Wyrok z 23 kwietnia 2026, sygn. I C 555/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 kwietnia 2026 roku

Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny, w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Robert Pabin

Protokolant: Elżbieta Michalak

po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2026 roku w D. na rozprawie

sprawy z powództwa (...) Kasy (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w E.

przeciwko P. E. (1) i E. E.

o zapłatę

1.  umarza postępowanie w części żądania z pkt I pozwu to jest co do kwoty 80.738,76 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 20 listopada 2023 roku do dnia 24 lipca 2025 roku – wobec cofnięcia w tej części pozwu;

2.  zasądza od P. E. (1) i E. E. solidarnie na rzecz (...) Kasy (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w E. (...).499,92 zł (osiemnaście tysięcy czterysta dziewięćdziesiąt dziewięć złotych dziewięćdziesiąt dwa grosze) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 25 lipca 2025r. do dnia zapłaty;

3.  w pozostałym zakresie powództwo oddala;

4.  nakazuje zwrócić (...) Kasie (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w E. z sum budżetowych Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Sieradzu 2.018 zł (dwa tysiące osiemnaście złotych) tytułem połowy opłaty od cofniętego powództwa,

5.  zasądza od P. E. (1) i E. E. solidarnie na rzecz (...) Kasy (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w E. (...).806 zł (sześć tysięcy osiemset sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sygn. akt IC 555/24

UZASADNIENIE

W pozwie z dnia 28 grudnia 2023r. (data nadania k.71) (...) Kasa (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w E. zażądała zasądzenia od P. E. (1) i E. E. solidarnie kwoty 99.238,68 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 19 listopada 2023 r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu kapitału udostępnionego do ich dyspozycji na mocy umowy kredytu (...) nr (...) z dnia 1 sierpnia 2005 r. (pkt. I.1 pozwu) ewentualnie gdyby Sąd uznał, iż nie ma podstaw do zasądzenia wyżej wymienionej kwoty solidarnie strona powodowa wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanych w częściach równych tj. po 49.619,34 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 19 listopada 2023 r. do dnia zapłaty.

Powódka zażądała także zmiany wysokości świadczenia (ukształtowania) poprzez dokonanie sądowej waloryzacji roszczenia o zwrot kapitału i ustalenia, że oprócz kapitału przysługuje jej od pozwanych dodatkowe świadczenie w kwocie 16.407,80 zł wynikające z istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza a także zasądzenia od pozwanych wskazanej kwoty solidarnie wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, ewentualnie zasądzenie tejże kwoty w częściach równych (pkt. II pozwu).

Strona powodowa wniosła także o zasądzenie od pozwanych kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty (pkt. III pozwu).

Uzasadniając swoje roszczenie bank wskazał, że w dniu 03 lutego 2006r. strony zwarły umowę kredytu denominowanego do franka szwajcarskiego (CHF). W wykonaniu umowy powodowy bank wypłacił pozwanym łącznie 99.238,68 zł. Tymczasem w sprawie sygn. akt XXV C 232/22 zawisłej przed Sądem Okręgowym w Warszawie kredytobiorcy wnieśli między innymi o ustalenie, że umowa kredytu jest od początku nieważna. Bank nie uznał roszczenia kredytobiorców, tym nie mniej sąd pierwszej instancji uwzględnił ich powództwo w tym zakresie. Na dzień wytoczenia niniejszego powództwa wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie sprawie sygn. akt XXV C 232/22 był nieprawomocny a postępowanie toczyło się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie (sygn. akt V ACa 128/33). Ponieważ w przypadku prawomocnego uwzględnienia żądania kredytobiorców, stronom nieważnej umowy przysługiwałoby na podstawie art. 405 kc w zw. z art. 410 kc roszczenie o zwrot świadczeń spełnionych w jej wykonaniu, bank w celu zabezpieczenia się przed przedawnieniem roszczenia o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia, zobligowany był wystąpić z żądaniami sprecyzowanymi w pozwie.

Pismem z dnia 20 lutego 2024 r. (k.77) strona powodowa cofnęła pozew w zakresie roszczenia wskazanego w pkt. II pozwu wnosząc o umorzenia postępowania w tymże zakresie i zwrot całości opłaty sądowej od cofniętej części powództwa.

