Wyrok z 20 maja 2026, sygn. VII U 1700/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 20 maja 2026 r.

Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący Sędzia SO Renata Gąsior

Protokolant st. sekr. sądowy Marta Jachacy

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2026 r. w Warszawie

sprawy K. E.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w M.

o waloryzację renty

na skutek odwołania K. E.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w M. z dnia 1 marca 2025 roku znak: (...)

1.  oddala odwołanie,

2.  zasądza od odwołującego K. E. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w M. kwotę 360,00 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Z. P.

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 1 marca 2025 r., znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w M. dokonał waloryzacji renty K. E.. Wysokość zwaloryzowanej renty ustalono poprzez pomnożenie kwoty świadczenia przysługującego w dniu 28 lutego 2025 r., tj. 2596,80 zł przez wskaźnik waloryzacji 105,50%. Renta po waloryzacji od dnia 1 marca 2025 r. została obliczona na kwotę 2739,62 zł ( decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 1 marca 2025 r. – nienumerowana karta a.r.).

K. E. odwołał się od ww. decyzji organu rentowego zarzucając jej brak ustalenia i wyznaczenia stopy waloryzacji 5,50% świadczenia od dnia 1 stycznia 2024 r. do 28 lutego 2025 r., brak informacji o jednorazowej wypłacie wyrównania, wyznaczenie wskaźnika waloryzacji z danych średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług ogółem lub dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów oraz realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia, skuteczny brak waloryzacji o wskaźnik 105,50% świadczenia za 14 miesięcy, tj. za okres od stycznia 2024 r. do lutego 2025 r. oraz niezgodność decyzji o waloryzacji renty z Konstytucja RP. Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz naliczenie należnego wyrównania renty za okres od stycznia 2024 r. do lutego 2025 r. wskaźnikiem waloryzacji 105,50% oraz ustalenie kwoty oraz terminu jednorazowej wypłaty wyrównania i wpisanie ww. informacji do decyzji o waloryzacji świadczenia. Ponadto, K. E. wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu zarządzania finansami na okoliczność, czy coroczną waloryzację renty przez organ rentowy uzna on za wzór waloryzacji ( odwołanie z dnia 11 lipca 2025 r. k. 3-5 a.s.).

W odpowiedzi na odwołanie z dnia 1 sierpnia 2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie. Organ rentowy wskazał, że dokonując waloryzacji świadczenia K. E. wykonał jedynie zapisy ustawowe, których nie stanowi ( odpowiedź na odwołanie z dnia 1 sierpnia 2025 r. k. 9-9v. a.s.).

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

K. E. urodził się (...) Ubezpieczony jest uprawniony do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 15 kwietnia 2005 r. ( decyzja z dnia 31 marca 2008 r. nienumerowana karta akt rentowych).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu 1 marca 2024 r. wydał decyzję o waloryzacji renty K. E.. Wysokość zwaloryzowanego świadczenia ustalono przez pomnożenie kwoty świadczenia przysługującego w dniu 29 lutego 2024 r., tj. kwoty 2.316,09 zł przez wskaźnik waloryzacji 112,12% ( decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 1 marca 2024 r. k. 8 a.s.).

W kolejnej waloryzacji, która miała miejsce w dniu 1 marca 2025 r., organ rentowy pomnożył świadczenie przysługujące odwołującemu w dniu 28 lutego 2025 r., tj. kwotę 2.596,80 zł przez wskaźnik waloryzacji 105,50%. K. E. wniósł odwołanie od ww. decyzji, czym zainicjował niniejsze postępowanie.

Pismem procesowym z dnia 4 listopada 2025 r. K. E. wniósł o wysłuchanie go podczas rozprawy ( pismo z dnia 4 listopada 2025 r. k. 17-19 a.s.).

Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2026 r. Sąd na podstawie art. 235 ² § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. pominął wniosek odwołującego zawarty w odwołaniu o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego ( postanowienie z dnia 19 stycznia 2026 r. k. 25 a.s.).

