Wyrok z 1 kwietnia 2026, sygn. IV Ka 78/26

Przewodnicząca:

SSO Agnieszka Połyniak

Protokolant:

Ewa Ślemp

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IV Ka 78/26

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 22 października 2025r. w sprawie sygn. akt VI K 771/24

Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

Granice zaskarżenia

Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Ustalenie faktów

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

H. K.

oskarżony był wcześniej wielokrotnie karny

informacja z Krajowego Rejestru Karnego

k. 267 – 268v

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

Ocena dowodów

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

informacja z Krajowego Rejestru Karnego

niekwestionowany dokument urzędowy

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Oskarżony, w osobiście złożonej apelacji, zaskarżył wyrok w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił zbyt wysoką karę pozbawienia wolności oraz kwotę zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego.

Argumentując swoje stanowisko oskarżony podał, że nie posiada zatrudnienia, a co za tym idzie nie jest w stanie zapłacić tak dużej kwoty zadośćuczynienia. Ponadto opiekuje się 7 - letnią córką, która w chwili obecnej wymaga dużej ilości poświęconego czasu, gdyż jest w pierwszej klasie szkoły podstawowej. Oskarżony wskazał też, że zajmuje się chorą mamą, która ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności i pomaga jej w codziennych czynnościach, które z tytułu posiadanych przez nią chorób sprawiają jej dużą trudność.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Apelacja oskarżonego okazała się bezzasadna, wobec czego zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że choć oskarżony we wniesionym środku odwoławczym nie sformułował żadnych zarzutów podważających jego winę, co do obu przypisanych mu czynów, to jednakże z racji zaskarżenia wyroku w całości, należało poddać kontroli instancyjnej całe zaskarżone orzeczenie.

Sąd odwoławczy po zapoznaniu się z aktami sprawy oraz pisemnymi motywami rozstrzygnięcia nie stwierdził żadnych uchybień, które mogłyby skutkować zmianą zaskarżonego orzeczenia na korzyść oskarżonego. Sąd I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, w efekcie czego zgromadził materiał dowodowy, który uprawniał do dokonania jednoznacznych i niebudzących wątpliwości ustaleń odnośnie sprawstwa H. K.. Ustalenia te w zasadniczej mierze opierały się na wyjaśnieniach samego oskarżonego, który przyznał się do popełnienia obu zarzucanych (i przypisanych) mu czynów oraz szczegółowo opisał okoliczności związane z inkryminowanymi zdarzeniami. Wyjaśnienia te wespół z pozostałymi dowodami, szczegółowo omówionymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w pełni uprawniały do uznania, że H. K. jest sprawcą oraz ponosi winę co do obu zarzucanych mu czynów. Powyższe obligowało Sąd orzekający do wymierzenia oskarżonemu kar za występki przypisane w zaskarżonym wyroku. Ta też część rozstrzygnięcia została zakwestionowana przez oskarżonego.

H. K., negując wysokość orzeczonych wobec niego jednostkowych kar pozbawienia wolności, nie przedstawił jednak żadnych przekonujących argumentów, które pozwalałyby uznać, że tak orzeczone wobec niego kary, jak i kara łączna pozbawienia wolności, są rażąco niewspółmierne.

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów powszechnych i Sądu Najwyższego zarzut rażącej niewspółmierności kary, o którym mowa w art. 438 pkt 4 k.p.k., nie może być utożsamiany z każdą sytuacją, w której strona prezentuje odmienny pogląd co do wymiaru kary. Dla jego skuteczności konieczne jest wykazanie, że zachodzi wyraźna, oczywista i istotna dysproporcja pomiędzy karą wymierzoną przez sąd a karą, jaka powinna zostać orzeczona przy prawidłowym zastosowaniu dyrektyw wymiaru kary określonych w art. 53 k.k. Innymi słowy, chodzi o taką sytuację, w której kara - w świetle całokształtu okoliczności sprawy - jawi się jako oczywiście niesprawiedliwa.

Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodziła.

