Wyrok z 21 kwietnia 2026, sygn. III U 9/26

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 kwietnia 2026r.

Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący:

sędzia Cezary Olszewski

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2026r. w L.

sprawy R. J. (1)

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J.

o rentę z tytułu niezdolności do pracy

w związku z odwołaniem R. J. (1)

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J.

z dnia (...) r. znak (...)

Oddala odwołanie.

SSO Cezary Olszewski

Sygn. akt III U 9/26

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J. odmówił R. J. (1) prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 57 i 58 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1631 z późn. zm.). Organ rentowy odmówił przyznania świadczenia, opierając się na orzeczeniu komisji lekarskiej z dnia 28.10.2025 r., w którym nie stwierdzono u R. J. (1) niezdolności do pracy.

W odwołaniu od powyższej decyzji R. J. (2) domagał się jej zmiany, podnosząc, iż ze względu na długotrwały proces chorobowy oraz aktualny stan zdrowia nie jest w stanie podjąć zatrudnienia.

Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, iż odwołujący był uprawniony do świadczenia rehabilitacyjnego w okresie od (...)do (...)

Sąd ustalił, co następuje :

Wyrokiem z dnia 26.06.2025 r. sygn. akt III U 69/24 Sąd Okręgowy w Suwałkach przekazał wniosek dowodowy R. J. (1) z dnia 24.06.2025 r. wraz z załączoną dokumentacją medyczną organowi rentowemu celem rozpoznania go jako nowy wniosek o ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.

Lekarz orzecznik, po dokonaniu analizy dokumentacji medycznej, orzeczeniem z dnia (...) r. nie stwierdził u R. J. (1) (ur. (...)) niezdolności do pracy ani okoliczności uzasadniających ustalenie uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego. Komisja lekarska ZUS, rozpoznająca sprzeciw wnioskodawcy, po przeprowadzeniu badania przedmiotowego oraz ponownej weryfikacji dokumentacji, podtrzymała powyższe stanowisko, nie stwierdzając u odwołującego niezdolności do pracy ani przesłanek do przyznania świadczenia rehabilitacyjnego.

W celu ustalenia, czy odwołujący jest niezdolny do pracy, a jeżeli tak – w jakim zakresie i na jaki okres, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych z zakresu neurologii - dr n. med. B. F. oraz ortopedii i traumatologii (lek. I. L.. Biegli, po zbadaniu R. J. (1) i przeanalizowaniu zgromadzonej w sprawie dokumentacji medycznej, rozpoznali u niego następujące schorzenia: przewlekły zespół bólowy w dolnym odcinku kręgosłupa, stan po zabiegu operacyjnym rewizji kanału kręgowego z foraminotomią na poziomie L4-L5 (2007 r.), zmiany zwyrodnieniowo-przeciążeniowe struktury kostnej kręgosłupa L-S, zmiany degeneracyjne krążków międzykręgowych z ich wypuklinami na poziomie L4-L5 i L5-S1, uogólnioną chorobę zwyrodnieniową stawów, mononeuropatię czuciową nerwu pośrodkowego lewego (zespół cieśni kanału nadgarstka lewego) oraz otyłość I stopnia. Zaopiniowali, iż stwierdzone schorzenia oraz stopień ich klinicznego nasilenia nie dają podstaw do uznania go za osobę częściowo lub całkowicie niezdolną do pracy zarobkowej. Biegli podnieśli, iż odwołujący wykazuje wieloletni wywiad w zakresie dolegliwości bólowych dolnego odcinka kręgosłupa, leczony był ambulatoryjnie, farmakologicznie oraz korzystał z rehabilitacji. Pomimo przebytego w 2007 r. zabiegu operacyjnego oraz zgłaszanych zaburzeń czucia i dysfunkcji zwieraczy, żadne z dostępnych badań przedmiotowych nie wykazało cech ubytkowych ze strony oun. Aktualnie odwołujący zgłasza dolegliwości bólowe krzyża i prawej kończyny dolnej. Wskazali, iż w badaniu neurologicznym i obrazowym (stwierdzono zmiany zwyrodnieniowo-degeneracyjne kręgosłupa oraz mononeuropatię czuciową ręki lewej, jednak bez objawów rozciągowych, ubytków neurologicznych czy upośledzenia sprawności ruchowej i chwytnej. Zdaniem biegłych aktualny stan funkcjonalny odwołującego nie daje podstaw do orzeczenia długotrwałej częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy przy uwzględnieniu jego kwalifikacji zawodowych. Brak jest również uzasadnienia medycznego do przyznania prawa do świadczenia rehabilitacyjnego po dniu 29.09.2025 r.