Postanowieniem z dnia 29 lutego 2024 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu umorzył postępowanie w części dotyczącej żądania ukształtowania stosunku prawnego i zapłaty kwoty 16.407,80 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (pkt. II pozwu) - wobec cofnięcia w tej części pozwu zwracając powodowi kwotę 380 zł tytułem opłaty od cofniętego powództwa, pomniejszone o opłatę minimalną.

Pozwani E. E. i P. E. (2) reprezentowani przez r.pr. W. D. w piśmie procesowym z dnia 28 lutego 2024r. (data nadania k.90) wnieśli odpowiedź na pozew w której zakwestionowali żądania pozwu i wnieśli o jego oddalenie całości i zasądzenie od powoda na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Uzasadniając swoje stanowisko pozwani przyznali fakt zawarcia ze stroną powodową umowy kredytu hipotecznego złotowego denominowanego do waluty obcej. Tym nie mniej zdaniem pozwanych, powiązanie wysokości świadczeń stron z Tabelą kursów walut ustalaną jednostronnie przez bank sprawia, że zawarte w umowie klauzule indeksacyjne mają charakter niedozwolonych klauzul abuzywnych i nie wiążą kredytobiorcy jako konsumenta i muszą zostać pominięte. W efekcie w umowie brak jest postanowień pozwalających na ustalenie wysokości świadczeń jakie kredytobiorcy zobowiązani są uiścić w celu wykonania zobowiązania. Umowa kredytu nie zawiera zatem jednego z przedmiotowo istotnych postanowień. Pozwani nie kwestionowali tego, że konsekwencją stwierdzonej w umowie wadliwości dotyczącej elementów przedmiotowo istotnych umowy jest istniejąca od początku jej nieważność – co uzasadnia wzajemne roszczenia stron o zwrot nienależnie pobranych kwot w wykonaniu umowy

Odnosząc się do żądań strony powodowej pozwani w pierwszej kolejności zgłosili zarzut przedwczesności powództwa oraz przedawnienia roszczenia o zwrot kwoty nominalnej odpowiadającej kwocie wypłaconego kapitału.

Jednocześnie, w ocenie pozwanych zarówno żądanie wynagrodzenia jak i waloryzacji wypłaconego im kapitału jest bezpodstawne. Po pierwsze żądania te stanowią naruszenie przez bank prawa podmiotowego (art. 5 kc). Po drugie, żądanie zmiany wysokości świadczenia jest bezzasadne albowiem, po powstaniu zobowiązania nie doszło do istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza a nadto z żądaniem takim nie może występować przedsiębiorca w zakresie w jakim świadczenie pozostaje w związku z prowadzonym przedsiębiorstwem (art. 358 ¹ § 4 kc).

W piśmie procesowym z dnia 15 grudnia 2025r. (k.153) strona powodowa cofnęła żądanie pozwu z pkt I co do kwoty 80.738,76 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 20 listopada 2023 roku do dnia 24 lipca 2025 roku podtrzymując żądanie zasądzenia od pozwanych kwoty 18.499,92 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 25 lipca 2025 roku do dnia zapłaty. Swoje stanowisko powódka uzasadniła faktem częściowego zaspokojenia roszczenia przez pozwanych poprzez złożenie w piśmie z dnia 25 lipca 2025 roku materialnoprawnego oświadczenia o potrąceniu kwoty 40.995,33 zł. Powódka wskazała (k.140), że kwotę tę w pierwszej kolejności zarachowała na poczet odsetek ustawowych za opóźnienie w kwocie 18.170,20 zł naliczonych od kwoty kapitału (99.238,68 zł) za okres od 20 listopada 2023 r. do dnia 9 lipca 2025r. W pozostałym zakresie (22.825,13 zł) potrącana kwota została przez bank zaliczona na poczet kapitału. Po dokonanym potrąceniu, pozostała do zapłaty na rzecz banku kwota wynosiła 76.413,55 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 10 lipca 2025 roku. W dniu 24 lipca 2025 roku pozwani dokonali na rzecz powoda wpłaty w kwocie 58.243,36 zł która do kwoty 329,73 zł została zarachowana na poczet odsetek ustawowych za opóźnienie naliczonych od kwoty kapitału (76.413,55 zł) za okres od 10 lipca 2025 r. do dnia 24 lipca 2025r. a w pozostałej części (57.913,63 zł) została zaliczona na poczet kapitału. W konsekwencji do rozliczenia pozostaje kwota 18.499,92 wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 25 lipca 2025 roku do dnia zapłaty

