Baza orzeczeń sądowych

Wyrok z dnia 23 stycznia 2003 r., II CKN 1155 00 Umowa przeniesienia prawa wieczystego użytkowania gruntu zabudowanego, nie zawierająca postanowień o przeniesieniu także prawa własności budynków, jest nieważna (art. 58 § 1 k.c.). Sędzia SN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Mirosław Bączyk Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Janusza W., Jolanty W. i Domiceli W. przeciwko Zakładom Produkcji Zabawek „P.”, Spółdzielni Pracy w Ł. w likwidacji o odszkodowanie i eksmisję, p...

...cz użytkownika wieczystego działki gruntu objętego księgą wieczystą nr (...)81. W ocenie tego Sądu, ustanowienie służebności nastąpiło z obrazą przepisu art. 285 § 1 i 2 k.c. i dlatego umowy są nieważne (art. 58 § 1 k.c.). Działki gruntu obciążone służebnościami, na których znajdują się słupy energetyczne, są odległe co najmniej o kilka kilometrów – jak to zostało określone – od nieruchomości władnącej, co wyklucza możliwość ustanowienia służebności drogi koniecznej. Zawarte umowy nie respektują wymagania prz...

...zności uzasadniających jej rozpoznanie. W zażaleniu skarżący powołał się na to, że w kasacji „zarzucił wyrokowi Sądu Apelacyjnego naruszenie prawa materialnego polegającego na dokonaniu błędnej wykładni art. 58 § 2 k.c. oraz (na) niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu. Formując te zarzuty oraz uzasadniając je skarżący wykazał przez to, że są to okoliczności uzasadniające rozpoznanie kasacji”. Dlatego wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: (...) Twierdzenia zawarte w zażal...

...st związane z wynagrodzeniem za pracę wykonaną w ra- mach stosunku pracy. Rozliczanie należnego wynagrodzenia za pracę fakturami VAT zmierzało przy tym do ominięcia przepisów ustaw, było przeto nieważne z mocy art. 58 k.c. Rozpoznając apelacje obu stron, Sąd drugiej instancji uwzględnił jedynie apelację pozwanego co do kosztów procesu, oddalając ją w pozostałej części, a także oddalił w całości apelację powoda. Sąd Apelacyjny uznał za nieuzasadniony zarzut pozwanego o braku jego biernej legitymacji procesowej, oparty na twierd...

...puje: (...) Normatywna funkcja zasad współżycia społecznego na gruncie art. 3531 oraz 58 k.c. jest odmienna. Według hipotezy art. 3531 k.c., zasady współżycia społecznego ograniczają swobodę kontraktową, a w art. 58 § 2 k.c. wyznaczają granice dopuszczalnej treści czynności prawnej. Z kolei, zgodnie z art. 5 k.c., służą do określenia zakresu wykonywania praw podmiotowych. Tak więc sięganie do konstrukcji nadużycia prawa podmiotowego, gdy zastrzeżona w umowie wysokość odsetek jest rażąco wysoka i już z tego powodu sprzeczna z...

Wyrok z dnia 18 grudnia 2002 r. I PKN 693 01 Regulamin wynagradzania jest aktem normatywnym, a nie czynność prawną w rozumieniu art. 58 k.c. Jego obowiązywanie zależy od tego, czy zo- stał wydany w oparcia o przepisy wyższego rzędu, i w granicach zawartego w nich upoważnienia. Przewodniczący SSN Barbara Wagner, Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Herbert Szurgacz (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2002 r. sprawy z powództwa Zbigniewa T. przeciwko L. Regionalnej Kasie Chorych w Z.G. o zapłatę odpraw...

...awy,? 2. Czy wzgląd na ochronę podstawowych interesów majątkowych Skarbu Państwa, wyrażony w art. 200 u. 1 i 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz.U. 46 00 543 ze zm.) w związku z art. 58 § 1 k.c. stanowi przeszkodę dla wykreślenia wpisu hipoteki zabezpieczającej cenę budynków i budowli, trwale z gruntem związanych, nabytych przez przedsiębiorstwo państwowe, następnie przekształcone w spółkę z wyłącznym udziałem Skarbu Państwa ?" podjął uchwałę: Nabycie przysługującego przedsiębiorstwu pań...

