Wyrok z 31 marca 2026, sygn. I C 349/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 31 marca 2026 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w następującym składzie:

Przewodniczący: Sędzia del. Agnieszka Onichimowska

po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2026 r. w Warszawie

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa S. U. (1)

przeciwko W. B.

o ochronę dóbr osobistych oraz zapłatę

1.  oddala powództwo w całości;

2.  zasądza od powoda S. U. (1) na rzecz pozwanej W. B. łączną kwotę 4.337,00 (cztery tysiące trzysta trzydzieści siedem i 00/100) złotych, tytułem kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sędzia del. Agnieszka Onichimowska

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 15 września 2022 r. powód S. U. (1) wniósł o:

1.  nakazanie Pozwanej W. B. sporządzenie własnoręcznie podpisanego oświadczenia o treści: „ (...) ” oraz przesłanie go listem poleconym na adres Powoda, w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się wyroku,

2.  zasądzenie od Pozwanej na rzecz Powoda kwoty 30.000 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 28 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty.

Ponadto powód wniósł o zasądzenie od pozwanej na swoją rzecz kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu powód wskazał, że pismem z dnia 22 kwietnia 2022 r. skierowanym Sądu Rejonowego dla Warszawy - Woli w Warszawie VI Wydział Rodzinny i Nieletnich w sprawie pod sygn. akt: VI RC 456/21 Pozwana wielokrotnie nazwała go oprawcą. Zdaniem powoda naruszenie jego dóbr osobistych polegało na przypisaniu mu przez Pozwaną , tego że „ (...) . ” W ocenie powoda nazwanie go oprawcą przez Pozwaną było nieuprawnione oraz godzi w jego dobra osobiste, gdzie za szczególnie naganne należy uznać powiązanie go ze stosowaniem przemocy wobec dziecka, jakobym to on był jego oprawcą. Powód wyjaśnił, że nigdy nie stosował żadnej formy przemocy wobec Pozwanej ani tym bardziej wobec H. B., co powoduje, że forsowane przez Pozwaną pomówienia wywołują ból oraz jego zdecydowany sprzeciw. W jego ocenie pozwana dążyła swoim zachowaniem do naruszenia jego czci w szczególności w środowisku prawniczym oraz wśród uczestników postępowania sądowego. Zdaniem Powoda twierdzenia Pozwanej mają na celu umniejszenie go jako ojca w oczach sędziów oraz pracowników Sądu Rejonowego, jak również w środowisku prawniczym, ponieważ jest adwokatem, zaś informacje z postępowań sądowych - szczególnie w sprawach rodzinnych, niejednokrotnie wychodzą poza salę sądową. W przekonaniu powoda dla usunięcia skutków prawnych naruszenia jego dóbr osobistych odpowiednim będzie złożenie przez Pozwaną oświadczenia o zaproponowanej przez niego treści i formie. Natomiast w odniesieniu do dochodzonej tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę kwoty 30.000 złotych, powód wyjaśnił, że będzie ona miała zarówno charakter kompensacyjny i będzie stanowiła rekompensatę jego krzywd, ale również pośrednio sankcyjny i zapobiegnie dalszym naruszeniom jego dóbr osobistych przez Pozwaną. ( pozew k. 3- 11)

W odpowiedzi na pozew pozwana W. B. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od Powoda na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwana wskazała, że okolicznościach przedmiotowej sprawy nie może być mowy o naruszeniu jakiegokolwiek dobra osobistego Powoda, w tym w szczególności dobrego imienia. Pismo procesowe Pozwanej z dn. 22 kwietnia 2022 r. było adresowane bowiem do zamkniętego katalogu odbiorców, to jest Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli w Warszawie oraz drugiej strony sporu, to jest S. U. (1). Wypowiedź Pozwanej, na którą powołuje się Powód, została złożona w ramach toczącego się postępowania sądowego pomiędzy nią a Powodem, w granicach i na podstawie prawa. Ocena Pozwanej, iż postrzega ona Powoda jako oprawcę, była i jest prawdziwa. Pozwana wyjaśniła, że cel jaki jej przyświecał przy tworzeniu pisma procesowego z 22 kwietnia 2022 r., jak i innych jej pism w ww. sprawie, to dobro jej małoletniego syna i ochrona jej praw jako matki, a także kobiety. W ocenie pozwanej zainicjowane przez powoda postępowanie o naruszenie dóbr osobistych nie zmierza do rzeczywistej ochrony dóbr osobistych Powoda, które nie zostały naruszone, ale stanowi jedynie element strategii obranej przez Powoda w walce z nią. Pozwana jest wyczerpana fizycznie i emocjonalnie ciągnącymi się sporami sądowymi z Powodem, w które uwikłał ją Powód, a co więcej S. U. (1) nieustannie wszczyna kolejne postępowania sądowe. W ocenie Pozwanej, powód nie tylko próbuje odebrać jej prawo do posiadania swojego stanowiska procesowego, ale również podejmuje usilne starania, celem cenzurowania wypowiedzi W. B. formułowanych w sporach z zakresu prawa rodzinnego. ( odpowiedź na pozew k. 173-243)

W dalszym toku postępowania strony podtrzymały swoje stanowiska procesowe.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

S. U. (1) i W. B. poznali się na początku w 2021 r. za pośrednictwem aplikacji Z.. W trakcie pierwszego spotkania doszło do stosunku płciowego, w wyniku czego W. B. zaszła w ciążę.

