Wyrok z 21 kwietnia 2026, sygn. IV U 674/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 kwietnia 2026 roku

Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Sławomir Górny

Protokolant: Beata Krysiak

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2026 roku w Sieradzu

odwołania O. B.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...)Oddział w U.

z dnia 30.10.2025 r. Nr (...)

w sprawie O. B.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w U.

o rekompensatę

1.  Zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje O. B. prawo do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych poczynając od 1 lipca 2025 roku.

2.  Zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w U. na rzecz O. B. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia, poczynając od uprawomocnienia się wyroku.

Sygn. akt IVU 674/25

UZASADNIENIE

Decyzją z 30.10.2025r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...)Oddział w U. odmówił O. B. prawa do rekompensaty z uwagi na nieudokumentowanie co najmniej 15 lat pacy w szczególnych warunkach.

Nie podzielając powyższej decyzji, pełnomocnik strony ustanowiony w sprawie złożył odwołanie, wnosząc o przyznanie prawa do rekompensaty i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na odwołanie ZUS wnosił o jego oddalenie.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

O. B., ur. (...)

W okresie od 1.06.1999 - 20.06.2003, O. B. był zatrudniony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w (...) jako spawacz. Firma zajmowała się konstrukcjami stalowymi. Wnioskodawca pracował w brygadzie spawaczy. Na końcu hali spawacze byli przegrodzeni parawanami. Brygada liczyła 5 - 6 spawaczy na zmianie, a pozostała hala była produkcyjna. Była oddzielona brygada spawaczy. Był podział materiałów, które przychodziły na halę na brygady. Było 6 brygad produkcyjnych i 2 zmiany spawaczy. W brygadzie było około 10 spawaczy, od 6 do 10. W kolejce czekały materiały do spawania. Po spawaniu było to wywożone do piaskowania i malowania. W początkowym okresie malowanie było na hali, a później malarnia była na zewnątrz. Na hali nie było wentylacji. Było mleko, kawa, posiłki regeneracyjne zimą. Praca była w odzieży ochronnej. Był dodatek za pracę w warunkach szkodliwych. Praca była zmianowa. Nie było na hali klimatyzacji. Było zadymienie, hałas. Praca była cały rok dla nas. Były spawane różne konstrukcje, rury. Odwołujący uzyskał uprawnienia podstawowe spawacza w 1983r., a później podnosił kwalifikacje (zeznania wnioskodawcy, zeznania świadków: Ł. H., S. Z. , na nagraniu CD – 00:05:28 – 00:27:54 k. 90/akta sprawy; akta osobowe).

W dniu 13.10.2025r., odwołujący złożył w ZUS wniosek o przyznanie rekompensaty (wniosek/akta ZUS).

Do szczególnych warunków zaliczono zatrudnienie wnioskodawcy od 12.08.1980 – 31.03.1993. Do szczególnych warunków nie uwzględniono zatrudnienia od: 4.06.2001 – 4.11.2001, 7.11.2001 – 31.03.2002, 1.04.1994 – 31.03.1996, 1.04.1996 – 31.12.2000 (bezsporne).

Decyzją z 30.10.2025r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w U. odmówił O. B. prawa do rekompensaty z uwagi na nieudokumentowanie co najmniej 15 lat pacy w szczególnych warunkach ( decyzja/akta ZUS).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w postępowaniu przed organem rentowym. Okoliczności dotyczące zatrudnienia i charakterystyki pracy wnioskodawcy w okresie od 1.04.1996 – 31.12.2000, Sąd ustalił na podstawie niekwestionowanych zeznań świadków Ł. H., S. Z., zeznań wnioskodawcy, którym dał wiarę. W poczet materiału dowodowego Sąd przyjął także akta osobowe wnioskodawcy z firmy (...) i z firmy (...) Sp. z o.o. w S..

Z uwagi na wyjaśnienie spornych okoliczności sprawy, na podstawie art. 235 ²§1 pkt 2 k.p.c., Sąd pominął dowód z przesłuchania B. H., Ł. A. i O. A..

W świetle materiału dowodowego, praca odwołującego, kwalifikuje się do uzupełnienia stażu w szczególnych warunkach uprawniającego do przyznania rekompensaty.

Sąd Okręgowy zważył:

Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 2 pkt 5 ustawy z 9.12.2008r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2017r., poz. 644 ze zm.), rekompensata - odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.

Jak wynika z art. 21 cyt. ustawy, rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Celem rekompensaty, podobnie jak i emerytury pomostowej, jest łagodzenie skutków utraty możliwości przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez pracowników zatrudnionych przy pracach w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W przypadku rekompensaty realizacja tego celu polega jednak nie na stworzeniu możliwości wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej, lecz na odpowiednim zwiększeniu podstawy wymiaru emerytury z FUS, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. W taki sposób istotę rekompensaty określa zresztą sam ustawodawca, definiując ją w art. 2 pkt 5 ustawy o e. p.

Definicję pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze uprawniającą do wcześniejszej emerytury reguluje art. 32 ustawy emerytalno – rentowej oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).

Zgodnie z §3 i §4 cyt. rozporządzenia, pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury jeżeli łącznie spełnia warunki: mężczyzna jeżeli osiągnął wiek 60 lat, ma wymagany „okres zatrudnienia” 25 lat, w tym przepracował co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że wnioskodawca spełnił sporną przesłankę zatrudnienia w szczególnych warunkach, uprawniającą do uzupełnienia stażu w szczególnych warunkach i przyznanie prawa do rekompensaty. W okresie zatrudnienia od 1.06.1999 - 20.06.2003, odwołujący wykonywał pracę spawacza, kwalifikowaną jako praca w szczególnych warunkach, o której mowa w wykazie A dział XIV, poz. 12 załącznika do Rozporządzenia RM z 7.02.1983r.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 ¹⁴§2k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł, jak w pkt 1 wyroku.

O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 98§1 i §1 ¹ k.p.c. w zw. z §9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2026.118 t.j.) pkt 2 wyroku.