Wyrok SN SD z 16 grudnia 2014, sygn. SNO 58/14
Data orzeczenia
16 grudnia 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział VI
Przewodniczący
SSN Andrzej Siuchniński
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (5)
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 grudnia 2014 r.
Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący)
SSN Romualda Spyt
SSN Józef Dołhy (sprawozdawca)
Protokolant Katarzyna Wojnicka
przy udziale Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Okręgowego po
rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2014 r.,
sprawy R. J.
sędziego Sądu Rejonowego w […]
w związku z odwołaniem obwinionej
od wyroku Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego w […]
z dnia 10 lipca 2014 r.,
I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że :
1) uchyla orzeczenie o karze dyscyplinarnej wymierzonej za
przewinienie zarzucane w pkt I i na podstawie art. 108 § 2 zdanie
drugie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów
powszechnych (Dz.U. nr 98,poz. 1070 ze zm.) umarza
postępowanie w tym zakresie;
2) uniewinnia obwinioną od zarzutu popełnienia przewinienia
opisanego w pkt III;
II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
2
III. kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb
Państwa.
UZASADNIENIE
R. J. – sędzia Sądu Rejonowego w […] została obwiniona o to, że:
I. w okresie od 4 listopada 2009 r. do 30 sierpnia 2011 r. w […] będąc sędzią
referentem sprawy […] zawisłej w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich
miejscowego Sądu Rejonowego, a więc odpowiedzialną za sprawny i szybki
sposób jej rozpoznania, dopuściła się oczywistej i rażącej obrazy przepisów
prawa procesowego - art. 6 k.p.c. w zw. z § 8 i § 12 ust. 1 załącznika do
Uchwały Nr 16/2003 Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 19 lutego 2003 r., w
sprawie uchwalenia Zbioru zasad etyki zawodowej sędziów, art. 737 k.p.c. i art.
177 § 1 pkt 1 k.p.c., w ten sposób, iż ww. okresie nie podjęła działań
organizacyjnych w celu niezwłocznego rozpoznawania wniosków o zwolnienie
od kosztów, zabezpieczenie wniosku, o zwolnienie od opłaty od wnoszonych
środków odwoławczych, nie badała akt pod kątem możliwości wcześniejszego
ich skierowania na rozprawę, bezzasadnie odwoływała termin jednej z
wyznaczonych rozpraw oraz dokonała bezpodstawnego zawieszenia
postępowania w sprawie w dniu 6 grudnia 2010 r., na okres do 12 kwietnia
2011 r., co doprowadziło do nieuzasadnionej przewlekłości w toczącym się
postępowaniu, w następstwie czego w dniu 30 sierpnia 2011 r., Sąd Okręgowy
w […] w sprawie […] orzekając w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o
skardze na naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu
przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i
postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843
z późn. zm.), stwierdził przewlekłość postępowania, przyznając od Skarbu
Państwa uczestnikowi postępowania kwotę 2 000 zł;
II. w okresie od 10 marca 2010 r. do 4 listopada 2010 r. w […] będąc sędzią
referentem sprawy […] zawisłej w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich
miejscowego Sądu Rejonowego, a więc odpowiedzialną za sprawny i szybki
sposób rozpoznania sprawy, dopuściła się oczywistej i rażącej obrazy
przepisów prawa procesowego - art. 6 k.p.c. w zw. z § 8 i § 12 ust. 1 załącznika
3
do Uchwały Nr 16/2003 Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 19 lutego 2003 r., w
sprawie uchwalenia Zbioru zasad etyki zawodowej sędziów, w ten sposób, iż
ww. okresie prowadziła postępowanie w sprawie o alimenty, w sytuacji gdy z
dokumentów procesowych dołączonych przez powoda do pozwu - jego odpisu
aktu urodzenia, jednoznacznie wynikało, iż ojcostwo pozwanego w żaden