Początkowo S. U. (1) okazywał niezadowolenie z zaistniałej sytuacji, namawiając W. B. do dokonania aborcji, jako ,,(...)”. W korespondencji sms’owej prowadzonej z W. B., S. U. (1) pisał między innymi, że jest mu ,,(...)” oraz, że to ,,(...)”.

Następnie S. U. (1) zaczął przejawiać entuzjazm i radość ze spodziewanych narodzin dziecka. Z początkiem maja 2021 r., wobec braku chęci ze strony S. U. (1) do wejścia w stały związek z W. B., wzajemne relacje uległy pogorszeniu. S. U. (1) zaczął zarzucać W. U. nieuczciwość, żądając przedstawienia faktur za badania lekarskie w czasie ciąży, a także oskarżając o ,,(...)” i zapowiadając wniesienie sprawy o ustalenie ojcostwa.

Dowód: kopia korespondencji na (...) z okresu 26 luty 2021 r. 05 maja 2021 r. – k. 785-807, kopia korespondencji na komunikatorze (...) z okresu 23 maja 2021 r. - 30 maja 2021 r. – k. 279-307, kopia rozmowy na komunikatorze (...) z dnia 14 lutego 2021 r. – k. 463-466, korespondencja sms z dnia 14-17 lutego 2021 r. – k. 467-476, zeznania powoda S. U. (1) k. 1503-1505, zeznania pozwanej W. B., k. 1505-1508

Od dnia 12 lutego 2021 r. W. B. była pod opieką psychologiczną w związku z silnym kryzysem psychologicznym związanym z nakłanianiem jej do aborcji.

Dowód: zaświadczenie psychologa z dnia 17 lutego 2022 r. – k. 315

W (...) w V. urodził się H. B., syn W. B. i S. U. (1).

Dowód: okoliczność bezsporna, wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Woli w Warszawie z dnia 22 lutego 2023 r. wraz z uzasadnieniem – k. 1046-1073, zeznania powoda S. U. (1) k. 1503-1505, zeznania pozwanej W. B., k. 1505-1508

W 2021 r. S. U. (1) rozpoczął leczenie w Klinice (...) z powodu z powodu reakcji depresyjnej adaptacyjnej, które kontynuował w kolejnych latach. W 2024 rozpoczęto leczenie psychiatryczne i zastosowano farmakoterapię.

Dowód: Informacja z NFZ z dnia 4 stycznia 2024 r. do sprawy toczącej się przez Sądem Rejonowym dla Warszawy Woli w Warszawie pod sygn. akt VI RC 456/21 – k. 526, opinia sądowo psychiatryczno-psychologicznej z dnia 12 czerwca 2024 r., k. 1415, zaświadczenie lekarskie – k. 22, k. 1184

Pozwem z dnia 30 września 2021 r. skierowanym do Sądu Rejonowego dla Warszawy Woli w Warszawie w sprawie przeciwko W. B. i małoletniemu H. B., S. U. (2) wniósł o ustalenie, że powód S. U. (1) jest ojcem małoletniego syna W. B., H..

Dowód: wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Woli w Warszawie z dnia 22 lutego 2023 r. wraz z uzasadnieniem – k. 1046-1073

Pismem procesowym z dnia 22 kwietnia 2022 r. złożonym w toku postępowania przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Woli w Warszawie toczącego się pod sygnaturą VI RC 456/21, W. B. wniosła o wyznaczenie terminu badań DNA po 31 maja 2022 r.. W uzasadnieniu wniosku W. B. odniosła się do twierdzeń i argumentacji powołanej w toku postępowania przez S. U. (1). W punkcie nr 5 uzasadnienia pisma W. B. wskazała między innymi: ,, (...)”. W punkcie 8 uzasadnienia użyto między innymi sformułowań w postaci: ,, (...) ”.

Dowód: wniosek W. B. z dnia 22 kwietnia 2022 r. – k. 13-17

W. B. zainicjowała wszczęcie postępowanie karnego przeciwko S. U. (1) z art. 152 § 2 kk w zw. z art. 12 § 1 kk. Przedmiotowe postępowanie zostało umorzone postanowieniem prokuratora Prokuratury (...) w V. z dnia 30 stycznia 2023 r. sygn.(...).

Dowód: kopia postanowienia o umorzeniu śledztwa – k. 1026-1035,

W uzasadnieniu pisma procesowego z dnia 28 lipca 2023 r. wniesionego w sprawie toczącej się z powództwa S. U. (1) przeciwko W. B. przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Woli w Warszawie pod sygn. akt VI RC 456/21, S. U. (1) wskazał, że jego twierdzenia o tym, że pozwana ,,(...)” odpowiadają prawdzie, a ponadto stwierdził w odniesieniu do powódki, że ma ona ,,(...)”.

Dowód: uzasadnienia pisma procesowego z dnia 28 lipca 2023 r. wniesione w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Woli w Warszawie pod sygn. akt VI RC 456/21 – k. 707-717

W uzasadnieniu pisma procesowego z dnia 11 października 2023 r. S. U. (1) działając w charakterze powoda w sprawie toczącej przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Żoliborza w Warszawie, przeciwko W. B. pod sygn. akt VI Nsm 37/23, argumentował, że dowody w postaci dokumentacji medycznej z kliniki (...) za okres od marca 2023 r. do 28 września 2023 r. dowodzą ciężkiego przebiegu leczenia depresji behawioralnej jego osoby oraz bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego. Ponadto S. B. wskazał, że złożone przez niego zaświadczenie lekarskie wprost dowodzi, że alienacja rodzicielska stosowana przez pozwaną W. B. jest jedyną i wyłączną przyczyną stanu zdrowia powoda S. U. (1), zaś to pozwana doprowadziła powoda do ciężkiej choroby poprzez długotrwałe, okrutne i z góry zaplanowane znęcanie się psychiczne nad nim”. W dalszej części pisma powód zarzucił, że Sąd toleruje sytuację w której ,,(...)”.

