sygn. IV KK 337/13 11 grudnia 2013 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 11 grudnia 2013, sygn. IV KK 337/13

Data orzeczenia 11 grudnia 2013
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Karna, Wydział IV
Przewodniczący SSN Eugeniusz Wildowicz
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Karna #postanowienie SN
Sygn. akt IV KK 337/13
POSTANOWIENIE
Dnia 11 grudnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz
w sprawie L. Z., J. R. i L. P.
uniewinnionych od zarzutów popełnienia czynów z art. 171 ust. 5 ustawy
z 29 sierpnia 1997 r.- Prawo bankowe
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 grudnia 2013 r.,
z urzędu
kwestii dopuszczalności kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela
posiłkowego M. S. na niekorzyść
od wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 22 lutego 2013 r.,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 10 sierpnia 2012 r.,
na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 529 k.p.k. i art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z
art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
1. kasację pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego
pozostawić bez rozpoznania,
2. zasądzić od oskarżyciela posiłkowego M. S. na rzecz J. R. i
L. P. po 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu
kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym,
3. obciążyć oskarżyciela posiłkowego M. S. kosztami
sądowymi postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
2
Sąd Rejonowy w M., wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2012 r., po rozpoznaniu
sprawy L. Z., J. R. i L. P., oskarżonych o popełnienie przestępstw z art. 171 ust. 5
ustawy z 29 sierpnia 1997 r.- Prawo bankowe, postępowanie wobec nich umorzył
na podstawie art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.
Sąd Okręgowy w C. po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonych, wyrokiem
z dnia 22 lutego 2013 r., zmienił powyższy wyrok w ten sposób, że oskarżonych
uniewinnił od popełnienia zarzucanych im przestępstw.
W dniu 4 maja 2013 r. kasację od tego wyroku wniósł pełnomocnik
oskarżyciela posiłkowego M. S. Zaskarżył go w całości na niekorzyść oskarżonych i
zarzucając m.in. obrazę art. 439 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., poprzez
uniewinnienie oskarżonych przy spełnieniu przesłanek uzasadniających umorzenie
postępowania z powodu przedawnienia karalności, wniósł o uchylenie
zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 6
k.p.k., ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy sądowi odwoławczemu
do ponownego rozpoznania.
Kasacja ta została przyjęta zarządzeniem z dnia 16 sierpnia 2013 r. i
przedstawiona do rozpoznania Sądowi Najwyższemu.
W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej w C.
wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Natomiast obrońca
oskarżonych wniósł o pozostawienie kasacji bez rozpoznania, ewentualnie
oddalenie jej jako oczywiście bezzasadnej i zasądzenie „od oskarżycieli
posiłkowych na rzecz oskarżonych J. R. i L. P. kosztów postępowania kasacyjnego,
w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego M. S. jest niedopuszczalna
z mocy ustawy, gdyż została wniesiona na niekorzyść oskarżonych, pomimo
zaistnienia okoliczności wyłączających ściganie.
Zgodnie z art. 529 k.p.k. wniesieniu i rozpoznaniu kasacji na korzyść
oskarżonego nie stoi na przeszkodzie wykonanie kary, zatarcie skazania, akt łaski
ani też okoliczność wyłączająca ściganie (a więc również śmierć oskarżonego albo
przedawnienie karalności zarzucanego czynu) lub uzasadniająca zawieszenie
postępowania. A contrario, wystąpienie którejkolwiek z tych przesłanek nie tylko
3
uniemożliwia rozpoznanie kasacji, ale nawet wniesienie kasacji na niekorzyść,
chyba że wchodziłoby w grę orzeczenie na korzyść oskarżonego (art. 434 § 2 k.p.k.
w zw. z art. 518 k.p.k.). W realiach niniejszej sprawy taka możliwość, a więc
odwrócenie kierunku zaskarżenia i orzeczenie na korzyść oskarżonych, jednak nie
występuje, gdyż zostali oni uniewinnieni od popełnienia zarzucanych im
przestępstw. Bardziej korzystne orzeczenie zapaść więc nie może.
O niedopuszczalności kasacji w części dotyczącej L. Z. zdecydował już fakt
jej wniesienia (i przyjęcia) po śmierci oskarżonego. Z załączonego do akt sprawy
odpisu skróconego aktu zgonu wynika, że zmarł on w dniu 17 marca 2013 r.,
podczas gdy kasacja została wniesiona w dniu 4 maja 2013r., a przyjęta
zarządzeniem w dniu 16 sierpnia 2013 r. Kasacja w tym zakresie jest więc
niedopuszczalna z mocy ustawy, gdyż została wniesiona na niekorzyść
oskarżonego, pomimo uprzedniej śmierci oskarżonego. Skarżący domagał się
bowiem uchylenia uniewinniającego oskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w C. i
umorzenia postępowania z powodu przedawnienia karalności (ewentualnie
przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania), co jest oczywiście
rozstrzygnięciem mniej korzystnym niż dotychczasowe orzeczenie uniewinniające.
Natomiast w odniesieniu do oskarżonych J. R. i L. P. kasacja ta jest
niedopuszczalna z mocy ustawy dlatego, gdyż została wniesiona na ich niekorzyść
(skarżący i tu domagał się wydania rozstrzygnięcia mniej korzystnego niż
dotychczasowe orzeczenie uniewinniające), pomimo przedawnienia karalności
zarzucanych przestępstw.
Przestępstwo z art. 171 ust. 5 Prawa bankowego zagrożone było w chwili
popełnienia czynu (i jest obecnie) karą do 3 lat pozbawienia wolności. Karalność
przestępstwa ustaje (obecnie, jak i poprzednio), przy czynie zagrożonym karą do 3
lat pozbawienia wolności, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło lat 5.
Postanowienia o przedstawieniu zarzutów w stosunku do J. R. i L. P. prokurator
wydał w dniu 12 października 2006 r., a więc przed upływem 5-letniego terminu, o
którym mowa była powyżej. J. R. zarzucono bowiem popełnienie przestępstwa w
okresie od 23.10.2001 r. do listopada 2001 r., natomiast L. P. w okresie od
23.10.2001 r. do 31.12.2001 r. Zarzuty przedstawiono podejrzanym w dniu
23.10.2006 r. Dlatego też termin przedawnienia, stosownie do art. 102 k.k., uległ
4
przedłużeniu o kolejne 5 lat. Przedawnienie wobec J. R. nastąpiło więc z końcem
listopada 2011 r., a wobec L. P. z końcem grudnia 2011 r.
Skoro okres przedawnienia karalności zarzucanych oskarżonym czynów
upłynął jeszcze przed wszczęciem postępowania kasacyjnego (przed wszczęciem
tego postępowania jeden z oskarżonych zmarł), a więc ujemne przesłanki
procesowe zaistniały już wcześniej, to niedopuszczalne było już wniesienie i
przyjęcie kasacji skierowanej na niekorzyść oskarżonych (por. postanowienia Sądu
Najwyższego: z dnia 10 marca 2004 r., IV KK 12/04, OSNwSK 2004/1/528; z dnia
28 marca 2007 r., IV KK 434/06, LEX Nr 475361; z dnia 16 maja 2013 r., II KK
298/12, LEX Nr 1314416).
Z uwagi na powyższe należało, na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art.
529 k.p.k. i art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6
k.p.k., pozostawić kasację bez rozpoznania.
O kosztach sądowych za postępowania kasacyjne orzeczono na podstawie art. 637
§ 1 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. zaś o kosztach
zastępstwa procesowego na rzecz oskarżonych zgodnie z § 14 ust. 3 pkt 1
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie
opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348, ze
zm.).