sygn. IV KK 386/14 12 marca 2015 Sąd Najwyższy

Wyrok SN z 12 marca 2015, sygn. IV KK 386/14

Data orzeczenia 12 marca 2015
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Karna, Wydział IV
Przewodniczący SSN Jacek Sobczak
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Karna #wyrok SN
Sygn. akt IV KK 386/14
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 marca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Sobczak (przewodniczący)
SSN Jan Bogdan Rychlicki (sprawozdawca)
SSN Dariusz Świecki
Protokolant Danuta Bratkrajc
przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Krzysztofa Parchimowicza
w sprawie P. O.
skazanego z art. 19 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk w zw. z art. 271 § 1 kk przy zast.
art. 91 § 1 kk
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
w dniu 12 marca 2015 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Ż.
z dnia 14 marca 2012 r.
1. uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia P. O. od popełnienia
wszystkich zarzucanych mu czynów z art. 19 § 1 kk w zw. z art. 11
§ 3 kk w zw. z art. 271 § 1 kk i art. 273 kk;
2. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Prokurator Rejonowy w Ż. oskarżył m. in. P.O. o to, że:
2
„I. w dniu 02 października 2006 roku w Ż. nakłonił K. S. do poświadczenia
nieprawdy w umowie o dzieło zawartą w dniu 02 października 2006 r. z
Przedsiębiorstwem Produkcyjno-Usługowo-Handlowym „F.” na wykonanie prac
porządkowych mistrzówek w halach produkcyjnych przez złożenie podpisu na tej
umowie jako przyjmująca zamówienie, gdzie faktycznie dzieła takiego nie wykonała
a następnie takiej umowy użył jako autentycznej przedkładając ją w P.P.-U-H „F.”
to jest o przestępstwo określone w art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. i art. 273
k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.;
II. w dniu 2 listopada 2006 roku w Ż. nakłonił K. S. do poświadczenia nieprawdy na
umowie o dzieło zawartą w dniu 02 listopada 2006 r. z Przedsiębiorstwem
Produkcyjno - Usługowo- Handlowym „F.” na wykonanie prac porządkowych na
halach produkcyjnych przez złożenie podpisu na tej umowie jako przyjmująca
zamówienie, gdzie faktycznie dzieła takiego nie wykonała a następnie takiej umowy
użył jako autentycznej przedkładając ją w P. P- U-H „F.”
to jest o przestępstwo określone w art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. i art. 273
k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
III. w dniu 01 lutego 2007 roku w Ż. nakłonił K. S. do poświadczenia nieprawdy na
umowie o dzieło zawartą w dniu 1 lutego 2007 r. z Przedsiębiorstwem Produkcyjno-
Usługowo-Handlowym „F.” na wykonanie prac porządkowych na halach
produkcyjnych przez złożenie podpisu na tej umowie jako przyjmująca zamówienie,
gdzie faktycznie dzieła takiego nie wykonała a następnie takiej umowy użył jako
autentycznej przedkładając ją w P. P-U-H „F.”
to jest o przestępstwo określone w art. 18 § 2 k.k. w zw. z art.271 § 1 k.k. i art. 273
k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.”
Jednocześnie na podstawie art. 335 § 1 i 2 k.p.k. wniósł o uznanie
oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów bez
przeprowadzenia rozprawy i orzeczenie uzgodnionej z nim kary łącznej 6 miesięcy
pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby
lat 2, wymierzenie grzywny 30 stawek dziennych po 10 zł każda oraz zasądzenie
kosztów i opłat sądowych (k. 296).
3
Sąd Rejonowy na posiedzeniu w dniu 14 marca 2012 r., na podstawie art.
343 § 1 k.p.k. uwzględnił wniosek prokuratora i wyrokiem z dnia 14 marca 2012 r.
P. O. uznał za winnego:
1. (…) popełnienia zarzucanych mu w pkt I, II i III części wstępnej wyroku czynów,
uznając, że zostały popełnione w podobny sposób i w krótkich odstępach czasu, z
których każdy stanowi występek z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. i art. 273
k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to na podstawie art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3
k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k. skazał go na karę
pozbawienia wolności w wymiarze 6 (sześciu) miesięcy,
2. na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. warunkowo zawiesił
oskarżonemu wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby
wynoszący 2 (dwa) lata,
3. na podstawie art. 71 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu P. O. karę grzywny w
wymiarze 30 (trzydziestu) stawek dziennych, określając wysokość jednej stawki na
kwotę 10, 00 (dziesięć) zł,
4. na podstawie art. 627 k.p.k. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 3 ust. 2 ustawy z
dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 1983 r. nr 49,
poz. 223 z późn. zm.) zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty
sądowe, a to opłatę w kwocie 150.00 (sto pięćdziesiąt) zł oraz wydatki w kwocie 63,
33 (sześćdziesiąt trzy złote i trzydzieści trzy grosze) zł.
Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w
dniu 22 marca 2012 r.
Wyrok ten na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. został zaskarżony kasacją
Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego P. O. Skarżący zarzucił
„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa procesowego i
materialnego, tj. art. 343 § 1 i 6 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k. oraz art. 18 § 2 k.k.
w zw. z art. 271 § 1 k.k. i art. 273 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. polegające na
uwzględnieniu dołączonego do aktu oskarżenia wadliwego wniosku prokuratora o
skazanie P. O. bez przeprowadzenie rozprawy poprzez niezasadne przyjęcie, że
oskarżony popełnił określony w tych przepisach występek, podczas gdy
zachowanie jego nie wyczerpywało znamion czynu zabronionego”. Prokurator
Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uniewinnienie P. O.
