sygn. II KK 74/13 1 sierpnia 2013 Sąd Najwyższy

Wyrok SN z 1 sierpnia 2013, sygn. II KK 74/13

Data orzeczenia 1 sierpnia 2013
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Karna, Wydział II
Przewodniczący SSN Roman Sądej
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Karna #wyrok SN
Sygn. akt II KK 74/13
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 sierpnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Roman Sądej (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Małgorzata Gierszon
SSN Józef Szewczyk
Protokolant Ewa Oziębła
przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Jerzego Engelkinga
w sprawie T. S. Ś.
skazanego z art. 43 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 65 § 1
kk
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
w dniu 1 sierpnia 2013 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść
od wyroku Sądu Okręgowego w Ł.
z dnia 17 grudnia 2012 r.,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego
z dnia 17 lipca 2012 r.,
I. uchyla zaskarżony wyrok w części orzekającej o karze i
sprawę w tym zakresie przekazuje do ponownego rozpoznania
Sądowi Okręgowemu w Ł. w postępowaniu odwoławczym;
II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. L. - Kancelaria
Adwokacka kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) zł,
2
zawierającą 23 % VAT, za obronę z urzędu skazanego w
postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego, z dnia 17 lipca 2012r., T. Ś. skazany został za
występek z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu
narkomanii w zw. z art. 12 k.k. oraz z art. 65 § 1 k.k., za który, na podstawie art. 56
ust. 3 tej ustawy w zw. z art. 65 § 1 k.k. wymierzono mu karę 2 lat i 6 miesięcy
pozbawienia wolności oraz grzywnę w wymiarze 200 stawek dziennych po 20 zł
każda; nadto orzeczono przepadek korzyści majątkowej odniesionej z
przestępstwa; na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczono okres
tymczasowego aresztowania, a także rozstrzygnięto o kosztach postępowania.
Apelację od tego wyroku wniósł T. Ś.
Sąd Okręgowy, wyrokiem z dnia 17 grudnia 2012r., zmienił zaskarżony
wyrok w ten sposób, że przyjął, iż czyn przypisany skazanemu wyczerpał
dyspozycję art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997r. o przeciwdziałaniu
narkomanii w zw. z art. 12 k.k. i w zw. z art. 65 § 1 k.k.; za podstawę orzeczonej
kary przyjął art. 43 ust. 3 tej ustawy w zw. z art. 65 § 1 k.k., a orzeczoną karę
pozbawienia wolności złagodził do 2 lat; na podstawie art. 69 § 1, 2 i 3 k.k. w zw. z
art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie tej kary warunkowo zawiesił na okres 2 lat próby;
okres rzeczywistego pozbawienia wolności zaliczył na poczet orzeczonej kary
grzywny; w pozostałym zakresie wyrok Sądu pierwszej instancji utrzymał w mocy.
W dniu 11 marca 2013r. Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku
Sądu Okręgowego – na niekorzyść skazanego, w części dotyczącej orzeczenia o
karze. Podniósł w niej zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku
naruszenia przepisów prawa karnego materialnego, to jest art. 70 § 2 k.k. i art. 73 §
2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k., polegającego na nieorzeczeniu
wobec T. Ś. dozoru kuratora w związku z warunkowym zawieszeniem orzeczonej
kary pozbawienia wolności, podczas gdy powołane przepisy nakładały na sąd
obowiązek orzeczenia w okresie próby dozoru kuratora w związku z popełnieniem
przestępstwa, z którego popełnienia uczynił sobie stałe źródło dochodu oraz
oznaczeniu okresu próby na 2 lata, a więc na czas krótszy od minimalnego
trzyletniego okresu przewidzianego dla tej kategorii sprawców.
3
Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i
przekazanie w tym zakresie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego
rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozważył co następuje.
Kasacja, zgodnie z treścią art. 536 k.p.k., została rozpoznana w granicach
zaskarżenia i podniesionych zarzutów, albowiem wyjątki wskazane w tym przepisie
w sprawie nie wystąpiły. Skarżący wniósł kasację z zachowaniem wskazanego w
art. 524 § 3 k.p.k. terminu, wobec czego możliwym było uwzględnienie kasacji
wniesionej na niekorzyść skazanego.
Kasacja Prokuratora Generalnego była zasadna w stopniu oczywistym,
przez co skutkować musiała uchyleniem wyroku Sądu Okręgowego w zaskarżonej
części.
