Wyrok SN z 26 listopada 2014, sygn. II KK 109/14
Data orzeczenia
26 listopada 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Rafał Malarski
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (18)
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 listopada 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Rafał Malarski (przewodniczący)
SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca)
SSN Andrzej Stępka
Protokolant Anna Janczak
w sprawie S. P.
oskarżonego z art.284 § 2 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
w dniu 26 listopada 2014 r.,
kasacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela subsydiarnego
od wyroku Sądu Okręgowego w W.
z dnia 4 października 2013 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w W.
z dnia 27 lutego 2013 r.,
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do
ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w
W. w postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 27 lutego 2013 r. po częściowej zmianie
opisu czynu w zakresie jego daty i wartości mienia stanowiącego przedmiot
przestępstwa, uznał S. P. za winnego tego, że w dniu 1 marca 2010 r. w W.,
działając z zamiarem wyrządzenia szkody Spółce z o.o. W. z siedzibą w W., w
2
postaci: samochodu marki BMW 320 o nr. rej. […] wraz z dokumentami oraz
telefonu komórkowego marki Nokia E 51-1 nr […] wraz z kartą aktywacyjną, o
łącznej wartości 52 000 zł, tj. przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. i za to na podstawie
powołanego przepisu w zw. z art. 58 § 3 k.k. wymierzył mu karę 150 stawek
dziennych grzywny, po 20 zł każda, której wykonanie na podstawie art. 69 § 1 i 2 i
art. 70 § 1 pkt 2 k.k. warunkowo zawiesił na okres 2 lat. Jednocześnie na podstawie
art. 72 § 2 k.k. zobowiązał oskarżonego do częściowego naprawienia szkody
wyrządzonej przestępstwem poprzez zwrócenie pokrzywdzonej W. Sp. z o.o. z
siedzibą w W. samochodu marki BMW 320 o nr. rej. […] wraz z dokumentami.
Nadto zasądził od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonej Spółki kwotę 1239,84 zł
tytułem zwrotu poniesionych kosztów zastępstwa procesowego oraz zwolnił
oskarżonego od kosztów sądowych, wydatkami obciążając Skarb Państwa.
Powyższy wyrok w całości zaskarżyli apelacjami oskarżony i jego obrońca.
Oskarżony w wywiedzionym środku odwoławczym zarzucił zaskarżonemu
orzeczeniu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
który miał wpływ na jego treść poprzez uznanie, że miał on zamiar przywłaszczenia
przedmiotowego samochodu i telefonu komórkowego, w sytuacji gdy prawidłowa
ocena materiału dowodowego powinna doprowadzić do wniosku przeciwnego.
Nadto podniósł zarzut naruszenia przepisu postępowania, które mogło mieć wpływ
na treść wyroku, a to art. 386 § 2 k.p.k. W związku z tym wniósł on o zmianę
zaskarżonego wyroku i jego uniewinnienie od przypisanego mu przestępstwa.
Natomiast obrońca oskarżonego zarzucił wyrokowi Sądu I instancji :
1. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a w
szczególności art. 5 § 2 i art. 7 k.p.k. polegającą na dowolnym uznaniu, że
oskarżony użytkując powierzony mu samochód marki BMW 320 wraz z
dokumentami oraz telefonem komórkowym, przeznaczył je do celów prywatnych,
co świadczy, iż włączył te rzeczy do swego majątku, w sytuacji kiedy z okoliczności
materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika bezspornie, że jako
przewodniczący Rady Nadzorczej Spółki W. i jej wspólnik wykorzystywał ten
samochód przede wszystkim w celach służbowych, co powinno skutkować
uznaniem, iż nie towarzyszył mu trwały zamiar kierunkowy włączenia powierzonych
3
mu rzeczy do swego majątku oraz świadczy, że swoim działaniem nie wyczerpał
znamion występku z art. 284 § 2 k.k.;
2. błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia
polegającą na pominięciu faktu, iż nie została rozstrzygnięta kwestia prawidłowości
wykreślenia S. P. z funkcji przewodniczącego Rady Nadzorczej Spółki W., a także
nie uwzględnienia treści postanowień i pism organów ścigania zezwalających
praktycznie na użytkowanie przedmiotowego samochodu przez oskarżonego - co
winno wykluczać ustalenie Sądu o trwałym zamiarze przywłaszczenia przez
oskarżonego samochodu marki BMW 320.
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego
wyroku i uniewinnienie oskarżonego S. P. od zarzutu popełnienia występku
określonego w art. 284 § 2 k.k.
Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 4 października 2013 r., zmienił
zaskarżony wyrok w ten sposób , iż oskarżonego S. P. uniewinnił od zarzucanego
mu czynu, zaś kosztami procesu obciążył oskarżyciela subsydiarnego.
Orzeczenie Sądu odwoławczego zostało zaskarżonego na niekorzyść
oskarżonego S. P. kasacją pełnomocnika oskarżyciela subsydiarnego, który na
zasadzie art. 523 § 1 i art. 526 § 1 k.p.k. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 11 § 1 k.k. w zw. z art.
284 § 2 k.k. mające istotny wpływ na treść orzeczenia, polegające na rażąco
nieprawidłowej wykładni naruszonej normy sprowadzającej się do uznania, iż Sąd
Rejonowy dokonując zmiany opisu czynu przypisanego oskarżonemu S. P. w
stosunku do czynu zarzuconego mu aktem oskarżenia, w zakresie jedynie
oznaczenia daty czynu popełnionego przez oskarżonego, wyszedł poza granice
oskarżenia, w sytuacji gdy prawidłowa treść naruszonej normy wskazuje, że
granice oskarżenia zostają utrzymane dopóty, gdy w miejsce czynu zarzuconego w
ramach tego samego zdarzenia faktycznego można przypisać oskarżonemu czyn
nawet ze zmienionym opisem i jego oceną prawną, co miało istotny wpływ na treść
orzeczenia, wobec uznania, iż wskutek zmiany opisu czynu w zakresie daty, nie
zawierał on znamion przestępstwa, a w konsekwencji uniewinnienie oskarżonego;
2. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 38 k.c. i 63 k.c. w zw.
z art. 14 i 17 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, mające istotny wpływ na
4
treść orzeczenia poprzez niezasadne przyjęcie, iż „podpisanie pełnomocnictwa do
wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia przez M. K.-M. nie ma mocy prawnej”, a
konsekwencji uznanie, że wyrok Sądu Rejonowego obarczony jest bezwzględnym
uchybieniem odwoławczym w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela – W.
Sp. z o.o. w W., w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia naruszonej normy wprost
wskazuje, iż czynność prawna dokonana z osobą wpisaną jako uprawniona do
reprezentowania osoby prawnej w KRS wiąże co do zasady tę osobę prawną,
mimo, że w rzeczywistości osoba ta utraciła status piastuna organu, a ważność ta,
zależeć może jedynie od jej potwierdzenia przez osobę prawną ze skutkiem z art.
63 § 1 k.c.
Powołując się na te zarzuty pełnomocnik oskarżyciela subsydiarnego wniósł
o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W.
Prokurator Prokuratury Okręgowej w W. odpowiadając na kasację wniósł o
jej uznanie za zasadną.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego okazała się zasadna.
Wprawdzie podniesiony w niej zarzut zawarty w pkt 1 został skonstruowany
częściowo niepoprawnie, ponieważ łączy on obrazę przepisów prawa materialnego,
a to art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 284 § 2 k.k., z naruszeniem przepisu prawa
procesowego - art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. stanowiącego jedną z bezwzględnych
przyczyn odwoławczych określonych w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., jednak analiza
treści tego zarzutu przy zastosowaniu art. 118 k.p.k. pozwala twierdzić, że skarżący
upatruje błąd pierwotny Sądu odwoławczego w naruszeniu art. 11 § 1 k.k.
określającego zasadę, że jeden czyn może stanowić tylko jedno przestępstwo, a w
konsekwencji wadliwym uznaniu, iż dokonana zmiana opisu przestępstwa z art.
284 § 2 k.k. w zakresie jego daty powodowała, iż został oskarżonemu przypisany
inny czyn niż zarzucony aktem oskarżenia, czego skutkiem było dokonanie przez
Sąd odwoławczy prawnokarnej oceny czynu oskarżonego w odniesieniu do
pierwotnego zarzutu aktu oskarżenia, a nie jego zmodyfikowanego opisu przyjętego
w wyroku Sądu meriti. Zdaniem skarżącego spowodowało to pominięcie przy
orzekaniu w postępowaniu odwoławczym części ustaleń Sądu I instancji, które
5
według Sądu Okręgowego wykraczały poza granice oskarżenia i doprowadziło do
niezasadnego uniewinnienia S. P., przy zastosowaniu art. 439 § 2 k.p.k.