Wyrok z dnia 26 listopada 2002 r., V CKN 1445 00 Dokonana z naruszeniem zakazu wynikającego z norm prawa publicznego czynność prawna kształtująca stosunki cywilnoprawne jest nieważna (art. 58 § 1 k.c.). Sędzia SN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący) Sędzia SN Gerard Bieniek (sprawozdawca) Sędzia SN Marek Sychowicz Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa syndyka masy upadłości Towarzystwa Ubezpieczeniowego „F.” S.A. w K. przeciwko Bankowi Współpracy Regionalnej S.A. w K. o zapłatę, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej w dniu 26 listopada...

...y najmu – osiągnięty. Już więc powyższa okoliczność stanowiła wystarczającą podstawę do nieuznania wstecznego skutku podpisanego w dniu 28 kwietnia 1997 r. aneksu do umowy dzierżawy (art. 3531 w związku z art. 58 k.c.). Dla tej oceny bez znaczenia jest sporządzenie aneksu w formie wymaganej przez art. 77 k.c. dla rozwiązania umowy. Witold B., podpisując aneks, nie mógł się także skutecznie zrzec przysługującego mu prawa pierwokupu, nawet gdyby można mu było przypisać taki zamiar. Przepisy przyznające prawo pierwokupu osobom wy...

...karę pieniężną do wykonania za pożyczone pieniądze w umówionym terminie takiej inwestycji było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i z tej przyczyny tego rodzaju zastrzeżenie umowne było nieważne (art. 58 § 2 k.c.). Zasadność podnoszonych w kasacji zarzutów powoduje konieczność uchylenia wyroku w zaskarżonej części i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (art. 39313 k.p.c.).

...enie tego wymagania ustawowego, stwierdzone także przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 czerwca 1993 r., I SA 1757 92, spowodowało nieważność zawartej umowy o ustanowienie użytkowania wieczystego (art. 58 § 1 k.c.), dlatego powództwo o ustalenie nieważności tej umowy powinno zostać uwzględnione. W skardze kasacyjnej pozwani podnieśli, że wyrok Sądu Apelacyjnego zapadł z naruszeniem art. 234 i 58 oraz 5 k.c. Naruszenia art. 5 k.c. skarżący dopatrywali się w tym, że grunt, którego spór dotyczy, jest położony w pobli...

...amiar stron - jest sprzeczne z prawem. Z art. 251 k.p. właśnie. Można by wobec tego uzgodnioną przez kontrahentów klauzulę terminu uznać za nieważną na podstawie art. 58 § 1 i 3 k.c. w związku z art. 300 k.p. Art. 58 k.c. jest przepisem o charakterze ogólnym. Znajduje zastosowanie o ile właściwy przepis nie przewiduje skutku czynności prawnej sprzecznej z prawem innego niż jej całkowita lub częściowa nieważność. Takim wła- ściwym przepisem w odniesieniu do oceny skuteczności prawnej zastrzeżenia ter- minu w umowie jest art. 94 k...

...a używanie prywatnych samochodów dla potrzeb działalności Spółki. Urząd Skarbowy uznał, że umowy o pracę zostały zawarte bez powołania pełnomocnika wymaganego przez art. 203 Kodeksu handlowego, co zgodnie z art. 58 § 1 KC spo- wodowało ich nieważność. W odwołaniu do Izby Skarbowej w S. Spółka zarzuciła błędną wykładnię i nie- właściwe zastosowanie art. 203 i 235 KH oraz art. 58 KC, jak też art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 1 pkt 38 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (obecnie jednolity tekst: D...

...dstawy do przyjęcia, że pozwanej Gminie nie przysługiwało z mocy art. 76 u.g.g. prawo pierwokupu użytkowania wieczystego działki nr 5 166, wobec czego wykonanie przez nią tego prawa było czynnością nieważną (art. 58 § 1 k.c.). Mimo to powództwo przedsiębiorstwa „L.” należy uznać, ze względu na jego zakres – domaganie się ustalenia nieważności jedynie części czynności prawnej wykonania prawa pierwokupu – za nieuzasadnione, a zarzut skarżącej naruszenia art. 189 k.p.c. przez wydanie wyroku ustalającego nieważność niesa...

...zenia woli, czego ka- sacja nie czyni. Zarzut kasacji nieważności postanowienia umowy o prawie do od- prawy z powodu sprzeczności z art. 58 § 2 i 3 k.c. (w istocie skarżącemu chodzi wy- łącznie o naruszenie § 2 art. 58 k.c.) nie zasługuje na uwzględnienie. Wprowadzenie aneksem do umowy o pracę prawa do odprawy w związku z rozwiązaniem stosunku pracy przez stronę powodową za wypowiedzeniem, nie odbiega od standardów przyjmowanych w gospodarce rynkowej w stosunku do osób pełniących funkcję or- ganów osób prawnych i w warunkach tej go...

