Wyrok z 23 kwietnia 2026, sygn. VII Ka 219/26

Formularz UK 2

Sygnatura akt

VII Ka 219/26

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Giżycku z dnia 22 grudnia 2025 r., sygn. akt V K 142/22

0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

0.11.3. Granice zaskarżenia

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☒art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☒uchylenie

☒zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

0.12.1. Ustalenie faktów

0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

0.12.2. Ocena dowodów

0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1. zarzut obrazy przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj.:

a) art. 42 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 6 ust. 1 i ust. 3 lit, c) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w zw. z art. 6 k.p.k. w zw. z art. 175 § 1 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., poprzez uznanie, że Oskarżony Ł. M. odmówił składania wyjaśnień (k. 5 uzasadnienia wyroku), podczas gdy Oskarżony Ł. M. składał wyjaśnienia w toku rozprawy głównej w dniu 16 grudnia 2025 roku — co naruszało zarówno polskie, jak i międzynarodowe standardy rzetelnego procesu karnego oraz prawa do osobistej obrony w toku postępowania, w konsekwencji czego Sąd Rejonowy w Giżycku nie uwzględnił wyjaśnień złożonych przez Oskarżonego Ł. M. przy rozstrzygnięciu sprawy, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia;

b) art. 410 k.p.k. w zw. z art. 393 § 1 k.p.k. w zw. z art. 394 § 2 pkt 2) k.p.k,, poprzez oparcie zaskarżonego wyroku na materiale dowodowym, który nie został ujawniony w toku rozprawy, a mianowicie na ustnej uzupełniającej opinii biegłego E. O. złożonej w toku rozprawy przed wydaniem przez Sąd Rejonowy w Giżycku postanowienia na podstawie art. 404 § 2 k.p.k., zaś po wydaniu postanowienia nieujawnionej w toku rozprawy, przy czym opinia ta stanowiła podstawę zaskarżonego wyroku (k. 5 i 6-8 uzasadnienia wyroku), a tym samym miała istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku;

c) art. 410 k.p.k. w zw. z art. 391 § 1 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k„ poprzez trak ujawnienia i odczytania w toku rozprawy materiału dowodowego, który miał istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie:

- brak ujawnienia na rozprawie w dniu 11 czerwca 2025 roku protokołu konfrontacji C. P. z Ł. M., a w konsekwencji brak odczytania tego protokołu C. P. — oczywiście jedynie w zakresie zeznań tego świadka - przy czym zeznania C. P. złożone w toku konfrontacji miały istotne znaczenie dla czynienia prawidłowych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy;

- brak odczytania E. P., na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2025 roku, protokołu konfrontacji E. P. z C. P., przy czym zeznania złożone przez E. P. w toku konfrontacji miały istotne znaczenie dla czynienia prawidłowych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy,

a w konsekwencji brak wzięcia pod rozwagę przez Sąd wyszczególnionych powyżej zeznań, co doprowadziło do wadliwej oceny całokształtu zeznań złożonych przez wskazanych świadków stanowiących podstawę ustaleń faktycznych, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku;

d) art. 4 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., poprzez dokonanie subiektywnej oraz dowolnej, a nie obiektywnej i swobodnej, oceny zeznań świadka C. P., która nie została oparta na całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie uwzględniała zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, bowiem doprowadziło Sąd Rejonowy w Giżycku do przekonania, że Oskarżony Ł. M. dopuścił się zarzucanego mu czynu, podczas gdy prawidłowa i obiektywna ocena zeznań tego świadka, w zestawieniu z całokształtem zgromadzonego materiału dowodowego, prowadzi do przekonania, że Oskarżony Ł. M. swoim zachowaniem nie wypełnił znamion zarzucanego mu czynu;

e) art. 4 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., poprzez dokonanie subiektywnej oraz dowolnej, a nie obiektywnej i swobodnej, oceny zeznań świadka E. P., która nie została oparta na całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie uwzględniała zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, bowiem doprowadziło Sąd Rejonowy w Giżycku do przekonania, że Oskarżony Ł. M. dopuścił się zarzucanego mu czynu, podczas gdy prawidłowa i obiektywna ocena zeznań tego świadka, w zestawieniu z całokształtem zgromadzonego materiału dowodowego, prowadzi do przekonania, że Oskarżony Ł. M. swoim zachowaniem nie wypełnił znamion zarzucanego mu czynu;