Tak rozumiany zarzut skarżącego należy uznać za zasadny.
Sąd Okręgowy odwołując się do ustaleń Sądu Rejonowego, sytuujących
zamiar oskarżonego przywłaszczenia mienia stanowiącego przedmiot przestępstwa
z art. 284 § 2 k.k. na dzień 1 marca 2010 r., a nie tak jak w zarzucie aktu
oskarżenia na dzień 9 listopada 2009 r. i bliżej nieustalony przedział czasu w 2009
r., uniewinnił oskarżonego od zarzucanego mu czynu, ignorując dokonaną przez
Sąd meriti zmianę jego opisu. Wbrew poglądowi wyrażonemu przez Sąd
odwoławczy, zmiana ta nie przekroczyła ram rozpoznania sprawy zakreślonych
aktem oskarżenia.
Warto przypomnieć, że wyjście poza granice oskarżenia polega na orzekaniu
poza jego podstawą faktyczną, wyznaczoną tym samym historycznym zdarzeniem,
które jest pojęciem szerszym od pojęcia czynu oskarżonego odnoszącego się do
działania lub zaniechania (por. wyrok SN z dnia 2 marca 2011 r., III KK 388/10,
OSNKW 2011/6/51). Dla zachowania tożsamości czynu niezbędna jest
niezmienność podmiotu czynu, przedmiotu ochrony, a w razie poczynienia innych
ustaleń co do czasu i miejsca czynu, także tożsamości osoby pokrzywdzonej. (zob.
wyrok SN z dnia 25 sierpnia 2010 r., II KK 186/10, LEX nr 619624).
Odnosząc te zapatrywania do zakresu wskazanych wyżej zmian w opisie
czynu dokonanych przez Sąd I instancji, trzeba jednoznacznie stwierdzić, że nie
wykraczały one poza historyczne zdarzenie stanowiące przedmiot zarzutu
subsydiarnego aktu oskarżenia, gdy się zważy, iż nie uległy zmianie żadne
elementy istotne dla określenia tożsamości czynu. Przede wszystkim pozostała
niezmienna osoba sprawcy oraz pokrzywdzonej Spółki, miejsce zdarzenia, jak też
podejmowane przez oskarżonego czynności wykonawcze, skierowane do tych
samych przedmiotów. Oskarżyciel subsydiarny oskarżył S. P. o przywłaszczenie
samochodu marki BMW 320 o nr. rej. […] i telefonu komórkowego marki Nokia E
51-1 nr […],
stanowiących własność Spółki W., a powierzonych mu czasowo do
użytkowania i właśnie wokół tych elementów faktycznych, koncentruje się jego opis
przyjęty przez Sąd I instancji. Natomiast różnica wynika jedynie z ustaleń w
6
zakresie usytuowania w czasie momentu, w którym oskarżony miał zdaniem Sądu
Rejonowego zrealizować zamiar przywłaszczenia. Należy przypomnieć, że bogate
orzecznictwo Sądu Najwyższego dopuszcza możliwość różnego rodzaju
modyfikacji opisu czynu, w tym także co do jego daty, o ile dokonywane są w
ramach tego samego zdarzenia objętego zarzutem aktu oskarżenia (zob. np.
postanowienia SN: z dnia 11 grudnia 2006 r., II KK 304/06, OSNwSK 2006/1/2403,
z dnia 21 sierpnia 2012 r., III KK 217/12, Biul.PK 2012/9/7, z dnia 25 października
2012 r., IV KK 87/12, LEX nr 1226759 i z dnia 1 marca 2013 r., V KK 394/12, LEX
nr 1294462 ).
Zgodzić się trzeba z Sądem odwoławczym, że w przypadku subsydiarnego
aktu oskarżenia należy zachować szczególną ostrożność przy korektach opisu
czynu. Przyznanie pokrzywdzonemu uprawnień oskarżycielskich w sprawach
ściganych z urzędu doznaje ograniczeń, bowiem uzależnione jest od spełnienia
przesłanek z art. 55 k.p.k., a zatem od faktu czy doszło do powtórnego wydania
przez prokuratora postanowienia o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu
postępowania w okolicznościach wskazanych w art. 330 § 2 k.p.k. Jednocześnie
pokrzywdzony może wnieść subsydiarny akt oskarżenia tylko co do czynu, który
zachowuje przymiot tożsamości z czynem, którego dotyczyły wskazane wyżej
decyzje kończące postępowanie przygotowawcze.