Dowód: kopia pisma procesowego z dnia 11 października 2023 r. w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Żoliborza w Warszawie pod sygn. akt VI Nsm 37/23 – k. 718-720

Wyrokiem z dnia 22 lutego 2024 r. wydanym w sprawie sygn. akt VI RC 456/21 Sąd Rejonowy dla Warszawy Woli w Warszawie ustalił w pkt. 1, że powód S. U. (1) jest ojcem małoletniego H. B.. W pkt. 2 nadał małoletniemu H. B. nazwisko B.-U.. W pkt 3 wyroku Sąd zasądził od S. U. (1) na rzecz małoletniego H. B. alimenty w kwocie 1.600 zł miesięcznie płatnych do rąk W. B..

Dowód: wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Woli w Warszawie z dnia 22 lutego 2024 r. wraz z uzasadnieniem – k. 1046-1073

W zaświadczeniu psychologa klinicznego mgr A. L. z dnia 4 marca 2024 r, stwierdzono, że W. B. uczestniczy w terapii z powodu stosowania wobec niej przemocy psychicznej przez domniemanego ojca jej dziecka w postaci zastraszania w e-mailach, obrażania, zlecania śledzenia, robienia zdjęć z ukrycia oraz zakładania kolejnych kilkudziesięciu spraw sądowych). W zaświadczeniu stwierdzono ponadto występowanie u W. B. wysokiego poziomu strachu i lęku przed domniemanym ojcem dziecka i obawa, że obiektem przemocy oże być małoletni syn H..

Dowód: zaświadczenie psychologa z dnia 4 marca 2024 r. – k. 317

W opinii sądowo psychiatryczno-psychologicznej z dnia 12 czerwca 2024 r. sporządzonej na podstawie postanowienia Prokuratora (...) w postępowaniu przygotowawczym sygn.(...), stwierdzono, że S. U. (1) ma skłonność do myślenia życzeniowego, racjonalizacji własnych zachowań dezadaptacyjnych. Jest osobą skupioną na sobie, na własnych problemach. Ma tendencje do stosowania niedojrzałych mechanizmów psychologicznych, takich jak racjonalizacja i wyparcie Pewnych problemów, a z drugiej ich agrawacji. Ma również tendencję do rzutowana winy za własne niepowodzenia na otoczenie. Nie jest osobą stabilną emocjonalnie, ma tendencje do hiperbolizowania doświadczanych stanów emocjonalnych i postrzegania rzeczywistości dwu-wymiarowo. Nie jest w stanie wyjść poza ten schemat mentalny, ze względu na występujące u niego zaburzenia w strukturze osobowości. Jednocześnie wierzy on w sposób naiwny psychologicznie, że sytuacja poprawy jego stanu psychicznego, jest uzależniona jedynie od sytuacji unormowania jego relacji z i kontaktów z biologicznym dzieckiem. We wnioskach końcowych stwierdzono, że brak jest bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy występującym w przeszłości u S. U. (1) po 28 września 2021 r. pogorszonym stanem psychicznym, obniżonym nastrojem, spadkiem koncentracji oraz problemami ze snem, a zachowaniami W. B.. Wskazano, że na pogorszenie stanu psychicznego miały wpływ głównie sytuacje takie jak rozwód, śmierć nienarodzonego dziecka oraz cechy osobowości S. U. (1). Prawdopodobnie na skutek tych czynników doszło do wystąpienia u niego do zaburzeń nastroju, ale były one maskowane, wypierane przez niego, ponieważ opiniowany miałby wtedy świadomość, że to on może ponosić częściowo odpowiedzialność za swój stan - tzn. rozpad małżeństwa, związany z cechami jego osobowości. Wskazano przy tym, że sytuacja nieudanej relacji z W. B. oraz ograniczenie kontaktów z synem doprowadziło do nasilenia występujących objawów i do obwiniania za nie W. B. i jej zachowań. W opinii biegłych sporządzających opinię S. U. (1) z psychologicznego punktu widzenia było i jest łatwiej obwiniać za doświadczony kryzys, pogorszenie stanu psychicznego, sytuację w jakiej się znalazł, zachowania innych ludzi niż swoje własne.

Dowód: opinia sądowo psychiatryczno-psychologicznej z dnia 12 czerwca 2024 r., k. 1415

Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2024 r., sygn. VI Ca 412/24, Sąd Okręgowy w Warszawie VI Wydział Cywilny Rodzinny Odwoławczy Sekcja rodzinna, w sprawie z powództwa S. U. (1) przeciwko W. B. i małoletniemu H. B. o ustalenie ojcostwa i roszczenia z tym związane, po rozpoznaniu apelacji obu stron od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli w Warszawie z dnia 22 lutego 2024 r., sygn. akt VI RC 456/21, w punkcie pierwszym zmienił zaskarżony wyrok w zakresie zasądzonego na rzecz małoletniego świadczenia alimentacyjnego podwyższając je z kwoty 1.600 złotych do kwoty 4.000 oraz zasądzając od S. U. (1) na rzecz W. B. kwotę 9.000 złotych tytułem roszczeń związanych z ciążą i porodem. W punkcie drugim wyroku Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 4. w ten sposób, że pozbawił S. U. (1) władzy rodzicielskiej nad małoletnim H. B., urodzonym (...) w V.. W uzasadnieniu Sąd wskazał między innymi: ,, (...)”