f) art. 4 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., poprzez dokonanie subiektywnej oraz dowolnej, a nie obiektywnej i swobodnej, oceny zeznań świadka E. G., która nie została oparta na całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nic uwzględniała zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, bowiem doprowadziło Sąd Rejonowy w Giżycku do przekonania, że Oskarżony Ł. M. dopuścił się zarzucanego mu czynu, podczas gdy prawidłowa i obiektywna ocena zeznań tego świadka, w zestawieniu z całokształtem zgromadzonego materiału dowodowego, prowadzi do przekonania, że Oskarżony Ł. M. swoim zachowaniem nie wypełnił znamion zarzucanego mu czynu;

g) art. 4 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., poprzez dokonanie subiektywnej oraz dowolnej, a nic obiektywnej i swobodnej, oceny zeznań świadka H. G., która nie została oparta na całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie uwzględniała zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, bowiem doprowadziło Sąd Rejonowy w Giżycku do przekonania, że Oskarżony Ł. M. dopuścił się zarzucanego mu czynu, podczas gdy prawidłowa i obiektywna ocena zeznań tego świadka, w zestawieniu z całokształtem zgromadzonego materiału dowodowego, prowadzi do przekonania, że Oskarżony Ł. M. swoim zachowaniem nie wypełnił znamion zarzucanego mu czynu;

h) art. 4 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., poprzez dokonanie subiektywnej oraz dowolnej, a nie obiektywnej i swobodnej, oceny zeznań świadków R. V. i B. E., która nie została oparta na całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie uwzględniała zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, bowiem doprowadziło Sąd Rejonowy w Giżycku do przekonania, że Oskarżony Ł. M. dopuścił się zarzucanego mu czynu, podczas gdy prawidłowa i obiektywna ocena zeznań wskazanych świadków, w zestawieniu z całokształtem zgromadzonego materiału dowodowego, prowadzi do przekonania, że Oskarżony Ł. M. swoim zachowaniem nie wypełnił znamion zarzucanego mu czynu;

i) art. 4 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., poprzez dokonanie subiektywnej oraz dowolnej, a nie obiektywnej i swobodnej, oceny materiału dowodowego w postaci: - dokumentacji ze szkolenia BHP (k. 17-19);

- umowy zlecenia (k. 20-21);

-dokumentacji fotograficznej (k. 24);

-dokumentacji z kontroli Państwowej Inspekcji Pracy w B. (k. 74-81, 93-95);

-opinii biegłego z zakresu BHP (k. 133-142),

która nie została oparta na całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie uwzględniała zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, bowiem doprowadziło Sąd Rejonowy w Giżycku do przekonania, że Oskarżony Ł. M. dopuścił się zarzucanego mu czynu, podczas gdy prawidłowa i obiektywna ocena wskazanego materiału dowodowego, w zestawieniu z całokształtem zgromadzonego materiału dowodowego, prowadzi do przekonania, że Oskarżony Ł. M. swoim zachowaniem nie wypełnił znamion zarzucanego mu czynu;

2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, a który miał istotny wpływ na jego treść, tj.:

a) błędne ustalenie, że Oskarżony Ł. M. wydał E. P. polecenie wniesienia oklejonych rur na górę (ustalenie w sekcji „Ocena dowodów”);

b) błędne ustalenie, że samodzielne wniesienie rur na górę przez Oskarżonego Ł. M. nie było możliwe (ustalenie w sekcji „Ocena dowodów”);

c) błędne ustalenie, że C. P. de facto wykonywał obowiązki na podstawie umowy o pracę (ustalenie w sekcji „Podstawa prawna wyroku”);

d) błędne ustalenie, że C. P. nie odbył przeszkolenia BHP w dniu 19 kwietnia 2021 roku (ustalenie w sekcji „Ocena dowodów”);

e) błędne ustalenie, że C. P. i E. P. nie przeszli instruktażu stanowiskowego (ustalenie w sekcji „Podstawa prawna wyroku”);

f) błędne ustalenie, że Oskarżony Ł. M. nie zapewnił odpowiednich środków ochrony pracowników służących ich bezpieczeństwu (ustalenie w sekcji „Podstawa prawna wyroku”);