Strony nie zgłosiły zastrzeżeń do powyższej opinii.

(dowód: akra rentowe, opinia k. 16-18v a.s.).

Sąd zważył, co następuje :

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 148 ¹ § 1 k.p.c. Sąd uznał, że po złożeniu pism procesowych i dokumentów przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, co jest dopuszczalne również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (zob. postanowienie SN z 14 marca 2023 r., II UZ 69/22). Za takim rozstrzygnięciem przemawiał fakt, że strony nie wnosiły o przeprowadzenie rozprawy ani o wysłuchanie w pierwszym piśmie procesowym. Ponadto, stan faktyczny był jasny i nie budził wątpliwości, a strony nie negowały wyboru specjalności biegłych ani ich stanowisk końcowych, co wykluczyło potrzebę wyjaśniania dodatkowych okoliczności na rozprawie (por. wyrok SA w Warszawie z 26 kwietnia 2018 r., VI ACa 1694/17).

Oceniając zasadność złożonego odwołania, wskazać należy, że renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia łącznie przesłanki z art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1631 z późn. zm.), tj.:

1. jest niezdolny do pracy;

2. posiada wymagany okres składkowy i nieskładkowy;

3. niezdolność do pracy powstała w okresach wymienionych w ustawie albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ich ustania;

4. nie ma ustalonego prawa do emerytury z Funduszu lub nie spełnia warunków do jej uzyskania.

Kluczowa dla rozstrzygnięcia przesłanka niezdolności do pracy oznacza całkowitą lub częściową utratę zdolności do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu, bez rokowań jej odzyskania po przekwalifikowaniu (art. 12 ustawy). Przy ocenie jej stopnia uwzględnia się naruszenie sprawności organizmu, możliwość jej przywrócenia w drodze leczenia, a także realność wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej przy uwzględnieniu wykształcenia, wieku i predyspozycji ubezpieczonego (art. 13 ust. 1 ustawy).

Wobec konieczności zasięgnięcia wiadomości specjalnych, Sąd na podstawie art. 278 k.p.c. dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych z zakresu neurologii oraz ortopedii i traumatologii. W sprawach o świadczenia rentowe opinie biegłych lekarzy posiadają decydujący walor dowodowy. Jakkolwiek ostateczne rozstrzygnięcie o prawie do renty należy do Sądu, to nie może on orzekać wbrew kategorycznej opinii specjalistów posiadających niezbędną wiedzę medyczną (por. wyrok SN z 03.09.2009r., III UK 30/09). Sporządzona w sprawie opinia spełnia kryteria logiczności, spójności oraz stanowczości (por. post. SN z 07.11.2000 r., I CKN 1170/98). Sąd uznał ją za wiarygodną i pełnowartościową podstawę rozstrzygnięcia, gdyż została wydana po bezpośrednim zbadaniu R. J. (1) oraz wnikliwej analizie dokumentacji medycznej, w tym aktualnych wyników badań obrazowych. Biegli w sposób kategoryczny wykluczyli istnienie deficytów neurologicznych lub istotnych ograniczeń ruchowych, które uniemożliwiałyby odwołującemu wykonywanie pracy zarobkowej zgodnie z poziomem posiadanych kwalifikacji. Wnioski biegłych są jednoznaczne: stopień naruszenia sprawności organizmu odwołującego nie daje podstaw do stwierdzenia choćby częściowej niezdolności do pracy w rozumieniu art. 12 ustawy emerytalnej. Odpis opinii biegłych został doręczony organowi rentowemu i wnioskodawcy z pouczeniem, iż przypadku gdy nie zgadzają się z treścią opinii winni złożyć zastrzeżenia na piśmie w terminie 14 dni. Takie zastrzeżenia nie zostały złożone przez wnioskodawcę ani organ rentowy, co oznacza, że obie strony zgodziły się z opinią biegłych. Sąd także nie znalazł podstaw do kwestionowania ustaleń i wniosków biegłych. Ponieważ strony nie zgłosiły merytorycznych zastrzeżeń do opinii, a stan faktyczny został dostatecznie wyjaśniony, Sąd uznał dalsze prowadzenie postępowania dowodowego za zbędne, prowadzące jedynie do nieuzasadnionej zwłoki (por. wyrok SN z 07.02.2024 r., I USKP 89/22).

W związku z powyższym, na podstawie art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c. Sąd orzekł jak w sentencji.

mt