Postanowienie SN z 30 stycznia 2014, sygn. II KO 91/13
Data orzeczenia
30 stycznia 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Małgorzata Gierszon
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (5)
POSTANOWIENIE
Dnia 30 stycznia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Rafał Malarski
SSN Andrzej Ryński
w sprawie W. W.
skazanego z art. 258 § 3 k.k. i innych
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 30 stycznia 2014 r.,
z urzędu
kwestii wznowienia z urzędu w trybie art. 542 § 1 i § 3 k.p.k. postępowania w
sprawach:
1) zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego
z dnia 15 stycznia 2013 r.,
utrzymującym wobec skazanego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w W.
z dnia 14 lutego 2012 r.;
2) zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego
z dnia 8 kwietnia 2010 r.,
utrzymującym wobec skazanego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Ł.
z dnia 6 kwietnia 2009 r.,
p o s t a n o w i ł
stwierdzić brak podstaw do wznowienia z urzędu powyżej
wskazanych postępowań.
UZASADNIENIE
W dniu 23 grudnia 2013 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo skazanego
W. W., w którym domagał się on wznowienia z urzędu postępowań w powyżej
2
wskazanych sprawach: Sądu Okręgowego w W. i Sądu Okręgowego w Ł. Skazany
podniósł, że wyroki w tych sprawach wydane są „dotknięte bezwzględnym
powodem odwoławczym, ponieważ doszło do obrazy art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.”, jako
że w obydwu tych orzeczeniach przypisano mu sprawstwo czynu z art. 258 § 3 k.k.
w zw. z art. 18 § 1 k.k. oraz w zw. z art. 12 k.k. i art. 65 § 1 k.k. W. W. przytoczył
także – na uzasadnienie swojego żądania – fragment uzasadnienia uchwały Sądu
Najwyższego z 21 listopada 2001 r., sygn. I KZP 29/01, stwierdzający, że
„prawomocne osądzenie fragmentów zachowań sprawcy składającego się na czyn
ciągły stwarza powagę rzeczy osądzonej co do dalszych jego zachowań, które w
razie ich wcześniejszego ujawnienia weszłyby w skład czynu ciągłego”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Nie ulega wątpliwości, że wznowienie postępowania z powodu uchybień z art.
439 § 1 k.p.k. nastąpić może tylko z urzędu, stąd też strona nie dysponuje
możliwością wniesienia z tego powodu własnego wniosku o wznowienie
postępowania (por. uchwała Sądu Najwyższego z 24 maja 2005 r., I KZP 5/05,
OSNKW 2005, z. 5, poz. 48). Może ona natomiast, na podstawie art. 9 § 2 k.p.k.,
jedynie zasygnalizować sądowi istnienie tego rodzaju uchybienia. W tych to
kategoriach procesowych należy tylko postrzegać przywołane na wstępie pismo
skazanego.
Odnosząc się zaś do przywołanej w niej kwestii, stwierdzić należy, iż brak
jest podstaw do uznania, że wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 14 lutego 2012 r.
wydany w sprawie … 96/10 wydano, pomimo że „postępowanie karne co do tego
samego czynu tej samej osoby zostało prawomocnie zakończone”. Dopiero
zaistnienie tych wskazanych przez ustawę procesową w art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. (na
którą to normę powołuje się skazany) warunków skutkowałoby uznaniem
zaistnienia tej bezwzględnej przesłanki (przeszkody) procesowej.
Dla czynienia takich rozstrzygnięć wymagana jest zatem tożsamość
podmiotowo-przedmiotowa obu czynów, będących przedmiotem odrębnych
postępowań.
Res iudicata (rzecz osądzona) zaistnienie tylko na skutek wydania, już
wcześniej, w innej sprawie, o ten sam czyn, tej samej osoby prawomocnego
orzeczenia kończącego to postępowanie. Zawiłość sprawy kreuje natomiast
3
prowadzenie wcześniej wszczętego postępowania o to samo (a więc także ten sam
czyn, tej samej osoby). Równocześnie – w takiej regulacji ustawowej – oczywiste
jest, że sama tożsamość kwalifikacji prawnej obydwu tych czynów będących
przedmiotem odrębnych postępowań, czy też nawet zbliżony (czy wręcz częściowo
ten sam) czas ich dokonania, nie są wystarczające do stwierdzenia zaistnienia
takich przeszkód procesowych; o ile nie można w oparciu o inne uwarunkowania
faktyczne przyjąć, że jest to „ten sam czyn tej samej osoby”.
Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2009 r., sygn. akt … 108/08, Sąd Okręgowy w Ł.
uznał W. W. m.in. sprawcą przestępstwa z art. 258 § 3 k.k., którego dopuścił się w
okresie od 21 czerwca 2006 r. do końca sierpnia 2006 r. w W. i R., poprzez to, że
kierował zorganizowaną grupą przestępczą w której udział brali: I. Ł., P. M., A. R. i
nieustalona osoba. Nadto uznał go sprawcą czynu z art. 53 ust. 1 i 2 ustawy z dnia
29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. i art. 65 § 1 k.k.,
którego dopuścił się od połowy maja 2006 r. do końca sierpnia 2006 r., przy czym
od 17 do 20 czerwca 2006 r. w miejscowości M. wspólnie i w porozumieniu z I. Ł. i
innymi osobami, a w okresie od 21 czerwca 2006 r. do 18 sierpnia 2006 r. w R.,
wspólnie i w porozumieniu z I. Ł., P. M., A. R. i nieustaloną osobą.
Natomiast wyrokiem z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt … 96/10, Sąd
Okręgowy w W. uznał W. W. za sprawcę przestępstwa z art. 258 § 1 i § 3 k.k. w zw.
z art. 64 § 1 k.k., które popełnił od maja 2006 r. do 23 sierpnia 2007 r. w różnych
miejscowościach na terenie województwa l., m. i w., a także za sprawcę
przestępstwa z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o
przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. i art. 65 § 1 k.k. oraz art. 64 § 1 k.k.,
które popełnił od maja 2006 r. do 23 sierpnia 2007 r. „w różnych miejscowościach
na terenie województwa l., m. i w.”
Przy czym Sąd przyjął, że w zorganizowanej grupie przestępczej, którą
kierował i w ramach której dopuścił się drugiego z przypisanych mu czynów,
uczestniczyli „między innymi G. S., K. P., P. H., M. M., G. B., S. T., J. J., R. N., C.
R., R. K. i M. S.”
Treść uzasadnień obydwu wyroków świadczy jednoznacznie o tym, że przypisano
nimi skazanemu sprawstwo odrębnych, nie tożsamych czynów. Zostały one
bowiem popełnione w innym miejscu, w innym składzie osobowym i w różnym
4
czasie (przypisane skazanemu okresy ich dokonania tylko częściowo się pokrywały:
w sprawie „ł.” skazany dopuszczał się przestępstw do końca sierpnia 2006 r., a w
sprawie „w.” – do 23 sierpnia 2007 r.). Brak jest zatem racjonalnych i faktycznych
przesłanek do przyjęcia, że przedmiotem obydwu tych postępowań był „ten sam
czyn tej samej osoby”. W konsekwencji nie ma podstaw do uznania, że wyrok Sądu
Okręgowego w W. z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt … 96/10, uchybia normie art.
17 § 1 pkt 7 k.p.k., a przez to jest dotknięty bezwzględną przyczyną odwoławczą,
wskazaną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.
W świetle zaprezentowanych ustaleń nie istnieją też powody dla których
należałoby uznać przypisane skazanemu obydwoma wyrokami czyny z art. 53 ust.
2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, za stanowiące
jeden czyn ciągły, przewidziany w art. 12 k.k. Podjął on te zachowania przestępcze
w odmiennych konfiguracjach osobowych i w różnych miejscach. Stąd też i nie ma
możliwości przypisania mu co do tych wszystkich zachowań, będących
przedmiotem obydwu procesów, z góry powziętego zamiaru, co byłoby dopiero
konieczne dla zastosowania wobec nich przepisu art. 12 k.k.
Wszystkie te uwarunkowania procesowe dostrzegł już, i ocenił, Sąd
Apelacyjny, czego dowodzą stwierdzenia zawarte na stronie 95 uzasadnienia
wyroku tego Sądu. Wyrok ten był poddany kontroli kasacyjnej. Wprawdzie w kasacji
obrońcy skazanego nie było podnoszone uchybienie z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.,
niemniej jednak Sąd kasacyjny rozpoznał tą kasację w granicach wskazanych w art.
536 k.p.k., a więc także z urzędu musiał oceniać czy takie uchybienie nie wystąpiło.
Nadto zauważyć należy, że – wbrew przekonaniu skazanego –
bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. nie mogła w ogóle
dotyczyć wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 6 kwietnia 2009 r., jako że
chronologicznie poprzedzał on wydanie wyroku przez Sąd Okręgowy w W. w dniu
14 lutego 2012 r., i – już przez to samo – brak jest warunków do przyjęcia, że Sąd
Okręgowy w Ł. wydał ten wyrok „pomimo to, że postępowanie karne co do tego
samego czynu tej samej osoby zostało już prawomocnie zakończone” (art. 439 § 1
pkt 8 k.p.k.).
Z tych wszystkich względów, nie znajdując podstaw do wznowienia
postępowania z urzędu , postanowiono jak wyżej.
5