sygn. II KK 284/13 15 listopada 2013 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 15 listopada 2013, sygn. II KK 284/13

Data orzeczenia 15 listopada 2013
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Karna, Wydział II
Przewodniczący SSN Kazimierz Klugiewicz
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Karna #postanowienie SN
Sygn. akt II KK 284/13
POSTANOWIENIE
Dnia 15 listopada 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 15 listopada 2013 r.,
sprawy M. S.
skazanego z art. 280 § 1 kk i in.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Ł.,
z dnia 27 marca 2013 r.,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego […]
z dnia 5 września 2012 r.,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację, jako oczywiście bezzasadną;
2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć
skazanego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 5 września 2012 roku, oskarżony M.
S. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 280 § 1 k.k. i za to na
podstawie art. 280 § 1 k.k. i art. 33 § 2 k.k. wymierzono mu karę 2 (dwóch) lat i 6
(sześciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz 30 (trzydziestu) stawek dziennych
grzywny po 50 (pięćdziesiąt) złotych każda. Ponadto oskarżony M. S. został uznany
za winnego popełnienia dwóch czynów z art. 279 § 1 k.k., za które na podstawie art.
279 § 1 k.k. i art. 33 § 2 k.k. wymierzono kary po roku i 6 (sześciu) miesięcy
pozbawienia wolności oraz po 20 (dwadzieścia) stawek dziennych grzywny po 50
(pięćdziesiąt) złotych każda. Na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. orzeczone
2
kary jednostkowe połączono i wymierzono M. S. karę łączną 3 (trzech) lat
pozbawienia wolności oraz 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych grzywny po 50
(pięćdziesiąt) złotych każda. W orzeczeniu Sądu Rejonowego zawarto także
rozstrzygnięcie w przedmiocie zaliczenia okresu tymczasowego aresztowania i
kosztów sądowych.
Apelację od powyższego wyroku wnieśli oskarżony M. S. oraz jego obrońca.
Oskarżony M. S. w swojej apelacji zaskarżonemu wyrokowi zarzucił
naruszenie przepisów procesowych, w szczególności art. 4 k.p.k. i art. 410 k.p.k.,
zakwestionował także wymiar orzeczonej wobec niego kary.
Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie mu kary 2 lat
pozbawienia wolności.
Obrońca oskarżonego M. S. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: obrazę
przepisów postępowania, tj. art. 4 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 41 § 2 k.p.k., a ponadto
w zakresie czynu przypisanego oskarżonemu w pkt 1 wyroku – obrazę przepisów
postępowania, tj. art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k.; w zakresie czynu przypisanego
oskarżonemu w pkt 2 wyroku – obrazę przepisów prawa procesowego, tj. art. 4
k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 366 k.p.k. i art. 410 k.p.k., art. 167 k.p.k. i art. 366 § 1 k.k. w
zw. z art. 410 k.p.k.; w zakresie czynu przypisanego oskarżonemu w pkt 3 wyroku –
obrazę przepisów postępowania, tj. art. 174 k.p.k. w zw. z art. 392 § 1 k.p.k. w zw. z
art. 410 k.p.k. oraz będący konsekwencją obrazy przepisów postępowania błąd w
ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego
treść, obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 91 § 1 k.k. poprzez jego
niezastosowanie, w sytuacji, gdy czyny opisane w pkt 2 i 3 wyroku stanowią ciąg
przestępstw. Zaskarżonemu wyrokowi obrońca oskarżonego M. S. zarzucił ponadto
rażącą niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego kary.
W konkluzji skarżący wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie rozstrzygnięcia o karze łącznej,
2) w zakresie czynu przypisanego oskarżonemu w pkt 1 wyroku, zmianę
orzeczenia poprzez uznanie, że oskarżony dopuścił się czynu określonego w
art. 279 k.k., nie zaś w art. 280 § 1 k.k.,
3
3) w zakresie czynów przypisanych oskarżonemu w pkt 2 i 3 wyroku, uchylenie
zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
sądowi I instancji.