Dowód: wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 9 grudnia k. 1415, wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Woli w Warszawie z dnia 22 lutego 2023 r. wraz z uzasadnieniem – k. 1046-1073

S. U. (1) zainicjował przeciwko W. B. w imieniu własnym, jak i w imieniu swojego syna małoletniego B. A. wiele postępowań, w tym karnych i cywilnych. Postępowania przeciwko W. B. zostały wytoczone także przez partnerkę S. F. i jej dwóch małoletnich synów. Przeciwko W. B. został wytoczone następujące sprawy: sygn.. VI RC 456/21 - SR Warszawa-Wola (pozew S. U. (1) o ustalenie ojcostwa H. B.), sygn. VI Nsm 1136/21 - SR Warszawa-Wola (wniosek S. U. (1) o zabezpieczenie kontaktów z H. B.), sygn. VI RCo 25/22 - SR Warszawa-Wola (wniosek S. U. (1) o zabezpieczenie kontaktów z H. B.), sygn. IC 511/23 - SR Warszawa-Żoliborz (pozew S. U. (1) o zapłatę kwoty 28.000 zł z tytułu pożyczki), sygn. II C 222/23 - SO w Warszawie (Pozew U. F. o usunięcie skutków naruszenia dóbr osobistych oraz zapłatę zadośćuczynienia), sygn. XXIV C 181/23 - SO w Warszawie (Pozew U. F. i jej dwóch małoletnich synów o usunięcie skutków naruszenia dóbr osobistych oraz zapłatę zadośćuczynienia), sygn.. IIC1421/22 - SO Warszawa-Praga (Pozew S. U. (1) o usunięcie skutków naruszenia dóbr osobistych oraz zapłatę zadośćuczynienia), sygn. III C 2423/22 - SO w Warszawie (Pozew S. U. (1) o usunięcie skutków naruszenia dóbr osobistych oraz zapłatę zadośćuczynienia), sygn. IV C 861/23 - SO w Warszawie (Pozew S. U. (1) o usunięcie skutków naruszenia dóbr osobistych oraz zapłatę zadośćuczynienia), sygn. VI RCo 51/22 - SR Warszawa-Wola (Wniosek S. U. (1) o ustalenie i zabezpieczenie kontaktów z H. B.), sygn. VI Nsm 203/23 SR Warszawa-Wola (Wniosek S. U. (1) o ustalenie i zabezpieczenie kontaktów z H. B.), sygn. IC 1076/22 - SO w Warszawie (Pozew S. U. (1) o usunięcie skutków naruszenia dóbr osobistych oraz zapłatę zadośćuczynienia), sygn. III C 77/23 - SO w Warszawie (Pozew S. U. (1) o usunięcie skutków naruszenia dóbr osobistych oraz zapłatę zadośćuczynienia), sygn. VI Nsm 37/23 - SR Warszawa-Żoliborz (Wniosek S. U. (1) o ustalenie i zabezpieczenie kontaktów z H. B.), sygn. III C 247/23 - SO w Warszawie (Pozew S. U. (1) o usunięcie skutków naruszenia dóbr osobistych oraz zapłatę zadośćuczynienia), sygn. III K 330/23 - SR Warszawa-Wola (Wniesienie prywatnego oskarżenia przez S. U. (1) przeciwko W. B.), sygn. (...)(złożenie skargi przez S. U. (1) na W. B. do Rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych), sygn. IIC 884/23 - SO w Warszawie (pozew S. U. (1) o usunięcie skutków naruszenia dóbr osobistych oraz zapłatę zadośćuczynienia), sygn. XXIV C 926/23 - SO w Warszawie (Pozew małoletniego B. A. o zapłatę 260.000 zł), sygn. (...) (złożenie skargi przez S. U. (1) na W. B. do Rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych), sygn. VNsm 1852/23 - SR Warszawa-Mokotów (wniosek S. U. (1) o ustalenie i zabezpieczenie kontaktów z H. B.), sygn. IV C 1/24 - SO w Warszawie (pozew S. U. (1) o usunięcie skutków naruszenia dóbr osobistych oraz zapłatę zadośćuczynienia), sygn. IV IC 10/24 - SR V.-Żoliborz (wniesienie prywatnego oskarżenia przez S. U. (1) przeciwko W. B.), sygn. IC 349/24 - SO w Warszawie (pozew o zapłatę), sygn. VI Nsm 215/24 - SR Warszawa-Żoliborz (wniosek S. U. (1) o ustalenie i zabezpieczenie kontaktów z H. B.), sygn. XXV C 626/24 - SO w Warszawie (pozew S. U. (1) o usunięcie skutków naruszenia dóbr osobistych oraz zapłatę zadośćuczynienia), sygn. IV C 347/24 - SO w Warszawie (Pozew o zapłatę), sygn. (...) – Prokuratura (...) (postępowanie w sprawie psychicznego znęcania się nad S. U. (1) przez W. B. poprzez uniemożliwienie kontaktowania się z synem H.), sygn. XII K 345/24 – SO w Warszawie (postępowanie wszczęte na wniosek S. U. (1) o czyn z art. 207 § 1 kk w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk), sygn. akt VIII K 945/24 – SR dla Warszawy Mokotowa w Warszawie (z prywatnego aktu oskarżenia o przestępstwo z art. 212 kk)