g) błędne ustalenie, że zakresem umowy zlecenia było objęte wykonywanie prac na wysokości przez C. P. i E. P. (ustalenie w sekcji „Podstawa prawna wyroku”);

h) błędne ustalenie, że Oskarżony Ł. M. był odpowiedzialny za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków wykonywania zlecenia w zakresie innym, niż zlecone oklejanie rur w miejscu do tego wyznaczonym;

i) błędne ustalenie, że między zachowaniem Oskarżonego Ł. M., a zaistniałym zdarzeniem - upadkiem C. P. z wysokości - zachodzi jakikolwiek związek przyczynowo-skutkowy;

j) błędne ustalenie, że Oskarżony Ł. M. swoim zachowaniem wypełnił znamiona przestępstwa stypizowanego w art. 220 § 1 k.k.

Zarzut alternatywny:

1. obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, tj.:

a) art. 200 § 1 k,k., poprzez jego zastosowanie i przyjęcie w kwalifikacji prawnej czynu przypisanego Oskarżonemu Ł. M., podczas gdy czyn odpowiadający wskazanej kwalifikacji prawnej nie był objęty aktem oskarżenia wniesionym przeciwko Oskarżonemu Ł. M., nie stanowił przedmiotu rozpoznania w toku rozprawy, jak również ustalony przez Sąd Rejonowy w Giżycku opis czynu zawarty w zaskarżonym wyroku nie odpowiada wskazanej kwalifikacji prawnej;

b) art. 220 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 1 i 3 k.k, w zw. z art. 11 § 2 k.k., poprzez błędne uznanie, że Oskarżony Ł. M. swoim zachowaniem wypełni! znamiona przestępstwa z art. 220 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., podczas gdy:

- zachowanie Oskarżonego Ł. M. nie charakteryzowało się umyślnością, bowiem nie obejmował on swoją świadomością samowolnego zachowania E. P. i C. P.;

- oskarżony Ł. M. nie wydawał E. P., ani C. P., polecenia wykonywania jakichkolwiek prac wysokościowych;

- między zachowaniem Oskarżonego Ł. M., a zaistniałym zdarzeniem — upadkiem C. P. z wysokości — nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy;

- oskarżony Ł. M. zatrudnił C. P. oraz E. P. na podstawie umowy zlecenie, a nie umowy o pracę;

- zakresem zawartej umowy zlecenia nie było objęte wykonywanie prac na wysokości;

- oskarżony Ł. M. zorganizował szkolenie BHP dla C. P. i E. P. w zakresie prawidłowego wykonania zlecenia — w formie On¬line - oraz przeprowadził w zakresie objętym zleceniem instruktaż stanowiskowy dla C. P. i E. P.;

- oskarżony Ł. M. w zakresie zawartych umów zlecenia zapewni! E. P. i C. P. bezpieczne i higieniczne warunki wykonywania zlecenia — owijania rur — oraz zapewnił niezbędne narzędzia do wykonania zlecenia;

- oskarżony Ł. M. nie był odpowiedzialny za całokształt bezpiecznych i higienicznych warunków wykonywania zlecenia na terenie budowy — w tym za przedmioty nie stanowiące jego własności oraz nie będące do jego dyspozycji takie jak rusztowania — gdyż w tym zakresie odpowiedzialny za bezpieczne i higieniczne warunki w zakresie terenu budowy był kierownik budowy,

w związku z powyższym nie wypełnił znamion zarzucanego mu czynu,

Zarzut alternatywny w następnej kolejności:

1. bezwzględna przyczyna odwoławcza w postaci nienależytej obsady Sądu rozpoznającego sprawę, albowiem w składzie Sądu brała udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Rejonowego w Giżycku na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, co w świetle szeregu uchybień w zakresie fundamentalnych zasad procesu karnego, zaś wyszczególnionych w punktach 1.1. niniejszej apelacji, budzi uzasadnioną wątpliwość, co do niezawisłości i bezstronności Sądu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji;

