia 1991 r. do 31 sierpnia 1998 r., po odjęciu okresów zwolnień lekarskich ( okresów nieskładkowych) w wymiarze 2 miesięcy i 4 dni, okres ten to 5 lat 6 miesięcy i 24 dni. Łącznie daje to okres 15 lat i 17 dni.

W niniejszej sprawie, wobec spełniania przez odwołującego reszty przesłanek z art.
4 ustawy o emeryturach pomostowych, sporna pozostawała kwestia, czy odwołujący wykonywał pracę w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze po dniu 31 grudnia 2008 r. a jeśli tak to czy była to praca w pełnym wymiarze pracy(art. 3 ust.5 i6 ustawy o emeryturach pomostowych).

Zdaniem Sądu wynik przeprowadzonego postępowania wskazuje jednoznacznie, że odwołujący w okresie od 9 czerwca 2025 r. do 9 lipca 2025 r. w Firmie (...) P. G. wykonywał w pełnym wymiarze prace kierowcy pojazdu uprzywilejowanego, która wymieniona jest w załączniku 2 poz. 9 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r, o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2024, poz. 1696) jako praca o szczególnym charakterze.

Należy zaznaczyć, że zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego nie jest ważny czas pracy wykonywanej po 31 grudnia 2008 r., istotne jest jedynie to, czy ubezpieczony wykonywał prace kwalifikowane jako praca w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych ( wyrok SN z dnia 26 marca 2025 r., sygn. I USKP 176/24, Lex nr 3848789). Jak podkreśla Sąd Najwyższy długotrwałość wykonywania pracy o szczególnym charakterze, która w miarę upływu lat i związanej z tym utraty adekwatnej sprawności psychofizycznej powoduje ograniczenia w możliwości jej efektywnego wykonywania, zmniejszając (lub nawet uniemożliwiając) zdolności do zarobkowania w tym szczególnym charakterze, realizuje się przez przesłankę wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat (art. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych). Zatem w każdym wypadku ocena powinna uwzględniać sumę lat pracy, a nie tylko okres po 31 grudnia 2008 r. ( uchwała SN z dnia 18 maja 2022 r., sygn. III UZP 2/22, Lex nr 3343023).

Mając na uwadze ustalone okoliczności, w tym wynikający z dokonanych ustaleń faktycznych szczególny charakter pracy odwołującego w okresie od 9 czerwca 2025 r. do 9 lipca 2025 r., Sąd uznał, że odwołujący spełnia wszystkie, określone art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych przesłanki prawa do emerytury pomostowej.

W konsekwencji powyższego Sąd, na podstawie powołanych przepisów, z mocy
art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję przyznając odwołującemu prawo do emerytury pomostowej począwszy od 1 lipca 2025 r., tj. od pierwszego dnia miesiąca złożenia wniosku (na podstawie art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w zw.
z art. 26 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych). X. należy, że już w dniu 1 lipca 2025r. odwołujący spełnił wszystkie przesłanki z art. 4 do uzyskania prawa do emerytury pomostowej.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 §1 i §1 ¹ k.p.c. w związku z §9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2026, poz. 215) zasądzając zgodnie z wynikiem postępowania od organu rentowego na rzecz odwołującego kwotę 360 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia prawomocności orzeczenia, którym kwotę tę zasądzono do dnia zapłaty.

(-) Sędzia SO Gabriela Sobczyk