Dowód: okoliczność niezaprzeczona, zeznania świadka R. A. (k. 1485-1486v), kopia pisma procesowego z dnia 11 października 2023 r. w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Żoliborza w Warszawie pod sygn. akt VI Nsm 37/23 – k. 718-720, postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 01 lutego 2024 r. sygn. akt XII Kp 1250/23 – k. 1074-1078, postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 10września 2025 sygn. XII K 345/24 – k. 1547, postanowienie SR dla Warszawy Mokotowa z dnia 3 czerwca 2025 r. – k. 1459

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie okoliczności bezspornych, a w pozostałym zakresie oparł na dowodach zgromadzonych w aktach sprawy , w tym głównie w postaci kopii pism procesowych oraz wydruków z korespondencji e-mail oraz wydruków wiadomości sms oraz komunikatorów internetowych. Żadna ze stron nie zakwestionowała prawdziwości ani autentyczności tych dowodów, a Sąd nie dostrzegł żadnych okoliczności uzasadniających podważenie ich autentyczności.

Osobowe źródła dowodowe (zeznania powoda S. U. (1) -k. 1503-1505, zeznania pozwanej W. B. k. 1505-1508v, zeznania świadka Ż. C. k. 1378-1380, zeznania świadka T. C. k. 1380-1382, zeznania świadka A. U. k. 1415v-1416, zeznania świadka U. F. k. 1416-1417v, zeznania świadka R. A. k. 1485-1486v,) miały w przedmiotowej sprawie jedynie uzupełniające znaczenie. W ocenie Sądu zasługiwały one na uwzględnienie jedynie w zakresie, w jakim znajdowały potwierdzenie w pozostałym zgromadzonym materiale dowodowym, a w szczególności kopii korespondencji stron oraz kopii pism procesowych i orzeczeń organów wymiaru sprawiedliwości. Sąd miał przy tym na względzie, że zarówno zeznania stron, jak i zawnioskowanych świadków, z uwagi na bliskie relacje ze stronami, nacechowane były wysokim stopniem subiektywizmu w relacjonowaniu zdarzeń oraz wzajemnych relacji stron. Z tego też względu materiał dowodowy w postaci zeznań potraktował, jako uzupełniające źródło dowodowe o ograniczonym stopniu wiarygodności. W szczególności Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda oraz świadkom pozostającym z nim w bliskiej relacji rodzinnej, w zakresie w jakim wskazywali oni, że pismo pozwanej z dnia 22 kwietnia 2022 r. skutkowało dla powoda silnym cierpieniem emocjonalnym. Relacje te pozostają bowiem w oczywistej sprzeczności z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym, z którego wynika, że powód jako źródło swoich wyjątkowych cierpień psychicznych wskazywał nie tylko konflikt z pozwaną na tle kontaktów z małoletnim synem H., ale również zaognionego konfliktu z żoną R. A.. Mając na względzie zaogniony i rozciągnięty na szereg postępowań zarówno cywilnych, jak i karnych, konflikt powoda zarówno z pozwaną, jak i R. A., nie sposób uwierzyć, że użycie dwukrotnie w piśmie procesowym z dnia 22 kwietnia 2022 r. sformułowania ,,oprawca” względem powoda mogło wywołać u powoda istotny wstrząs.

Pozostałe, a wyżej nie wymienione dowody nie miały znaczenia dla rozpoznania sprawy.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Powództwo podlegało oddaleniu w całości.

W niniejszym postępowaniu powód S. U. (1) domagał się przyznania niemajątkowej oraz majątkowej ochrony dóbr osobistych w postaci dobrego imienia, które miały zostać naruszone wskutek użycia przez pozwaną wobec jego osoby, w piśmie procesowym z dnia 22 kwietnia 2022 r. złożonym w toku postępowania o ustalenie ojcostwa, słowa ,,oprawca”.

Podstawę prawną żądania powoda stanowiły przepisy kodeksu cywilnego regulujące problematykę ochrony dóbr osobistych. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Stosownie do treści art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.

Zgodnie z treścią art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia.

Rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych w pierwszej kolejności sąd powinien ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne.

Bezprawność należy rozumieć, jako zachowanie (działanie bądź zaniechanie) sprzeczne z porządkiem prawnym lub zasadami współżycia społecznego. Dowód, że dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, ciąży na osobie poszukującej ochrony prawnej na podstawie art. 24 k.c. Natomiast na tym, kto podjął działanie zagrażające dobru osobistemu innej osoby lub naruszające to dobro spoczywa ciężar dowodu, że nie było ono bezprawne. Wynika to z ogólnej reguły rozkładu ciężaru dowodu wyrażonej w art. 6 k.c. Zgodnie z tym przepisem ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Oznacza to, że jeżeli sprawca naruszenia udowodni jedną z okoliczności wyłączających bezprawność, żądanie nie zostanie uznane za podlegające ochronie. Bezprawność działania pozwanego wyłącza w szczególności: działanie w ramach porządku prawnego, tj. postępowanie dozwolone przez obowiązujące przepisy oraz wykonywanie prawa podmiotowego, zgoda uprawnionego na takie działanie, sprzeczność żądania ochrony z zasadami współżycia społecznego, działanie w ramach porządku prawnego, działanie w obronie uzasadnionego interesu społecznego, obrona konieczna, czy też stan wyższej konieczności. Bezprawność wyłącza prawdziwość postawionego zarzutu, o ile dotyczył faktów. ( vide: Wyrok SN z 19.10.1989 r., II CR 419/89, LEX nr 8996)

Wobec powyższego, w pierwszej kolejności należało ustalić, czy w niniejszej sprawie faktycznie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda.