2. obraza przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj.:

a) art. 42 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 6 ust. 1 i ust. 3 lit, c) Europejskiej Konwencji Praw Człowsieka w zw. z art. 6 k.p.k. w zw. z art. 175 § 1 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k„ poprzez uznanie, że Oskarżony Ł. M. odmówił składania wyjaśnień (k. 5 uzasadnienia wyroku), podczas gdy Oskarżony Ł. M. składał wyjaśnienia w toku rozprawy głównej w dniu 16 grudnia 2025 roku — co naruszało zarówno polskie, jak i międzynarodowe standardy rzetelnego procesu karnego oraz prawa do osobistej obrony w toku postępowania, w konsekwencji czego Sąd Rejonowy w Giżycku nie uwzględnił wyjaśnień złożonych przez Oskarżonego Ł. M. przy rozstrzygnięciu sprawy, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia;

b) art. 410 k.p.k. w zw. z art. 393 § 1 k.p.k. w zw. z art. 394 § 2 pkt 2) k.p.k., poprzez oparcie zaskarżonego wyroku na materiale dowodowym, który nie został ujawniony w toku rozprawy, a mianowicie na ustnej uzupełniającej opinii biegłego E. O. złożonej w toku rozprawy przed wydaniem przez Sąd Rejonowy w Giżycku postanowienia na podstawie art. 404 § 2 k.p.k., zaś po wydaniu postanowienia nieujawnionej w toku rozprawy, przy czym opinia ta stanowiła podstawę zaskarżonego wyroku (k. 5 i 6-8 uzasadnienia wyroku), a tym samym miała istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku;

c) ąrt. 410 k.p.k. w zw. z art. 391 § 1 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k.. poprzez brak ujawnienia i odczytania w toku rozprawy materiału dowodowego, który miał istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie:

- brak ujawnienia na rozprawie w dniu 11 czerwca 2025 roku protokołu konfrontacji C. P. z Ł. M., a w konsekwencji brak odczytania tego protokołu C. P. — oczywiście jedynie w zakresie zeznań tego świadka - przy czym zeznania C. P. złożone w toku konfrontacji miały istotne znaczenie dla czynienia prawidłowych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy;

- brak odczytania E. P., na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2025 roku, protokołu konfrontacji E. P. z C. P., przy czym zeznania złożone przez E. P. w toku konfrontacji miały istotne znaczenie dla czynienia prawidłowych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy,

a w konsekwencji brak wzięcia pod rozwagę przez Sąd wyszczególnionych powyżej zeznań, co doprowadziło do wadliwej oceny całokształtu zeznań złożonych przez wskazanych świadków stanowiących podstawę ustaleń faktycznych, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku;

Ocena zasadności, tudzież bezzasadności lub przedwczesności zarzutów apelacji wynika z uzasadnienia.

