Postanowienie SN z 3 kwietnia 2014, sygn. V KK 48/14
Data orzeczenia
3 kwietnia 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział V
Przewodniczący
SSN Andrzej Ryński
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (11)
POSTANOWIENIE
Dnia 3 kwietnia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Ryński
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 3 kwietnia 2014r.,
sprawy B. B.
skazanego z art. 228 § 4 kk
z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w P.
z dnia 10 października 2013 r.,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 24 kwietnia 2013 r.,
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć skazanego B. B. kosztami sądowymi
postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2013 r., oskarżonego B. B. uznał
za winnego tego, że w dniu 22 lutego 2008 r. w […]. będąc zastępcą burmistrza, w
związku z pełnieniem tej funkcji publicznej, żądał od R. J. korzyści majątkowej w
postaci wpłaty na rzecz klubu sportowego […] kwoty w wysokości 1.000 zł w
zamian za odstąpienie od obligatoryjnego wymierzenia w drodze decyzji
administracyjnej kary pieniężnej za zajęcie w dniu 21 lutego 2008 r. przez firmę
PPHU "E." pasa drogowego przy […] bez zezwolenia zarządcy drogi - burmistrza
[…], co stanowiło naruszenie art. 40 ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o
drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., nr 19, poz. 115 ze zm.), tj. przestępstwa z
2
art. 228 § 4 k.k. i za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę roku
pozbawienia wolności (pkt 1).
Na podstawie art. 41 § 1 k.k. i art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego
środek karny w postaci zakazu zajmowania stanowiska związanego z pełnieniem
funkcji publicznych i wydawaniem decyzji administracyjnych na okres roku (pkt 2).
Nadto uznał oskarżonego B. B. za winnego tego, że w okresie od 17 marca
2009 r. do 7 kwietnia 2009 r., będąc zastępcą burmistrza, w związku z pełnieniem
tej funkcji publicznej, działając w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry
powziętego zamiaru, w dniu 17 marca 2009 r. żądał od J. G. korzyści majątkowej w
postaci wpłaty na rzecz klubu sportowego […] kwoty rzędu 7.000 zł oraz w dniu 7
kwietnia 2009 r. żądał od J. G. korzyści majątkowej w postaci zakupu na rzecz
klubu sportowego […] wyposażenia apteczki sportowej o wartości 358,10 zł, a
następnie przyjął ją i przekazał przedstawicielowi klubu - w zamian za odstąpienie
od obligatoryjnego wymierzenia w drodze decyzji administracyjnej kary pieniężnej
za zajęcie w dniu 16 marca 2009 r. przez firmę "G." pasa drogowego w […] bez
zezwolenia zarządcy drogi - burmistrza, co stanowiło naruszenie art. 40 ust. 12
ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., nr 19, poz.
115 ze zm.), tj. przestępstwa z art. 228 § 3 k.k. i art. 228 § 4 k.k. w zw. z art. 12 k.k.
w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to na podstawie art. 228 § 4 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k.
wymierzył mu karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 3).
Na podstawie art. 41 § 1 k.k. i art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego
środek kamy w postaci zakazu zajmowania stanowiska związanego z pełnieniem
funkcji publicznych i wydawaniem decyzji administracyjnych na okres 2 lat (pkt 4).
Jednocześnie uniewinnił oskarżonego B. B. od zarzutu popełnienia czynu
opisanego w pkt. III (pkt 5).
Na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył wymierzone oskarżonemu
kary jednostkowe pozbawienia wolności i wymierzył oskarżonemu karę łączną roku
i 10 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawie art. 69 § 1 i 2
k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. warunkowo zawiesił na okres 3 lat tytułem próby (pkt 6 i
7).
Na podstawie art. 90 § 2 k.k. w zw. z art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył
orzeczone wobec oskarżonego środki karne i orzekł wobec B. B. łączny zakaz
3
zajmowania stanowisk związanych z pełnieniem funkcji publicznych i wydawaniem
decyzji administracyjnych na okres 2 lat (pkt 8).
Poza tym obciążył oskarżonego kosztami sądowymi z wyłączeniem tych,
które zostały poniesione przez Skarb Państwa w części uniewinniającej B. B. (pkt
9).
Od powyższego wyroku apelację złożyli obrońca oskarżonego i prokurator.