Sąd meriti w sposób prawidłowy zastosował dyrektywy wymiaru kary wynikające z art. 53 k.k., w szczególności uwzględniając zarówno stopień winy oskarżonego, jak i stopień społecznej szkodliwości przypisanych mu występków. Słusznie przy tym uznał, że okoliczności popełnienia obu czynów, tj. z art. 157 § 1 k.k. i art. 288 § 1 k.k., wskazują na wysoki stopień ich społecznej szkodliwości. Trudno z tą ocenę polemizować uwzględniając zwłaszcza sposób działania oskarżonego. Wszak w przypadku czynu z art. 157 § 1 k.k. pokrzywdzonego zaatakował na ulicy (publicznie) i bez powodu, co skutkowało uznaniem, iż był to występek o charakterze chuligańskim. W ten sposób spowodował u P. X. nie tylko fizyczne szkody w postaci doznanych obrażeń ciała, ale także skutkujące psychiczną traumą, z którą pokrzywdzony zmaga się do dzisiaj. Oskarżony nie zważał na obecność kolegi pokrzywdzonego i nie reagował na jego prośby, aby zaniechał dalszego ataku, ponieważ, po pierwszym ciosie pięścią kiedy to pokrzywdzony. W trakcie ataku wykazywał duży stopień agresji, uderzał pięścią pokrzywdzonego pomimo, że ten po pierwszym uderzeniu przewrócił się na ziemię. Takie zachowanie nie znajduje żadnego usprawiedliwienia, atakowanie przypadkowych osób na ulicy musi spotkać się z właściwą reakcją organów ścigania. Podobnie jak i świadome oraz niczym nieuzasadnione niszczenie cudzego mienia. Nie bez znaczenia na wymiar orzeczonej w tym przypadku kary był także fakt uprzedniej wielokrotnej karalności oskarżonego, w tym za przestępstwa przeciwko mieniu.

Zauważyć należy, że Sąd orzekający dostrzegł również okoliczności łagodzące w postaci przyznania się oskarżonego do popełnienia zarzucanych mu czynów oraz przeproszenia pokrzywdzonego, co ostatecznie skutkowało orzeczeniem kar w dolnych granicach ustawowego zagrożenia. Zauważyć wypada i to, że wymierzona oskarżonemu kara z czyn z art. 157 § 1 k.k. jest najniższą możliwą, jaką można było wymierzyć oskarżonemu przy zastosowaniu art. 57a § 1 k.k. (karę wymierza się w wysokości nie niższej od dolnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę, zaś ustawowe zaś zagrożenie za ten czyn zostało określone w przedziale od 3 miesięcy 5 lat pozbawienia wolności).

Także kara 6 miesięcy pozbawienia wolności za czyn z art. 288 § 1 k.k. mieści się w dolnych granicach ustawowego zagrożenia, bowiem sprawcy takiego występku można wymierzyć karę w przedziale od 3 miesięcy do 5 lat.

Reasumując, kar w powyższym wymiarze nie można zatem uznać za nieadekwatne zarówno do stopnia zawinienia, jak i społecznej szkodliwości przypisanych H. K. czynów. Wręcz przeciwnie, kary te są nad wyraz łagodne, biorąc pod uwagę okoliczności, w jakich doszło do popełnienia przestępstw przypisanych, a także analizując dotychczasową przeszłość oskarżonego.

W tych okolicznościach również wymierzonej w oparciu o zasadę asperacji kary łącznej w wymiarze 10 miesięcy pozbawienia wolności nie można uznać za rażąco niewspółmierną - surową. Orzeczenie kary łącznej w niższym wymiarze nie spełniałaby zakładanych przez ustawodawcę celów. Być może tym razem orzeczona kara podlegająca wykonaniu skłoni oskarżonego do przemyśleń nad własnym postępowaniem i zmobilizuje go do poprawy zachowania w przyszłości.

Za obniżeniem wymierzonej kary łącznej nie mogły przemawiać powołane przez oskarżonego okoliczności donoszące się do jego aktualnej, trudnej sytuacji związanej z koniecznością zapewnienia małoletniej córce opieki oraz pomocy schorowanej matce, zwłaszcza, jeżeli uwzględni się to, co wynika z wywiadu środowiskowego (k. 206 – 207). Oskarżony, jako osoba dorosła i w pełni poczytalna, wchodząc kolejny raz w konflikt z prawem musiał zdawać sobie sprawę z tego, że reakcja karna na jego zachowanie może doprowadzić do zaistnienia niekorzystanych w jego sytuacji życiowej skutków i liczyć się z tymi konsekwencjami.

Powołane przez oskarżonego okoliczności dotyczące go sytuacji życiowej i materialnej nie mogły też odnieść oczekiwanego przez niego skutku w postaci obniżenia kwoty zasądzonej z tytułu nawiązki na rzecz pokrzywdzonego P. X..

W pierwszej kolejności wskazać należy, że orzeczona na podstawie art. 46 § 2 k.k. nawiązka jest pewnego rodzaju substytutem lub inaczej to ujmując, prawnym zmiennikiem orzeczenia o zadośćuczynieniu lub odszkodowania. Ma funkcję kompensacyjną, która ma służyć zadośćuczynieniu za krzywdę doznaną na skutek zdarzenia, w wyniku którego powstała. A zatem powinna być wymierzana z uwzględnieniem rozmiaru krzywdy wyrządzonej pokrzywdzonemu, sposobu działania sprawcy, a także z uwzględnieniem konsekwencji, jakie to zdarzenia miało na pokrzywdzonego. Sytuacja materialna oskarżonego nie ma zatem wpływu na wymiar tego środka, gdyż okoliczności te nie stanowią o rozmiarze wyrządzonej krzywdy ani też nie wpływają na stopień winy sprawcy. Ponadto miarkowanie wysokości nawiązki sytuacją majątkową sprawcy, byłoby sprzeczne z istotą rozważanej instytucji, co wprost wynika z treści art. 56 k.k., który wyłącza możliwość stosowania przepisu art. 53 k.k., art. 54 § 1 k.k. i art. 55 k.k. do obowiązku naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, a taki też charakter ma przecież nawiązka z art. 46 §2 k.k.