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Rozbudowane w warstwie formalnej zarzuty apelacji, które można byłoby zawrzeć bez wątpienia w znacznie mniejszym obszarze materii zwanej papierem, zasługiwały na uwzględnienie w zakresie dotyczącym sposobu procedowania sądu a quo, to jest sposobu ujawnienia materiału dowodowego i jego kompletności, odstąpienia od ujawniania dowodów zgodnie z zasadą bezpośredniości, pominięcia istotnego zakresu materiału dowodowego mającego znaczenie dla prawidłowego ustalenia faktów, w tym wyjaśnień złożonych przez oskarżonego, warunkując w konsekwencji niemożność udzielenia w postępowaniu odwoławczym odpowiedzi na pytanie, czy ustalenia sądu a quo mogą być objęte ochroną art. 7 kpk. Jak zasadnie zauważył autor apelacji nie sposób uznać za dostosowanie się do standardów rzetelnego procesu sytuacji, w której punktem wyjścia dla analizy dowodów jest świadome, poczynione z rozmysłem pominięcie wyjaśnień oskarżonego i ujawnienie zeznań dwóch najistotniejszych świadków w okrojonym zakresie, bez jakiejkolwiek refleksji nad informacjami wynikającymi z zeznań nieujawnionych. Sześć zarzutów apelacji (oznaczone numerami I.1a, b i c oraz V.2a, b i c) podkreśla wymowę tych uchybień, będących uchybieniami rzeczywistymi i bez wątpienia mogącymi mieć wpływ na treść orzeczenia. Idąc dalej tym tokiem rozumowania stwierdzić należy, że nie sposób podważyć argumentacji autora apelacji, że z samego faktu nieujawnienia istotnego zakresu dowodów i pominięcia go w procesie oceny wymaganej przepisem art. 424 kpk przedwczesnym wydaje się podjęcie wysiłku oceny prawidłowości klasyfikacji dowodów, a w konsekwencji zgodności z prawdą materialną dokonanych ustaleń faktycznych. Stwierdzonych uchybień nie eliminuje przepis art. 405 § 2 i 3 kpk, którego przywołanie – jak się wydaje – miało uwolnić sąd od konieczności informowania, które dowody i w jakim zakresie będą stanowiły podstawę wyrokowania. „ Zakresem przedmiotowym § 3 pkt 1 (kpk) nie zostały objęte protokoły przesłuchania oskarżonego i świadków sporządzone w postępowaniu przygotowawczym lub przed sądem, lub w innym postępowaniu przewidzianym przez ustawę, gdy zachodzi podstawa do ich ujawnienia zamiast dowodu z wyjaśnień oskarżonego lub z zeznań świadka w warunkach art. 389 § 1 in principio oraz art. 391 § 1 i 2 i art. 392 § 1, tj. gdy nie dochodzi do bezpośredniego przesłuchania. Nie są to bowiem protokoły wskazane przez oskarżyciela w akcie oskarżenia jako dowody, których przeprowadzenia na rozprawie głównej się on domaga, albowiem wniosek dowodowy dotyczył bezpośredniego przesłuchania oskarżonego lub świadków. Dopiero na rozprawie zaistniała podstawa z art. 389 § 1 w postaci niestawiennictwa oskarżonego na rozprawę albo podstawa z art. 391 § 1 i 2 lub art. 392 § 1 w związku z niedostępnością świadka. Wskazane przepisy stanowią, że wolno wówczas odczytywać te protokoły. Wynika z nich zatem, że dopuszczalne jest także odstąpienie od odczytywania i uznanie za ujawnione bez dokonania tej czynności. Ponadto w świetle art. 394 § 2 pkt 2 odczytanie może nastąpić tylko wtedy, gdy sąd uzna to za niezbędne. Powstaje zatem pytanie, jak należy ocenić sytuację, gdy sąd nie widzi takiej potrzeby, i w związku z tym jaki jest wówczas sposób ujawnienia tych protokołów (art. 410). Wydaje się, że nowelizacja z 2019 r. pominęła to zagadnienie. De lege lata dopuszczalne odstępstwo od zasady ustności (odczytywania) jest możliwe tylko w warunkach art. 405 § 2 i 3. Brak odrębnej regulacji co do wspomnianych protokołów nie oznacza, że ustawodawca w stosunku do tych dokumentów zrezygnował z formy uproszczonej w postaci ujawnienia bez odczytywania, zważywszy, że usprawnienie postępowania sądowego było myślą przewodnią wspomnianej nowelizacji. Do rozważenia pozostaje zatem zastosowanie w rozważanym układzie procesowym § 3 pkt 2 lub 3 i dopuszczenie na rozprawie tych protokołów jako dowodów na wniosek strony lub z urzędu. Wówczas z chwilą zamknięcia przewodu sądowego podlegają one ujawnieniu bez odczytywania. Podobny pogląd wyrażono w orzecznictwie Sądu Najwyższego, stwierdzając, że ujawnienie w trybie art. 405 § 2 k.p.k. protokołów bez odczytywania z chwilą zamknięcia przewodu sądowego może nastąpić tylko w stosunku do takich, które zostały wskazane w art. 405 § 3 k.p.k. W wypadku protokołów przesłuchania oskarżonego oraz świadka, o których mowa w art. 389 § 1, art. 391 § 1 i 2 i art. 392 § 1 k.p.k., ujawnienie tych dokumentów na rozprawie jest dopuszczalne pod warunkiem spełnienia przesłanek określonych w tych przepisach. W razie niestawiennictwa oskarżonego na rozprawę (art. 389 § 1 in principio i § 3 k.p.k.) albo odstąpienia od bezpośredniego przesłuchania świadka na podstawie art. 391 § 1 albo art. 392 § 1 k.p.k. ujawnienie protokołów ich przesłuchania przez odczytanie następuje tylko wtedy, gdy wystąpi jedna z podstaw wskazanych w art. 394 § 2 k.p.k. Jeżeli żadna z nich nie zachodzi, to objęcie tych protokołów mechanizmem ujawnienia bez odczytywania przewidzianym w art. 405 § 2 k.p.k., wymaga z kolei spełnienia warunków zawartych w art. 405 § 3 k.p.k. W sytuacji gdy oskarżyciel w akcie oskarżenia żądał bezpośredniego przesłuchania oskarżonego i świadków (art. 333 § 1 pkt 1 k.p.k.), protokoły ich przesłuchania nie są dowodami, których przeprowadzenia na rozprawie głównej się on domaga (art. 405 § 3 pkt 1 k.p.k.). Konieczne jest zatem wydanie z urzędu decyzji o dopuszczeniu dowodu z protokołu zamiast bezpośredniego przesłuchania oskarżonego lub świadka, która to decyzja pozwala dopiero na zastosowanie trybu uregulowanego w art. 405 § 2 w zw. z art. 405 § 3 pkt 3 k.p.k. (postanowienie SN z 22.06.2022 r., V KK 171/22, LEX nr 3435805)” (KPK komentarz pod redakcją Dariusza Świeckiego). Już w tym miejscu należy podkreślić, że dowody przeprowadzone przed sądem, który początkowo prowadził postępowanie dowodowe, nie zostały ujęte w akcie oskarżenia, a więc one również nie zostały ujawnione.