Ewentualnie obrońca skazanego wniósł o:
1) zmianę zaskarżonego wyroku w pkt 2 i 3 poprzez przyjęcie, że czyny
popełnione przez oskarżonego stanowią ciąg przestępstw, wymierzenie
jednej kary pozbawienia wolności,
2) złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności w
punkcie 1 wyroku do 2 lat pozbawienia wolności i wymierzenie kary łącznej z
zastosowaniem zasady pełnej absorpcji.
Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 27 marca 2013 roku, utrzymał w mocy
zaskarżony wyrok, uznając apelacje za oczywiście bezzasadne.
Kasację od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 27 marca
kwietnia 2013 roku wniósł obrońca skazanego M. S., zarzucając rażące naruszenie
przepisów art. 437 § 1 i 2 k.p.k., art. 433 § 2 k.p.k. poprzez wadliwą i niepełną
kontrolę odwoławczą wyroku Sądu Rejonowego z dnia 5 września 2012 roku, co w
konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy wyroku Sądu I instancji, pomimo
istnienia podstaw do jego zmiany, a to z powodu naruszenia przez Sąd Rejonowy:
a) art. 4 k.p.k., art. 41 § 1 k.p.k., art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w następstwie
prowadzenia rozprawy i wydania orzeczenia przez sędziego
zawodowego, w stosunku do którego zaistniały w trakcie przewodu
sądowego okoliczności procesowe i faktyczne budzące wątpliwości co
do obiektywnej i bezstronnej oceny dowodów,
b) przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 91 § 1 k.k. poprzez
niezastosowanie instytucji „ciągu przestępstw” do czynów przypisanych
oskarżonemu M. S. w punktach II i III aktu oskarżenia – punkt 2 wyroku
Sądu Rejonowego z dnia 5 września 2012 roku, pomimo zaistnienia
wszystkich przesłanek wskazanych w tym przepisie.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.
Prokurator Prokuratury Okręgowej w odpowiedzi na kasację obrońcy
skazanego M. S. wniósł o jej oddalenie, jako oczywiście bezzasadnej.
4
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja obrońcy skazanego M. S. jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym,
uzasadniającym jej oddalenie w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Na wstępie należy przypomnieć, że co do zasady, kasację można wnieść
tylko od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie
(art. 519 k.p.k.), a powodem uzasadniającym jej wniesienie mogą być uchybienia
wymienione w art. 439 k.p.k. lub inne rażące naruszenia prawa, jeżeli mogły mieć
istotny wpływ na treść orzeczenia. Oznacza to, że podnoszone w kasacji zarzuty
muszą wskazywać na rażące naruszenie prawa, do którego doszło w postępowaniu
odwoławczym, co w konsekwencji mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia
sądu odwoławczego. Rolą sądu kasacyjnego nie jest bowiem ponowne "dublujące"
kontrolę apelacyjną – rozpoznawanie zarzutów stawianych przez skarżącego
orzeczeniu sądu pierwszej instancji. Stwierdzenie ich zasadności ma znaczenie
wyłącznie jako racja ewentualnego stwierdzenia zasadności i uwzględnienia
zarzutu odniesionego do zaskarżonego kasacją orzeczenia sądu odwoławczego
(zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1996 r., III KKN 148/96,
OSNKW 1997, z. 1-2, poz. 12).
Powyższe uwagi o charakterze ogólnym należy uznać za niezbędne ze
względu na podniesione w kasacji zarzuty, które stanowią wierne powielenie
zarzutów apelacyjnych. Odnosząc się bowiem do zarzutu naruszenia art. 4 k.p.k.,
art. 41 § 1 k.p.k.. art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. wskazać należy, że zarzuty te zostały
podniesione w apelacji obrońcy oskarżonego M. S. (pkt 1 i 2 apelacji), a kwestia
podnoszonego przez skarżącego „braku bezstronności i kierunkowego nastawienia
do rzeczonej sprawy” sądu procedującego w instancji a quo została prawidłowo
rozstrzygnięta przez Sąd Odwoławczy. Na s. 8–10 uzasadnienia wyroku Sąd
Okręgowy zawarł szeroką argumentację przekonującą o nietrafności stanowiska
obrońcy w zakresie braku obiektywizmu Sądu I instancji (k. 775 – 776, t. IV). W
szczególności trafnie podniesiono, że zarówno charakter instytucji z art. 387 k.p.k.,
jak też wykładnia literalna jej przepisów jednoznacznie wskazują, że w sytuacji
złożenia w ustawowym terminie przez oskarżonego wniosku o skazanie w
opisanym trybie, sąd orzekający może uzależnić jego uwzględnienie od dokonania
w nim wskazanej przez siebie zmiany, która może dotyczyć wszystkich elementów
5
proponowanego rozstrzygnięcia, w tym także w zakresie wymiaru kary.
Uwzględnienie zaś tej części argumentacji skargi kasacyjnej w efekcie
prowadziłoby do wniosku nie tylko o iluzoryczności instytucji dobrowolnego
poddania się karze, ale i ograniczenia roli sądu do akceptacji wniosków stron
procesowych. Nie sposób tym samym przyjąć, że wyrażenie przez sąd poglądu, co
do treści wniosku złożonego w trybie art. 387 k.p.k. i możliwości jego uwzględnienia
miałoby prowadzić do wyłączenia sędziego.
Za bezzasadny w stopniu oczywistym należy uznać również zarzut obrazy
prawa materialnego tj. art. 91 § 1 k.k. Zdaniem skarżącego zarzut ten ma swoje
uzasadnienie w „wadliwej i niepełnej kontroli odwoławczej wyroku pierwszej
instancji, jak również w błędnej ocenie dowodów przeprowadzonych w trakcie
postępowania odwoławczego”. Argumentacja skargi kasacyjnej również w tej części
abstrahuje od treści pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu II instancji (s. 18–20
uzasadnienia, k. 780–781, t. IV), gdzie jasno i precyzyjnie opisano charakter
instytucji ciągu przestępstw z art. 91 § 1 k.k. oraz niemożność zastosowania tej
konstrukcji w realiach niniejszej sprawy. Nie sposób nie zauważyć jednocześnie, że
w odniesieniu do zachowań M. S. z art. 279 § 1 k.k. ani Sąd I instancji, ani też Sąd
Odwoławczy nie ustaliły, by przestępstwa te popełnione zostały w podobny sposób
i w krótkich odstępach czasu.
Niewątpliwie zatem – wbrew twierdzeniom skarżącego – Sąd Okręgowy
przeprowadził kontrolę instancyjną zaskarżonego apelacją orzeczenia w sposób
wszechstronny i wnikliwy. Uzasadnienie zaś orzeczenia Sądu odwoławczego
zawiera powody jego rozstrzygnięcia oraz argumentację wyjaśniającą w sposób
logiczny i rzeczowy, dlaczego nie podzielono zarzutów i wniosków zawartych w
apelacji obrońcy, nie uchybiając przy tym wymogom określonym tak w art. 433 § 2
k.p.k., jak i art. 457 § 3 k.p.k., którego naruszenia de facto wywiedziona w niniejszej
sprawie skarga kasacyjna nie zarzuca. Analiza natomiast przedmiotowej kasacji
prowadzi do wniosku, że podniesione w niej zarzuty miały jedynie na celu
zainicjowanie postępowania kasacyjnego i obejście podstaw kasacji z art. 523 § 1
k.p.k.
6
Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia wniesionej kasacji, Sąd Najwyższy
orzekł o jej oddaleniu, jako oczywiście bezzasadnej, przy czym obciążył skazanego
kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.