W myśl art. 23 k.c. nie ulega wątpliwości, że ustawodawca uznaje cześć za dobro osobiste, gdyż jest ona wymieniona w niniejszym przepisie. W piśmiennictwie i orzecznictwie wyróżnia się dwa aspekty czci: wewnętrzny – nazywany godnością osobistą, obejmującą wyobrażenie człowieka o własnej wartości oraz oczekiwanie szacunku ze strony innych ludzi oraz zewnętrzny – oznaczający dobrą sławę, dobrą opinię innych ludzi, szacunek, którym obdarza daną osobę otoczenie. Naruszenie czci zewnętrznej określane jest jako zniesławienie, natomiast czci wewnętrznej (dobrego imienia) – znieważenie. Naruszenie czci zewnętrznej ma miejsce w przypadku przypisania innej osobie postępowania lub właściwości, które mogą wpłynąć negatywnie na ocenę tej osoby przez innych. Z naruszeniem czci zewnętrznej mamy do czynienia w przypadku, gdy wypowiedź naruszająca cześć dotrze do innych osób (przynajmniej jednej), a nie tylko do osoby zniesławianej. Znieważenie (naruszenie czci wewnętrznej) ma miejsce przede wszystkim w przypadku, gdy znieważenie dokonane zostało w obecności osoby, której wypowiedź dotyczy, ale także w sytuacji, gdy wypowiedź zniesławiająca miała miejsce w okolicznościach wskazujących, że zniesławiający powinien liczyć się z możliwością, że treść tej wypowiedzi dotrze do osoby, której dotyczy.

Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi przede wszystkim źródło wolności i praw człowieka i obywatela (art. 30 Konstytucji RP). Godność człowieka nie jest dobrem osobistym wymienionym w treści art. 23 k.c., jednak Konstytucja nadaje godności szczególne znaczenie, wskazując ją jako źródło wszystkich wolności i praw oraz podkreślając jej nienaruszalny charakter. Szczególny charakter godności człowieka oznacza, że pozostałe dobra osobiste oraz system ich ochrony stanowią jej emanację. Brak cywilnoprawnej ochrony dóbr osobistych stanowiłby naruszenie art. 30 Konstytucji RP. Nie oznacza to, że każde naruszenie dobra osobistego jest równocześnie naruszeniem godności. W wyroku z dnia 30 października 2006 r. (sygn. akt P 10/06, OTK-A 2006, Nr 9, poz. 128), dotyczącym zgodności z Konstytucją art. 212 Kodeksu karnego, Trybunał Konstytucyjny trafnie zwrócił uwagę, że oceniając zgodność z Konstytucją środków ochrony dóbr osobistych, należy pamiętać, że dobra osobiste człowieka, w szczególności dobre imię, cześć i prywatność, stanowią kwintesencję oraz emanację godności człowieka (art. 30 Konstytucji RP). Trybunał trafnie przyjął, że prawa i wolności związane silniej z godnością człowieka powinny być silniej chronione. Sąd Najwyższy zdefiniował godność jako „wewnętrzne przekonania człowieka o swoim moralnym i etycznym nieposzlakowaniu oraz czci (...) wyraz pozytywnego ustosunkowania się innych ludzi do wartości osobistej i społecznej określonej jednostki” (vide: wyrok Sądu Najwyższego z 21 marca 2007 r., sygn. akt I CSK 292/06, Legalis). Naruszenie godności często towarzyszy naruszeniu innych dóbr osobistych. O naruszeniu godności nie decyduje sam fakt naruszenia innego dobra osobistego, ale sposób, w jaki dobro to zostało naruszone. Z naruszeniem godności mamy do czynienia, jeśli działanie albo zaniechanie stanowiące naruszenie innego dobra osobistego następuje w sposób godzący w wartość jednostki ludzkiej. Podkreślić wypada, że jak wskazuje Sąd Najwyższy, godność jest to „sfera osobowości człowieka, która konkretyzuje się w poczuciu własnej wartości człowieka i oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi” (vide: Wyrok SN z 25.04.1989 r., I CR 143/89, LEX nr 5282).

Naruszenie dobrego imienia (zniesławienie) może polegać na przypisaniu innej osobie cech lub właściwości, które mogą ją poniżyć w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności ( vide: wyrok Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 29 października 1971 roku, II CR 455/71, OSNC 1972/4/77). Może ono występować w dwóch postaciach. Pierwsza to rozpowszechnianie wiadomości określonej treści, która stanowi zarzut pod adresem jednostki, druga to wyrażanie ujemnej oceny jej osoby czy działalności (vide: A. Szpunar w: „Zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową”, Oficyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz 1999, str. 101 i nast.). Warto przy tym wyjaśnić, iż cześć wewnętrzna nazywana godnością osobistą, to wyobrażenie jednostki o własnej wartości, które konkretyzuje się w poczuciu i przekonaniu o własnej wartości człowieka i oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi. To poczucie jest zmienne i daje się kształtować. Dlatego mogą być różne miary poczucia własnej wartości i naruszenia jego godności. Elementy zniesławiające mogą być zawarte w gestach, znakach, utrwalonych obrazach, jednak najczęstszą formą komunikacji mogącą mieć charakter zniesławiający są wypowiedzi w formie ustnej lub pisemnej.