Za oczywiście bezzasadny należało ocenić zarzut z pkt III.1a, albowiem od strony opisu czynu zarzucanego i przypisanego oskarżonemu przypisana kwalifikacja prawna jawi się być wynikiem oczywistej omyłki pisarskiej. Również bezzasadnym jest zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Odnosząc się do tego zarzutu stwierdzić należy, że nie przywołano dla wykazania jego zasadności okoliczności mogących warunkować jego potencjalną skuteczność.

W uchwale połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 23.01.2020 r., BSA I-4110-1/20, OSNKW 2020/2, poz. 7, wyrażono pogląd, że:

„1. Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi (także wtedy), gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3).

2. Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi (także wtedy), gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

W uchwale (7) SN z 2.06.2022 roku( I KZP 2/22, OSNK 2022/6, poz. 22), stwierdzono, że brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17.01.2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Taka sytuacja zachodzi jedynie w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego, którzy otrzymali nominacje w takich warunkach. Wskazano także, że zgodnie z pkt 2 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23.01.2020 r., (...) I-4110-1/20, brak wniosku strony złożonego na podstawie art. 41 k.p.k., nie zamyka drogi do podnoszenia i badania tej kwestii przez sąd z urzędu, w trybie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. – również po przeprowadzeniu stosownego testu. Nie sposób bowiem przyjąć, że sąd, w składzie którego zasiada sędzia, co do którego instytucjonalnej bezstronności, czy wprost niezawisłości, istnieją uzasadnione wątpliwości, jest sądem należycie obsadzonym. Wynik przeprowadzonego testu sąd odwoławczy winien przedstawić w uzasadnieniu swego orzeczenia, o ile będzie je sporządzał.