Warto przypomnieć, że postanowieniem z dnia 5 lutego 2010 r. właściwa
jednostka Policji umorzyła dochodzenie o przestępstwo z art. 284 § 2 k.k., którego
opis był zbliżony do tego, jaki przyjęto w subsydiarnym akcie oskarżenia.
Postanowienie to zostało zatwierdzone przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w
W. w dniu 23 lutego 2010 r. (k. 76) i na skutek zażalenia wniesionego przez W. Sp.
z o.o. w W. uchylone z przekazaniem sprawy do dalszego prowadzenia
prokuratorowi, postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z dnia 9 czerwca 2010 r.
sygn. akt […] (k.96 - 97). Następnie postanowieniem z dnia 8 października 2010 r.
prokurator ponownie umorzył postępowanie o ten sam czyn na podstawie art. 17 §
1 pkt. 2 k.p.k. wobec faktu, że analizowane zachowanie S. P. nie wyczerpywało
znamion czynu zabronionego (k.474 – 477). W związku z tym w terminie
wskazanym w art. 55 § 1 k.p.k. pokrzywdzona Spółka wniosła subsydiarny akt
oskarżenia.
7
W konsekwencji należałoby rozstrzygnąć, czy Sąd Rejonowy zmieniając opis
czynu w zakresie daty zachował jego tożsamość także, w kontekście historycznego
zdarzenia objętego dwukrotnym umorzeniem dochodzenia. Zachowuje tu
aktualność przedstawiona wyżej argumentacja tycząca tej kwestii a odnosząca się
do tożsamości czynu zarzucanego w subsydiarnym akcie oskarżenia oraz czynu
przypisanego oskarżonemu przez Sąd I instancji. Poza tym dostrzegalna jest
bliskość czasowa oraz tożsamość sytuacyjna i motywacyjna ujęta w opisie czynu,
który był przedmiotem kolejnych umorzeń oraz tego, jaki przyjął Sąd meriti.
Niezależnie od tego, analizując czy organy procesowe zachowały w tej
sprawie tożsamość czynu oprócz jego procesowego opisu dokonanego w
dochodzeniu i w wyroku Sądu I instancji należy mieć na uwadze, czy spełniony jest
warunek merytorycznej i chronologicznej tożsamości zagadnień faktycznych
stanowiących przedmiot czynności dowodowych przeprowadzonych w
postępowaniu przygotowawczym oraz tych, które stały się podstawą
rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego (zob. też postanowienie Sądu Apelacyjnego w
Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2013 r., LEX nr 1246827). Analiza treści
uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego uchylającego pierwsze
postanowienie o umorzeniu dochodzenia (k.97) oraz uzasadnienia powtórnego
postanowienia o umorzeniu (k. 476) wskazuje, że w polu uwagi prokuratora był
również okres pełnienia przez S. P. funkcji przewodniczącego Rady Nadzorczej
Spółki i przekształceń podmiotowych tego organu w kontekście uprawnień
oskarżonego do korzystania z rzeczy powierzonych mu przez Spółkę W. do
użytkowania, także w okresie temporalnym wskazanym w zmodyfikowanym przez
Sąd zarzucie. Należy zaznaczyć, że dla odtworzenia faktów zaistniałych w dniu 1
marca 2010 r., jak też po tej dacie, mających znaczenie dla oceny zamiaru
oskarżonego, przesłuchiwano w postępowaniu przygotowawczym świadków oraz
prowadzono dowody z dokumentów Spółki W. W konsekwencji również z tej
przyczyny nie może być wątpliwości, że Sąd meriti orzekł w przedmiocie
przestępstwa objętego umorzeniem dochodzenia i subsydiarnym aktem oskarżenia.
Natomiast drugi zarzut kasacji odnosi się wyłącznie do treści uzasadnienia,
w którym Sąd odwoławczy zauważył, iż M. K. – M. nie miała uprawnień aby
ustanowić profesjonalnego pełnomocnika do wniesienia subsydiarnego aktu
8
oskarżenia w imieniu Sp. z o.o. W. w W., sygnalizując w ten sposób, że orzeczenie
Sądu I instancji dotknięte było uchybieniem braku skargi uprawnionego
oskarżyciela stanowiącym bezwzględną przyczynę odwoławczą (art. 17 § 1 pkt 9
k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.). Należy stwierdzić, że przepis art. 519 k.p.k.
zd. drugie wyklucza możliwość zaskarżenia kasacją samego uzasadnienia wyroku
sądu odwoławczego. Jednak problematyka podniesiona w drugim zarzucie kasacji
wymaga rozważenia z uwagi na treść art. 536 k.p.k. nakazującego Sądowi
Najwyższemu badanie także poza granicami zaskarżenia i podniesionych zarzutów,
ewentualnego wystąpienia w sprawie bezwzględnych przyczyn odwoławczych.
Błędny jest pogląd Sądu odwoławczego, że M. K.- M. jako prezes Zarządu
nie była uprawniona do reprezentowania Sp. z o.o. W. w W. w toczącym się
postępowaniu karnym. Został on wyprowadzony w związku z wystąpieniem w
sprawie następującej sytuacji procesowej. Uchwałą Zgromadzenia Wspólników z
dnia 1 lipca 2009 r. powołano na prezesa Zarządu Spółki M. K.- M. zaś na
członków Rady Nadzorczej S. P., E. B. i M. G. Przedmiotowa uchwała została
podjęta z pominięciem protokołu zaś wybory wskazanych członków organów spółki
odbyły się z naruszeniem określonego w art. 247 § 2 k.s.h. wymogu głosowania
tajnego. Mimo tych uchybień referendarz sądowy Sądu Rejonowego w W.
postanowieniem z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt …28861/09, dokonał
stosownych wpisów władz Spółki do KRS. Powyższe postanowienie zostało
zaskarżonego przez prezesa Zarządu M. K.- M. w części dot. wpisu Rady
Nadzorczej. Sąd Rejonowy w W. postanowieniem z dnia 16 lutego 2010 r. sygn.
akt …035077/09, uchylił zaskarżone postanowienie i dokonany na jego podstawie
wpis w dziale 2 rubryka 2 – organy nadzoru odnoszący się do Rady Nadzorczej i
osób wchodzących w skład tego organu (dowód: postanowienie SR w W., sygn.
akt …035077/09, k. 543-545). Natomiast nie został zmieniony wpis KRS dotyczący
prezesa Zarządu M. K.- M. mimo, że została ona wybrana również bez zachowania
wymaganego trybu głosowania tajnego. Nie oznacza to, jak sugeruje Sąd ad quem,
że M. K.- M. nie pełni funkcji prezesa Zarządu wobec nieważności jej wyboru z
mocy art. 58 § 1 k.c., bowiem to twierdzenie Sądu Okręgowego nie zostało poparte
jakąkolwiek analizą dokumentów zgromadzonych w sprawie tyczących
funkcjonowania organów przedmiotowej Spółki oraz stanu prawnego odnoszącego
9
się do tego zagadnienia. Sąd Okręgowy wydaje się nie dostrzegać aktualnego na
datę wystawienia pełnomocnictwa wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego - dział 2
podrubryka 1 (nr KRS […]), z którego jednoznacznie wynika, że M. K.- M. korzysta
z uprawnień prezesa Zarządu (k. 539). W tym kontekście pominięto również
analizę przepisów ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze
Sądowym (Dz.U.2013.1203 j.t. ), a w szczególności jej art. 14 określającego
zasadę jawności wpisu, której celem jest zapewnienie warunków do działania w
zaufaniu do danych ujawnionych w rejestrze oraz art. 17 konstytuującego zasadę
domniemania prawdziwości danych wpisanych do rejestru. W świetle tych
przepisów każda czynność prawna dokonana przez osobę ujawnioną w rejestrze
jako uprawniony piastun osoby prawnej, a nawet taką, która pomimo istniejącego
wpisu, de iure jest już nieuprawnioną do działania za tę osobę prawną wskutek
odwołania ze składu organu, nie może być skutecznie podważona (zob. wyrok
Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2014 r., IV CSK 361/13, LEX nr 1436180).