W piśmie procesowym z dnia 17 lutego 2026 roku (k.248) pozwani podtrzymali żądanie oddalenia powództwa podnosząc zarzut zaspokojenia roszczenia banku w całości tj. na łączną kwotę 99.238,69 zł w tym co do kwoty 40.995,33 zł wskutek potrącenia dokonanego materialnoprawnym oświadczeniem złożonym wobec banku w dniu 30 lipca 2025r. (k.172) a w pozostałej części tj. do kwoty 58.243,36 zł – wskutek zapłaty dokonanej na rzecz powoda w dniu 24 lipca 2025r.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny

W dniu 1 sierpnia 2005r. E. E. i P. E. (1) zawarli z (...) Kasą (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w E. umowę kredytu mieszkaniowego (...) V. hipoteczny nr (...) na kwotę 38.950 CHF. W wykonaniu umowy bank wypłacił kredytobiorcom 99.238,69 zł. Kredytobiorcy przystąpili do spłaty rat kredytu. Wpłaty dokonywane były z ich majątku wspólnego. Między pozwanymi istniała i nadal istnieje małżeńska wspólność ustawowa. Na mocy aneksu do umowy pozwani uzyskali możliwość spłaty rat bezpośrednio we franku szwajcarskim. W okresie od 1 września 2005r. do 3 czerwca 2025r. pozwani wpłacili na poczet kredytu łącznie 104.538,43 zł oraz 11.740,72 CHF (k.149v) w tym od dnia 1 września 2005r do dnia 1 czerwca 2020 roku kwotę 92.439,15 zł oraz 5.188,55 CHF (k.176v). Dodatkowo do dnia 1 czerwca 2020 roku pozwani uiścili prowizję w kwocie 1.663,58 zł, opłatę za wydanie zaświadczenia w kwocie 50 zł, składkę na ubezpieczenie niskiego wkładu własnego w kwocie 534,29 zł oraz składkę na ubezpieczenie kredytu do czasu ustanowienia hipoteki w kwocie 394,72 zł – łącznie 2.642,02 zł (k.176v).

Dowód: umowa kredytu z załącznikami (k.20-24); zaświadczenie o dokonanej wypłacie kredytu (k.25); zaświadczenie o dokonywanych spłatach kredytu (k.140-149); uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie sprawie sygn. akt XXV C 232/22 (k.175-185);

W piśmie dnia 20 marca 2020r. (k.176v) skierowanym do (...) Kasy (...) S.A. z siedzibą w E., doręczonym 26 marca 2020 roku pozwani E. E. i P. E. (1) złożyli reklamację w związku z zawartą umową kredytu denominowanego do waluty CHF. (...) S.A. nie uwzględnił reklamacji.

Dowód: wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie w sprawie XXV C 232/22 z uzasadnieniem (k.175-185),

W pozwie z dnia 23 września 2020 roku E. E. i P. E. (1) zażądali ustalenia nieistnienia pomiędzy nimi a (...) S.A. stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu mieszkaniowego z dnia 1 sierpnia 2005r. nr (...). Nadto wnieśli o zasądzenie od banku solidarnie na ich rzecz zwrotu wszelkich wpłat dokonanych w wykonaniu nieważnej umowy od dnia jej zawarcia do dnia 1 czerwca 2020 roku w kwocie 95.081,17 zł (92.439,15 zł + 2.642,02 zł) oraz 5.188,55 CHF. Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2022r., prawomocnym od dnia 6 czerwca 2025r. Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie XXV C 232/22 ustalił, że pomiędzy E. E. i P. E. (1) oraz (...) Kasą (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w E. nie istnieje stosunek prawny wynikający z nieważnej kredytu mieszkaniowego (...) V. hipoteczny nr (...) z dnia 1 sierpnia 2005r. Ponadto, zasądził od banku solidarnie na rzecz kredytobiorców kwoty nienależnie spełnionych przez nich świadczeń.