Z tego też powodu brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., to jednak badać należy te wszystkie okoliczności dotyczące danego sędziego, związane z jego procesem nominacyjnym, jak i późniejszymi zdarzeniami, które mogą podawać w wątpliwość jego niezawisłość i bezstronność. Konieczne staje się więc ustalenie, że konkretny sędzia, który uzyskał nominację w opisywanych powyżej warunkach, nie jest stronniczy, w sytuacji, gdy obalone zostało domniemanie jego bezstronności, które było regułą przed 2018 r. Obecnie bowiem, konieczny jest dowód pozytywny bezstronności, gdy poprzednio trzeba było wykazać sytuację przeciwną - brak bezstronności. Przy czym - co istotne - ocena bezstronności sędziego nie może opierać się tylko na założeniu istnienia wewnętrznej subiektywnej bezstronności, ale przede wszystkim musi być oceniana w oparciu o te elementy, które są obiektywnie dostrzegalne, a więc mają znaczenie w zakresie obiektywnej bezstronności sędziego Istotne jest bowiem to, że - jak zasadnie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 lipca 2022 r., III KK 404/21 - "dla zagwarantowania skutecznej ochrony sądowej na gruncie art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE kluczowe jest zachowanie niezależności sądu, w tym dostęp strony do "niezawisłego" sądu (TSUE w sprawach: C-64/16; pkt 41; C-619/18; pkt 57; z dnia 15 lipca 2021 r. C-791/19; pkt 57. W tej formule istotne staje się dokonanie oceny, czy merytoryczne przesłanki oraz procedura podejmowania decyzji w zakresie powołania sędziów były ukształtowane w sposób wykluczający powstanie u zewnętrznego obserwatora uzasadnionych wątpliwości co do niezależności danych sędziów od czynników zewnętrznych oraz ich neutralności względem ścierających się przed nimi interesów, o których orzekają (zob. wyrok TSUE w sprawie C-585/18 i in., pkt 134; wyrok TSUE w sprawie C-824/18, pkt 123; wyrok TSUE w sprawie C-791/19, pkt 98; wyrok TSUE w sprawie C-487/19, pkt 148). Sam bowiem fakt, że dani sędziowie zostali powołani przez Prezydenta RP nie jest wystarczający dla stwierdzenia braku sędziowskiej niezależności lub do wywołania wątpliwości co do ich bezstronności, także wtedy, jeżeli po powołaniu osoby te nie podlegają żadnej presji i nie otrzymują zaleceń podczas wykonywania swoich obowiązków (por. wyroki TSUE: w sprawach C-585/18 i in., pkt 133; C824/18, pkt 122; C-791/19, pkt 97; C-487/19, pkt 147)". W analizowanym przypadku jest oczywistym, że sędzia orzekający został powołany na urząd sędziego w sądzie powszechnym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3), jednakże z apelacji nie wynika, jaką wadliwość procesu powołania należałoby rozważyć w kontekście standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