Biorąc więc pod uwagę rozmiar ujemnych konsekwencji związanych z koniecznością hospitalizacji, leczenia i odczuwanego przez pokrzywdzonego bólu, które były następstwem zaistniałego zdarzenia, nie można uznać za nadmierną zasądzonej kwoty w wysokości 10.000 zł. Zauważyć przy tym należy, że choć wysokość nawiązki ma charakter uznaniowy, a przepisy nie zawierają precyzyjnych kryteriów jakimi należy się kierować przy ustaleniu jej wysokości, to jednak zasądzona kwota musi przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość, adekwatną w stosunku do doznanej krzywdy i by utrzymaną w rozsądnych granicach. Granic tych Sąd I instancji w niniejszej sprawie nie przekroczył. Zauważyć należy, że nawiązka została wymierzona w wymiarze znacznie mniejszym aniżeli wnioskowany przez pokrzywdzonego.

Sąd odwoławczy nie dopatrzył się też żadnych nieprawidłowości w wymiarze orzeczonego - na podstawie art. 46 § 1 k.k. - obowiązku naprawienia szkody na rzecz (...) D.. I w tym przypadku, na przewidzianą w powołanym wyżej przepisie możliwość orzeczenia obowiązku naprawienia szkody, nie miała żadnego wpływu sytuacja materialna oskarżonego, gdyż jego orzeczenie jest warunkowane wyłącznie tym, czy szkoda została już wcześniej naprawiona (w całości lub w części), a także tym, czy dostępne dowody pozwalają na ustalenie pełnej lub tylko częściowej jej wysokości. W przedmiotowej sprawie wysokość szkody została udokumentowana przedłożoną w toku postępowania fakturą (k. 141), a zatem orzeczenie wskazanej w wyroku kwoty na rzecz pokrzywdzonego było w pełni zasadne.

Wniosek

oskarżony wniósł o zmniejszenie kary pozbawienia wolności oraz kwoty zadośćuczynienia.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Z uwagi na niezasadność zarzutu apelacji, co wskazane zostało powyżej, chybiony okazał się wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez złagodzenie orzeczonej oskarżanemu kary łącznej oraz zmniejszenie zasądzonych w zaskarżonym wyroku kwot orzeczonych tytułem nawiązki oraz obowiązku naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonych.

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Sąd odwoławczy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 22 października 2025r. w sprawie sygn. akt VI K 771/24 w zakresie wszystkich zawartych w nim rozstrzygnięć (pkt I – VII).

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Skoro Sąd odwoławczy nie dopatrzył się żadnych uchybień przy ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym podzielił dokonane przez Sąd orzekający ustalenia zarówno w zakresie stanu faktycznego sprawy, jak i dokonanej jego oceny na płaszczyźnie prawnokarnej, brak było podstaw do ingerencji w zaskarżone orzeczenie, w tym także w zakresie orzeczonej kary łącznej jak i pozostałych środków reakcji karnej, co wynikało niezasadności podniesionego zarzutu opartego o przepis art. 438 pkt 4 k.p.k., co zostało szczegółowo omówione w sekcji 3.1 niniejszego uzasadnienia.

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Pkt II i III

Zgodnie z wnioskiem zgłoszonym w postępowaniu odwoławczym, na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z § 11 ust. 2 pkt 4 i ust.7 oraz § 17 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie zasądzono od oskarżonego H. K. na rzecz oskarżyciela posiłkowego P. X. kwotę 1008 zł tytułem kosztów udziału pełnomocnika ustanowionego z wyboru w postepowaniu odwoławczym (pkt II wyroku). Powyższa kwota uwzględnia to, że pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego stawił się dwukrotnie w toku postępowania odwoławczego.

Z kolei o kosztach sądowych postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k., zwalniając oskarżonego od obowiązku ich poniesienia, a to z uwagi na jego aktualną sytuację materialną. W ocenie sądu odwoławczego uiszczenie kosztów sądowych przez byłoby dla niego zbyt uciążliwe (pkt III).

PODPIS

SSO Agnieszka Połyniak

Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżony

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

wyrok Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 22 października 2025r. w sprawie sygn. akt VI K 771/24

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana