sygn. V KK 213/14 17 września 2014 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 17 września 2014, sygn. V KK 213/14

Data orzeczenia 17 września 2014
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Karna, Wydział V
Przewodniczący SSN Andrzej Ryński
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Karna #postanowienie SN
Sygn. akt V KK 213/14
POSTANOWIENIE
Dnia 17 września 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Ryński
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
w dniu 17 września 2014 r.,
sprawy J. M.
skazanego z art. 158 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i inne
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w P.
z dnia 13 stycznia 2014 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w W.
z dnia 28 czerwca 2013 r.,
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć skazanego J. M. kosztami sądowymi
postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 28 czerwca 2013 r., uznał oskarżonego
J. M. za winnego dokonania wspólnie z M. S. pobicia D. M., tj. popełnienia
przestępstwa z art. 158 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 158
§ 1 k.k. wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności (pkt 1). Oskarżonego uznał
także za winnego popełnienia przestępstwa z art. 191 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1
k.k., dokonanego na szkodę M. W. i za to na podstawie art. 191 § 2 k.k. wymierzył
mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 2). Nadto uznał J. M. za winnego
2
przestępstwa z art. 191 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. dokonanego na szkodę tego
samego pokrzywdzonego i za to na podstawie art. 191 § 1 k.k. wymierzył mu karę
roku pozbawienia wolności (pkt 3). Poza tym skazał oskarżonego za przestępstwo
z art. 244 k.k., wymierzając mu na podstawie powołanego przepisu karę 4
miesięcy pozbawienia wolności (pkt 4).
Na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył orzeczone wobec J. M.
jednostkowe kary pozbawienia wolności i wymierzył mu karę łączną 2 lat
pozbawienia wolności, na poczet której, na podstawie art. 63 § 1 k.k., zaliczył
oskarżonemu okres jego tymczasowego aresztowania od 9 października 2012 r. do
26 lutego 2013 r.
Wyrokiem tym za wskazane wyżej przestępstwo z art. 158 § 1 k.k. został
również skazany M. S. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności.
Po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych J. M. i M.
S. oraz prokuratora, Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 13 stycznia 2014 r.,
zmienił zaskarżony wyrok wobec oskarżonego J. M. przyjmując, że przypisanego w
pkt. 3 czynu z art. 191 § 1 k.k. dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6
miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne, zaś
w pozostałej części tenże wyrok utrzymał w mocy, uznając nadto apelację obrońcy
oskarżonego M. S. za oczywiście bezzasadną.
Od powyższego wyroku kasację wywiódł obrońca skazanego J. M., który
zarzucił orzeczeniu Sądu odwoławczego rażące naruszenie przepisów prawa
procesowego:
1. art. 4 k.p.k., które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, poprzez
nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na korzyść skazanego, a w
szczególności zeznań świadków: […], przy jednoczesnym poprzestaniu na
okolicznościach wyłącznie dla skazanego niekorzystnych;
2. art. 7 k.p.k., które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, poprzez
przekroczenie w zakresie ustalenia sprawstwa skazanych zasady swobodnej oceny
dowodów, podjęcie tej oceny w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami wiedzy,
logiki i doświadczenia życiowego, w szczególności polegające na całkowitym
pominięciu istotnych sprzeczności i nieścisłości w zeznaniach świadków […];
3
3. art. 457 § 3 k.p.k., poprzez nieuzasadnione nieustosunkowanie się przez Sąd
Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów obrońcy
podniesionych w pkt. III apelacji, co miało istotny wpływ na treść wyroku. Skarżący
podkreślił, że nie rozważono nawet możliwości sprawdzenia prawdziwości
twierdzeń obrońcy skazanego, iż M. W. oraz D. M. byli już skazani (m.in. przez Sąd
Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 22 lutego 2012 r.) za poświadczenie nieprawdy na
zaświadczeniach o zatrudnieniu, co zaprzecza twierdzeniom Sądu I i II instancji, iż
nie mieli oni motywu, aby zeznawać nieprawdę oraz fałszywie oczerniać J. M. i
współoskarżonego M. S., bowiem tym motywem była chęć uniknięcia
odpowiedzialności karnej przez M. W. za czyn związany z przestępstwem
przypisanym skazanemu w pkt. 3, oraz wyeliminowanie możliwości następczego
zarządzenia wykonania jego kary 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej
przez Sąd Rejonowy w W. za przestępstwo z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1
k.k. i art. 271 § 1 k.k. i art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.;
4. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k., które doprowadziło Sąd I i II instancji do obrazy
art. 5 § 2 k.p.k., mającej istotny wpływ na treść orzeczenia przez rozstrzygnięcie nie
dających się usunąć wątpliwości na niekorzyść skazanego.