Wracając do zagadnienia najistotniejszego dla wykazania podstawy prawnej uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi a quo podkreślić należy wagę stwierdzonych naruszeń, albowiem można odnieść wrażenie, że pospieszność w procedowaniu wywołała nieobjęcie przez sąd zakresu dowodów mających istotne znaczenie dla prawidłowego orzekania. Sąd odwoławczy usiłował co prawda naprawić błędy w ujawnianiu dowodów, jednakże ostatecznie krytycznie ocenił taką możliwość uznając, że godziłoby to w zasadę bezpośredniości w stopniu podważającym rzetelny proces z punktu widzenia naczelnych zasad procesu karnego, niezależnie od tego w jakim stopniu są one ograniczane przez ustawodawcę. Na czoło wysuwa się oczywiście niezrozumiałe wprost ustalenie sądu a quo, że oskarżony przyjął w procesie postawę uniemożliwiającą zbadanie jego wersji wydarzeń poprzedzających dzień, w którym doszło do wypadku, jak też tych, które miały miejsce tego dnia. Zdaje się, że tylko pospiechowi należy przypisywać brak dostrzeżenia, że oskarżony wyjaśnienia złożył. Jest to ustalenie co najmniej dziwne, gdy się zauważy, że w dniu 17 lipca 2024 roku oskarżony złożył obszerne wyjaśnienia przed sądem w innym składzie, aniżeli skład orzekający i wyjaśnienia te, jak wynika z protokołu rozprawy głównej z dnia 16 grudnia 2025 roku (k. 308-309) miały zostać odczytane. Co ciekawe, oskarżony ustosunkował się do wyjaśnień, które odczytano, przy czym wyjaśnienia te odczytano jedynie w części, albowiem sąd nie zauważył, że wyjaśnienia oskarżonego zawarte są w protokole nie tylko na k. 270, ale również na k. 271 verte. Wyjaśnienia te są dalszym ciągiem wyjaśnień złożonych na k. 270, a zdaje się - jedynie niewłaściwe wszycie kartki z protokołem rozprawy spowodowało, że sąd tych wyjaśnień nie dostrzegł. Zdaje się, albowiem sąd chyba zapomniał, że jakieś (?) wyjaśnienia oskarżonego odczytał. Konsekwencją powyższego było uznanie, że oskarżony odmówił złożenia wyjaśnień, gdy tymczasem wyjaśnienia złożył, były one obszerne i dotyczyły niezwykle istotnych zagadnień z punktu widzenia obrony przed stawianym zarzutem. Dodać do tego należy, że faktycznie nie ujawniono również części zeznań świadka P. i pokrzywdzonego P., w tym tych z protokołu konfrontacji. Tymczasem ich zeznania w kontekście wyjaśnień oskarżonego są jedynymi dowodami pozwalającym na ustalenie, jaka była rzeczywista umowa łącząca oskarżonego i pokrzywdzonego, czy konkretnego dnia wydano pokrzywdzonemu polecenie pracy na wysokości, czy takie ewentualne polecenie go dotyczyło, czy polecenie wniesienia rur na rusztowanie było równoznaczne z ich przeniesieniem na wysokości w miejsce montażu, czy dla wniesienia rur na określoną wysokość występowała konieczność pracy na wysokości dwóch osób, czy też jedna z nich była potrzebna jedynie do asekuracji rury podawanej osobie znajdującej się na wysokości. Przecież z zeznań świadka P., ale również zeznań pokrzywdzonego jednoznacznie wynika, że do dnia wypadku obydwaj wykonywali jedną czynność, to jest owijali rury. Dopiero w dniu wypadku pierwszy raz zaistniała potrzeba wniesienia rur na górę. Dlatego właśnie okoliczności wydania polecenia, jego zakresu i ustalenie jego konkretnego adresata, wymagały niezwykle starannego ujawnienia dowodów, co czynił sąd, który pierwotnie prowadził postępowanie jurysdykcyjne, a którego to standardu ewidentnie nie dochował sąd, który wydał zaskarżony wyrok. To tylko część z zagadnień, które w ogóle umknęły sądowi a quo, jak się wydaje – właśnie w wyniku pominięcia istotnego zakresu materiału dowodowego. Brak ujawnienia dowodu w postaci ustnej opinii biegłego O., czy też zeznań świadka P. złożonych w trakcie konfrontacji z pokrzywdzonym starano się naprawić w postępowaniu odwoławczym, jednak wnikliwa analiza stwierdzonych uchybień doprowadziła do wniosku, że takie naprawianie procesu może jedynie pogłębić krytyczną ocenę jego toku również na etapie postępowania odwoławczego, a celne zarzuty apelacji obrońcy należałoby ocenić jako niemogące wywołać oczekiwanego rezultatu tylko na skutek decyzji obciążonej cechą arbitralności, skoro czynności naprawcze naruszałyby w istocie gwarancje procesowe oskarżonego i potwierdzając skalę stwierdzonych naruszeń prawa procesowego, ocenione musiałyby zostać jako niemające wpływu na treść zaskarżonego wyroku. Wszak, pomijając nieujawnione zeznania dwóch najistotniejszych świadków, opinię biegłego, nie można zaakceptować sytuacji, w której w ogóle nie uwzględnia się wyjaśnień oskarżonego stwierdzając, że tenże żadnych wyjaśnień nie złożył.

W uwzględnieniu powyższych uwag zaskarżony wyrok uchylono, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Podczas ponownego rozpoznania sprawy należy przeprowadzić dowód z wyjaśnień oskarżonego, zeznań świadków P. i P., ujawnić we właściwy sposób pozostałe dowody, w tym te przeprowadzone prze sąd procedujący w innym składzie, albowiem nie ma potrzeby ich ponawiania. Z tego właśnie powodu ziściła się przesłanka do uchylenia zaskarżonego wyroku z powodu konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości.

Wniosek

1/ wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie Oskarżonego Ł. M. od zarzucanego mu czynu;

2. (alternatywnie) wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Giżycku do ponownego rozpoznania.

przedwczesny

zasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Omówione w części analizującej zarzuty apelacji

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Sąd nie stwierdził wymagających uwzględnienia z urzędu uchybień z art.439 kpk ani też z art.440 kpk

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

0.11.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

0.0.11.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☒ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Omówione w części analizującej zarzuty apelacji. Tam również wskazania co do dalszego postępowania (art. 442 § 2 i 3 kpk).

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Brak podstawy prawnej do orzekania o kosztach procesu.

7.  PODPIS

0.11.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego Ł. M.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejowego w Giżycku Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w Węgorzewie z dnia 22 grudnia 2025 roku, w sprawie V K 142/22

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości;

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☒art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☒uchylenie

☒zmiana