Dowód: wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie w sprawie XXV C 232/22 z uzasadnieniem (k.175-185), wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2025r. w sprawie VACa 128/23 z uzasadnieniem (k.186-207v);

Jeszcze przed prawomocnym zakończeniem postępowania w sprawie sygn. akt. XXV C 232/22 Sądu Okręgowego w Warszawie, pismami z dnia 6 października 2023r. bank (...) S.A. w E. wezwał każdego z kredytobiorców do zapłaty (w terminie 1 miesiąca od dnia otrzymania wezwania) świadczenia w kwocie 99.238,68 zł z tytułu rozliczeń roszczeń w zakresie wypłaconego przez Bank kapitału wynikających z nieważności umowy kredytu nr (...) z dnia 1 sierpnia 2005r. Wezwanie do zapłaty zostało pozwanym doręczone w dniu 19 października 2023r. Termin zapłaty upłynął bezskutecznie w dniu 19 listopada 2023r.

Dowód: wezwania z załącznikami (k.30,31), dowody doręczenia (k.32-36)

W wykonaniu prawomocnego wyroku wydanego w sprawie XXV C 232/22 Bank (...) S.A. z siedzibą w E. latem 2025 roku uiścił na rzecz E. E. i P. E. (1) kwotę 95.081,17 zł oraz 5.188,55 CHF tytułem spłaty należności wynikającej z nieważnej umowy kredytu z dnia 1 sierpnia 2005 roku

Bezsporne

W piśmie z dnia 1 lipca 2025r. E. E. i P. E. (1) wezwali bank (...) S.A. w E. do zapłaty na ich rzecz (w terminie 2 dni od dnia otrzymania wezwania) kwoty 13.212,69 zł oraz 6.123,57 CHF tytułem zwrotu świadczeń spełnionych na rzecz banku w wykonaniu nieważnej umowy kredytu, które nie zostały objęte żądaniem oraz wyrokiem w sprawie XXV C 232/22 Sądu Okręgowego w Warszawie. Wezwanie to zostało do banku doręczone w dniu 4 lipca 2025r. Termin zapłaty na rzecz kredytobiorców upłynął w dniu 6 lipca 2024 r. W dniu 30 lipca 2025 roku (k.246v) do banku wpłynęło pismo kredytobiorców datowane na dzień 25 lipca 2025r. z treści którego wynikała ich wola dokonania potrącenia kwoty 40.995,33 zł (13.212,69 zł + 6.123,57 CHF x 4,5370 zł /kurs NBP z 7.07.2025r.) z kwoty udostępnionego przez bank kapitału w wysokości 99.238,69 zł. W nawiązaniu do wysłanego do banku dokumentu z treści którego wynikało, że pozostała po potrąceniu kwota należna bankowi wynosi 58.243,36 zł, w dniu 24 lipca 2025r. P. E. (1) uiścił w/w sumę na rachunek (...) SA.

Dowód: wezwanie do zapłaty (k.230-232), dowód doręczenia (k.233-233v); oświadczenie o potrąceniu wraz z dowodem doręczenia (k.234-246v); potwierdzenie wykonania przelewu (k.247);

W odpowiedzi na otrzymaną od pozwanych wpłatę oraz pismo z dnia 25 lipca 2025r. bank w piśmie z dnia 1 grudnia 2025 roku poinformował ich, że kwotę przedstawioną do potrącenia w wysokości 40.995,33 zł w pierwszej kolejności zalicza na poczet odsetek ustawowych za opóźnienie w kwocie 18.170,20 zł naliczonych od kwoty kapitału (99.238,68 zł) za okres od 20 listopada 2023 r. do dnia 9 lipca 2025r. W pozostałym zakresie (22.825,13 zł) potrącana kwota została przez bank zaliczona na poczet kapitału. Otrzymaną od pozwanych wpłatę w kwocie 58.243,36 zł bank do kwoty 329,73 zł zaliczył na poczet odsetek ustawowych za opóźnienie naliczonych od kwoty kapitału (76.413,55 zł) za okres od 10 lipca 2025 r. do dnia 24 lipca 2025r. a w pozostałej części (57.913,63 zł) na poczet kapitału. W konsekwencji dokonanych przez bank rozliczeń, podtrzymał on żądanie zapłaty na jego rzecz kwota 18.499,92 wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 25 lipca 2025 roku do dnia zapłaty.

Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy nieosobowy materiał dowodowy w postaci dokumentów prywatnych i urzędowych przedłożonych przez strony, które wobec braku dowodów przeciwnych Sąd w całości uznał za wiarygodne.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje

Poza sporem między stronami pozostawał fakt, zawarcia umowy kredytowej, mocą której bank udzielił kredytobiorcom kredytu w wysokości 38.950 CHF denominowanego do PLN, udostępniając im łącznie 99.238,68 zł.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 16 grudnia 2022r. Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie XXV C 232/22 ustalił, że pomiędzy E. E. i P. E. (1) oraz (...) Kasą (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w E. nie istnieje stosunek prawny wynikający z nieważnej kredytu mieszkaniowego (...) V. hipoteczny nr (...) z dnia 1 sierpnia 2005r..

Wyrok ten z mocy art. 365 § 1 K.p.c. wiąże strony oraz Sąd w niniejszym postępowaniu.

W związku z nieważnością umowy kredytu, strony mogą na podstawie art. 405 - 410 K.c., żądać wzajemnie zwrotu spełnionych świadczeń. Zgodnie bowiem z orzecznictwem Sądu Najwyższego, jeżeli umowa kredytu stała się trwale bezskuteczna (nieważna), świadczenia spełnione na jej podstawie powinny być postrzegane jako świadczenia nienależne w rozumieniu art. 410 § 2 kc ( vide: uchwała 7 Sędziów Sądu Najwyższego - zasada prawna z dnia 7 maja 2021 roku, III CZP 6/21, Legalis nr 2563899; wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2019 roku, III CSK 159/17, OSP 2019, z. 12, poz. 115, z dnia 9 maja 2019 roku, I CSK 242/18, Legalis nr 1966950 i z dnia 11 grudnia 2019 roku, V CSK 382/18, OSNC zb. dod. 2021/B/20, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2021 roku, III CZP 11/20, Legalis nr 2532281).

Zgodnie z art. 405 kc, kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. W myśl zaś art. 410 § 1 i 2 kc, przepisy artykułów poprzedzających stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego. Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.

W wykonaniu nieważnej umowy bank udostępnił kredytobiorcom do ich majątku wspólnego łącznie kwotę 99.238,68 zł.

Jako niezasadne w chwili wytoczenia powództwa należało także uznać roszczenie banku o zmianę wysokości świadczenia i zasądzenie dodatkowej kwoty 16.407,80 zł z tytułu waloryzacji udostępnionego pozwanym kapitału w związku ze zmianą siły nabywczej pieniądza (pkt II pozwu).

Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela pogląd wyrażony w Postanowieniu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 12 stycznia 2024r w sprawie C-488/23 zgodnie z którym art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że w kontekście uznania za nieważną w całości umowy kredytu hipotecznego zawartej z konsumentem przez instytucję kredytową, a to ze względu na to, że umowa ta zawierała nieuczciwe warunki, bez których nie mogła dalej obowiązywać, przepisy te stoją na przeszkodzie wykładni sądowej prawa państwa członkowskiego, zgodnie z którą instytucja ta ma prawo żądać od tego konsumenta, poza zwrotem kwot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia wezwania do zapłaty, rekompensaty polegającej na sądowej waloryzacji świadczenia wypłaconego kapitału w przypadku istotnej zmiany siły nabywczej danego pieniądza po wypłaceniu tego kapitału rzeczonemu konsumentowi.

Natomiast za zasadne należało uznać roszczenie banku żądania zwrotu kwoty 99.238,68zł.

W piśmie z dnia 6 października 2023r. powodowy bank wezwał każdego z pozwanych do zapłaty (w terminie 1 miesiąca od dnia otrzymania wezwania) świadczenia w kwocie 99.238,68zł tytułem zwrotu wypłaconego przez Bank bez podstawy prawnej kapitału w wykonaniu umowy kredytu (...) z dnia 1 sierpnia 2005r. Wezwanie do zapłaty zostało pozwanym doręczone w dniu 19 października 2023r. Termin do zapłaty upłynął bezskutecznie w dniu 19 listopada 2023r. Tak więc z mocy art. 481 § 1 K.c. w zw. z art. 455 Kc. powodowy bank może od pozwanych żądać odsetek za opóźnienie od dnia 20 listopada 2023r.