Sąd ad quem czyn, którego dopuścił się T. Ś. zakwalifikował jako występek
wyczerpujący znamiona art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997r. o
przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. i w zw. z art. 65 § 1 k.k. Zgodnie z
tym ostatnim, przepisy dotyczące wymiaru kary, środków karnych oraz środków
związanych z poddaniem sprawcy próbie, przewidziane wobec sprawcy
określonego w art. 64 § 2 k.k., stosuje się także do sprawcy, który z popełnienia
przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu. Mając na względzie to, że T. Ś.
został skazany w warunkach art. 65 § 1 k.k., przy wymiarze kary, środków karnych
oraz środków związanych z poddaniem sprawcy próbie, stosować należało w
stosunku do niego rygory określone w art. 64 § 2 k.k.
Artykuł 70 § 2 k.k. stanowi, że w wypadku zawieszenia wykonania kary
pozbawienia wolności wobec sprawcy młodocianego lub określonego w art. 64 § 2
k.k., okres próby wynosi od 3 do 5 lat. Na podstawie art. 65 § 1 k.k., unormowanie
zawarte w art. 70 § 2 k.k. ma więc zastosowanie również do sprawcy skazanego w
warunkach wskazanych w tym przepisie. W zaskarżonym wyroku Sąd Okręgowy,
przy określeniu okresu próby, na który została warunkowo zawieszona kara
pozbawienia wolności, wadliwie zastosował art. 70 § 1 pkt 1 k.k., który nie mógł być
podstawą rozstrzygnięcia co do sprawcy skazanego w warunkach art. 65 § 1 k.k. W
konsekwencji doprowadziło to do orzeczenia okresu próby 2 lat, chociaż w
stosunku do oskarżonego minimalny okres próby powinien wynosić 3 lata.
4
W taki sam sposób należało odnieść się do zarzutu nieorzeczenia wobec
oskarżonego dozoru kuratora w okresie próby. Artykuł 73 § 2 k.k. przewiduje, że
orzeczenie takiego dozoru jest obligatoryjne w stosunku do sprawcy określonego w
art. 64 § 2 k.k. Przepis ten zatem, zgodnie z art. 65 § 1 k.k., miał zastosowanie
także do oskarżonego. Na podstawie art. 73 § 2 k.k. Sąd Okręgowy zobowiązany
był do orzeczenia dozoru, a zatem zaskarżone orzeczenie dotknięte jest wadą
pominięcia takiego rozstrzygnięcia.
W zaskarżonym wyroku doszło do naruszenia prawa materialnego, to jest
wskazanych w zarzucie kasacji przepisów art. 70 § 2 k.k. oraz art. 73 § 2 k.k.,
poprzez ich niezastosowanie do sprawcy skazanego w warunkach art. 65 § 1 k.k.
Naruszenie tych przepisów miało charakter rażący i istotnie wpływało na treść
orzeczenia w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k.
Zasadnie Prokurator Generalny wskazał, że zaskarżone orzeczenie powinno
być uchylone w części orzeczenia o karze. Jak bowiem przyjęto uchwale 7 sędziów
Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2010r.: „w postępowaniu kasacyjnym nie jest
możliwe uchylenie orzeczenia wyłącznie w części, której orzeczenie to nie zawiera,
a więc co do braku w nim rozstrzygnięcia w kwestii środka karnego lub kary,
którego umieszczenie było obowiązkiem sądu, gdyż przedmiotem zaskarżenia i
zarzutu, a w konsekwencji uchylenia orzeczenia można uczynić tylko tę jego
zaskarżoną część, która obarczona jest owym brakiem, a uchylenie powinno
wówczas nastąpić w zakresie umożliwiającym usunięcie tego uchybienia”( I KZP
36/09, OSNKW 2010, z. 5, poz. 40). Akceptacja tego stanowiska implikowała
uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze i
przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi odwoławczemu do ponownego
rozpoznania.
W jego toku koniecznym będzie uniknięcie naruszeń będących podstawą
uwzględnienia kasacji. Należy jednocześnie zauważyć, że pomimo zakresu
uchylenia wyroku co do całości rozstrzygnięcia o karze, uchybienia wystąpiły
jedynie w zakresie środków probacyjnych, czego dotyczyły też zarzuty kasacji.
Mając to na względzie, zgodnie z art. 443 k.p.k., Sąd Odwoławczy, pomimo
uchylenia sprawy w szerszym zakresie, będzie mógł orzec na niekorzyść jedynie co
5
do uchybień będących przedmiotem kasacji, nie tracąc przy tym z pola widzenia
przepisu art. 538 § 3 k.p.k.
Wyznaczonemu z urzędu obrońcy oskarżonego przyznano zwrot kosztów
pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu kasacyjnym, zgodnie z
obowiązującymi stawkami.