Zdaniem Sądu Okręgowego w realiach niniejszej sprawy można się doszukać podstaw do stwierdzenia, że sformułowania użyte w stosunku do powoda w treści pisma procesowego z dnia 22 kwietnia 2022 r. mogły naruszać dobra osobiste powoda. Przy czym ocena ta nie jest tak jednoznaczna, jak przedstawia to strona powodowa.

Oceniając czy doszło do naruszenia dóbr osobistych, określone wypowiedzi należy badać tak z punktu widzenia kontekstu sytuacyjnego (biorąc pod uwagę miejsce, formę, czas i cel wypowiedzi), w którym zostały one użyte, jak również mając na uwadze pewien obiektywny miernik pozwalający na ustalenie, czy granice wypowiedzi nie zostały przekroczone tak, że konkretna wypowiedź spowodowała naruszenie dóbr osobistych strony powodowej ( vide: P. Księżak: Komentarz do art. 24 k.c. (w:) M. Pyziak-Szafnicka (red.): Kodeks cywilny. Część ogólna. Komentarz. LEX). Stosując obiektywny miernik w postaci opinii przeciętnej, rozsądnie i uczciwie myślącej osoby, sąd nie bada rzeczywistej reakcji społeczeństwa, lecz ocenia czy wypowiedź mogła stać się podstawą negatywnych ocen i odczuć u przeciętnego, rozsądnie postępującego człowieka ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2019r. II CSK 158/18 LEX nr 2657479).

Użyte przez pozwaną sformułowanie ,,oprawca” w świetle definicji słownikowych oznacza - «ten, kto torturuje lub morduje kogoś z czyjegoś polecenia». Przy czym oczywistym jest, że pozwana użyła przedmiotowego sformułowania nie w jego ścisłym, wskazanym wyżej, znaczeniu ale w ramach dość powszechnie używanego znaczenia tj. osoby która znęca się nad ofiarą. Nie ulega także wątpliwości, że użyty tu zwrot stanowił wyraz oceny pozwanej względem postawy prezentowanej względem niej przez powoda, które ona postrzegała, jako przejaw przemocy psychicznej, zastraszania, nękania, osaczania i dręczenia.

Niemniej jednak, stosując wspomniany obiektywny miernik w postaci opinii przeciętnej, rozsądnie i uczciwie myślącej osoby, Sąd doszedł do przekonania, że użyte przez pozwaną sformułowania, w szczególności skierowane do osoby wykonującej zawód zaufania publicznego jakim jest adwokat, mogła dopuścić się przekroczenia granic wolności słowa. Nie ulega bowiem wątpliwości, że cechy i działania, jakie pozwana przypisała powodowi mogły podważać zaufanie i opinię, jaką powinna cieszyć się osoba wykonująca ten zawód. Tym samym użyte przez pozwaną, a przywołane w treści pozwu, sformułowania należało uznać za dyskwalifikujące dla powoda na wielu płaszczyznach. W tych warunkach należało uznać, w przedmiotowej sprawie pozwana dopuściła się naruszenia dóbr osobistych powoda w postaci dobrego imienia.

Powyższe stwierdzenie nie przesądza jednak o rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy na korzyść strony powodowej. Przypomnieć bowiem należy, że ustalenie czy doszło do naruszenia dobra osobistego stanowi jedynie pierwszy etap badania sprawy pod kątem odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych. Kolejnym krokiem jest ustalenie, czy określona wypowiedź była bezprawna.

W ocenie Sądu inkryminowane wypowiedzi nie mogą być uznane za bezprawne.

