Baza orzeczeń sądowych

...ą roszczeń odszkodowawczych było wytoczenie powództwa wzajemnego, gdyż obrona strony pozwanej może przybrać dwojaką postać: wytoczenia powództwa wzajemnego (art. 204 k.p.c.) lub zgłoszenia zarzutu potrącenia (art. 498 i nast. k.c.). W odpowiedzi na pozew pozwana nie podniosła wprawdzie zarzutu potrącenia, niemniej postawiła zarzut odmowy zapłaty reszty wynagrodzenia z uwagi na niewykonanie jak też nienależyte wykonanie niektórych robót oraz zawyżenie wartości robót wykonanych. W sposób wyraźny natomiast postawiła zarzut potracen...

...ułu opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste. Na gruncie przepisów kodeksu cywilnego w aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, iż zaistniały przesłanki umożliwiające dokonanie potrącenia. Art. 498 k.c. dotyczy uczestników obrotu cywilnoprawnego i sytuacji, w której dwie strony są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami. Taka sytuacja nie zachodzi odnośnie roszczenia pozwanych o zwrot nadpłaconego podatku, bowiem swoje roszczenie z tego tytułu mogą realizować tylko na drodze postępowania adminis...

....c.). Ostatecznie stanął na stanowisku, że z należności przysługującej K. za dostarczone indyki, objętej przelewem na rzecz powoda, pozwany mógł skutecznie potrącić własną wierzytelność w stosunku do K. (art. 498 k.c.). Wymieniony na wstępie wyrok Sądu Apelacyjnego powód zaskarżył kasacją. Podstawę kasacji stanowi naruszenie prawa materialnego – art. 155 w zw. z art. 349, art. 513 i art. 535 k.c. oraz naruszenie przepisu postępowania – art. 382 k.p.c. w zw. z art. 65 k.c. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i...

...przysługują przeciwko nabywcy wierzytelności wszelkie zarzuty, którymi dysponował on przeciwko zbywcy w chwili powzięcia wiadomości o przelewie (art. 513 § 1 k.c.). Dotyczy to także zarzutu potrącenia ex lege (art. 498 k.c.). Jednakże dłużnik może z przelanej wierzytelności potrącić wierzytelność przysługującą wobec zbywcy, chociażby stała się ona wymagalna dopiero po otrzymaniu zawiadomienia o cesji. Nie jest jednak możliwe dokonanie potrącenia, gdy wierzytelność wobec zbywcy stała się wymagalna później niż wierzytelno...

...5 w tej sytuacji żadnego wpływu na ocenę terminowości wykonania prac przez powoda. Pozwana w kasacji zarzuciła naruszenie: 1. prawa materialnego polegające na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu: - art. 498 k.c. w zw. z art. 455 k.c. i art. 120 § 1 k.c. przez uznanie, iż zarzut potrącenia z tytułu kar umownych powinien być zgłoszony przez pozwaną w sprzeciwie od nakazu zapłaty w sytuacji, kiedy wierzytelność przysługująca pozwanej z tytułu kar umownych stała się wymagalna po upływie terminu wskazanego w wezwaniu do z...

...odszkodowania przewyższającego tzw. „negatywny interes umowy” w razie nie zawarcia umowy przyrzeczonej; art. 471 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że pozwany nie wykonał postanowień obu umów; art. 498 k.c. przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że brak podstaw do potrącenia należności pozwanego w kwotach 89 372 zł oraz 6 926, 00 zł; art. 46 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w związku z art. 133 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych przez błędną wykładn...

...e, że umowa łącząca go z powódką była umową dostawy, art. 554 k.c. przez nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia, art. 612 k.c. przez przyjęcie, że do umowy dostawy nie ma zastosowania przepis art. 554 k.c., i art. 498 k.c. przez odmowę dokonania potrącenia „kwot zgłoszonych przed Sądami pierwszej i drugiej instancji”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: (...) Rozważenia wymagają wywody skarżącego dotyczące wykładni art. 612 k.c. i w związanej z tym dopuszczalności odpowiedniego stosowania w niniejszej sprawie art. 554 k.c....

...iązań i wierzytelności jest aprobowany w doktrynie i judykaturze. Pojęcie „kompensaty” (w istocie odpowiednika potrącenia) jest tu wykorzystywane do odróżnienia potrącenia umownego od potrącenia ustawowego (art. 498 i następne k.c.) i urzeczywistnia się w porozumieniu kompensacyjnym, będącym pozakodeksową umową, której podstawę prawną stanowi art. 3531 k.c. Umowa taka umożliwia dokonywanie przesunięć majątkowych między stronami, najczęściej w wyniku przelewu wierzytelności, przejęcia oraz zwolnienia z długu i prowadzi w ko...

