Wyrok SN z 15 listopada 2013, sygn. II KK 309/13
Data orzeczenia
15 listopada 2013
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Kazimierz Klugiewicz
Tagi
Podstawa prawna
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 listopada 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący)
SSN Przemysław Kalinowski (sprawozdawca)
SSN Jarosław Matras
Protokolant Ewa Oziębła
w sprawie W. Z.
skazanego z art. 278 § 1 kk w zw. z art. 64 § 2 kk
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk
w dniu 15 listopada 2013 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w W.
z dnia 3 stycznia 2013 r.,
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę W.
Z. Sądowi Rejonowemu w
W. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy wyrokiem zaocznym z dnia 3 stycznia 2013 r. uznał W.Z. za
winnego tego, że:
2
1. w dniu 7 stycznia 2012 r. w W. przed sklepem P., działając w warunkach
powrotu do przestępstwa określonych w art. 64 § 2 kk, dokonał kradzieży
płaszcza męskiego o wartości 430 zł na szkodę M. T., tj. popełnienia
przestępstwa z art. 278 § 1 kk w zw. z art. 64 § 2 kk i skazał go za to na
podstawie powołanych przepisów;
2. w dniu 21 maja 2012 r. w W. przed sklepem P., działając w warunkach
powrotu do przestępstwa określonych w art. 64 § 2 kk, usiłował dokonać
kradzieży marynarki męskiej o wartości 390 zł na szkodę M. T., lecz
zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na interwencję pracowników sklepu i
ochrony obiektu, tj. popełnienia przestępstwa z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 278
§ 1 kk w zw. z art. 64 § 2 kk i skazał go za to na podstawie powołanych
przepisów;
3. w dniu 8 czerwca 2012 r. w W. przed sklepem P., działając w warunkach
powrotu do przestępstwa określonych w art. 64 § 2 kk, usiłował dokonać
kradzieży marynarki męskiej o wartości 390 zł oraz koszuli męskiej o wartości
140 zł na szkodę M. T., lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na
interwencję pracowników sklepu i ochrony obiektu, tj. popełnienia
przestępstwa z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 278 § 1 kk w zw. z art. 64 § 2 kk i
skazał go za to na podstawie powołanych przepisów; - przyjmując, że opisane
wyżej przestępstwa zostały popełnione w krótkich odstępach czasu i w
podobny sposób, wobec czego stanowią ciąg przestępstw – przy
zastosowaniu art. 91 § 1 kk w zw. z art. 64 § 2 kk – na podstawie art. 278 § 1
kk i art. 14 § 1 kk w zw. z art. 278 § 1 kk – Sąd Rejonowy wymierzył
ówcześnie oskarżonemu W. Z. karę 3 lat pozbawienia wolności i zaliczył na jej
poczet okres rzeczywistego pozbawienia wolności oskarżonego w tej sprawie.
Powyższe rozstrzygnięcie nie zostało zaskarżone i uprawomocniło się bez
postępowania odwoławczego.
Obecnie, kasację od powyższego wyroku na korzyść osk. W. Z. wniósł
Prokurator Generalny zarzucając orzeczeniu Sądu Rejonowego rażące naruszenie
prawa materialnego mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 64 § 2 kk,
polegające na błędnym uznaniu, że osk. W. Z. przypisanych mu czynów z art. 278
§ 1 kk i z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 278 § 1 kk dopuścił się w warunkach powrotu do
3
przestępstwa określonych w powołanym przepisie, podczas gdy prawidłowa ocena
uprzedniej karalności w/w oskarżonego wskazuje, że działał on w warunkach
recydywy zwykłej przewidzianych w art. 64 § 1 kk.
Na podstawie tak sformułowanego zarzutu autor kasacji wniósł o uchylenie
zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego
rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja wniesiona na korzyść osk. W. Z. przez Prokuratora Generalnego
okazała się zasadna w całej rozciągłości, co przemawiało za jej rozpoznaniem i
uwzględnieniem sformułowanego w niej zarzutu oraz wniosku na posiedzeniu
przeprowadzonym w oparciu o przepis art. 535 § 5 k.p.k. Jak słusznie podniósł
skarżący, przepis art. 64 § 2 k.k. określa warunki oraz konsekwencje prawne
recydywy specjalnej wielokrotnej, która jest kwalifikowaną postacią recydywy
zwykłej, przewidzianej w art. 64 § 1 k.k. Ustawowe przesłanki multirecydywy
określone w art. 64 § 2 k.k. są spełnione, gdy jednocześnie wystąpią po stronie
oskarżonego trzy okoliczności: uprzednie skazanie za przestępstwo popełnione w
warunkach recydywy zwykłej, tj. określonej w art. 64 § 1 k.k., odbycie łącznie co
najmniej kary roku pozbawienia wolności oraz popełnienie ponownie jednego z
przestępstw wymienionych w ustawie – w ciągu 5 lat po odbyciu w całości lub
części ostatniej kary.
W zaskarżonym wyroku, którego pisemne uzasadnienie nie zostało
sporządzone, Sąd Rejonowy odniósł się szczegółowo do dwóch pierwszych
warunków recydywy specjalnej wielokrotnej. Prawidłowo opisano zarówno wyroki,
którymi wcześniej skazano osk. W. Z. oraz wymierzone nimi kary, jak i okresy
odbytych – w następstwie tych skazań – kar pozbawienia wolności. Zarazem
jednak sąd meriti przeoczył, że przestępstwa przypisane oskarżonemu w niniejszej
sprawie nie należą do katalogu przestępstw sformułowanego w art. 64 § 2 k.k. Do
kręgu tych ostatnich ustawa zalicza wyłącznie: przestępstwa przeciwko życiu i
zdrowiu, przestępstwo zgwałcenia, rozboju, kradzieży z włamaniem lub inne
przestępstwo przeciwko mieniu popełnione z użyciem przemocy lub groźby jej
użycia. W tak zakreślonym katalogu nie mieszczą się zatem przestępstwa
kradzieży o znamionach opisanych w przepisie art. 278 § 1 k.k., których
4
popełnienie – w różnych formach stadialnych – przypisano osk. W. Z. Czyny te
stanowiły wprawdzie przestępstwa przeciwko mieniu, ale nie zostały popełnione z
użyciem przemocy ani groźby jej użycia. Nie należały zatem do kategorii, która jest
jedną z koniecznych podstaw przyjęcia działania w warunkach recydywy specjalnej
wielokrotnej. Nie mogły więc stanowić przesłanki dla przypisania osk. W. Z.
popełnienia przestępstw kradzieży i usiłowania kradzieży - w warunkach powrotu
do przestępstwa przewidzianych w przepisie art. 64 § 2 k.k. oraz skazania go przy
zastosowaniu przewidzianych tam rygorów. Zaskarżone obecnie orzeczenie
zapadło zatem z rażącym naruszeniem wspomnianego przepisu, bowiem ustalone
okoliczności dawały podstawę do przyjęcia, że czyny przypisane osk. W. Z. zostały
popełnione jedynie w warunkach recydywy zwykłej przewidzianych w art. 64 § 1
k.k.
Nie ulega też wątpliwości, że uchybienie zarzucone w kasacji Prokuratora
Generalnego wywarło niekorzystny – z punktu widzenia oskarżonego – wpływ na
treść zakwestionowanego obecnie wyroku albowiem doprowadziło do ferowania
rozstrzygnięcia o karze w ramach zaostrzonych granic wymiaru kary, a ponadto, w
świetle dyrektywy wynikającej z art. 78 § 2 k.k., będzie w przyszłości determinowało
sytuację oskarżonego również na etapie wykonania kary pozbawienia wolności.
Z tych względów należało uchylić zaskarżony wyrok.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd meriti dokona na nowo analizy
warunków w jakich zostały popełnione czyny zarzucone osk. W. Z. z punktu
widzenia przepisów określających przesłanki recydywy.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.