Wyrok z 8 maja 2026, sygn. II Ka 204/26

Przewodniczący:

SSO Dariusz Półtorak

Sędziowie:

SO Paweł Mądry (spr.)

SO Sylwia Olimpia Uszyńska

Protokolant:

st. sekr. sąd. Beata Defut-Kołodziejak

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II Ka 204/26

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

2

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok łączny Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 30 grudnia 2025 roku

o sygn. akt II K 364/24

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐co do winy

☒co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

-

--------------------------

--------------------------------------------------------------------------

----------------

-----------------

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

-----------

--------------------------

--------------------------------------------------------------------------

-----------------

-----------------

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

------------------

-------------------------------------

------------------------------------------------------------------------------

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

---------------------

-------------------------------------------

------------------------------------------------------------------------------------------

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

we własnoręcznie sporządzonej apelacji skazany zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu rażącą niewspółmierność wysokość orzeczonej wobec niego kary łącznej pozbawienia wolności;

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

(apelacja obrońcy skazanego)

1) zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonych kar łącznych, a w szczególności:

- kary łącznej 9 lat pozbawienia wolności,

- kary łącznej 2 lat ograniczenia wolności w dolegliwości 40 godzin pracy miesięcznie,

- kary łącznej grzywny 250 stawek dziennych,

polegającej na nadmiernej represyjności powyższych rozstrzygnięć, nieadekwatnej do funkcji wyroku łącznego, ujawnionych w sprawie okoliczności osobopoznawczych i wykonawczych, w tym korzystnych danych penitencjarnych i prognozujących, przy jednoczesnym oparciu motywów rozstrzygnięcia w dominującej mierze na ogólnych tezach o wielokrotności skazań i rzekomym braku wniosków ze skazań, bez wykazania w sposób pozwalający na realną kontrolę instancyjną, dlaczego przyjęty stopień asperacji (zwłaszcza 9 lat pozbawienia wolności) jest konieczny i proporcjonalny;

2) zarzut obrazy przepisów postępowania, mogącej mieć wpływ na treść wyroku, polegającej na sporządzeniu uzasadnienia w zakresie miarkowania stopnia asperacji w sposób w znacznej części schematyczny i niewystarczająco zindywidualizowany, tj. bez przedstawienia dostatecznych rozważań wyjaśniających, dlaczego przy granicach kary łącznej pozbawienia wolności od 3 lat i 4 miesięcy do 12 lat i 4 miesięcy orzeczono właśnie 9 lat, a nie karę istotnie niższą, odpowiadającą ujawnionym okolicznościom wykonawczym i prognostycznym skazanego, co utrudnia pełną kontrolę instancyjną prawidłowości procesu orzekania;

3) (z ostrożności procesowej) zarzut obrazy przepisów postępowania, mogącej mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegającej na procedowaniu w sprawie wyroku łącznego w modelu, który ograniczył realny udział skazanego w przedstawieniu stanowiska co do okoliczności istotnych dla miarkowania dolegliwości (w szczególności w warstwie osobopoznawczej i prognostycznej), mimo że istotą sporu była wysokość kar łącznych i stopień asperacji, a rozstrzygnięcie w tym zakresie ma charakter w znacznej mierze ocenny.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

- zarówno apelacja skazanego, jak i jego obrońcy, jako bezzasadne nie zasługiwały na uwzględnienie.

- kara łączna stanowi całościową ocenę zachowań skazanego i powinna być także racjonalną z prewencyjnego punktu widzenia reakcją za popełnione przestępstwa, nie zaś przejawem bliżej nieuzasadnionej i wręcz niezrozumiałej, ze społecznego punktu widzenia, pobłażliwości. Kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku łącznego doprowadziła Sąd Okręgowy do przekonania, że Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim trafnie ocenił związek czasowy oraz przedmiotowo-podmiotowy pomiędzy przestępstwami, za które S. X. został skazany prawomocnymi wyrokami podlegającymi łączeniu, i słusznie orzekł wobec skazanego karę łączną w wymiarze określonym w zaskarżonym wyroku.

- na wstępie wspomnieć należy, iż indywidualizacja kary łącznej w każdym konkretnym przypadku należy do ferującego dany wyrok sądu, który orzekając w granicach nakreślonych przez ustawę ram, poza stosowaniem ogólnych dyrektyw i zasad wymiaru kary, uwzględnieniem oceny całokształtu czynów przestępnych i podmiotowo - przedmiotowych relacji między nimi, winien mieć na uwadze okoliczności, które ujawniły się po wydaniu poprzednich wyroków oraz wzgląd na prewencyjne cele karania zarówno w indywidualnym, jak i społecznym aspekcie. Przez powyższe wyraźnie rozumieć należy, iż obowiązujące przepisy prawa nie wprowadzają automatyzmu w zakresie kształtowania kary łącznej i nie dają podstaw w każdej sytuacji do zastosowania zasady pełnej absorpcji (czy też per analogiam pełnej kumulacji), a zwłaszcza tylko dlatego że takie rozstrzygnięcie jawiłoby się jako słuszne w oczach skazanego. Przypomnieć należy, iż naczelną zasadą wymiaru kary łącznej w praktyce jest na ogół zasada asperacji, a zasadę absorpcji, zresztą jak i kumulacji, stosuje się wyjątkowo i tylko w sytuacjach nietypowych, szczególnie uzasadnionych (postanowienie SN z 16.12.2020r., I KK 181/20, LEX nr 3177870).

