sygn. V KK 237/13 10 października 2013 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 10 października 2013, sygn. V KK 237/13

Data orzeczenia 10 października 2013
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Karna, Wydział V
Przewodniczący SSN Andrzej Ryński
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Karna #postanowienie SN
Sygn. akt V KK 237/13
POSTANOWIENIE
Dnia 10 października 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Ryński
w sprawie G. M.
skazanego z art. 197 § 2 i 3 pkt 2 kk, 200 § 2 kk
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 10 października 2013 r.,
kasacji, wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 21 lutego 2013 r.,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w P.
z dnia 4 grudnia 2012 r.,
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. C. R., Kancelaria
Adwokacka 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych, w tym 23
% należnego podatku VAT za sporządzenie i wniesienie - jako
ustanowiony z urzędu obrońca - kasacji na rzecz skazanego G.
M.;
3. obciążyć skazanego G. M. kosztami sądowymi
postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 4 grudnia 2012 r., uznał oskarżonego
G. M. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 197 § 2 i 3 pkt. 2 k.k. i art. 200 §
2 k.k. oraz art. 199 § 3 k.k. i art. 202 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 k.k. i za
2
to na podstawie art. 197 § 3 pkt. 2 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 6
lat pozbawienia wolności.
Oskarżonego G. M. uznał za winnego przestępstwa z art. 208 k.k. i za to na
podstawie powołanego przepisu wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia
wolności.
Natomiast w oparciu o art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. orzekł wobec
oskarżonego karę łączną 6 lat pozbawienia wolności. Nadto zastosował wobec
niego środki karne w postaci: obowiązku powstrzymania się od przebywania w
środowiskach osób małoletnich poniżej 15 roku życia, zakazu osobistego
kontaktowania się z osobami małoletnimi poniżej 15 roku życia oraz zakazu
zbliżania się do pokrzywdzonego D. L. na odległość 20 metrów przez okres 10 lat
(art. 41a § 2 i 4 k.k.), a także przepadku na rzecz Skarbu Państwa wyliczonych
enumeratywnie dowodów rzeczowych (art. 44 § 2 k.k.). Poza tym na poczet
orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemu okres jego
tymczasowego aresztowania (art. 63 § 1 k.k.) oraz rozstrzygnął o kosztach
procesu.
Wyrok ten został zaskarżony apelacją przez obrońcę oskarżonego, który
zaskarżonemu orzeczeniu na podstawie art. 438 pkt.2, 3 i 4 k.p.k., zarzucił błędy w
ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, oraz obrazę przepisów
postępowania, tj.: art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k., mającą wpływ na treść
zaskarżonego orzeczenia, zaś alternatywnie rażącą niewspółmierność kary.
W związku z tym wniósł on o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie
oskarżonego G. M. od zarzucanych mu czynów. Natomiast alternatywny zarzut
rażącej niewspółmierności kary nie został w apelacji opatrzony wnioskiem
odwoławczym.
Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 21 lutego 2013 r., utrzymał w mocy
zaskarżony wyrok uznając apelację za oczywiście bezzasadną oraz obciążył
oskarżonego kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze.
Od powyższego wyroku obrońca oskarżonego wywiódł kasację. Zaskarżając
orzeczenie Sądu odwoławczego w całości podniósł on zarzut rażącego naruszenia
prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 7
k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k., a polegającego na nienależytym rozważeniu przez
3
Sąd odwoławczy zarzutu apelacji obrońcy dotyczącego naruszenia zasady
swobodnej oceny dowodów, oraz art. 433 § 2 k.p.k. polegającego na nienależytym
rozważeniu przez Sąd odwoławczy zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych.
Powołując się na powyższe wniósł on o uchylenie zaskarżonego wyroku i
przekazanie sprawy Sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania.
Prokurator Apelacyjny w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako
oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja obrońcy skazanego okazała się bezzasadna i to w stopniu
oczywistym, skutkującym jej oddalenie w trybie określonym w art. 535 § 3 k.p.k.