Tak więc realizując własne przysługujące mu prawo bank mógł od pozwanych skutecznie domagać się solidarnie zwrotu spełnionego świadczenia w kwocie 99.238,68 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 20 listopada 2023r.

Ostatecznie w pismach z dnia 19 lutego 2024 r. (k.76) oraz 10 grudnia 2025r. (k.140) powodowy bank cofnął pozew w zakresie roszczenia głównego wskazanego w pkt. II pozwu (waloryzacji tj. kwoty 16.407,80 zł) oraz częściowo w zakresie roszczenia głównego wskazanego w pkt I pozwu tj. co do kwoty 80.738,76 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 20 listopada 2023 roku do dnia 24 lipca 2025 roku podtrzymując żądanie zasądzenia od pozwanych kwoty 18.499,92 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 25 lipca 2025 roku do dnia zapłaty. W dniu 24 lipca 2025r. pozwani przelali bowiem na rzecz (...) S.A. kwotę 58.243,36 zł. Ponadto w piśmie z dnia 30 lipca 2025r. dokonali materialnoprawnego potrącenia kwoty 40.995,33 zł. W piśmie z dnia 1 grudnia 2024 roku (k.152) a następnie piśmie procesowym z dnia 10 grudnia 2025r. (k.140) bank oświadczył, że dokonaną wpłatę oraz przedstawioną do potrącenia wierzytelność zalicza w pierwszej kolejności na odsetki a następnie na należność główną. Zgodnie z treścią art. 451 § 1 kc dłużnik mający względem tego samego wierzyciela kilka długów tego samego rodzaju może przy spełnieniu świadczenia wskazać, który dług chce zaspokoić. Jednakże to, co przypada na poczet danego długu, wierzyciel może przede wszystkim zaliczyć na związane z tym długiem zaległe należności uboczne oraz na zalegające świadczenia główne. Powód mógł zatem otrzymaną od pozwanych kwotę zaliczyć w pierwszej kolejności na poczet odsetek, a w pozostałej części na poczet należności głównej.

Mając na względzie oświadczenia banku o cofnięciu powództwa sąd na podstawie art. 355 kpc w zw. z art. 203 § 1 i 4 kpc postanowieniem z dnia 29 lutego 2024 r. umorzył postępowanie w części dotyczącej żądania ukształtowania stosunku prawnego i zapłaty kwoty 16.407,80 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (pkt. II pozwu) zwracając powodowi kwotę 380 zł tytułem opłaty od cofniętego powództwa, pomniejszone o opłatę minimalną.

Sąd, biorąc pod uwagę treść pisma procesowego banku z dnia 15 grudnia 2025 roku (k.140,153) częściowo umorzył postępowanie tj. co do kwoty 80.738,76 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 20 listopada 2023r. do dnia 24 lipca 2025 roku o czym orzekł w pkt 1 wyroku. Z uwagi na fakt, że cofnięcie pozwu nastąpiło przed pierwszą rozprawą Sąd zwrócił powodowi połowę opłaty od cofniętej części pozwu o czym orzekł w pkt 4.

Jako nieskuteczne procesowo sąd uznał oświadczenie pozwanych doręczone do banku w dniu 30 lipca 2025 r. o potrąceniu przysługującej im wobec niego wierzytelności o zwrot świadczeń nienależnie spełnionych w wykonaniu nieważnej umowy w kwocie 40.995,33 zł z dochodzoną pozwem wierzytelnością o zwrot wypłaconego kapitału.