urzędowy sposób nie zostało potwierdzone, co spowodowało bezzasadną
przewlekłość postępowania w tym okresie;
III. w okresie od 10 lutego 2011 r. do 13 stycznia 2012 r. w […] będąc sędzią
referentem sprawy […] zawisłej w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich
miejscowego Sądu Rejonowego, a więc odpowiedzialną za sprawny i szybki
sposób rozpoznania sprawy, dopuściła się oczywistej i rażącej obrazy
przepisów prawa procesowego - art. 737 k.p.c., w ten sposób, iż ww. okresie
nie rozpoznała wniosku uczestniczki postępowania o zabezpieczenie
roszczenia, a uczyniła to dopiero na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia
2012 r., na wyraźne polecenie przewodniczącej wydziału z dnia 4 stycznia 2012
r., w sytuacji, gdy art. 737 k.p.c. nakazuje rozpoznanie wniosku o
zabezpieczenie w terminie do 30 dni;
IV. w okresie od 8 marca 2011 r. do 19 stycznia 2012 r. w […] będąc sędzią
referentem sprawy […] zawisłej w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich
miejscowego Sądu Rejonowego, a więc odpowiedzialną za sprawny i szybki
sposób rozpoznania sprawy, dopuściła się oczywistej i rażącej obrazy
przepisów prawa procesowego - art. 6 k.p.c. w zw. z § 8 i § 12 ust. 1 załącznika
do Uchwały Nr 16/2003 Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 19 lutego 2003 r., w
sprawie uchwalenia Zbioru zasad etyki zawodowej sędziów, w ten sposób, iż
ww. okresie nie rozpoznała wniosków świadka z dni 8 marca i 9 maja 2011 r., o
zwrot kosztów stawiennictwa w sądzie, a uczyniła to dopiero na posiedzeniu
niejawnym w dniu 19 stycznia 2012 r., na wyraźne polecenie przewodniczącej
wydziału z dnia 12 grudnia 2011 r., co spowodowało bezzasadną przewlekłość
postępowania w tej części w tym okresie;
V. w okresie od 19 kwietnia 2011 r. do 16 grudnia 2011 r. w […] będąc sędzią
referentem sprawy […] zawisłej w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich
miejscowego Sądu Rejonowego, a więc odpowiedzialną za sprawny i szybki
4
sposób rozpoznania sprawy, dopuściła się oczywistej i rażącej obrazy
przepisów prawa procesowego - art. 6 k.p.c. w zw. z § 8 i § 12 ust. 1 załącznika
do Uchwały Nr 16/2003 Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 19 lutego 2003 r., w
sprawie uchwalenia Zbioru zasad etyki zawodowej sędziów, w ten sposób, iż
ww. okresie nie podjęła działań organizacyjnych w celu rozpoznania wniosku o
wydanie rozstrzygnięcia, co do pozostałych roszczeń zawartych w pozwie, a
które to roszczenia nie zostały objęte wyrokiem częściowym z dnia 25 stycznia
2011 r., co spowodowało bezzasadną przewlekłość postępowania w tym
okresie;
VI. w okresie od 15 do 18 czerwca 2012 r. w […] będąc sędzią referentem w
sprawach […] zawisłych w Wydziale Karnym miejscowego Sądu Rejonowego,
dopuściła się oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa procesowego - art.
art. 409 i 411 § 1 k.p.k., w ten sposób, iż pomimo zakończenia postępowań w
tych sprawach w dniu 15 czerwca 2012 r., podjęła decyzję o nie sporządzeniu i
nie wydaniu orzeczeń decydując, iż nastąpi to dopiero w dniu 18 czerwca, w
sytuacji gdy o czasie i miejscu ich ogłoszeń w dniu 15 czerwca poinformowała
wcześniej strony, nie wydała postanowień o odroczeniu daty publikacji wyroków
do dnia 18 czerwca 2012 r., z uwagi na to, iż zamierzała ogłosić orzeczenia z
datą 15 czerwca, przy czym w dniu 18 czerwca z powodu choroby odstąpiła, od
opracowania i ogłoszenia orzeczeń z datą wsteczną, uchybiając jednocześnie
takim swoim postępowaniem godności sprawowanego urzędu sędziego;
VII. w okresie od 29 maja do 17 lipca 2012 r. w […] będąc sędzią referentem
sprawy […] zawisłej w Wydziale Karnym miejscowego Sądu Rejonowego
dopuściła się oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa procesowego - art.