Obrońca oskarżonego na podstawie art. 438 pkt 2 i 3 k.p.k. zarzuciła
orzeczeniu Sądu I instancji obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na
treść orzeczenia, a mianowicie: art. 424 § 1 pkt 1,art. 410 k.p.k. w zw. z art. 4, 5 § 2
i 7 k.p.k., co w konsekwencji doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych.
W związku z tym skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i
uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów, zaś alternatywnie o
uchylenie środka karnego w postaci zakazu zajmowania stanowisk związanych z
pełnieniem funkcji publicznych i wydawaniem decyzji administracyjnych oraz o
obciążenie Skarbu Państwa wydatkami związanymi z oskarżeniem lub też o
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do
ponownego rozpoznania.
Natomiast prokurator składając apelację na niekorzyść oskarżonego zarzucił
wyrokowi Sądu Rejonowego obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na
treść zaskarżonego orzeczenia – art. 2,4, 5 § 2, 7, 366, 391 § 3 i 410 k.p.k., której
rezultatem były błędne ustalenia faktyczne, natomiast alternatywnie podniósł
rażącą niewspółmierność kary wymierzonej oskarżonemu.
Powołując się na powyższe wniósł on o uchylenie zaskarżonego wyroku
odnośnie zarzutu poświadczenia przez B. B. nieprawdy w decyzjach
administracyjnych i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania
Sądowi Rejonowemu, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku przez
wymierzenie za każde z przypisanych oskarżonemu przestępstw także kary
grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 50 zł każda i kary łącznej grzywny
w wysokości 100 stawek dziennych po 70 zł każda.
Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 10 października 2013 r., uchylił zaskarżony
wyrok w pkt. 3, 4, 5 i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania
Sądowi Rejonowemu. W związku z tym uchylił również rozstrzygnięcia w pkt. 6, 8
4
oraz stwierdził, że orzeczony w pkt. 7 okres próby dotyczy kary jednostkowej
wymierzonej w pkt. 1. Natomiast w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżony
wyrok w mocy oraz zasądził od oskarżonego koszty procesu za obie instancje w
1/3 części oraz wymierzył mu opłatę w kwocie 180 zł za obie instancje.
Od powyższego wyroku kasację wniosła obrońca oskarżonego B. B., która
zarzuciła Sądowi odwoławczemu rażące naruszenie prawa, tj. art. 433 § 1 k.p.k. w
zw. z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. polegające na dokonaniu nienależytej kontroli
odwoławczej poprzez niedostrzeżenie - niezależnie od zakresu zaskarżenia oraz
podniesionych w apelacji zarzutów - zaistniałego uchybienia stanowiącego
bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.,
polegającą na wydaniu orzeczenia Sądu I instancji przez osobę nieuprawnioną w
następstwie czego doszło do przeniknięcia owego uchybienia do orzeczenia Sądu
II instancji.
Podnosząc powyższy zarzut, na zasadzie art. 537 § 1 i § 2 k.p.k., autorka
kasacji wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu II instancji oraz
poprzedzającego go wyroku Sądu I instancji w zakresie, w jakim wyrok ten został
utrzymany w mocy i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi
Rejonowemu.
Natomiast prokurator w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja obrońcy skazanego okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym,
dlatego została oddalona na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Autorka kasacji dopatruje się w orzeczeniu Sądu I instancji wystąpienia
bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.
wobec faktu, że jej zdaniem sędzia O. K. nie była uprawniona do orzekania w
Sądzie Rejonowym w S. Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w O., ponieważ
została przeniesiona do tegoż Sądu decyzją podsekretarza stanu, która nie
wywołuje żadnych skutków prawnych skoro przeniesienie sędziego w ramach
reorganizacji sądów stanowi osobiste uprawnienie Ministra Sprawiedliwości. Na
poparcie swojego stanowiska obrońca przywołała uchwałę składu siedmiu sędziów
Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt III CZP 46/13, publ. OSNC
2013/12/135 oraz uchwałę tegoż Sądu z dnia 17 lipca 2007 r., sygn. akt III CZP
5
81/07, publ. OSNC 2007/10/154, jak też poglądy przedstawicieli doktryny
akceptujące zapatrywania prawne wyrażone w tych judykatach. W konsekwencji
autorka kasacji doszła do przekonania, że Sąd odwoławczy w sposób rażący
naruszył art. 433 § 1 k.p.k. w zw z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., ponieważ niezależnie od
granic zaskarżenia i zarzutów podniesionych w zwykłym środku odwoławczym nie
dostrzegł tego uchybienia, które powinno skutkować uchyleniem w całości
orzeczenia Sądu I instancji. Tym samym uchybienie to przeniknęło do wyroku Sądu
odwoławczego w części w jakiej utrzymał on zaskarżony wyrok w mocy.