Niezależnie bowiem od tego, czy i w jakim zakresie oświadczenie to wywarło skutek w obszarze prawa materialnego prowadząc do częściowego umorzenia dochodzonej przez bank wierzytelności, oświadczenie to nie mogło odnieść żadnego skutku procesowego w niniejszym postępowaniu. Zgodnie bowiem z treścią art. 203 ¹ § 2 k.p.c. pozwany może podnieść zarzut potrącenia nie później niż przy wdaniu się w spór co do istoty sprawy albo w terminie dwóch tygodni od dnia, gdy jego wierzytelność stała się wymagalna. Jak ustalono, wierzytelność pozwanych przedstawiona do potrącenia stała się wymagalna w dniu 6 lipca 2025 roku (k.230-235v). Tak więc termin na skuteczne podniesienie w procesie zarzutu potrącenia upłynął pozwanym w dniu 30 lipca 2025r. Tymczasem pierwsze pismo procesowe w którym pozwani powołali się na potrącenie (co w sposób dorozumiany można uznać za podniesienie zarzutu procesowego potrącenia) wpłynęło do sądu w dniu 17 lutego 2026 roku (k.172,248). Wobec powyższego procesowy zarzut potrącenia złożony przez pozwanych należy uznać za spóźniony w rozumieniu 203 ¹ § 2 K.p.c. Tymczasem czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna (art. 167 K.p.c.). Tak więc nawet przy hipotetycznej skuteczności potrącenia materialnoprawnego i wywołania skutku w postaci częściowego umorzenia dochodzonej przez bank wierzytelności, brak skutecznego podniesienia przez pozwanych w procesie zarzutu potrącenia sprawia, że fakt częściowego umorzenia wierzytelności pozostaje bez wpływu na tok postępowania i nie może zostać merytorycznie uwzględniony przez sąd w rozstrzygnięciu kończącym postępowanie w sprawie. Należy przy tym podkreślić, że zarzut potrącenia z mocy art. 840 § 1 pkt 2 K.p.c. in fine nie ulega prekluzji, dlatego też pozwani mogą go ponownie podnieść w ramach powództwa przeciwegzekucyjnego.

Na poczet dochodzonej przez bank kwoty 99.238,68 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 20 listopada 2023r., zaliczeniu w niniejszym postępowaniu podlegała zatem jedynie wpłata pozwanych z dnia 24 lipca 2025 roku w kwocie 58.243,36 zł.

Na potrzeby niniejszego postępowania zbędnym stało się jednak prawidłowe rozliczenie przez sąd dokonanej przez pozwanych wpłaty. W piśmie z dnia 15 grudnia 2025 roku bank ograniczył bowiem powództwo żądając zasądzenia kwoty 18.499,92 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 25 lipca 2025r. Ponieważ, w płaszczyźnie procesowej sąd nie może uwzględnić oświadczenia pozwanych o potrąceniu, należało uznać zasadność tak zmodyfikowanego powództwa. Z pewnością bowiem wpłata w kwocie 58.243,36 zł nie pokryła całego roszczenia banku w wysokości 99.238,68 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 20 listopada 2023r.

Cofnięcie pozwu (k.140) nie obejmowało odsetek od należności głównej za dzień 19 listopada 2023r. żądanych w pkt I pozwu. W tym zakresie więc sąd zobligowany był powództwo oddalić. Jak ustalono termin do zapłaty przez pozwanych kwoty 99.238,68 zł tytułem zwrotu kapitału wyznaczony przez bank w wezwaniu z dnia 6 października 2019 roku upłynął im w dniu 19 listopada 2023r. (k.33v,35v). Powyższe oznacza, że popadli oni w opóźnienie od dnia 20 listopada 2023r. Tak więc bank nie miał prawa żądać odsetek za dzień 19 listopada 2023r.

W tych względów Sąd orzekł jak w pkt 3.

Za niezasadny sąd uznał podniesiony przez pozwanych zarzut przedawnienia roszczenia.

Zgodnie z art. 123 § 1 K.c. bieg terminu przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. Natomiast art. 118 K.c. wskazuje termin przedawnienia, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata. W przypadku powstania obowiązku zwrotu świadczeń spełnionych w wykonaniu nieważnej umowy wzajemnej, każdej ze stron przysługuje własne odrębne roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia, którego wymagalność uzależniona jest od podjęcia przez uprawnionego aktywności poprzez wezwanie dłużnika do jego spełnienia. Bieg terminu przedawniania rozpocznie się zatem od dnia w którym wierzyciel mógł od dłużnika świadczenia żądać, gdyby podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie. Jak wynika z poczynionych w sprawie ustaleń pozwani złożyli do banku reklamację w dniu 20 marca 2020 r., żądając zwrotu nienależnie spełnionych świadczeń i powołując się na abuzywnych charakter postanowień stanowiących essentialia negoti umowy kredytu, natomiast bank wytoczył powództwo w dniu 28 grudnia 2023 r. (k.71) a zatem przed upływem 3 letniego terminu przedawnienia określonego w art. 118 K.c.