Zarzut kasacji upatrujący wadliwość orzeczenia Sądu odwoławczego w
rażącym naruszeniu art. 433 § 2 k.p.k. jest oczywiście bezzasadny, o czym
przekonuje treść uzasadnienia Sądu odwoławczego. Należy podkreślić, że
naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. następuje wtedy, gdy sąd odwoławczy w ogóle nie
rozważy wszystkich wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym
(zob. wyrok SN z dnia 14 lutego 2013 r., II KK 127/12, Prok.i Pr.-wkł. 2013/5/19),
podczas gdy uzasadnienie Sądu Apelacyjnego realizuje nie tylko standardy
przewidziane w art. 433 § 2 k.p.k., ale w rozumieniu art. 457 § 3 k.p.k. rzetelnie
wskazuje czym kierował się Sąd odwoławczy wydając wyrok, dlaczego zarzuty i
wnioski apelacji uznał za niezasadne w stopniu oczywistym oraz na
wystarczającym poziomie szczegółowości wykazuje dlaczego Sąd I instancji trafnie
oparł się przy rekonstrukcji stanu faktycznego na zeznaniach pokrzywdzonego D.
L., ocenionych przez Sąd Okręgowy zgodnie ze standardami określonymi w art. 7
k.p.k., w kontekście opinii biegłych, jak również pozostałych dowodów osobowych.
W tym miejscu należy odnieść się do podniesionego w kasacji zarzutu
rażącej obrazy art. 7 k.p.k., polegającej na zaakceptowaniu przez Sąd II instancji i
zaabsorbowaniu do swojego rozstrzygnięcia naruszenia zasady swobodnej oceny
dowodów przez Sąd I instancji. Interpretując ten przepis Sąd Najwyższy
wielokrotnie wskazywał w swoich orzeczeniach, iż skuteczne podniesienie pod
adresem sądu odwoławczego zarzutu naruszenia reguł dowodowych określonych
w art. 7 k.p.k. jest możliwe co do zasady wówczas, gdy sąd ten poczynił własne
ustalenia faktyczne, odmienne od tych, które stanowiły podstawę orzeczenia Sądu I
4
instancji. Nie oznacza to, że nie jest dopuszczalne podnoszenie takiego zarzutu
także wtedy, gdy sąd odwoławczy jedynie weryfikował ocenę dokonaną przez sąd
meriti pod kątem podniesionych zarzutów odwoławczych (zob. postanowienie SN z
dnia 15 marca 2013 r., V KK 337/12, LEX nr 1313141). Jeżeli skarżący uznawał, że
ocena dowodów nie była prawidłowa i naruszała przepis art. 7 k.p.k., to treścią
skargi kasacyjnej w tym zakresie winno być objęte jednoczesne wskazanie
naruszenia przepisów art. 433 § 1 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. (zob. wyrok Sądu
Najwyższego z dnia 12 czerwca 2007 r., IV KK 38/07, LEX nr 280727), którego
jednak autor kasacji nie podniósł. Należy również zauważyć, że Sąd odwoławczy
jedynie akceptował ustalenia dokonane przez Sąd I instancji, zaś skarżący
kwestionując ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie nie wykazał, że sam
sposób ich oceny dokonany przez sąd odwoławczy wykracza poza wymogi
przewidziane w art. 7 k.p.k. Nadto przedstawił on jedynie własną interpretację
wartości poszczególnych dowodów opartą na apriorycznym założeniu o
wiarygodności wyjaśnień oskarżonego, jednak bez uwzględnienia rzeczywistej
wymowy całości materiału dowodowego. Zatem, argumentacja kasacji odnosząca
się do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów jest alternatywna w stosunku
do ocen, których dokonał Sądu I instancji, a nie do stanowiska przedstawionego w
tym zakresie przez Sąd odwoławczy.
