Postanowienie SN z 23 października 2013, sygn. IV KZ 54/13
Data orzeczenia
23 października 2013
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Rafał Malarski
Tagi
Podstawa prawna
art. 43
kk
art. 120
kpk
art. 228
kk
art. 429
kpk
art. 439
kpk
art. 523
kpk
art. 524
kpk
art. 530
kpk
Pokaż pozostałe podstawy prawne (1)
POSTANOWIENIE
Dnia 23 października 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Rafał Malarski
w sprawie K. K.-K.
skazanej z art. 228 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 23 października 2013 r.,
zażalenia obrońcy skazanej,
na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu
Okręgowego w K. z dnia 26 lipca 2013r., o odmowie przyjęcia kasacji od wyroku
Sądu Okręgowego w K. z dnia 18 kwietnia 2013r., utrzymującego w mocy wyrok
Sądu Rejonowego w K. z dnia 23 listopada 2011r.,
p o s t a n o w i ł
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono przyjęcia kasacji sporządzonej
przez obrońcę skazanej z uwagi na jej niedopuszczalność z mocy ustawy.
Zażalenie na to zarządzenie wywiodła obrońca, zarzucając uchybienie polegające
na niewezwaniu skarżącej do usunięcia braków formalnych kasacji w trybie art. 120
§ 1 k.p.k. Ponadto skarżący utrzymywał, że zawarł w treści kasacji zarzut
stanowiący bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
2
Zażalenie obrońcy skazanej należało uznać za niezasadne. Wskazuje ona,
że w sytuacji niedopuszczalności kasacji z uwagi na oparcie jej na powodach
innych niż wymienione w art. 439 k.p.k., w przypadku skazania na karę
pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, obowiązkiem
uprawnionego organu w postępowaniu okołokasacyjnym jest wezwanie skarżącego
do uzupełnienia w trybie art. 120 § 1 k.p.k. braku formalnego przez sformułowanie
właściwych podstaw skargi. Nie sposób podzielić tego stanowiska. Zgodnie z art.
530 § 2 k.p.k., prezes sądu, do którego wniesiono kasację, odmawia jej przyjęcia,
jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 120 § 2 k.p.k. lub w art. 429 § 1
k.p.k., albo gdy kasację oparto na innych powodach niż wskazane w art. 523 § 1
k.p.k. Wykładnia literalna tego przepisu prowadzi do wniosku, że przesłanki z art.
523 § 1 k.p.k. wskazane zostały niejako w oderwaniu od tych z art. 120 § 2 k.p.k. i
art. 429 § 1 k.p.k. Oparcie kasacji na niedopuszczalnych podstawach nie będzie
zatem brakiem formalnym w rozumieniu art. 120 § 1 k.p.k., który mógłby zostać w
trybie opisanym w tym przepisie uzupełniony. Stąd brak dopuszczalnych zarzutów
kasacyjnych prowadzić musi do odmowy przyjęcia kasacji i siłą rzeczy nie może
być podstawą do uruchomienia tzw. postępowania naprawczego. Wyeliminowanie
takiej wady będzie więc możliwe jedynie poprzez ponowne wniesienie lub
uzupełnienie kasacji, oczywiście przy zachowaniu wszelkich wymogów formalnych,
w tym z zachowaniem terminu z art. 524 § 1 k.p.k. (por. P. Hofmański, E. Sadzik, K.
Zgryzek, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, tom III, Warszawa 2012, s.
303; J. Grajewski, S. Steinborn [w:] J. Grajewski, L. K. Paprzycki, S. Steinborn,
Kodeks postępowania karnego. Komentarz, tom II, Warszawa 2013, s. 324-325).
Nie jest rolą organów sądowych w postępowaniu okołokasacyjnym pomoc czy
wręcz wyręczanie strony w formułowaniu dopuszczalnych podstaw skargi. O ile
więc rzeczywiste braki formalne kasacji, chociażby w postaci braku jej opłacenia
czy sporządzenia i podpisania jej przez adwokata, mogą i powinny być podstawą
wezwania strony do ich usunięcia w trybie art. 120 § 1 k.p.k., o tyle za wady takie
nie wolno uznać brak w skardze zarzutów spełniających wymagania wskazane w
art. 523 k.p.k. Mamy wówczas do czynienia z brakami natury merytorycznej, które
żadną miarą nie mogą być eliminowane w trybie tzw. postępowania naprawczego.
Reasumując: kasacja wniesiona wbrew ograniczeniom z art. 523 § 2 k.p.k., w której
3
nie podniesiono uchybienia wymienionego w art. 439 k.p.k., jest niedopuszczalna i
ma tu zastosowanie rozwiązanie przyjęte w art. 530 § 2 k.p.k. lub art. 531 § 1 k.p.k.;
brak w takiej kasacji zarzutu wystąpienia bezwzględnego powodu odwoławczego
nie może być uzupełniony w trybie art. 120 k.p.k.
Skarżąca w swoim zażaleniu wykazała się pewną niekonsekwencją,
albowiem w pierwszym rzędzie kwestionowała możliwość odmowy przyjęcia kasacji
bez wezwania jej do uzupełnienia braków formalnych w postaci oparcia skargi na
właściwych zarzutach, podczas gdy w dalszej części próbowała przekonać, że
wniesiona przez nią kasacja oparta była na dopuszczalnych podstawach. Wbrew
jednak jej zapatrywaniom, podnoszone zarzuty nie stanowiły uchybień z art. 439 §
1 pkt 10 k.p.k., a potraktowane być mogły co najwyżej jako niedopuszczalne w
realiach niniejszej sprawy względne przyczyny odwoławcze. Stąd zarzut powołania
się w treści kasacji na bezwzględne przyczyny odwoławcze uznano za ewidentnie
chybiony.
Sąd Najwyższy pragnie zwrócić także uwagę, że kasacja jest
nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego nie można traktować jako kolejnej
instancji w sprawie. Stąd sformalizowany charakter tego nadzwyczajnego środka
zaskarżenia, wyrażający się m. in. w istnieniu katalogu wymogów, których
spełnienie umożliwia jej przyjęcie i rozpoznanie. Zgodnie z art. 523 § 2 i 4 k.p.k.,
kasację na korzyść skazanego można jedynie wnieść w przypadku skazania na
karę pozbawienia wolności bez jej warunkowego zawieszenia. Ograniczenie to nie
dotyczy kasacji wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. W
niniejszej sprawie K. K.-K. wymierzono karę pozbawienia wolności z warunkowym
zawieszeniem jej wykonania. Tymczasem treść kasacji skarżącej nie zawierała
żadnych uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. W związku z tym kasacja
skarżącej nie spełniła wymogów koniecznych do jej przyjęcia i rozpoznania w
świetle art. 523 k.p.k.
Mając na względzie powyższe, stwierdzić należy, że zaskarżone
zarządzenie wydane zostało w sposób prawidłowy, skutkujący jego utrzymanie w
mocy.
4