27 § 1 i 2, 74 § 1 i 2 i 85 § 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r., o
postępowaniu w sprawach nieletnich (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 33, poz. 178 z
późn. zm.) oraz § 36 ust. 1, § 39 ust. 1 i 2 i § 41 ust. 1 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 17 października 2001 r., w sprawie zakładów
poprawczych i schronisk dla nieletnich (Dz. U. Nr 24, poz. 1359 z późn. zm.), w
ten sposób, iż wbrew obowiązującym przepisom o prowadzeniu postępowania
wykonawczego w stosunku do nieletnich, wydała w dniu 29 maja 2012 r. nakaz
przetransportowania oskarżonego w sprawie […], który w postępowaniu
5
wykonawczym w innej sprawie miał status nieletniego, z Zakładu Poprawczego
[…] i osadzenia go w okresie od 20 czerwca do 17 lipca 2012 r., w Zakładzie
Poprawczym i Schronisku dla Nieletnich […], bez wcześniejszego uzyskania
zgody na transport nieletniego od uprawnionego sędziego do spraw nieletnich
sprawującego nadzór nad wykonywaniem środków poprawczych jak i zgody
Ministerstwa Sprawiedliwości, czym zakłóciła tok resocjalizacji nieletniego, a
następnie po stwierdzeniu zastosowania nieprawidłowych procedur przy
osadzaniu oskarżonego w nowej jednostce, w dniu 12 lipca 2012 r. wystąpiła
do Ministerstwa Sprawiedliwości o umieszczenie na czas procesu oskarżonego
w Zakładzie Poprawczym […], w sytuacji gdy jednostka o takiej nazwie nie
istnieje, a działające w […] Schronisko dla Nieletnich w świetle obowiązujących
przepisów w zakresie postępowania wykonawczego w stosunku do nieletnich,
nie miało możliwości do przyjęcia oskarżonego, czym doprowadziła do
nieuzasadnionej przewlekłości postępowania w sprawie […] ww. okresie,
tj. przewinień dyscyplinarnych określonych w art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca
2001 r.- Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 z
późniejszymi zmianami).
Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, wyrokiem z dnia 10 lipca 2014 r. uznał
obwinioną za winną zarzuconych jej przewinień dyscyplinarnych z art. 107 § 1
p.o.u.s.p., przy czym z opisu przewinienia w punkcie I wyeliminował ustalenie „oraz
dokonała bezpodstawnego zawieszenia postępowania w sprawie w dniu 6 grudnia
2010 roku, na okres do 11 kwietnia 2011 roku” i:
- za przewinienie z pkt I na podstawie art. 109 § 1 pkt 5 p.o.u.s.p. wymierzył
obwinionej karę dyscyplinarną złożenia sędziego z urzędu;
- co do przewinienia z pkt II na podstawie art. 108 § 2 p.o.u.s.p. umorzył
postępowanie w zakresie wymierzenia kary dyscyplinarnej;
- za przewinienia z pkt III, IV, V na podstawie art. 109 § 1 pkt 2 p.o.u.s.p. wymierzył
obwinionej kary dyscyplinarne nagany;
- za przewinienie z pkt VI na podstawie art. 109 § 1 pkt 5 p.o.u.s.p. wymierzył
obwinionej karę dyscyplinarną złożenia sędziego z urzędu;
- za przewinienie z pkt VII na podstawie art. 109 § 1 pkt 1 p.o.u.s.p. wymierzył
obwinionej karę dyscyplinarną upomnienia.
6
Od tego wyroku odwołanie złożyła obwiniona. Zaskarżyła wyrok w zakresie
pkt I co do przewinień dyscyplinarnych określonych w punktach: I, III, IV, V, VI i VII
oraz w zakresie pkt II orzeczenia określającego koszty postępowania
dyscyplinarnego. Skarżąca zarzuciła:
I. „błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający
wpływ na jego treść polegający na przyjęciu, że:
a) w okresie od 4 listopada 2009 roku do 30 sierpnia 2011 roku w […], będąc
sędzią referentem sprawy […] zawisłej w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich
Sądu Rejonowego, dopuściłam się oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa
procesowego w ten sposób, iż w w/w okresie nie podjęłam działań
organizacyjnych w celu niezwłocznego rozpoznawania wniosków o zwolnienie
od kosztów, zabezpieczenie wniosku, o zwolnienie od opłaty od wnoszonych
środków odwoławczych, bezzasadnie odwołałam termin jednej z wyznaczonych
rozpraw, co doprowadziło do nieuzasadnionej przewlekłości w toczącym się
postępowaniu, podczas gdy z przepisów prawa wynika, że to Przewodniczący
Wydziału ma obowiązek dokonać wstępnej oceny wniosku o zwolnienie od
kosztów, zabezpieczenie oraz wniosku o zwolnienie od opłaty od środka
odwoławczego, tymczasem w sprawie o sygn. akt […] Przewodnicząca
Wydziału zleciła jedynie przeprowadzenie wywiadu kuratorskiego bez
wcześniejszego rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów. Natomiast
odwołanie terminu rozprawy okazało się bezzasadne dopiero post factum, moja
decyzja została w tamtym czasie podjęta na podstawie treści wiadomości
uzyskanej od mojej protokolantki, że akt tej sprawy nie ma fizycznie w Sądzie
Rejonowym w […], ponieważ zostały przesłane do Sądu Okręgowego w […]. Po
pewnym czasie okazało się, że protokolantka pomyliła się, ponieważ do sądu
odwoławczego wysłano inne akta tych samych stron. Wówczas miałam pełne
zaufanie do mojej protokolantki, nie zweryfikowałam jej twierdzenia;
b) w okresie od 10 lutego 2011 roku do 13 stycznia 2012 roku w […], będąc sędzią
referentem sprawy […] zawisłej w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich
miejscowego Sądu Rejonowego dopuściłam się oczywistej i rażącej obrazy
przepisów prawa procesowego w ten sposób, że w w/w okresie nie
rozpoznałam wniosku uczestniczki postępowania o zabezpieczenie roszczenia,
7
a uczyniłam to dopiero na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia 2012
roku, podczas gdy analiza akt sprawy wskazuje, że do mojego referatu
sprawa ta trafiła dopiero po dniu 2 czerwca 2011 roku, wcześniej akta
znajdowały się w referacie spraw oczekujących. Nie miałam zatem żadnego
wpływu na rozpoznanie wniosku o zabezpieczenie roszczenia od dnia 10 lutego
2011 roku do dnia 2 czerwca 2011 roku;
c) w okresie od 8 marca 2011 roku do dnia 19 stycznia 2012 roku w […], będąc
sędzią referentem sprawy […] zawisłej w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich
miejscowego Sądu Rejonowego nie rozpoznałam wniosków świadka z dni 8
marca i 9 maja 2011 roku o zwrot kosztów stawiennictwa w sądzie, a uczyniłam
to dopiero w dniu 19 stycznia 2012 roku, podczas gdy z akt sprawy wynika, że
w dniu 10 maja 2011 roku prosiłam sekretariat wydziału o ustalenie kosztów
przejazdu PKP lub PKS, zatem podejmowałam w sprawie działania mające na
celu ustalenie kosztów podróży dla świadka. Jednocześnie zwracam uwagę na
opis czynu z pkt. IV wyroku, z którego wynika, że w okresie od 8 marca 2011
roku do dnia 19 stycznia 2012 roku nie rozpoznałam wniosku z dnia 9 maja
2011 roku, co z punktu widzenia przesłanki czasu jest twierdzeniem z założenia
błędnym;
d) w okresie od 19 kwietnia 2011 roku do 16 grudnia 2011 roku w […], będąc
sędzią referentem sprawy […] zawisłej w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich
miejscowego Sądu Rejonowego dopuściłam się oczywistej i rażącej obrazy