4
od popełnienia zarzucanego mu czynu. W uzasadnieniu kasacji m. in. podniesiono,
że zaskarżony wyrok jest wadliwy, albowiem zapadł z rażącą obrazą przepisów art.
335 § 1 k.p.k. w zw. z art. 343 § 1 i 6 k.p.k. oraz art. 271 § 1 k.k. i art. 273 k.k., w
następstwie uwzględnienia błędnego wniosku prokuratora w zakresie prawno-
karnej oceny czynów skazanego P. O. Nakłanianie K. S. do poświadczenia
nieprawdy w umowach o dzieło zawartych w dniach 2 października i 2 listopada
2006 r. oraz 1 lutego 2007 r. na wykonanie prac porządkowych w halach
produkcyjnych Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowym „F.” przez
złożenie przez nią podpisów na umowach, gdy faktycznie nie wykonała ona prac
porządkowych, a następnie przedłożenie tych umów w P.P-U-H przez skazanego
P. O. nie wyczerpywało znamion przestępstwa określonego w art. 271 § 1 k.k. i art.
273 k.k.
Skarżący odwołując się do orzecznictwa Sądu Najwyższego (por.: wyrok z
dnia 5 października 2005 r. II KK 126/05 Lex nr 164270, z dnia 13 listopada 2008 r.
IV KK 373/08 Lex nr 468649, wyrok z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. IV KK 379/10
Lex nr 844505) podniósł, że określone w art. 271 § 1 k.k. znamię „uprawnienie do
wystawienia dokumentu„ nie obejmuje de facto zawarcia umowy o dzieło, ponieważ
w tej sytuacji faktyczno-prawnej nie dochodzi do wystawienia dokumentu, ale li
tylko do jej podpisania. Te same reguły odnoszą się również do oceny zachowań
na gruncie prawa karnego materialnego podjętych w formie podżegania (art. 18 § 2
k.k.). W ocenie autora kasacji skazanie P.O. jest oczywiście niesłuszne.
Sąd Najwyższy rozważył.
Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym. W całości należało przyznać
rację skarżącemu, że zaskarżony wyrok zapadł z rażącą obrazą przepisów
postępowania (art. 335 § 1 i 2, art. 343 § 1 i 6), przepisów prawa materialnego (art.
271 § 1 i art. 273), która miała istotny wpływ na jego treść (art. 523 § 1 k.p.k.).
Oczywiste jest, że ugoda o której mowa w art. 335 § 1 k.p.k. powinna czynić zadość
regułom postępowania oraz przepisom prawa materialnego, zaś sąd meriti nie jest
związany wnioskiem prokuratora ani treścią jej uzgodnień. W sytuacji, gdy np.
ustalone warunki ugody nie mogą być zaakceptowane przez sąd stosownie, do
treści § 7 art. 343 k.p.k. powinien on rozpoznać sprawę na zasadach ogólnych.
Poza sporem jest, że P. O. zawarł z K. S. umowy o dzieło rezultatem, których miało
5
być wykonanie prac porządkowych na terenie hal produkcyjnych ww. zakładu
produkcyjnego w Ż. To, że te prace nie zostały wykonane nie ma w tej sprawie
istotnego znaczenia. Zawarcie umowy o dzieło pomiędzy zamawiającym, a
przyjmującym zamówienie podlega ogólnym regułom dotyczących umów cywilno-
prawnych (por. art. 627-639 k.c.) i w żadnym stopniu nie może in concreto w
odniesieniu do P. O. wywoływać nawet za jego zgodą konsekwencji wynikających z
błędnego wniosku prokuratora uzgodnionego z nim samym.
Sąd Najwyższy wielokrotnie akcentował w swoich orzeczeniach, że
podpisanie umowy, której treść odbiega od rzeczywistej treści stosunku prawnego,
łączącego strony nie stanowi przestępstwa określonego w art. 271 § 1 k.k. Dlatego
też strona tejże umowy nie może być sprawcą przestępstwa z art. 271 § 1 k.k., w
zakresie sporządzonych przez nią dokumentów odnoszących się do zawarcie,
zmiany tejże umowy (por. m.in. wyroki: z dnia 9 października 1996 r., V KKN 63/96,
Wokanda 1997, nr 5, s. 15; z dnia 9 maja 2002 r., V KKN 323/99, OSNKW 2002, nr
9-10, poz. 71; z dnia 5 marca 2003 r., III KKN 165/01, Lex 77003; z dnia 5
października 2005 r., II KK 126/05, Lex nr 164270; z dnia 13 listopada 2008 r.,
IVKK 373/08, Lex nr 468649).
W związku z tym w uwzględnieniu kasacji Prokuratora Generalnego na
podstawie art. 537 § 1 i 2 k.p.k. należało uchylić zaskarżony wyrok i zważywszy, że
skazanie P. O. jest oczywiście niesłuszne uniewinnić go od popełnienia wszystkich
zarzucanych mu czynów z art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 271 §
1 k.k. i art. 273 k.k.
O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 518
k.p.k.