Postanowienie SN z 29 października 2013, sygn. V KK 243/13
Data orzeczenia
29 października 2013
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział V
Przewodniczący
SSN Józef Szewczyk
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 29 października 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Szewczyk
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 29 października 2013r.,
sprawy M. H.
skazanego z art. 286 § 1 kk i innych
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Okręgowego w P.
z dnia 15 marca 2013 r.,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w P.
z dnia 22 czerwca 2011 r.,
p o s t a n o w i ł:
I. oddala kasację jako oczywiście bezzasadną;
II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. D. - Kancelaria
Adwokacka kwotę 442,80 zł (słownie: czterysta czterdzieści dwa
złote osiemdziesiąt groszy), w tym 23 % VAT za sporządzenie i
wniesienie kasacji;
III. zwalnia skazanego M. H. z obowiązku uiszczenia kosztów
sądowych postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 22 czerwca 2011 r., uznał M. H. za winnego
przestępstwa opisanego w art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k.
w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 64 § 1 k.k. i za przestępstwo to na podstawie art. 19 § 1
k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. i art. 11 § 3 k.k. skazał oskarżonego na karę 8
miesięcy pozbawienia wolności.
2
Od powyższego wyroku apelację wnieśli oskarżony i jego obrońca.
Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 15 marca 2013 r. zmienił zaskarżony
wyrok w punkcie I w ten sposób, iż oskarżonego M. H. uznał za winnego tego, że w
dniu 22 lipca 2005 r. w P., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i po
odbyciu w okresie od dnia 17 lutego 2001 r. do dnia 9 lipca 2003 r. i od dnia 30
czerwca 2004 r. do dnia 19 maja 2005 r. części kary łącznej 13 lat pozbawienia
wolności orzeczonej prawomocnym wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego z dnia 8
maja 2006 r., obejmującym wyroki skazujące m. in. za umyślne przestępstwa
podobne z art. 286 § 1 k.k., z art. 205 § 1 d.k.k. i z art. 199 § 1 d.k.k., a nadto w
zamiarze, aby A. B. dokonała czynu zabronionego polegającego na doprowadzeniu
- i to w celu osiągnięcia korzyści majątkowej - spółki P. S.A. do niekorzystnego
rozporządzenia mieniem za pomocą wprowadzenia tej spółki w błąd co do
możliwości finansowych wywiązania się z umowy o świadczenie usług
telekomunikacyjnych, ułatwił jej popełnienie tego czynu zabronionego w ten
sposób, że wystawił stwierdzające nieprawdę zaświadczenie o zatrudnieniu i
uzyskiwanych przez A. B. dochodach w firmie „E.-E." PHU - tj. przestępstwa z art.
18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. i art. 64 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 19 § 1
k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia
wolności.
Od przedstawionego wyroku Sądu odwoławczego kasację wywiódł obrońca
skazanego, który orzeczeniu zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku
naruszenie prawa procesowego, tj. art. 366 § 1 w zw. z art. 2 § 2 w zw. z art. 4 w
zw. z art. 167 i art. 410, art. 438 pkt 2 k.p.k. polegające na nieprzeprowadzeniu
dowodu z przesłuchania w charakterze świadków […], a przez to zaniechanie
wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy dotyczących popełnienia
zarzucanego oskarżonemu M. H. czynu, co skutkowało oparciem zapadłego
orzeczenia na niepełnym materiale dowodowym, a także wydaniem go w oparciu o
dowolne ustalenia świadczące o istnieniu u oskarżonego znamion (zamiaru
oskarżonego) popełnienia przestępstwa z art. 18 § 3 w zw. z art. 286 § 1 i art. 64 §
1 k.k.
3
Autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zmienionego nim
wyroku Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego
rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście bezzasadna.
Pod pozorem rzekomego rażącego naruszenia prawa związanego z
nieprzesłuchaniem wskazanych w niej świadków, sprowadza się w istocie do próby
zakwestionowania ustaleń faktycznych i domagania się wywołania ponownej
kontroli orzeczenia Sądu Rejonowego tym razem przez Sąd Najwyższy, co jest
niedopuszczalne.
Z przepisów dotyczących kasacji wynika, że w stadium tym niedopuszczalne
jest kontrolowanie przez Sąd Najwyższy poprawności dokonanych ustaleń
faktycznych. Sąd kasacyjny – jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie -
może jedynie zbadać, czy Sądy orzekające w sprawie przy dokonywaniu tych
ustaleń, nie dopuściły się rażącego naruszenia reguł procedowania, co mogłoby
mieć wpływ na ustalenia faktyczne, a w konsekwencji na treść wyroku. Zatem
kontroli w trybie kasacji podlegają nie ustalenia faktyczne, ale sposób ich
dokonania.