Powołując się na powyższe skarżący wniósł o uchylenie wyroków Sądów
obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu
pierwszoinstancyjnym.
Prokurator Prokuratury Okręgowej w odpowiedzi na kasację wniósł o jej
oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniesiona kasacja jest oczywiście bezzasadna.
Na wstępie zauważyć należy, iż obrońca formułuje zarzuty kasacyjne w taki
sposób, aby wskazując na rzekome naruszenia prawa procesowego
zakwestionować ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji w zakresie
sprawstwa skazanego, a następnie zaakceptowane przez Sąd odwoławczy, oraz
oczekuje, że Sąd Najwyższy zweryfikuje te ustalenia, nie bacząc, iż takie
postąpienie jest w postępowaniu kasacyjnym niedopuszczalne. Zarówno treść
zarzutów kasacyjnych, jak też ich obszerne, pisemne uzasadnienie przedstawia
wersję wydarzeń prezentowaną niezmiennie przez obrońcę skazanego, która
4
stanowi nieuprawnioną polemikę z analizą materiału dowodowego dokonaną przez
orzekające w sprawie Sądy.
Należy podkreślić, że zarzuty kasacyjne podniesione w pkt. 1 - 2 i 4,
dotyczące rażącego naruszenia art. 4, 5 § 2 i 7 k.p.k., wbrew dyspozycji art. 519
k.p.k., skierowane są do orzeczenia Sądu I instancji, bowiem Sąd odwoławczy
wprost nie stosował tych przepisów, lecz jedynie kontrolował poprawność
orzeczenia Sądu w aspekcie tożsamych zarzutów zawartych w pkt. IV i V apelacji
(zob. wyrok SN z dnia 29 sierpnia 2007 r., II KK 133/07, OSNwSK 2007/1/1886).
Tylko zarzut rażącego naruszenia art. 457 § 3 k.p.k. dotyczy orzeczenia Sądu
odwoławczego (pkt III).
Odnosząc się do pierwszego zarzutu kasacji należy przypomnieć, że
naruszenie art. 4 k.p.k. nie może "stanowić samodzielnej, autonomicznej podstawy
kasacyjnej" (czy apelacyjnej). Przepis ten określa dyrektywę postępowania i jest na
tyle ogólny, że dopiero wskazanie tych przepisów ustawy procesowej, które miał
sąd naruszyć, wbrew zasadzie obiektywizmu, czyniłoby taki zarzut (chociażby)
formalnie poprawnym (zob. postanowienie SN z dnia 9 lipca 2014 r., II KK 140/14,
LEX nr 1480322).
Skarżący wydaje się nadto nie dostrzegać, że Sąd Rejonowy przy pełnej
aprobacie Sądu Okręgowego dokładnie przeanalizował zeznania przywołanych
przez obrońcę świadków i odniósł się do tych dowodów, wskazując, dlaczego uznał
je za niewiarygodne. I tak w uzasadnieniu odwołuje się do zeznań […]. Natomiast
okoliczność, że wskazane źródła dowodowe nie posłużyły do rekonstrukcji stanu
faktycznego nie może być poczytana jako naruszenie zasady obiektywizmu, skoro
ustalenia faktyczne były rezultatem oceny tych dowodów, których części Sąd I
instancji nie dał wiary.
Drugi zarzut oparty na obrazie art. 7 k.p.k. dotyczy rzekomego pominięcia
sprzeczności wynikających z zeznań […]. Analiza depozycji tych świadków
znajduje się odpowiednio na s. 8-15 uzasadnienia Sądu Rejonowego, który także
konfrontował zeznania M. W. z zeznaniami pozostałych świadków, wykazując
wiarygodność relacji tego pokrzywdzonego (s. 14 - 18 uzasadnienia SR). Zauważyć
należy, że Sąd Rejonowy starał się wyjaśnić wszelkie wątpliwości dotyczące tychże
zeznań i w ocenie Sądu odwoławczego z tego zadania wywiązał się prawidłowo. W
5
świetle tej argumentacji należy uznać, że skarżący przywiązuje zbyt dużą wagę do
sprzeczności pojawiających się w relacjach wskazanych świadków oraz
wyolbrzymia ich wypływ na ocenę wiarygodności tych zeznań.