...mujących funkcjonowanie gospodarki i administracji publicznej (Dz.U. Nr 106, poz. 496) oraz art. 14 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracowni- kach urzędów państwowych (Dz.U. Nr 31, poz. 214 ze zm.) w związku z art. 58 k.c. wskutek błędnej wykładni tych przepisów. Gdy chodzi o przepisy prawa procesowe- go, zarzut dotyczył naruszenia art. 321 § 2 i art. 386 § 1 k.p.c. wskutek uwzględnienia roszczenia o przywrócenie do pracy w ogóle nie zgłoszonego przez powódkę oraz wskutek częściowego oddalenia apelacji strony pozwanej - zamiast o...

...ormowały w sposób szczególny odpowiedzialność osób trzecich za zobowiązania podatkowe podatników i tym samym wykluczały stosowanie w odniesieniu do nich art. 526 k.c. Za nieważne należy też uznać, zgodnie z art. 58 k.c., czynności prawne regulujące odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe odmiennie niż art. 40 i nast. u.zob.pod. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istnienie drogi sądowej w sprawie zostało przesądzone postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 1999 r., uchylającym orzeczenie Sądu Apelacyjnego z dni...

...gnął spór między stronami stosując wyłącznie normy prawa cywilnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 1997 r. I CKN 845 97, nie publ.), lecz problem, czy przedmiotowe umowy mogły być, na podstawie art. 58 k.c., uznane za nieważne z powodu ich sprzeczności z tymi przepisami, nie mógł być rozważany wobec nie powołania w kasacji tego artykułu. Z kolei zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. wymaga wykazania, że uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia pozbawione jest konkretnych elementów, 7 o których mowa w tym przepisie. Zwi...

...organu pierwszej instancji, zarzucił rażące naruszenie prawa przez obrazę: 1) art. 203 Kodeksu handlowego (rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 27 czerwca 1934 r., Dz.U. Nr 57, poz. 502 ze zm.) w związku z art.58 § 2 KC w związku z art. 13 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. Nr 4, poz. 23 ze zm.) oraz w związku z art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) - wobec nieuwzględnienia faktu bezwzględnej nieważności czynności pr...

...podstawa prawna wyroku oddalającego powództwo, został niewłaściwie zastosowany. Należy zaznaczyć, że przy podzieleniu ocen Sądu Apelacyjnego sankcję nieważności należało wyprowadzić z art. 38 w związku z art. 58 § 1 k.c., a nie z art. 39 § 1 k.c., regulującego odpowiedzialność osoby podającej się w umowie za organ osoby prawnej. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie pełnomocnictwo do udzielenia kredytu było udzielone, a sporną okolicznością jest przekroczenie jego zakresu, należy rozważyć, czy w świetle dokonanych ustaleń zas...

...wolą grożą- cego, chociaż nie powziąłby przejawionej na zewnątrz decyzji, gdyby nie był do tego zmuszony groźbą bezprawną. Groźba nie powoduje przy tym bezwzględnej nieważ- ności czynności prawnej. Zatem art. 58 k.c. nie dotyczy takiej czynności. Przede wszystkim jednak w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do przyjęcia, że poin- 6 formowanie powódki o konsekwencjach prawnych niezawarcia przez nią umowy o zakazie konkurencji, łącznie ze zwolnieniem z pracy, stanowiło ze strony pracodawcy groźbę bezprawną w rozumieniu art. 87 k...

...się na rozwiązanie terminowej umowy o pracę w drodze porozumienia stron. Sąd ten nie odniósł się do merytorycznej oceny zarzutów i twierdzeń apelacji, ale uznał, iż strony zawarły nieważną umowę o pracę (art. 58 k.c. związku z art. 300 k.p.), albowiem pozwany nie uzyskał zgody właściwego organu (dyrektora woje- wódzkiego urzędu pracy) na zatrudnienie będącego cudzoziemcem powoda, który nie dysponował wizą pobytową z prawem do pracy lub kartą czasowego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polski ani zezwoleniem na pracę (art...