K. E. pismem procesowym z dnia 27 marca 2026 r. wniósł do protokołu zastrzeżenia naruszenia prawa procesowego w przedmiocie pominięcia wniosku odwołującego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego specjalisty zarządzania finansami. Ubezpieczony podniósł, że do rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest powołanie wiadomości specjalnych. Dodał również, że opinia ww. biegłego ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia postępowania ( pismo z dnia 27 marca 2026 r. k. 45-45v. a.s.).

Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie załączonych do akt sprawy dowodów z dokumentów. Ich wartość dowodowa nie była kwestionowana przez strony, a Sąd mając na względzie ich treść uznał je za rzetelne.

Sąd pominął wniosek odwołującego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu finansów, uznając go za nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy, a ponadto zmierzający do wykazania okoliczności niemających znaczenia dla jej rozstrzygnięcia. Przedmiotem opinii biegłego miała być bowiem ocena prawidłowości przyjętego przez ustawodawcę oraz organ rentowy mechanizmu waloryzacji świadczeń, co wykracza poza zakres wiadomości specjalnych i nie dotyczy ustaleń faktycznych wymagający ww. wiadomości w rozumieniu przepisów postępowania cywilnego.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, a okoliczności sporne zostały dostatecznie wyjaśnione.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie K. E. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddziału w M. z dnia 1 marca 2025 r., znak: (...) jako niezasadne podlegało oddaleniu.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że przepisy regulujące waloryzację emerytur znajdują odpowiednie zastosowanie również do waloryzacji renty z tytułu niezdolności do pracy, którą pobiera K. E.. Zgodnie z art. 88 ust. 1-3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. ( Dz. U. z 2025 r. poz. 1749), emerytury i renty podlegają corocznie waloryzacji od dnia 1 marca. Waloryzacja polega na pomnożeniu kwoty świadczenia i podstawy jego wymiaru przez wskaźnik waloryzacji. Waloryzacji podlega kwota świadczenia i podstawa jego wymiaru w wysokości przysługującej ostatniego dnia lutego roku kalendarzowego, w którym przeprowadza się waloryzację. Jak wskazuje art. 89 ust. 1 - 3 i 6 tej samej ustawy wskaźnik waloryzacji to średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym zwiększony o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym. Wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych jest średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów albo średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, jeżeli jest on wyższy od wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów. Zwiększenie o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia jest przedmiotem corocznych negocjacji, w ramach Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych, przeprowadzanych w czerwcu, w roku poprzedzającym waloryzację. Wskaźnik waloryzacji ogłasza minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w drodze komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", biorąc pod uwagę wskazane wyżej wskaźniki i wysokość zwiększenia.

Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, Sąd zważył, że organ rentowy prawidłowo zastosował wskazane wyżej regulacje oraz w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami ustalił wysokość świadczenia należnego K. E. po przeprowadzeniu waloryzacji w roku 2025. Dokonane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyliczenia odpowiadają ustawowym zasadom waloryzacji, a ich prawidłowość nie została skutecznie podważona w toku niniejszego postępowania. Zgodnie z tezą wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 25 października 2012 r., waloryzacja podstawy wymiaru świadczenia z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych polega na pomnożeniu podstawy wymiaru świadczenia przez wskaźnik stanowiący iloraz zwaloryzowanej kwoty świadczenia z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i kwoty tego świadczenia ustalonej na dzień poprzedzający termin waloryzacji ( wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt III AUa 990/12, LEX nr 13134880).