Z drugiej strony niezależnie od podniesionych już argumentów należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 117 ¹ § 1 k.c. w wyjątkowych przypadkach sąd może, po rozważeniu interesów stron, nie uwzględnić upływu terminu przedawnienia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi, jeżeli wymagają tego względy słuszności. Korzystając z uprawnienia, o którym mowa w § 1, sąd powinien rozważyć w szczególności: długość terminu przedawnienia; długość okresu od upływu terminu przedawnienia do chwili dochodzenia roszczenia; charakter okoliczności, które spowodowały niedochodzenie roszczenia przez uprawnionego, w tym wpływ zachowania zobowiązanego na opóźnienie uprawnionego w dochodzeniu roszczenia.

Sąd podziela wyrażane w orzecznictwie poglądy, że żadne racje związane z ochroną konsumencką nie uzasadniają tak niesprawiedliwego przesunięcia majątkowego skutkującego de facto całkowitym zwolnieniem kredytobiorców z obowiązku zwrotu na rzecz banku udostępnionego im kapitału. Tym bardziej skoro przyczyną powstrzymania się przez bank z zainicjowaniem procesu o zapłatę był toczący się między stronami spór o ważność kredytu, którego ostateczny wynik został ustalony dopiero w styczniu 2024r. W okolicznościach trwającego między stronami sporu o ważność kredytu nie sposób formułować wobec banku zarzutu opieszałości w dochodzeniu swoich roszczeń co uzasadniałoby zastosowaniem wobec niego negatywnych skutków wynikających z przedawnienia.

O kosztach procesu Sąd orzekł w pkt. 4 sentencji na podstawie art. 100 k.p.c. i art. 203 § 2 k.p.c. Zdaniem Sądu powód wygrał sprawę w 86 %. Na dzień wytoczenia powództwa roszczenie banku o zwrot udostępnionego kredytu w kwocie 99.238,68 zł było w pełni zasadne. Kwota ta stanowiła 86% całego roszczenia (115.647 zł). Cofnięcie pozwu w zakresie żądania zapłaty kwoty 80.738,76 zł nastąpiło w następstwie zapłaty dokonanej przez pozwanych po wytoczeniu powództwa a także złożonego, materialnoprawnego oświadczenia o potrąceniu. Z tych względów Sąd uznał, że pozwani w zakresie kwoty zasądzonej na rzecz banku (18.499,12 zł) a także cofniętej przez bank (80.738,76 zł) w wyniku zapłaty z dnia 24 lipca 2025r. winni być uznani za przegrywających sprawę w rozumieniu art. 100 kpc. W konsekwencji pozwani powinni w takiej części tj. 86 % (z wyliczenia: (99.239 zł x 100) : 115.647 zł)) pokryć koszty procesu poniesione przez obie strony. Koszty powoda to łącznie 8802 zł w tym 3385 zł (opłata od pozwu pomniejszona o zwrot części zgodnie z pkt 2 postanowienia z dnia 29 lutego 2024 r. (k.78) oraz pkt 4 pozwu; opłata od pełnomocnictwa i substytucji – 17 zł, koszty zastępstwa prawnego obliczone od ustalonej przez sąd wartości przedmiotu sporu – 5.400 zł na podstawie § 2 pkt 6 w zw. z § 19 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Natomiast koszty strony pozwanej to kwota 5.451 zł w tym opłata od pełnomocnictwa i substytucji – 17 zł + 34zł (k.138), koszty zastępstwa prawnego obliczone od ustalonej przez sąd wartości przedmiotu sporu – 5.400 zł na podstawie § 2 pkt 6 w zw. z § 19 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Łączne koszty procesu wyniosły zatem 14.257 zł (8802 zł + 5451 zł) z czego kwota 1996 zł przypada na powoda (14.253 zł x 14%). Ostatecznie sąd zasądził więc od pozwanych solidarnie na rzecz powoda 6806 zł (8802 zł-1996 zł). Ponadto stosownie do art. 98 § 1 ¹ k.p.c. Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie, za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.