sygn. V KZ 56/13 13 sierpnia 2013 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 13 sierpnia 2013, sygn. V KZ 56/13

Data orzeczenia 13 sierpnia 2013
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Karna, Wydział V
Przewodniczący SSN Roman Sądej
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Karna #postanowienie SN
Sygn. akt V KZ 56/13
POSTANOWIENIE
Dnia 13 sierpnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Roman Sądej
na posiedzeniu w trybie art. 530 § 3 k.p.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 13 sierpnia 2013r.
w sprawie M. J.,
zażalenia wniesionego przez skazanego,
na zarządzenie Przewodniczącego VI Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu
Okręgowego w J. z dnia 28 czerwca 2013r., o odmowie przyjęcia kasacji obrońcy
skazanego od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w J. z dnia 12 marca
2013r.,
p o s t a n o w i ł
uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać Prezesowi
Sądu Okręgowego w J. do ponownego rozpoznania w
postępowaniu okołokasacyjnym.
UZASADNIENIE
Bezspornym jest, że w toku instancyjnej kontroli zarządzenia o odmowie
przyjęcia kasacji badaniu podlega prawidłowość podejmowanych czynności w
całym postępowaniu okołokasacyjnym. O ile oczywistym jest, że M. J. nie uzupełnił
braku formalnego w postaci uiszczenia we wskazanym terminie opłaty od kasacji,
to jednak podjęte w tej mierze czynności procesowe dotknięte były takimi
uchybieniami, że implikowały uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przekazanie
sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania.
W pierwszym rzędzie stwierdzić należy, iż wbrew dyspozycji art. 140 k.p.k. w
zw. z art. 100 § 2 k.p.k. zaskarżone zarządzenie nie zostało doręczone obrońcy
2
skazanego, wobec czego pozbawiony on został uprawnienia do jego zaskarżenia.
Zgodnie z treścią art. 84 § 3 in fine k.p.k., wyznaczony w postępowaniu kasacyjnym
obrońca z urzędu jest uprawniony do udziału w toczącym się postępowaniu.
Obrońcę z urzędu w postępowaniu kasacyjnym wyznaczono M. J. na
podstawie art. 78 § 1 k.p.k. (k.206), a więc wobec uznania, że nie jest on w stanie
ponieść kosztów obrony. W toku całego postępowania skazany korzystał z obrońcy
z urzędu, a w wyrokach Sądów obu instancji zwalniano go od kosztów procesu na
podstawie art. 624 § 1 k.p.k.
Po wniesieniu kasacji przez obrońcę, skazany - na podstawie art. 120 § 1
k.p.k. – został wezwany w terminie 7 dni do usunięcia braków formalnych, poprzez
uiszczenie opłaty w kwocie 450 zł (k.230). W wezwaniu tym nie dokonano żadnych
pouczeń w trybie art. 16 § 2 k.p.k., chociaż przedstawiona powyżej sytuacja
procesowa związana z wyznaczaniem obrońcy na podstawie art. 78 § 1 k.p.k. oraz
zwalnianie od kosztów, wskazywały na potrzebę pouczenia skazanego o
możliwości wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie od opłaty. W zażaleniu skazany
wprost przyznał, że nie był w stanie w krótkim czasie jej uiścić. Co więcej, o
wezwaniu do uiszczenia opłaty pod rygorem odmowy przyjęcia kasacji nie
poinformowano obrońcy M. J. Autor kasacji o niespełnieniu wymagań formalnych
(w postaci braku uiszczenia opłaty) sporządzonego przez niego nadzwyczajnego
środka zaskarżenia powinien być powiadomiony, gdyż ewidentnie stan ten wiąże
się z możliwością podjęcia obrony materialnej (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 23 maja 2005r., V KZ 14/05, OSNKW 2005, z.6, poz.57, czy
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 sierpnia 2007r. III KZ 68/07, Lex nr
307753).
W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, że w dotychczasowym postępowaniu
okołokasacyjnym doszło do uchybień, które nakazywały uchylenie zaskarżonego
zarządzenia i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania. W
realiach tej sprawy, kiedy z urzędu znana była sytuacja materialna skazanego, brak
pouczenia go o możliwości złożenia wniosku o zwolnienie od opłaty, nie może
wywoływać wobec niego ujemnych skutków procesowych (art. 16 § 2 zd. drugie
k.p.k.). Nadto, niepowiadomienie o wezwaniu do usunięcia braku obrońcy z urzędu
oraz niedoręczenie mu odpisu zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji, pozbawiło
3
go możliwości podjęcia stosownych kroków na rzecz skazanego, a samemu
Mateuszowi Jurgielowi ograniczyło prawo do materialnej obrony.
W konsekwencji stwierdzić należy, że nie tylko zaskarżone zarządzenie
musiało zostać uchylone, ale również bezskuteczne było dotychczasowe wezwanie
do usunięcia braku formalnego. W toku ponownego rozpoznania sprawy konieczne
zatem będzie powtórne wezwanie M. J. do usunięcia tego braku w trybie art. 120 §
1 k.p.k., z właściwym pouczeniem, wraz z poinformowaniem o takim wezwaniu jego
obrońcy. W zależności od podjętych przez nich czynności procesowych, ponownie
uprawniony podmiot (art. 92 § 2 k.p.k.) rozstrzygnie kwestię dotyczącą przyjęcia
bądź odmowy przyjęcia wniesionej w sprawie kasacji.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w części
dyspozytywnej postanowienia.