przepisów prawa procesowego w ten sposób, że w w/w okresie nie podjęłam
działań organizacyjnych w celu rozpoznania wniosku o wydanie rozstrzygnięcia,
co do pozostałych roszczeń zawartych w pozwie, a które to roszczenia nie
zostały objęte wyrokiem częściowym z dnia 25 stycznia 2011 roku, co
spowodowało bezzasadną przewlekłość postępowania w tym zakresie,
podczas gdy z prawidłowo ustalonego stanu fatycznego wynika, że powódka w
tej sprawie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który po
wydaniu wyroku z dnia 25 stycznia 2011 roku nie wnosił o uzupełnienie tego
orzeczenia w trybie art. 351 kodeksu postępowania cywilnego. Jednocześnie
nie było celu wydania orzeczenia uzupełniającego w sytuacji, w której o
zaległych alimentach orzekł Sąd Okręgowy w sprawie o rozwód tych samym
8
stron, dlatego postępowanie podjęte w dniu 13 stycznia 2012 roku przez innego
sędziego z SR w […] zostało umorzone;
e) w okresie od 29 maja do 17 lipca 2012 roku w […] będąc sędzią referentem
sprawy […] zawisłej w Wydziale Karnym miejscowego Sądu Rejonowego
dopuściłam się oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa procesowego oraz
ustawy z dnia 26 października 1982 roku o postępowaniu w sprawach nieletnich
oraz Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2001
roku w sprawie zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich w ten sposób,
że wbrew obowiązującym przepisom o prowadzeniu postępowania
wykonawczego w stosunku do nieletnich, wydałam w dniu 29 maja nakaz
przetransportowania oskarżonego w sprawie […], który w postępowaniu
wykonawczym w innej sprawie miał status nieletniego, z Zakładu Poprawczego
[…] i osadzenia go w okresie od 20 czerwca do 17 lipca 2012 roku w Zakładzie
Poprawczym i Schronisku dla Nieletnich […], bez wcześniejszego uzyskania
zgody na transport nieletniego od uprawnionego sędziego do spraw nieletnich
sprawującego nadzór nad wykonywaniem środków poprawczych jak i zgody
Ministerstwa Sprawiedliwości, czym zakłóciłam tok resocjalizacji nieletniego, a
następnie po stwierdzeniu zastosowania nieprawidłowych procedur przy
osadzaniu oskarżonego w nowej jednostce, w dniu 12 lipca 2012 roku
wystąpiłam do Ministerstwa Sprawiedliwości o umieszczenie na czas procesu
oskarżonego w Zakładzie Poprawczym […], w sytuacji gdy jednostka o takiej
nazwie nie istnieje, a działające w […] Schronisko dla Nieletnich w świetle
obowiązujących przepisów w zakresie postępowania wykonawczego w
stosunku do nieletnich, nie miało możliwości przyjęcia oskarżonego, podczas
gdy z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy powinno wynikać, że
sprawę otrzymałam z referatu innego sędziego, który sygnalizował problemy z
doprowadzeniem oskarżonego na rozprawę z […] i możliwość
przetransportowania oskarżonego do Zakładu Poprawczego w […]. Taka
sugestia była również zawarta w piśmie Wydziału Konwojowego Policji w […].
Kwestię przetransportowania oskarżonego do Zakładu Poprawczego w […]
omawiałam także z Przewodniczącą i Wiceprzewodniczącym Wydziału
Karnego. Wszyscy byli zgodni co do tego, że można oskarżonego umieścić w
9
zakładzie poprawczym na czas rozprawy. W związku z tym, iż na podstawie
sądowego systemu elektronicznego kierownik sekretariatu wydziału rodzinnego
poinformował mnie o istnieniu Zakładu Poprawczego w [...], zdecydowałam o
umieszczeniu oskarżonego w tej placówce, gdyż jest ona położona bliżej SR w
[…]. Żadnemu z sędziów w Wydziale Karnym nie przyszło do głowy aby
zawnioskować do Ministra Sprawiedliwości o zgodę na przetransportowanie
nieletniego. W niniejszej sprawie nie doszło do przewlekłości postępowania
ponieważ nie doszło jedynie do pierwszego terminu rozprawy, na kolejnym
oskarżony dobrowolnie poddał się karze. Nie doszło również do zakłócenia toku
resocjalizacji nieletniego, wykazywał on taki sam stan zdemoralizowania jak w
dniu popełnienia przez niego przestępstwa.”