- dodatkowo, zgodnie z art. 85a kk orzekając karę łączną, sąd bierze pod uwagę przede wszystkim cele kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także cele zapobiegawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego. Jak podkreśla się w orzecznictwie w ramach tak opisanych celów racjonalnej "polityki karnej" mieszczą się oczywiście i te przesłanki, które zostały wypracowane w orzecznictwie sądowym, ukierunkowane zarówno na ocenę osoby sprawcy, jego cech osobowych i dotychczasowej linii życiowej, jak i analizę popełnianych przez niego przestępstw w ujęciu przedmiotowym (w tym np. zbieżność rodzajowa atakowanych dóbr prawnych, okresy czasu pomiędzy przestępstwami, zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt II AKa 18/22).

- odnosząc się natomiast do zarzutu niewspółmierności orzeczonej kary należy wskazać, że aby kara rzeczywiście miała taki charakter, musi zachodzić znaczna, wyraźna, nie dająca się zaakceptować dysproporcja między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą, zasłużoną na podstawie ustalonych okoliczności sprawy relewantnych dla wymiaru kary. Tylko wtedy można uznać, że przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona, jeżeli z punktu widzenia nie tylko sprawcy, ale i ogółu społeczeństwa, orzeczona kara jawi się jako niesprawiedliwa, zbyt drastyczna, przynosząca nadmierną dolegliwość.

- w przedmiotowej sprawie Sąd Okręgowy nie podzielił stanowiska skazanego i jego obrońcy, iż powyższe pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie o wymiarze kary łącznej zostało dotknięte uchybieniem z art. 438 pkt 4 kpk. Jak słusznie podkreślił Sąd I instancji, ustawowe cele kary spełni wobec skazanego kara łączna 9 lat pozbawienia wolności. Biorąc pod uwagę, iż suma kar pozbawienia wolności orzeczonych wobec skazanego wynosi 12 lat i 4 miesiące, wymierzona wobec niego kara 9 lat nie jest orzeczona w maksymalnie możliwym wymiarze wynikającym z zasady pełnej kumulacji, a z drugiej strony nie jest na tyle niska, aby nie zmienić zachowania skazanego i nie wpłynąć na jego postawę. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, skazany był dwanaście razy karany, w tym kilkukrotnie w jednym wyroku za kilkanaście czynów. Były to czyny wymierzone przeciwko istotnym dobrom chronionym prawem, takim jak mienie, zdrowia czy rodzina, i cechowały się znacznym stopniem społecznej szkodliwości, uzasadniającym orzeczenie kary łącznej pozbawienia wolności w wymiarze 9 lat. Zgodnie z
art. 115 § 2 kk przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego lub zagrożonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Wielokrotność karalnych zachowań, regularne łamanie prawa i postawa permanentnego nieszanowania cudzej własności prowadzą do wniosku, że skazany jest sprawcą niepoprawnym, który nie wyciągał żadnych wniosków z poprzednich skazań, nie zmieniał swoich zachowań i nie liczył się z obowiązującym porządkiem prawnym. Notorycznie lekceważy obowiązujący porządek prawny i nie wyciąga żadnych wniosków z wcześniej wykonywanych wobec niego kar. Wbrew twierdzeniom obrony, proponowana przez obrońcę kara 6 lat pozbawienia wolności byłaby niewystarczającą sankcją prawną za tak dużą liczbę przestępstw popełnionych przez skazanego. Również orzeczone wobec skazanego kary łączne 2 lat ograniczenia wolności oraz kara łączna grzywny są w okolicznościach niniejszej sprawy uzasadnione i adekwatne, gdyż mają wpłynąć na postawę skazanego, zniechęcić go do popełniania podobnych przestępstw w przyszłości i zmusić do autorefleksji.

- stanowiska tego nie może zmienić podniesiona przez obrońcę skazanego okoliczność, iż skazany już po osadzeniu w zakładzie karnym wykazuje się przeważnie właściwym zachowaniem, pracuje oraz okazuje należyte poszanowanie dla obowiązującego porządku wewnętrznego zakładu karnego oraz regulaminu, a zatem iż zachodzi w stosunku do niego pozytywna prognoza kryminologiczna. W odniesieniu do powyższego pamiętać należy, iż bezproblemowe funkcjonowanie w warunkach więziennych powinno być normą i wcale nie skutkuje koniecznością obniżenia kary łącznej (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 25 stycznia 2018 r., II AKa 215/17, LEX nr 2463383).