Odnosząc się do tej argumentacji, należy zgodzić się jedynie z tym
stwierdzeniem, że wystąpienie w orzeczeniu sądu pierwszej instancji uchybienia o
którym mowa w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. nakazuje sądowi odwoławczemu uchylenie
zaskarżonego wyroku w całości niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych
zarzutów, jednak w sprawie niniejszej nie było podstaw do takiego postąpienia,
ponieważ w wydaniu orzeczenia wydanego przez Sąd Rejonowy w S. z siedzibą w
O. nie brała udziału osoba nieuprawniona.
Należy przypomnieć, że z dniem 1 stycznia 2013 r. na mocy Rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 października 2012 r. w sprawie zniesienia
niektórych sądów rejonowych (Dz. U. z 2012 r., poz. 1121) w obszarze właściwości
Sądu Okręgowego w P. zniesiono Sąd Rejonowy w O., który rozpoznawał w
pierwszej instancji sprawę B. B. Jednocześnie z dniem 1 stycznia 2013 r. w Sądzie
Rejonowym w S. utworzono Zamiejscowy Wydział Karny (Dz. Urz. MS z 2012 r.,
poz.168). W konsekwencji wszyscy sędziowie orzekający dotychczas w
zlikwidowanym Sądzie Rejonowym w O. , a zatem także SSR O. K., na podstawie
upoważnienia udzielonego przez Ministra Sprawiedliwości podsekretarzowi stanu
zostali przeniesieni do Sądu Rejonowego w S. Podstawę prawną tej decyzji
stanowił przepis art. 75 § 2 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o
ustroju sądów powszechnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2013 r., poz.427 ze zm.).
Trzeba stwierdzić, że ze względu na datę sporządzenia kasacji - 27 listopada
2013 r. jej autorka nie mogła wiedzieć, iż kwestia przenoszenia sędziów w ramach
reorganizacji struktury sądownictwa, a w szczególności możliwości zastępstwa
Ministra Sprawiedliwości przez sekretarza stanu lub podsekretarza stanu przy
przenoszeniu sędziów na inne miejsca służbowe, została ostatecznie rozstrzygnięta
6
w uchwale pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie
BSA-4110-4/13, która zgodnie z art. 61 § 6 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o
Sądzie Najwyższym ( Dz. U. z 2013 r, poz. 499) ma moc zasady prawnej. Sąd
Najwyższy w uchwale tej stwierdził, że w wydaniu decyzji o przeniesieniu sędziego
na inne miejsce służbowe na podstawie art. 75 § 3 w zw. z art. 75 § 2 pkt 1 ustawy
z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych Minister
Sprawiedliwości nie może być zastąpiony przez sekretarza ani podsekretarza stanu,
jednak przyjął, że wykładnia dokonana w uchwale wiąże od chwili jej podjęcia (publ.
OSNKW 2014, z. 4, poz. 31), a zatem nie wywołuje ona skutków wstecznych.
Prowadzi to do wniosku, że decyzje o przeniesieniu sędziego na inne miejsce
służbowe na podstawie art. 75 § 3 w zw. z art. 75 § 2 pkt 1 ustawy- Prawo o ustroju
sądów powszechnych, wydane do dnia 28 stycznia 2014 r. przez sekretarza stanu
bądź podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości – są prawnie skuteczne
(zob. też uchwałę SN z dnia 26 lutego 2014 r., I KZP 25/13, publ. Biuletyn SN Nr
2/14).
W tej sytuacji wyrok Sądu Rejonowego w S. Zamiejscowy Wydział Karny z
siedzibą w O. nie został dotknięty bezwzględną przyczyną odwoławczą, o której
mowa w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.
Z tych przyczyn, nie znajdując podstaw do uwzględnienia kasacji, Sąd
Najwyższy orzekł o jej oddaleniu, jako oczywiście bezzasadnej. Orzeczenie o
kosztach postępowania kasacyjnego oparto na podstawie art. 636 k.p.k.