Obrońca w uzasadnieniu kasacji ponownie wskazuje na potrzebę
przesłuchania w charakterze świadka J. N. odwołując się do zeznań M. P.
Rzeczywiście M. P. podał, że do obowiązków sprzedawcy należało sprawdzenie
wiarygodności przedstawionych przez klienta dokumentów, weryfikacja danych
osobowych oraz ocena możliwości zawarcia umowy. Weryfikacja ta odbywa się
przed zawarciem umowy, na co wskazują zeznania tego ostatniego świadka, który
podał, że jeżeli przedstawione dokumenty są niewystarczające lub budzą
wątpliwości co do ich autentyczności, powinno dojść wówczas do odmowy
podpisania umowy z klientem. Jak wskazuje przy tym doświadczenie życiowe,
weryfikacja dokumentów i danych osobowych przy zawieraniu umowy o
świadczenie usług telekomunikacyjnych polega jedynie na zapoznaniu się przez
przedstawiciela operatora telekomunikacyjnego z przedstawionymi przez klienta
dokumentami. Pamiętać przy tym trzeba, że jak wynika z ustaleń faktycznych Sądu
Rejonowego opartych na zeznaniach A. B., skazanego nie było w miejscu i czasie
4
zawarcia umowy ze spółką P. S.A. Przesłuchanie świadka J. N., jak słusznie
stwierdził Sąd odwoławczy, nie mogło zatem przynieść istotnych ustaleń w zakresie
zamiaru skazanego, do czego odwoływał się przecież w treści zarzutu obrońca
skazanego.
Skarżący kwestionuje również stanowisko Sądu Okręgowego w zakresie
stwierdzenia, że skoro z zeznań M. P. nie wynikały jakiekolwiek informacje
dotyczące zamiaru oskarżonego, a przy tym M. H. nie wnosił o uzupełnienie
przewodu sądowego, to należało przyjąć, iż również oskarżony uznał materiał
dowodowy za kompletny. Zdaniem obrońcy należało w takiej sytuacji
przeprowadzić dowody z urzędu. Stanowisko to jest o tyle niezrozumiałe, że
przecież Sąd odwoławczy – jak już wyżej wskazywano - uznał, iż zbędne było
przesłuchanie J. N., a A. P. - niemożliwe, co jednak i tak nie miało większego
znaczenia dla sprawy wobec uwag poczynionych w przedmiocie możliwości
przypisania M. H. pomocnictwa do oszustwa, w tym i wymaganego zamiaru.
Wskazywanie w związku z powyższym, że okolicznością sporną pozostaje
zamiar oskarżonego, również nie może przekonywać wobec jednoznacznej treści
całego uzasadnienia tego Sądu, w którym przekonująco wykazano możliwość
przypisania skazanemu wymaganego zamiaru (por. str. 8-11 uzasadnienia). Zwrotu
„okoliczność sporna”, którym posłużył się Sąd odwoławczy na str. 5 uzasadnienia,
użyto w odniesieniu do samego faktu kwestionowania w apelacji przez obrońcę
możliwości przypisania oskarżonemu przestępstwa z art. 18 § 3 w zw. z art. 286 § 1
k.k. z uwagi na rzekomy brak po jego stronie wymaganej postaci zamiaru.
Autor kasacji kwestionuje również uznanie przez Sąd Okręgowy za
niemożliwe przesłuchanie świadka A. P., podnosząc, że Sąd ten nie wykonał
żadnych działań w celu przeprowadzenia tej czynności i nie zweryfikował informacji
uzyskanej w stadium postępowania przygotowawczego.
Z informacji Policji (k. 37), do której odwołał się Sąd Okręgowy, wynika
jednak nie tylko, że A. P. wyjechał w 2006 r. z rodziną na stałe do Irlandii, nie
podając sąsiadom aktualnego adresu, ale także, iż zdał on mieszkanie w P. przy ul.
R. 8/5, do którego to adresu odwoływał się obrońca. Powyższe dodatkowo
potwierdza zamiar wyjazdu na stałe, ale i brak możliwości przesłuchania A. P.
przez Sąd, jak i w drodze pomocy prawnej.
5
Biorąc powyższe rozważania pod uwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w
postanowieniu.