- na uwzględnienie nie zasługiwał również drugi zarzut apelacyjny obrońcy skazanego dotyczący obrazy przepisów postępowania karnego poprzez sporządzenie niewystarczającego uzasadnienia wyroku przez Sąd I instancji. Po przeanalizowaniu uzasadnienia wyroku można wywnioskować, że Sąd I instancji prawidłowo i w sposób wyczerpujący opisał motywy, które skłoniły go do wymierzenia kary łącznej w wymiarze 9 lat pozbawienia wolności, przede wszystkim nagminność w łamaniu prawa i stopień demoralizacji skazanego. Sąd I instancji w uzasadnieniu wskazał też maksymalny i minimalny wymiar kary pozbawienia wolności, która mogła być orzeczona wobec skazanego przy orzekaniu wymiaru kary łącznej oraz sposób ustalenia wysokości kary łącznej pozbawienia wolności.

- również za bezzasadny należało uznać zarzut ewentualny, podniesiony jako trzeci w apelacji obrońcy skazanego, dotyczący ograniczenia realnego udział skazanego w przedstawieniu stanowiska co do okoliczności istotnych dla miarkowania dolegliwości. Skazany miał bowiem możliwość uczestniczenia w rozprawie dotyczącej wydania wyroku łącznego, a rozstrzygnięcie w zakresie kary łącznej miało charakter ocenny z uwagi na swobodną ocenę materiału dowodowego wyrażoną w art. 7 kpk, zgodnie z którym organy postępowania kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego.

- puentując całość powyższych rozważań stwierdzić należy, iż Sąd Odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek przemawiających za dalszym złagodzeniem orzeczonych wobec skazanego w pierwszoinstancyjnym postępowaniu kar łącznych. Sankcja karna zaproponowana przez Sąd Rejonowy jest sprawiedliwa, słuszna i nie nosi cech o jakich stanowi art. 438 pkt 4 kpk. Stąd nie było podstaw, by w tym zakresie podjąć ingerencję w treść zaskarżonego wyroku. Kontrola instancyjna nie wykazała również podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania go do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w M.

Wniosek

- skazany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie nowej kary łącznej z zastosowaniem zasady absorpcji lub asperacji, ale zbliżonej do zasady absorpcji.

- obrońca skazanego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku łącznego poprzez:

a) obniżenie kary łącznej pozbawienia wolności z 9 lat do kary istotnie łagodniejszej, odpowiadającej dyrektywom wymiaru kary łącznej oraz funkcji wyroku łącznego, w szczególności poprzez wymierzenie kary łącznej w wymiarze 6 lat pozbawienia wolności (ewentualnie w innym niższym wymiarze, uznanym przez Sąd Odwoławczy za adekwatny),

b) zmianę rozstrzygnięcia o karze łącznej ograniczenia wolności przez ustalenie – przy pozostawieniu wymiaru 2 lat – obowiązku wykonywania pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie, ewentualnie w innym wymiarze nieprzekraczającym dolegliwości wynikającej z kar jednostkowych,

c) zmianę rozstrzygnięcia o karze łącznej grzywny poprzez obniżenie liczby stawek dziennych do poziomu bliższego dolnej granicy (np. do 180 stawek dziennych po 20 zł), ewentualnie w innym niższym wymiarze uznanym za proporcjonalny i wykonalny;

d) ewentualnie, w razie uznania przez Sąd Odwoławczy, że uchybienia procesowe i/lub braki uzasadnienia uniemożliwiają merytoryczną zmianę rozstrzygnięcia – o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

bezzasadność wniesionych apelacji skutkowała nieuwzględnieniem wniosków apelacyjnych

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

cały wyrok łączny Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 30 grudnia 2025 roku o sygn. akt II K 364/24

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

bezzasadność wniesionych apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu.

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zwięźle o powodach zmiany

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

-----------------------------------------------------------------------------------------

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

4.1.

-----------------------------------------------------------------------------------

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

-------------------------

------------------------------------------------------------------------------------------------

6.  Koszty Procesu

P unkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II

apelacje okazały się w całości bezzasadne, zatem z mocy art. 636 § 1 kpk skazany winien ponieść koszty sądowe w całości, jednakże mając na uwadze jego trudną sytuację majątkową Sąd na podstawie art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 634 kpk zwolnił go w całości od zapłaty wydatków za postępowanie odwoławcze, przejmując je na rachunek Skarbu Państwa.

7.  PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

skazany

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

rozstrzygnięcie o karze łącznej

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐co do winy

☒co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

2

Podmiot wnoszący apelację

obrońca skazanego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

rozstrzygnięcie o karze łącznej

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐co do winy

☒co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana