Baza orzeczeń sądowych

...117 259,06 zł, oddalił w pozostałej części apelację powoda i zniósł wzajemnie koszty postępowania apelacyjnego stron. Zdaniem Sąd odwoławczego pozwany trafnie zarzucił, że wyrok został wydany z naruszeniem art. 394 k.c. Wobec bezspornego faktu, że kaucję wpłacił P.(…) S.A., uprawnionym do żądanie jej zwrotu – na skutek odstąpienia od umowy – jest wyłącznie ten Wykonawca. Fakt, że powód i wymieniona Spółka tworzyły konsorcjum nie jest wystarczający, aby przyznać powodowi legitymację do żądania świadczenia wykonanego...

...nie tylko literalne brzmienie umowy przedwstępnej, ale także – sama sekwencja zdarzeń następujących po jej zawarciu. W skardze kasacyjnej powodów podniesiono cztery grupy zarzutów naruszenia prawa materialnego: art. 394 § 1 k.c. w zw. z art. 58 § 1 k.c.; art. 3531 k.c. w zw. z art. 83 § 1 k.c. i art. 58 § 1 i § 2 k.c.; art. 3531 k.c. w zw. z art. 58 § 1 i § 2 k.c.; art. 3531 k.c. i art. 388 k.c. w zw. z art. 58 § 1 i § 2 k.c. Skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zmianę wyroku Sądu Okręgowego zgodnie z wni...

...009 r. zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 18 marca 2009 r.: „Czy w przypadku, gdy wierzyciel nie skorzystał z możliwości odstąpienia od umowy w oparciu o art. 394 § 1 k.c., a do niewykonania umowy doszło ze względu na okoliczności, za które wyłączną odpowiedzialność ponosi dłużnik, wysokość świadczenia odszkodowawczego, jakiego wierzyciel może się domagać, jest ograniczona do wartości przedmiotu zadatku lub jego podwójnej wysokości?” podjął uchwałę: W razie niewy...

...o- odbiorczym. Sąd Okręgowy stwierdził, że w związku z brakiem dojścia do skutku umowy sprzedaży przedmiotowego gospodarstwa zadatek powinien być zwrócony, a obowiązek zapłaty sumy dwukrotnie wyższej odpada (art. 394 § 3 k.c.), gdyż wystąpiły okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności, albo za które ponoszą odpowiedzialność obie strony. Dotyczy to braku ustalenia ostatecznego terminu do zawarcia umowy i zapłaty ceny oraz nie sprecyzowania powierzchni przedmiotowego gospodarstwa. W rezu acie uznał, że po...

...mawia dodatkowo ogólny obowiązek dochowania lojalności kontraktowej, przewidziany w art. 354 k.c. W tej sytuacji natychmiastowe odstąpienie od zawarcia umowy przez pozwanego możliwe byłoby ewentualnie na podstawie art. 394 § 1 k.c., tj., gdyby powodowie dodatkowo zagwarantowali wykonanie umowy przez wpłacenie zadatku. Rzecz jasna, dopuszczalne byłoby też odstąpienie od umowy na skutek porozumienia stron. Stanowisko Sądu Apelacyjnego, wychodzące z odmiennych założeń prawnych, nie mogło się więc ostać, co usprawiedliwiało uwzględnieni...

...o bez umocowania jego brata L. S. Pozwany poinformował natomiast stronę powodowa, w piśmie z dnia 24 stycznia 2007 r. o odstąpieniu od zawartej przez strony w dniu 1 czerwca 2006 r. umowy przedwstępnej na podstawie art. 394 § 1 k.c. i o zatrzymaniu zadatku. Dodatkowo, z uwagi na podniesiony w postępowaniu apelacyjnym zarzut nieważności umowy przedwstępnej, Sąd Apelacyjny na wniosek skarżącego przeprowadził dowód ze statutu powodowej spółki, i ustalił, iż statut obowiązujący w dacie zawierania obu umów (przedwstępnej i przyrzeczonej...

...ł, że obie strony umowy przedwstępnej uznały złożenie wniosku o wpis hipoteki za obciążenie 4 nieruchomości. Skoro więc obie strony ponoszą odpowiedzialność za niewykonanie umowy przedwstępnej, to zgodnie z art. 394 § 3 k.c. zadatek pobrany przez pozwanych powinien być zwrócony. Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 12.09.2007 r. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że powództwo oddalił. Sąd ten dokonał uzupełnienia ustaleń faktycznych i uznał, iż zapisowi § 3 umowy przedwstępnej nie sposób nadać innej treści, niż to wynika...

....p.c., art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 zd.1 k.p.c., art. 382 k.p.c. oraz art. 777 § 1 pkt 4 k.p.c., a ponadto na podstawie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 3531 w zw. z art. 65 i 58 k.c. oraz art. 394 k.c. w zw. z art. 389 i 390 k.c. przez błędną ich wykładnię oraz art. 488 i 491 k.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Okoliczność, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Apelacyjny stwierdził, że nie podziela „tylko tych ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd Ok...

...enionym materiale dowodowym, a ponadto podzielił wnioski z tych ustaleń wywiedzione. Sąd drugiej instancji stwierdził, że kwota 5 990 388 zł wpłacona przez powodową spółkę pozwanym jest zadatkiem w rozumieniu art. 394 § 1 k.c. (...) Zdaniem Sądu Apelacyjnego brak także podstaw do przypisania powodowej spółce odpowiedzialności za niedojście do zawarcia przyrzeczonej umowy sprzedaży. (...) W skardze kasacyjnej pozwani zarzucili naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (...) oraz narusz...

...(np. do strat) odszkodowanie powinno odpowiadać ograniczonemu zakresowi szkody. Wprawdzie ustalenie zryczałtowanego odszkodowania jest możliwe w ramach instytucji kary umownej (art. 483 i art. 484 k.c.) czy zadatku (art. 394 k.c.), jednakże są to rozwiązania szczególne, niezwiązane z odpowiedzialnością deliktową . 10 Przepis art. 361 § 1 k.c. ma charakter bezwzględnie obowiązujący; nie ma przepisu szczególnego, stanowiącego inaczej. Zawarte w art. 361 § 2 k.c. zastrzeżenie „w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy...

...t nieuzasadnione i to z kilku niezależnych od siebie przyczyn. Po pierwsze, dlatego że niewykonanie umowy przedwstępnej nastąpiło wskutek okoliczności, za które pozwana nie ponosi odpowiedzialności, a, zgodnie z art. 394 § 3 k.c., w takim wypadku obowiązek zwrotu podwójnego zadatku odpada. Po drugie, dlatego że prawomocnym wyrokiem z dnia 16 sierpnia 2004 r. Sąd Okręgowy ustalił nieistnienie prawa powódki do żądania od pozwanej podwójnego zadatku, a wyrok ten, według art. 365 § 1 k.p.c., wiąże sąd w niniejszej sprawie. Po trzecie...

...rzez ustawodawcę i nie zmieniły jej w umowie przyrzeczonej. W tym stanie rzeczy nie można było zatem przyjąć, iż postanowienie § 2 ust. 5 umowy sprzedaży stanowi „odmienne zastrzeżenie umowne” w rozumieniu art. 394 § 1 k.c. W ocenie Sądu Apelacyjnego, nie jest zasadne okolicznościach twierdzenie powoda, że Sąd pierwszej instancji, nie mogąc ustalić zgodnej woli stron, winien był dokonać wykładni oświadczenia woli w oparciu o treść samego dokumentu. Skoro bowiem zawierając umowę przyrzeczoną, strony miały świadomość i wie...

...stępnej, a polegającego na przejęciu długów obciążających pozwaną, ale okoliczności tej nie można kwalifikować jako przyczynę niezawarcia umowy przyrzeczonej, za którą powód miałby odpowiadać zgodnie z art. 394 k.c. Strony nie uzależniły bowiem wyznaczenie terminu do zawarcia umowy przyrzeczonej od uprzedniego przejęcia długu przez powoda, ani też nie określiły terminu wykonania tego zobowiązania (przejecie długu) przez powoda. Sąd Apelacyjny wyraził pogląd, że po upływie roku od zawarcia umowy przedwstępnej wygasa uprawn...

...oszone w sprawie I C ... 04 nie zostało jeszcze prawomocnie rozpoznane przeciwko R., to powództwo w niniejszej sprawie jest przedwczesne, wobec czego słusznie zostało oddalone na podstawie art. 390 § 1 k.c. w zw. z art. 394 k.c. Wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżył powód skargą kasacyjną zarzucając naruszenie art. 390 § 1 i § 3 k.c. oraz art. 394 k.c., a także art. 316 i art. 177 pkt 1 k.p.c. i na tych podstawach wniósł o jego uchylenie zmianę przez uwzględnienie powództwa, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd...

...ła zostać zawarta najpóźniej do dnia 4 marca 2004 r. Tytułem zadatku powód zapłacił pozwanemu 50 000 zł i w umowie przedwstępnej strony postanowiły, że do tej kwoty zadatku będą miały zastosowanie przepisy art. 394 k.c. Uzgodniły także, że kolejne 50 000 zł powód zapłaci pozwanemu do dnia 4 września 2003 r., co zostało wykonane, a resztę ceny przy zawarciu umowy przyrzeczonej. Do zawarcia umowy przyrzeczonej nie doszło. Na dzień 4 marca 2004 r., na godzinę 14, powód umówił z notariuszem spisanie aktu notarialnego kupna-sprze...

...rminie, umowa ulega rozwiązaniu nie czyniąc żadnej ze stron wierzycielem ani dłużnikiem. W § 3 ust. 3 umowy określono, że zadatek podlega zaliczeniu na poczet ceny oraz, że do zadatku stosuje się postanowienia art. 394 k.c., co oznacza, że w przypadku zawinionego nie wykonania umowy przez sprzedającego kupujący może żądać 4 sumy dwukrotnie wyższej niż wpłacony zadatek oraz w przypadku uchylenia się sprzedających od zawarcia umowy, żądać może zwrotu poniesionych udokumentowanych kosztów inwestycji, zaś w przypadku nie wykonania...

...śnia 2003 r., a wkrótce (13 października 2003 r.) złożyła pozew o zwrot zadatku w podwójnej wysokości (302.000, zł). Sąd Okręgowy uznał, że rozliczenie zadatku powinno nastąpić według zasad określonych w art. 394 § 3 k.c., ponieważ obie strony ponoszą odpowiedzialność za 3 niezawarcie umowy sprzedaży. Syndyk niesłusznie bowiem przyjął za miarodajne dokonane ogłoszenie prasowe, mimo iż dotyczyło ono sprzedaży całego przedsiębiorstwa, a nie sprzedaży z wolnej ręki składników mienia upadłego. Powódka natomiast wykazała...

...tym gruncie budynku ze względu na to, że powódka nie złożyła dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia wniosku. 3 Dokonując oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego, Sąd Rejonowy podkreślił, że przepis art. 394 § 3 k.c. regulujący problematykę zadatku ma charakter dyspozytywny, wobec czego strony mogą w umowie przyjąć na siebie ryzyko jej nie wykonania, niezależnie od okoliczności. Ochrona interesów stron wymaga jedynie, aby odejście od reguły wyrażonej w powołanym przepisie wynikało z brzmienia odpowiednich postanowień z...

...ń 30 kwietnia 2002 r. Ustalenie ostatecznej treści umowy przedwstępnej łączącej strony pozwoli też na dokonanie właściwej oceny prawnej, które zastrzeżenie umowne należy potraktować jako zadatek w rozumieniu art. 394 § 1 k.c. W pierwszej wersji tej umowy i w pierwszym aneksie do niej była mowa o zadatku obejmującym kwotę 200.000 zł. W tej sytuacji określenie przez strony w aneksie z dnia 30 stycznia 2002 r. wszystkich świadczeń, przekazanych przez pozwanego na rzecz powodów, jako zadatku i zaakceptowanie przez Sąd takiej kwalifikac...

...wiedliwioną – zarzucił natomiast naruszenie art. 492 k.c. zdanie drugie przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, art. 65 § 1 i 2 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie, art. 484 § 1, art. 488 § 2, art. 394 k.c. przez błędną wykładnię, art. 483 § 1 w zw. z art. 494 i art. 58 § 1 i 3 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie, art. 483 § 1 w zw. z art. 492 k.c. zdanie drugie przez niewłaściwe zastosowanie, art. 481 § 1 w zw. z art. 483 § 1 i art. 65 § 2 k.c. przez błędną wykładnię, art. 481 § 1 w zw. z art. 492 zdanie d...

...o właśnie dotyczą przytoczone w podstawie kasacyjnej przepisy. Ustalony w sprawie stan faktyczny nie dawał żadnych podstaw do zastosowania tych przepisów. Także dalsze zarzuty nie są zasadne, a zarzut naruszenia art. 394 § 2 k.c. jest wręcz niezrozumiały. Jeżeli przyjąć, że przytoczenie tego przepisu na stronie 11 kasacji jest pomyłką, a skarżącemu chodziło o art. 354 § 2 k.c., to również 8 nie ma mowy o jego wadliwym zastosowaniu. Skarżący wywodził, że powodowie nie spełnili jego żądania dotyczącego wskazania ceny i wzoru...

...pozwanego od umowy przedwstępnej. Zatrzymać bowiem zadatek lub żądać sumy dwukrotnie wyższej można jedynie wtedy, gdy wyłączną odpowiedzialność za niewykonanie zobowiązania ponosi druga strona. Wynika to z art. 394 § 3 k.c., zgodnie z którym jeżeli niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności albo za które ponoszą odpowiedzialność obie strony, to zadatek powinien być zwrócony, a obowiązek zapłaty sumy dwukrotnie wyższej odpada. W ocenie żądania powódki na pierws...

...ewłaściwego zastosowania, uzasadniono przyjęciem niewypłacalności dłużnika i wiedzy o tym strony pozwanej lub możliwości dowiedzenia się przy zachowaniu należytej staranności. Naruszenie art. 389, art. 390 i art. 394 k.c. uzasadnia skarżąca bezzasadnym przyjęciem, że zapłata dokonana przez SM I.(…) nie miała charakteru zadatku. Powód w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów procesu twierdząc, że pozwany nie wykazał, aby zastrzeżenie w umowie zapłaty ceny z pominięciem rachunku bankowego sprzedawc...

...a z dnia 17 grudnia 1997 r. została uchylona prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 20 kwietnia 1999 r. Sąd Okręgowy uznał, że kwota zapłacona pozwanej przez powodów stanowi zadatek w rozumieniu art. 394 § 1 k.c. i skoro umowa z dnia 16 stycznia 1998 r. nie została wykonana to – nawet przy uwzględnieniu, że jest ona nieważna ze względu na uchylenie uchwały walnego zgromadzenia z dnia 17 grudnia 1997 r. – roszczenie powodów o zapłatę kwoty podwójnego zadatku należy uznać za uzasadnione. Na skutek apelacji pozwanej...

...świadków i stron. Oceniając zebrany w sprawie materiał Sąd Apelacyjny uznał, że umowa przedwstępna z woli obu stron została rozwiązana, wobec czego powodowie mogą żądać od pozwanej jedynie zwrotu zadatku (art. 394 § 3 k.c.) i nie ma podstawy do zasądzenia na ich rzecz kary umownej. Wymieniony na wstępie wyrok w części oddalającej apelację zaskarżyli kasacją powodowie. Podstawę kasacji stanowi naruszenie prawa materialnego przez nie zastosowanie art. 77 i 74 § 1 i 2 k.c. i błędne zastosowanie art. 66 § 1 k.c. w brzmieniu sprze...

...W zakreślonym terminie pozwana nie wykonała umowy. Umowa nie została również wykonana w terminie 14 dni po upływie terminu umownego. Pismem z dnia 11 grudnia 1997 r. powód odstąpił od umów z pozwaną i na mocy art. 394 § 1 k.c. wezwał ją do zapłaty podwójnej kwoty zadatku (13 600 zł) – w terminie 5 dni. W tym samym dniu oświadczenie zostało przyjęte przez stronę pozwaną. Pozwana powodowi nie zapłaciła. Spór dotyczył charakteru wpłaty dokonanej przez powoda na rzecz pozwanej. Sąd Rejonowy potraktował świadczenie powoda jako...

...zł. Zakładając, że nic nie stoi na przeszkodzie konstruowaniu umowy przedwstępnej, w takim kształcie, żeby objąć nią także dodatkowe postanowienia, najbliższym w omawianym przypadku jest instytucja zadatku (art. 394 § 1 k.c.). Prawne znaczenie zadatku, uwzględniając wolę stron, może być różnie rozumiane. W literaturze eksponuje się znaczenie zadatku jako znaku zawarcia umowy, zaliczki, zabezpieczenia wykonania umowy i odstępnego. W każdym z tych przypadków, jeżeli strony inaczej nie postanowią, przedmiot świadczenia zastępuje...