Należy podkreślić, że odwołujący nie formułował zarzutów odnoszących się do sposobu prowadzenia obliczeń przez organ rentowy. Nie wskazywał również na błędy rachunkowe, nie kwestionował danych przyjętych do waloryzacji ani nie wykazywał, żeby Zakład Ubezpieczeń Społecznych nieprawidłowo zastosował obowiązujące przepisy prawa. W istocie stanowisko odwołującego sprowadzało się do twierdzenia, że regulacje dotyczące waloryzacji świadczeń są niesprawiedliwe czy też niekonstytucyjne oraz że prowadzą do nieuzasadnionego zaniżenia wysokości należnych świadczeń.

Wskazane wyżej zarzuty nie mogły odnieść jednak zamierzonego przez ubezpieczonego skutku. Przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu była bowiem ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji w świetle obowiązujących przepisów prawa oraz ustalenie czy organ rentowy właściwie zastosował regulacje stanowiące podstawę jej wydania. Przeprowadzone postępowanie nie wykazało natomiast, żeby doszło do naruszenia przepisów regulujących zasady waloryzacji świadczeń. Zgodnie z tezą wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi, emerytury i renty podlegają corocznie waloryzacji od dnia 1 marca. Waloryzacja polega na pomnożeniu kwoty świadczenia i podstawy jego wymiaru przez wskaźnik waloryzacji. Waloryzacji podlega kwota świadczenia i podstawa jego wymiaru w wysokości przysługującej ostatniego dnia lutego (tj. 29 lutego) roku kalendarzowego, w którym przeprowadza się waloryzację. Waloryzacja obejmuje emerytury i renty przyznane przed terminem waloryzacji ( wyrok Sadu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 13 lutego 2014 r., wygn. Akt III AUa 390/13, LEX nr 1439136). W związku z przytoczoną linią orzeczniczą należało zatem uznać, że organ rentowy prawidłowo zastosował obowiązujące przepisy, a dokonana waloryzacja odpowiada ustawowym zasadom jej przeprowadzenia. Skoro zatem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, a zarzuty odwołującego nie wykazały naruszenia przepisów, brak było podstaw do zmiany zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji.

Sąd miał również na uwadze podnoszone przez odwołującego zastrzeżenia dotyczące samej treści obowiązujących regulacji ustawowych. Okoliczność, że strona nie akceptuje przyjętego przez ustawodawcę mechanizmu waloryzacji świadczeń lub uważa go za niekorzystny nie może jednak stanowić podstawy do zmiany decyzji organu rentowego, jeżeli decyzja ta została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami. W niniejszej sprawie brak było podstaw do przyjęcia, że organ rentowy dopuścił się jakichkolwiek uchybień przy stosowaniu prawa.

Dodatkowo Sąd uwzględnił również okoliczność, że ubezpieczony uprzednio inicjował postępowanie sądowe dotyczące waloryzacji przysługującej mu renty w roku 2023, w którym kwestionował prawidłowość decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w analogicznym zakresie. Ww. postępowanie zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2025 r., sygn. akt III AUa 1815/24, którym oddalono apelację ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych o sygnaturze akt VII U 950/23. W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny podkreślił, że organ rentowy w sposób prawidłowy wydał zaskarżoną decyzję, co jest również istotne dla oceny zagadnień podniesionych w niniejszej sprawie, jako że dotyczą one tożsamego mechanizmu waloryzacji świadczeń oraz tych samych regulacji ustawowych.

W konsekwencji Sąd zważył, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a podniesione w odwołaniu zarzuty nie podważyły jej prawidłowości. Wobec powyższego, Sąd w punkcie I wyroku na podstawie art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c. oddalił odwołanie K. E. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddziału w M. z dnia 1 marca 2025 r., znak: (...).

W punkcie (...) wyroku Sąd zasądził od odwołującego na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddziału w M. kwotę 360,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia za czas od uprawomocnienia się orzeczenia z dnia 20 maja 2026 r. do dnia zapłaty, tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Stosownie do treści art. 98 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Wysokość kosztów ustalono na podstawie § 9 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118) – stawce tej podlegają bowiem wszystkie sprawy z szeroko rozumianego postępowania z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Renata Gąsior