Postanowienie SN z 24 lutego 2015, sygn. V KK 2/15
Data orzeczenia
24 lutego 2015
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział V
Przewodniczący
SSN Roman Sądej
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (7)
POSTANOWIENIE
Dnia 24 lutego 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Roman Sądej
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 24 lutego 2015r.,
w sprawie R. K.,
skazanego z art. 224 § 2 k.k. w zb. z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. i art.
11 § 2 k.k. i in., na karę łączną 6 miesięcy ograniczenia wolności,
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego,
od wyroku Sądu Okręgowego w K.
z dnia 3 września 2014r.,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W.
z dnia 28 marca 2014r.,
p o s t a n o w i ł :
1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2) zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania
kasacyjnego;
3) zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. N. –
Kancelaria Adwokacka w P. kwotę 442,80 (czterysta czterdzieści
dwa i 80/100) zł, zawierającą 23% VAT, za sporządzenie i
wniesienie kasacji z urzędu.
UZASADNIENIE
R. K. został prawomocnie skazany na karę łączną ograniczenia wolności.
Sytuacja ta powoduje, że zgodnie z dyspozycją art. 523 § 2 i § 4 pkt 1 k.p.k.,
podstawą prawną kasacji wnoszonej przez strony procesowe – w tym wypadku
2
przez obrońcę R. K. – mogły być wyłącznie tzw. bezwzględne przyczyny
odwoławcze, przewidziane w art. 439 k.p.k.
Mając na uwadze taki stan prawny obrońca R. K. podniósł w kasacji zarzut
wystąpienia w sprawie takiej przyczyny, to jest zarzut „naruszenia art. 439 § 1 pkt 2
k.p.k. poprzez wydanie wyroku przez nienależycie obsadzony Sąd” i w oparciu o
niego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do
ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji.
W uzasadnieniu kasacji obrońca wskazał, że podniesione uchybienie
polegało na tym, że przed wydaniem wyroku przez Sąd odwoławczy R. K. złożył
wniosek o wyłączenie od udziału w jego sprawie wszystkich sędziów Sądu
Okręgowego, w tym mających rozpoznać wniesione apelacje, a wniosek ten został
negatywnie rozpoznany przez sędziów tego Sądu, których wniosek również
dotyczył. Skarżący twierdził, że w takim przypadku wszyscy sędziowie Sądu
Okręgowego, zgodnie z art. 42 § 4 k.p.k., powinni wyłączyć się od udziału w
rozpoznaniu wniosku o wyłączenie, a skoro tego nie uczynili, to „w konsekwencji
wniosek o wyłączenie sędziów rozpoznających apelację pozostawał w dalszym
ciągu aktualny”. Stan taki, zdaniem autora kasacji, prowadził do uznania, że
zaskarżony wyrok został wydany przez Sąd, który był nienależycie obsadzony, co
skutkować powinno uwzględnieniem kasacji i uchyleniem tego wyroku.
Zarzut podniesiony w kasacji obrońcy R. K. był bezzasadny w stopniu
oczywistym, co implikowało oddalenie tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia w
trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Wśród przewidzianych w art. 439 § 1 k.p.k. bezwzględnych przyczyn
odwoławczych rzeczywiście istnieje podstawa do stwierdzenia takiej w związku z
instytucją wyłączenia sędziów. Jest to przewidziana w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.
sytuacja, gdy w wydaniu orzeczenia brała udział osoba „podlegająca wyłączeniu na
podstawie art. 40 k.p.k.” Ten ostatni przewiduje stan iudex inhabilis, ale wśród
powodów stan taki statuujących, w żadnym razie nie mieści się sytuacja, jaka
wystąpiła w tej sprawie. Wyłączenie sędziego czy sędziów z ich własnej inicjatywy
czy na wniosek stron procesowych, przewidują przepisy art. 41 – 43 k.p.k.,
zawierające kompletną regulację w tym zakresie. Naruszenie tych przepisów w
żadnym razie nie może doprowadzić do wystąpienia bezwzględnej przyczyny
3
odwoławczej, przewidzianej w którymkolwiek z punktów art. 439 § 1 k.p.k.
Uchybienia dotyczące art. 41 – 43 k.p.k. należą do kategorii względnych przyczyn
odwoławczych, przewidzianych w art. 438 k.p.k., których to jednak podniesienie – z
przyczyn wskazanych powyżej – w realiach tej sprawy, było niedopuszczalne.
Wskazana w kasacji podstawa prawna z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a więc
nienależyta obsada sądu, dotyczy zupełnie innych sytuacji, np. takich, gdy sąd
wydał orzeczenie w składzie nieprzewidzianym w Kodeksie postępowania karnego
dla danej kategorii spraw, gdy w wydaniu orzeczenia brał udział sędzia
nieuprawniony do orzekania w danym sądzie, czy niedysponujący prawidłową
delegacją. Żadna z takich sytuacji w sprawie nie wystąpiła, czego zresztą skarżący
nie twierdził. Zaskarżony wyrok został wszak wydany przez trzech sędziów Sądu
Okręgowego w K. (art. 25 § 3 k.p.k. i art. 29 § 1 k.p.k.), rzecz jasna, uprawnionych
do rozpoznania wniesionych w tej sprawie apelacji. W konsekwencji, podniesiony w
kasacji obrońcy R. K. zarzut, musiał być oceniony jako oczywiście bezzasadny.
Niezależnie od powyższego stwierdzić też trzeba, że rację miał Sąd
Okręgowy wydając postanowienie o nieuwzględnieniu wniosku oskarżonego o
wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Okręgowego w K. Był to bowiem wniosek
ustawowo niedopuszczalny. Powołany już powyżej przepis art. 41 § 2 k.p.k.
uprawnia stronę do złożenia wniosku o wyłączenie konkretnego sędziego bądź
sędziów, z indywidualnym w stosunku do każdego z nich wskazaniem przyczyn
wyłączenia.
W tym stanie sprawy nie mogło być uwzględnione stanowiska R. K., zawarte
w jego piśmie procesowym, domagające się zapewnienia jego obecności „na
rozprawie kasacyjnej”, gdyż tylko w ten sposób miałby możliwość przedstawienia
swojego stanowiska i obrony swoich praw. Otóż Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 536
k.p.k., kasacje rozpoznaje jedynie w granicach podniesionych zarzutów oraz w
wypadkach określonych w art. 435, 439 i 455 k.p.k. W tej sprawie podniesiony w
kasacji zarzut wystąpienia uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. był oczywiście
bezzasadny, a żadne inne z przewidzianych w art. 536 k.p.k. przyczyn
przekroczenia granic kasacji nie wystąpiły. Dlatego też brak było powodów
uzasadniających skierowanie sprawy do rozpoznania na rozprawie, co implikowało
wydanie postanowienia w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
4
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w części
dyspozytywnej postanowienia.