II. „rażące naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść
zaskarżonego wyroku, a to:
a) art. 5 § 2 i art. 7 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. polegające na:
- braku uwzględnienia wyjaśnień złożonych przez obwinioną na rozprawie
dyscyplinarnej z dnia 9 czerwca 2014 roku, z których to wyjaśnień wynika
między innymi, że brak publikacji wyroków w sprawach […] w dniu 15 czerwca
2012 roku wynikał nie tylko ze złego samopoczucia obwinionej, ale także z
niewłaściwego zaplanowania rozpraw w tym dniu, znacznego, 2-godzinnego
opóźnienia w rozpoznawaniu kolejnych spraw z wokandy, braku stawiennictwa
stron w jednej z powyższych spraw, natomiast rodzice pokrzywdzonego w
drugiej ze spraw wyraźnie oświadczyli, że nie zamierzają oczekiwać na
publikację orzeczenia po godzinie 16:00;
- nieuwzględnieniu okoliczności przemawiających na korzyść obwinionej oraz
wskazań życiowego doświadczenia poprzez pominięcie realiów funkcjonowania
sądu, w których działała obwiniona, w tym powszechnie znanej bardzo trudnej
sytuacji w sądach rejonowych, znacznego obciążenia sprawami sędziów,
wyznaczaniu długich wokand, wyznaczaniu kolejnych spraw co 20-30 minut
niezależnie od ciężaru gatunkowego tej sprawy;
b) art. 167 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. przez brak dopuszczenia przez Sąd z
urzędu dowodu z zeznań świadka E. H. - pracownika Wydziału Rodzinnego
Sądu Rejonowego w […] na okoliczność uzyskania przez obwinioną mylnej
10
informacji o wysłaniu do sądu odwoławczego akt o sygnaturze […], co w
rezultacie doprowadziło do odwołania terminu rozprawy w tej sprawie, świadka
A. Z. - kierownika sekretariatu Wydziału Rodzinnego na okoliczność mylnego
poinformowania obwinionej o funkcjonowaniu jednostki o nazwie Zakład
Poprawczy […], podczas gdy jednostka o takiej nazwie nie istnieje oraz
świadka E. B. na okoliczność występowania opóźnienia w rozpoznawaniu
spraw na wokandzie w dniu 15 czerwca 2012 roku;
c) art. 9 § 1 k.p.k. w zw. z art. 79 § 1 pkt. 3 k.p.k. oraz art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z
art. 128 u.s.p. poprzez brak przydzielenia obwinionej w toku postępowania
przed Sądem Apelacyjnym obrońcy z urzędu, w sytuacji w której z opinii
sądowo- psychiatrycznej sporządzonej na potrzeby niniejszej sprawy wynika,
że obwiniona w trakcie badania była spowolniona psychicznie i ruchowo, nie
rozwijała spontanicznie wypowiedzi, ujawniała obniżenie nastroju, zaburzenia
koncentracji i uwagi, miała trudności w odtworzeniu zadań w czasie, ujawniała
poczucie bezradności, niskiej wartości, niskiej samooceny. Badanie sądowo-
psychiatryczne wykazało u niej zespół depresyjny, biegli wykluczyli udział
obwinionej w rozprawie dyscyplinarnej. Po tym badaniu Sąd Dyscyplinarny nie
zweryfikował w żaden sposób, czy obwiniona może już brać udział w
prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym bez udziału pełnomocnika z
urzędu.”
W przypadku braku uwzględnienia przez Sąd Odwoławczy powyższych
zarzutów, na zasadzie art. 427 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 438 pkt. 4 k.p.k. w zw. z art.
128 u.s.p. zarzuciła rażącą niewspółmierność kary, poprzez orzeczenie za czyny
z pkt. I oraz VI kar dyscyplinarnych złożenia sędziego z urzędu, podczas gdy
okoliczności popełnienia tych czynów nie uzasadniają wymierzenia tak wysokiej
kary, nadto pozostają one w sprzeczności z wnioskiem Zastępcy Rzecznika
Dyscyplinarnego dla okręgu Sądu Okręgowego w […], który postulował
wymierzenie kary dyscyplinarnej przeniesienia sędziego na inne stanowisko
służbowe.
W konkluzji obwiniona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i
przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania,
ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie od zarzutów z pkt I i
11
VII, wymierzenie za przewinienie z pkt III, IV, V – kary upomnienia, zaś za
przewinienie z pkt VI – kary nagany.
Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:
Odwołanie jest zasadne tylko w części dotyczącej przewinienia opisanego w
pkt III. Istotnie, z akt sprawy […] wynika, że sprawa ta została przydzielona do
referatu obwinionej po dniu 2 czerwca 2011 r., w sprawie wyznaczono dwa terminy,
w trakcie których zainteresowana strona nie podnosiła kwestii braku rozpoznania
wniosku o zabezpieczenie. W świetle tych okoliczności brak podstaw do uznania, iż
doszło do rażącej i oczywistej obrazy przepisu art. 737 k.p.c.
Z powyższego względu należało zmienić zaskarżony wyrok w tym zakresie i
uniewinnić obwinioną od zarzutu popełnienia przewinienia opisanego w pkt III.