Również trzeci zarzut kasacji naruszenia art. 457 § 3 k.p.k. należy uznać za
oczywiście bezzasadny. Wbrew twierdzeniom obrońcy Sąd Okręgowy stosownie do
dyspozycji wskazanego przepisu na wystarczającym poziomie szczegółowości
analizował zarzuty odnoszące się do oceny zeznań świadka M. W., rozważając
zagadnienia związane podniesionym zarzutem podjęcia ewentualnej próby
uniknięcia przezeń kary w zakresie oszustwa kredytowego, jako jednego z
motywów złożenia zeznań obciążających J. M. i wskazując chociażby na
potencjalną możliwość odpowiedzialności świadka za równie poważne
przestępstwa jakim są składnie fałszywych zeznań, czy fałszywe oskarżenie, na
wypadek gdyby zdecydował się świadczyć nieprawdę. Nadto Sąd odwoławczy
badał również inne motywy, którymi kierowali się M. W. i D. M., sygnalizując ich
niechęć do składania zeznań przeciwko J. M., jak też fakt, że zeznania te zostały
pozytywnie zweryfikowane innymi dowodami, w tym analizą połączeń
telefonicznych między M. W. i J. M. W tej sytuacji fakt, że Sąd odwoławczy w
sposób dostatecznie wyraźny nie skomentował zarzutu obrońcy nieuwzględnienia
przy ocenie zeznań M. W. prowadzonych wcześniej wobec tego świadka
postępowań w sprawach o poświadczenie nieprawdy, nie miał wpływu na treść
wyroku Sądu odwoławczego, skoro jednocześnie Sąd ten odpowiadając na
wskazany zarzut wyraźnie stwierdził, że świadkowie ci nie mieli interesu aby
fałszywie obciążać oskarżonego J. M. oraz tezę tą należycie umotywował (s.7, 9,
13, 15 – 17 uzasadnienia SO). Warto zauważyć, że w apelacji obrońca
zasygnalizował to zagadnienie w sposób bardzo ogólny i dopiero w kasacji powołał
się na konkretne orzeczenie skazujące M. W. Nadto w zwykłym środku
odwoławczym nie wnosił na podstawie art. 427 § 3 k.p.k. o przeprowadzenie
dowodu z akt tego rodzaju postępowań karnych prowadzonych przeciwko
pokrzywdzonym. Aktywności w tym zakresie nie przejawiał również na rozprawie
apelacyjnej (k.882).
Odnosząc się do zarzutu czwartego warto zauważyć, że Sąd odwoławczy
słusznie wskazał, iż ustalenia Sądu I instancji odpowiadają wymogom swobodnej
6
oceny dowodów, która korzysta z ochrony art. 7 k.p.k. i nie odznacza się lukami
koniecznymi do usunięcia w oparciu o zasadę in dubio pro reo (art. 5 § 2 k.p.k.).
Nadto ustalenia te zostały przeprowadzone w oparciu całokształt dowodów
ujawnionych w toku przewodu sądowego (art. 410 k.p.k.), zaś wyprowadzone na tej
podstawie dowodowej wnioskowanie dokonane zostało przy uwzględnieniu
wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego (s. 7 – 8 uzasadnienia SO). Skarżący
w wywiedzionej kasacji, akcentował, że zarzut obrazy art. 7 k.p.k. opiera na
kwestionowaniu dokonanego przez Sądy obu instancji sposobu dokonania
poczynionych ustaleń faktycznych, jednak zasadności tego zarzutu nie wykazał,
bowiem kwestionowane w kasacji dokonanie przez Sąd oceny zgromadzonego w
sprawie materiału dowodowego w sposób odmienny od oczekiwań strony
procesowej nie stanowi naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej
postanowienia. Orzeczenie o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego
oparto na podstawie art. 636 § 1 k.p.k.