Stanowisko to w pierwszej kolejności uwzględnia fakt, że pozwana zawarła przedmiotowe wypowiedzi w treści pisma procesowego złożonego w sprawie zainicjowanej przez samego powoda. Nie sposób też uznać, że użycie przez pozwaną sformułowania skutkowały jakimikolwiek namacalnymi uciążliwościami dla powoda. Co więcej obiektywna ocena użytych sformułowań w kontekście szerszej argumentacji zastosowanej przez pozwaną, a także okoliczności sprawy w jakiej przedmiotowe pismo zostało złożone, pozwala stwierdzić, że pozwana nie dążyła do zdyskredytowania powoda, a jedynie do realizacji swoich uprawnień jako uczestnika postępowania sądowego, odpowiadając na zarzuty powoda odnośnie spowodowania przez pozwaną swoim zachowaniem, pogorszenia stanu zdrowia powoda do tego stopnia, że ten wymagał hospitalizacji. W orzecznictwie podkreśla się, że strona, która w procesie realizując przysługujące jej prawo do obrony, składa oświadczenia naruszające dobra osobiste drugiej strony, działa bezprawnie wówczas gdy przedstawia fakty i oceny ze świadomością niezgodności ich z prawdą. Chodzi przy tym o oświadczenia składane (tak w sprawach karnych i cywilnych) na uzasadnienie roszczenia, skargi, względnie na uzasadnienie obrony, jeżeli wynikają one z uprawnień działającego, a więc gdy przedmiotowo zdolne są służyć obronie prawa osoby działającej i gdy podmiotowo podyktowane są wolą działającego - wystąpienia w obronie jego prawa.( vide: Wyrok SN z 24.08.2011 r., IV CSK 587/10, LEX nr 1129156.) Odnosząc powyższe do realiów przedmiotowej sprawy, uznać należy, że pozwana działała w ramach porządku prawnego, realizując prawo do obrony swojego interesu w toczącym się przed Sądem Rejonowym postępowaniem. Co więcej nie sposób pominąć, że pismo w którym zawarto powołane przez powoda sformułowania, nie zostało skierowane do szerokiego grona odbiorców, ale do Sądu Rodzinnego, a więc do organu wymiaru sprawiedliwości, który na mocy ustawy uprawniony jest do podejmowania czynności zmierzających do rozpatrywania zasadności zastrzeżeń w zakresie kompetencji rodzicielskich oraz troski o dobro dziecka. W ocenie Sądu pozwana, choć w istocie w sposób dość dosadny, to jednak przedstawiła jedynie swoje zapatrywanie odnośnie okoliczności istotnych jej zdaniem dla rozstrzygnięcia sprawy. Omawiając przedmiotową kwestię nie należy również zapominać, że również sam powód w tym samym postępowaniu przed Sądem Rejonowym dla Warszawy - Woli w Warszawie VI Wydział Rodzinny i Nieletnich sygn. akt: VI Rc 456/21, w składanych pismach procesowych używał równie dosadnych określeń względem pozwanej. Przykładowo w uzasadnieniu pisma procesowego z dnia 28 lipca 2023 r. S. U. (1) stwierdził że pozwana ,,(...)” a ponadto, że ma ona ,,(...)” (uzasadnienie pisma procesowego z dnia 28 lipca 2023 r. wniesione w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Woli w Warszawie pod sygn. akt VI RC 456/21 – k. 707-717) . Zresztą powód w innym toczącym się równolegle postępowaniu przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Żoliborza w Warszawie pod sygnaturą sygn. akt VI Nsm 37/23, również stosował wobec pozwanej określenie ,,(...)”, względem zaś siebie ,,(...)” (kopia pisma procesowego z dnia 11 października 2023 r. w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Żoliborza w Warszawie pod sygn. akt VI Nsm 37/23 – k. 718-720). W tych warunkach żądanie ochrony dóbr osobistych z jakim powód wystąpił w przedmiotowym postępowaniu, musi być ocenione, jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, co w świetle przywołanego już stanowiska judykatury, nie pozwala, niezależnie od pozostałych kwestii, na uznanie działania pozwanej, jako bezprawnego.

Kontynuując jednak zarysowaną już wyżej kwestię naruszeń zasad współżycia społecznego, godzi się odnotować, że całościowa ocena działań powoda na tle osobistego sporu, jaki prowadzi on zarówno z pozwaną, również przemawia za oddaleniem powództwa – na podstawie art. 5 k.c.

W istocie z zebranego materiału dowodowego wyłania się bowiem obraz wieloletniego i bardzo zaognionego konfliktu personalnego powoda pozwaną W. B., ale także z R. A.. Nie sposób nie zauważyć, że działania powoda polegające na wytaczaniu obu tym osobom bardzo wielu – liczonych w dziesiątkach - postępowań karnych, cywilnych, a nawet dyscyplinarnych, przybierają formę dość oczywistej represji, a za brak zgody na przedstawiane przez niego propozycje, w tym dotyczące realizowania opieki nad wspólnymi małoletnimi dziećmi. Na szczególną uwagę zasługują tu spostrzeżenia zawarte w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2024 r., sygn. VI Ca 412/24, które tutejszy Sąd w pełni podziela. Sąd Okręgowy we wspomnianym postępowaniu rozpatrując, obok kwestii ojcostwa małoletniego dziecka pozwanej, żądania powoda w zakresie realizacji władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim synem pozwanej i powoda, bardzo klarownie stwierdził, że „(...).” W powołanym uzasadnieniu Sąd Okręgowy ocenił postępowanie powoda wobec W. B., jako nacechowane uporczywością, wrogością i nasileniem złej woli, (w konsekwencji decydując się na pozbawienie S. U. (1) władzy rodzicielskiej). Zdaniem tutejszego Sądu obraz jaki wyłania się z zebranego w niniejszym postępowaniu materiału dowodowego, jest tożsamy do zarysowanego przez Sąd Okręgowy w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 grudnia 2024 r., sygn. VI Ca 412/24. Dlatego tutejszy Sąd podzielając występujące w orzecznictwie stanowisko ( vide: Wyrok SA w Krakowie z 3.06.2020 r., I ACa 1315/19, LEX nr 3044759) doszedł do przekonania, że w całym kontekście sytuacyjnym przedmiotowych zdarzeń, biorąc pod uwagę proporcje wzajemnych naruszeń skierowanych przeciwko dobrom osobistym obu stron, należało uznać, że roszczenie powoda o ochronę dóbr osobistych stanowi nadużycie prawa podmiotowego w rozumieniu art. 5 k.c., jako roszczenie niedające się pogodzić z zasadami współżycia społecznego.

W konsekwencji Sąd oddalił powództwo w całości, o czym orzeczono w pkt 1 wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. obciążając powoda kosztami procesu strony pozwanej w kwocie 4.337,00 zł (o czym orzeczono w pkt 2 wyroku), na które złożyły się koszty: zastępstwa procesowego ustalone na podstawie § 2 ust. 5 oraz § 8 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych w łącznej wysokości 4.320,00 zł (720+3600) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł.

Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w wyroku.

Sędzia del. Agnieszka Onichimowska