Brak podstaw do podzielenia zarzutów odwołania w pozostałym zakresie.
Kwestia bezczynności obwinionej w poszczególnych sprawach, objętych
zarzutami z pkt I, IV, V, VI, wynika z jednoznacznych ustaleń Sądu
Dyscyplinarnego pierwszej instancji, opartych na analizie treści akt, obowiązujących
przepisów w zakresie postępowania wykonawczego w stosunku do nieletnich
(zarzut VII), prawidłowej ocenie, w świetle przepisów procedury cywilnej i karnej,
braku podjęcia czynności (zarzuty I, IV, V, VI) lub też oczywistych błędów w
wypadku podjęcia czynności (zarzut VII).
Uzasadnienie odwołania obwinionej w zakresie, w którym motywuje zarzut
błędu w ustaleniach faktycznych, ma charakter jedynie polemiczny. Zarzut z art.
438 pkt 3 k.pk. może być uznany za słuszny tylko wówczas, gdy zasadność ocen i
wniosków, wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w
toku przewodu sądowego nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania,
nie może zaś on sprowadzać się wyłącznie do samej polemiki z ustaleniami sądu.
W sytuacji gdy obwiniona nie wykazała, jakich konkretnie uchybień w świetle
wiedzy i doświadczenia życiowego dopuścił się sąd w dokonanej ocenie materiału
dowodowego, jej twierdzenie o popełnionym przez sąd orzekający błędzie w
ustaleniach, uznane być musi za chybione. Za bezpodstawne uznać należy zarzuty
obrazy przepisów postępowania. Okoliczności wskazane w uzasadnieniu zarzutu z
pkt II a odwołania nie mają znaczenia dla oceny zachowania obwinionej.
Obowiązująca procedura karna przewiduje możliwość odroczenia wydania wyroku
12
m.in. z innych ważnych powodów (art. 411 k.p.k.). Obwiniona nie skorzystała z tej
możliwości, zatem uchylenie się od obowiązku sporządzenia i ogłoszenia wyroków
w dniu 15 czerwca 2012 r., nie budzi żadnych wątpliwości.
Skoro w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji obwiniona nie
składała wniosków dowodowych o przesłuchanie świadków – pracowników
sekretariatu, zaś okoliczności, na które mieli oni zeznawać, bądź nie mają
znaczenia dla oceny zachowania obwinionej, bądź też wynikają wprost z treści akt
sprawy, zarzut obrazy art. 167 k.p.k. jawi się jako oczywiście bezzasadny.
Zarzut sformułowany w pkt II c uznać należy za chybiony, skoro w sprawie
wydana została druga opinia sądowo – psychiatryczna, zaś jej wnioski nie
nasuwały żadnych zastrzeżeń co do możliwości udziału obwinionej w postępowaniu
dyscyplinarnym.
Z urzędu uwzględnić należało upływ terminu przedawnienia karalności w
odniesieniu do przewinienia opisanego w pkt I. Obwiniona zrealizowała znamiona
czynu w okresie od 4 listopada 2009 r. do 30 sierpnia 2011 r., zatem trzyletni termin
przedawnienia rozpoczął bieg 31 sierpnia 2011 r., a minął 31 sierpnia 2014 r. Tym
samym w chwili orzekania przez Sąd Najwyższy ma zastosowanie przepisu art. 108
§ 2 zd. 2 u.s.p. Z tych względów należało uchylić orzeczenie o karze dyscyplinarnej
wymierzonej za przewinienie zarzucone w pkt I i na podstawie art. 108 § 2 zd.
drugie u.s.p. umorzyć postępowanie w tym zakresie. Zarzut rażącej
niewspółmierności kary dyscyplinarnej złożenia sędziego z urzędu, orzeczonej za
przewinienie z pkt VI, nie jest zasadny.
Należy w pełni podzielić zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku
argumentację Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego w zakresie
rozstrzygnięcia o karze dyscyplinarnej złożenia sędziego z urzędu. Wymierzenie
najsurowszej kary dyscyplinarnej w pełni uzasadnia; waga przypisanego obwinionej
przewinienia, godzącego w istotę powinności sędziego, stopień winy, uprzednia
trzykrotna karalność dyscyplinarna.
Z powyższych względów w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymano w
mocy.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 133
u.s.p.
13