Z treści kasacji wynika, że jej autor upatrywał naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w
nienależytym rozważeniu przez Sąd Apelacyjny niektórych zarzutów apelacji,
natomiast skarżący nie podjął nawet próby wykazania, że którykolwiek z zarzutów
apelacji został przez Sąd odwoławczy pominięty. Obrońca skazanego wydaje się
zapominać, że nakaz rzetelnego ustosunkowania się do każdego z zarzutów
odwoławczych zawarty jest w dyspozycji art. 457 § 3 k.p.k., którego naruszenia
skarżący nie dostrzegł (zob. wyroki SN: z dnia 16 stycznia 2013 r., II KK 52/12,
Prok.i Pr.-wkł. 2013/4/14, z dnia 1 marca 2013 r., III KK 211/12, Prok.i Pr.-wkł.
2013/6/26, z dnia 13 marca 2013 r., II KK 146/12, LEX nr 1292218).
Odczytując treść kasacji obrońcy skazanego należy stwierdzić, iż
podniesienie w zarzucie kasacyjnym obrazy art. 433 § 2 k.p.k., jako przepisu
odnoszącego się do sądu odwoławczego, stanowiło jedynie zabieg, który pod
pozorem rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego prowadził do
5
zakwestionowania poczynionych przez Sąd I instancji i zaakceptowanych przez
Sąd odwoławczy ustaleń faktycznych oraz pozwolił skarżącemu na kontestowanie
dokonanej przez Sąd I instancji oceny dowodów, a w szczególności zeznań D. L.,
oraz wspierających go relacji świadków M. B., P. Z., A. S., jak również członków
najbliższej rodziny pokrzywdzonego, w zestawieniu wnioskami wynikającymi z
przeprowadzonych w tej sprawie opinii psychiatrycznych, psychologicznych i
seksuologicznej oraz w konfrontacji z wyjaśnieniami oskarżonego G. M. Oznacza
to, że w swej zasadniczej warstwie zarzuty kasacji zostały skierowane do
orzeczenia Sądu I instancji. Nadto co do istoty powielają argumentację zawartą w
apelacji, a przecież rolą sądu kasacyjnego nie jest ponowne rozpoznawanie
zarzutów stawianych przez skarżącego orzeczeniu sądu I instancji. Stwierdzenie
zasadności tego rodzaju zarzutów ma znaczenie wyłącznie w kontekście
ewentualnego zarzutu podniesionego do zaskarżonego kasacją orzeczenia sądu
odwoławczego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 18 listopada 1996 r., III KKN
148/96, OSNKW 1997, z. 1-2, poz. 12). Należy również przypomnieć, że ustalenia
faktyczne poczynione przez sądy obu instancji mogą być przedmiotem rozważań
Sądu kasacyjnego tylko w dalszej perspektywie, np. przez pryzmat podniesionych
zarzutów rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego. Rzecz jednak w
tym, że skarżący wbrew dyspozycji art. 523 § 1 k.p.k. oczekuje od Sądu
Najwyższego, że skontroluje on poprawność dokonanych ustaleń faktycznych,
chociaż z przepisu tego wprost wynika, że takie postąpienie na etapie
postępowania kasacyjnego jest niedopuszczalne, a tym samym Sąd Najwyższy
przy rozpoznaniu kasacji nie jest władny dokonywać ponownej oceny dowodów i w
oparciu o tak przeprowadzoną własną ocenę sprawdzać poprawność dokonanych
w sprawie ustaleń faktycznych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 września
1996 r., II KKN 63/96, OSNKW 1997, z. 1-2, poz. 11).
Dlatego nie znajdując podstaw do uwzględnienia kasacji, Sąd Najwyższy
orzekł o jej oddaleniu, jako oczywiście bezzasadnej, obciążając skazanego
kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego, w oparciu o przepis art. 636 § 1
k.p.k. Orzeczenie o wynagrodzeniu obrońcy z urzędu oparto na podstawie art. 29
ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r.- Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr
146, poz. 1188 j.t.) w zw. z § 2 ust.3 i § 14 ust.3 pkt.2 rozporządzenia Ministra
6
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności
adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy
prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., Nr 461- j.t.).