...z dnia 25 września 1981 roku o przedsiębiorstwach państwowych (Dz.U. z 1991 r. Nr 18, poz. 80 ze zm.). Czy w takiej sytuacji można mówić o bezwzględnej nieważności czynności prawnej (sprzedaży udziałów) – art. 58 § 1 k.c. – jako sprzecznej z bezwzględnie obowiązującym przepisem prawa tj. art. 46a ust 1a w związku z art. 46a ust 1 cyt. ustawy, bądź mającej na celu obejście ustawy, tj. cyt. wyżej artykułów ustawy, czy też o bezskuteczności zawieszonej czynności prawnej do czasu niewyrażenia zgody przez organ założycielski...

...b mających na celu obejście ustawy. Odnosi się on do wszystkich czynności prawnych, zatem także do czynności prawnych dwustronnych (umów), jednak ocena ważności umowy musi być dokonywana nie tylko na podstawie art. 58 § 1 k.c., ale także z uwzględnieniem treści art. 3531 k.c. Przywołany przepis wyznacza granice swobody kontraktowania, wskazując, że strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom wsp...

...asnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego zastrzeżenia, że zrzeczenie się następuje na korzyść innej osoby. Ważność oświadczenia zawierającego takie zastrzeżenie podlega ocenie na podstawie art. 58 § 3 k.c. Sędzia SN Filomena Barczewska (przewodniczący) Sędzia SN Bronisław Czech Sędzia SN Tadeusz Żyznowski (sprawozdawca) Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Edwarda B. z udziałem Jolanty B. o podział majątku wspólnego, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na rozprawie w dniu 19 marca 2002 r., kasacji wnioskodawcy od post...

...li, Sąd Okręgowy uznał za nieuzasadnione. Zdaniem Sądu Okręgowego, wyodrębnienie własności lokali w budynku wielomieszkaniowym było prawnie dopuszczalne i umowy te nie mogą być uważane za sprzeczne z prawem (art. 58 § 1 k.c.). Niewłaściwe, nieodpowiadające powierzchni lokali, określenia udziałów w nieruchomości wspólnej zostały orzeczeniem Sądu pierwszej instancji sprostowane w sposób przewidziany obowiązującymi przepisami ustawy o własności lokali, czego współwłaściciele nie kwestionowali. W kasacji od wyroku Sądu Okręg...

...szenie przepisów postępowania, tj. art. 189 k.p.c. przez przyjęcie, że powodowa Fabryka nie ma interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy zawartej przez pozwanych, a ponadto naruszenie prawa materialnego, tj. art. 58 § 1 k.c. i art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (jedn. tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117 ze zm. – dalej "u.wynal."). Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Licencja jest umową,...

...edność czynności prawnej mającej na celu zabezpieczenie wierzytelności, składającą się z sekwencji, a nie sumy dwóch umów. (...) Sąd Apelacyjny uznał całą umowę za sprzeczną z art. 157 § 1 w związku z art. 58 § 1 k.c. oraz art. 94 k.c., i przez to nieważną. Ponieważ zakaz wynikający z art. 157 k.c. nie odnosi się do rzeczy ruchomych, apelacja w tym zakresie została oddalona. W kasacji strony powodowej zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 157 § 1, art. 58, 94 i 65 § 2 k.c., art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 2...

...prawny ustanawiania odrębnej własności lokali w obu tych kategoriach domów powinien być w miarę możliwości podobny, to zaś usprawiedliwiałoby wejście w miejsce nieważnego postanowienia, o którym była mowa (art. 58 § 1 k.c.), przepisu art. 15a ust. 2 u.g.t.m.o., stosowanego na zasadzie analogii. Przepis ten postanawiał, że części budynku i inne urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali, stanowią współwłasność właścicieli lokali w częściach ułamkowych odpowiadających stosunko...

...maja została nawiązana umowa o pracę na czas nieokreślony i kontynuowania stosunku pracy oraz ustalenia, 5 że wypowiedzenie złożone powodowi 12 czerwca 1999 r. jest nieważne od samego początku jako sprzeczne z art. 58 § 2 k.c. i art. 8 k.p. Sąd uznał, że żądanie zgłoszo- ne we wniosku o uzupełnienie wyroku: zobowiązania stron do zawarcia umowy o tre- ści identycznej jak wypowiedziana umowa okresowa, z tym że na czas nieokreślony jest „w skutkach prawnych zupełnie tożsame z wcześniejszymi żądaniami, które Sąd w punkcie II wy...