Jednocześnie zgodnie z uchwałą 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18
września 2013 r., III CZP 13/13 (OSNC 2014/3/23) wyrok sądu stwierdzający
nieważność sprzecznej z ustawą uchwały wspólników spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością lub uchwały walnego zgromadzenia spółki akcyjnej ma
charakter konstytutywny. Wprawdzie wywiera on skutek ex tunc, jednak w świetle
powołanego judykatu nie czyni to zaskarżonej uchwały od początku nieważną,
mimo że wyrok taki niweczy jej byt prawny od chwili wydania uchwały, prowadząc
do stworzenia sytuacji, jakby nie została ona podjęta. Słusznie stwierdza Sąd
Najwyższy, iż możliwość powołania się na ten skutek aktualizuje się dopiero z
chwilą wydania prawomocnego wyroku stwierdzającego sprzeczność uchwały z
ustawą zaś jego brak oznacza, że uchwała musi być respektowana zarówno w
stosunkach między wspólnikami, jak i przez osoby trzecie, a także wykonywana
przez zarząd. Warto zaakcentować, że uchwała Zgromadzenia Wspólników Sp. z
o.o. W. w W. w zakresie powołania M. K. – M. na prezesa Zarządu, podjęta z
uchybieniem treści art. 247 § 2 k.s.h., nie została uchylona przez sąd, w związku z
czym wywiera ona skutki prawne stanowiąc element porządku prawnego
realizujący w stosunkach gospodarczych zasadę bezpieczeństwa obrotu.
10
Powołując się na art. 58 § 1 k.c. i formułując na podstawie tego przepisu tezę
nieważności wyboru prezesa Zarządu Spółki W., Sąd odwoławczy nie wziął również
pod uwagę, że sankcją dotykającą sprzeczne z prawem uchwały wspólników jest
odmienna postać nieważności od przewidzianej w art. 58 § 1 k.c., bliższa
nieważności względnej, wynikającej z treści art. 252 i 425 k.s.h., które to przepisy
jako leges speciale wyłączają zastosowanie w analizowanym przypadku art. 58 k.c.
(zob. uchwała SN z dnia 20 grudnia 2012 r., III CZP 84/12, OSNC 2013, nr 7-8, poz.
83). Przy czym należy przyjąć, że wspólnik nie może na podstawie art. 252 § 4
k.s.h. w toczącym się postępowaniu sądowym podnosić skutecznie zarzutu
nieważności uchwały zgromadzenia wspólników spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością, jeżeli - ze względu na upływ terminu określonego w art. 252 §
3 k.s.h. - nie jest dopuszczalne jej zaskarżenie (zob. wyrok Sądu Najwyższego z
dnia 28 września 2011 r., I CSK 710/10, OSNC-ZD 2012/3/53). Odnosząc te uwagi
do sprawy niniejszej należy stwierdzić, że w terminie wskazanym w art. 252 § 3
k.s.h. żaden ze wspólników nie skorzystał ze swoich uprawnień i nie wytoczył
powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały Zgromadzenia Wspólników Sp. z
o.o. W. w W. z dnia 1 lipca 2009 r. w zakresie ustanowienia prezesem Zarządu M.
K.- M., co oznacza, że przedmiotowa uchwała w części niezaskarżonej nie może
być uznana za nieważną.
Reasumując trzeba stwierdzić, że M. K.- M. jako prezes zarządu była
uprawniona do wystąpienia w tej sprawie w imieniu Spółki W. z subsydiarnym
aktem oskarżenia, w sytuacji gdy zostały spełnione pozostałe warunki formalne
wskazane w art. 55 k.p.k. Zatem, brak jest podstaw do przyjęcia, że w niniejszym w
postępowaniu karnym doszło do wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej
w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela.
Natomiast można się zgodzić z Sądem odwoławczym, że uchybienia Sądu I
instancji związane z pominięciem w opisie czynu zarzucanego elementu
przywłaszczenia powierzonych rzeczy ruchomych, w sytuacji gdy nie
wyeliminowano tego znamienia z opisu czynu przypisanego, można potraktować
jako omyłkę pisarską w rozumieniu art. 105 k.p.k., wywołaną opuszczeniem przy
przepisywaniu zarzutu aktu oskarżenia.
11
Biorąc pod uwagę, że stwierdzone wyżej uchybienia mogły mieć istotny
wpływ na treść orzeczenia Sądu odwoławczego, na podstawie art. 537 § 2 k.p.k.
należało uchylić zaskarżony wyrok i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania
w postępowaniu odwoławczym.
Rozpoznając sprawę ponownie Sąd Okręgowy będzie miał na uwadze, że
stosownie do treści art. 518 k.p.k. w zw. z art. 442 § 3 k.p.k. jest związany
wyrażonymi powyżej zapatrywaniami prawnymi. W związku z tym rozpoznając
apelacje oskarżonego i jego obrońcy odniesie się szczegółowo do podniesionych w
nich zarzutów, w kontekście czynu przypisanego S. P. przez Sąd I instancji i o ile
zajdzie taka potrzeba swoje stanowisko uzasadni w sposób zgodny z dyspozycją
art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.