...omości” oceniona została przez Sąd Apelacyjny za niedopuszczalną w świetle art. 383 k.p.c. Zarzut ten wszak nie był przedmiotem oceny sądu pierwszej instancji, nie można zatem zarzucać temu Sądowi naruszenia art. 498 § 1 k.c., a ponadto profesjonalny pełnomocnik pozwanego nie wskazał sposobu wyliczenia tej kwoty. W kasacji pozwany zarzucił – w ramach podstawy z art. 3931 pkt 2 k.p.c. – naruszenie art. 386 § 6, art. 378 § 2 i art. 383 k.p.c., natomiast opierając kasację także na podstawie z art. 3931 pkt 1 k.p.c. zarzucił narusze...

...15 września 1998 r., a wierzytelność pozwanej z tytułu odsetek – w dniu 16 lipca 1998 r. Oznacza to, że w dniu 15 września 1998 r. wystąpił stan, w którym potrącenie obu wierzytelności stało się możliwe (art. 498 k.c.), a skutkiem dokonanego potrącenia jest wzajemne umorzenie obu wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej. Z powyższych względów powództwo o zwrot nadpłaty ulegało – jak stwierdził Sąd Apelacyjny – oddaleniu. Powódka zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego kasacją, w której – powołując się na o...

...pełnomocnictwa) lecz ze względów prakseologicznych trudniejszy do osiągnięcia. Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu wyroku poświęcił temu zagadnieniu należne miejsce, wobec czego nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 498 k.c. przez jego zastosowanie. Zasadniczym zarzutem kasacji jest błędna interpretacja porozumienia kompensacyjnego, a ściślej jego pktu 3 stanowiącego, że „porozumienie wchodzi w życie z chwilą uregulowania należności z tytułu niniejszego porozumienia”. Skarżący twierdzi, że Sąd orzekający dopuścił się błę...

...art. 499 k.c. potrącenie następuje przez jednostronną czynność prawną jednego z wzajemnych wierzycieli. Skutkiem tej czynności jest wygaśnięcie wierzytelności obu stron do wysokości wierzytelności niższej (art. 498 § 2 k.c.), z chwilą kiedy potrącenie stało się możliwe. Od czynności prawnej potrącenia czyli zdarzenia prawa materialnego o wskazanych skutkach, należy odróżnić zarzut potrącenia, czyli powołanie się przez stronę w procesie na fakt potrącenia i wynikające stąd skutki. Zarzut ten jest czynnością procesową. W...

...k dokonania potrącenia tak określonej ceny z roszczeniem jakie będzie przysługiwało sprzedającemu o zwrot tychże nakładów. Ponieważ przedmiotem potrącenia mogą być tylko wierzytelności spełniające wymogi art. 498 § 1 k.c., a więc nie roszczenie którego z wierzytelnością nie można utożsamiać, przeto zasadnie wywodzi strona skarżąca, że dokonanie wykładni tego postanowienia § 12 umowy, przy dalece niejednoznacznym jego brzmieniu wymaga uwzględnienia ustawowych reguł wynikających z przepisów art. 65 k.c. Tymczasem ostatnio w...

...hwale pogląd dotyczył potrącenia umownego (w ramach swobody umów) a nadto nie został on zaaprobowany przez doktrynę. Kasację od tego wyroku powodowa Spółka oparła na zarzucie naruszenia prawa materialnego, tj. art. 498 k.c., art. 160 pkt 2 kh, art. 167 § 1 pkt 2 kh oraz art. 189 kh. Skarżąca zarzuciła też sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, że powodowa Spółka, posiadająca wobec pozwanego wierzytelność pieniężną, nie może przedstawić jej skutecznie do potr...

...t. 499 zdanie drugie k.c.). W związku ze zgłoszeniem zarzutu potrącenia sąd z reguły nie ograniczy się do badania samego faktu potrącenia, lecz ze względu na kwestionowanie przez powoda spełnienia przesłanek z art.498 k.c. zbada zasadność potrącenia. Powstaje kwestia, czy weryfikacja twierdzeń pozwanego o dokonaniu skutecznego potrącenia przebiegać będzie w ramach podjętej przez niego obrony, czy też akcji dochodzenia przez pozwanego własnego roszczenia. Odnosząc się do tego spornego w doktrynie zagadnienia, należy opowiedzieć si...

...je możliwości do- konywania wzajemnych potrąceń. Prezes URE podzielił stanowisko Zakładu, wyra- żone w piśmie z dnia 29 października 2001 r., iż brak jest podstaw do dokonania po- trącenia, albowiem zgodnie z art. 498 § 1 k.c. z potrąceniem mamy do czynienia wówczas, gdy obie strony są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycie- lami. W niniejszej sprawie zaś taka sytuacja nie zachodzi. Mając powyższe na uwadze Prezes URE stwierdził, iż wstrzymanie dostaw energii elektrycznej do obiektów Huty nie było nieuzasadnione. Z...

...awionym przez stronę pozwaną dowodom na okoliczność wyrządzenia przez powódkę stronie pozwanej szkody w wyniku nienależytego wykonania obo- wiązków pracowniczych; 2) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 498 § 1 k.c. przez jego niezastosowanie i przyjęcie, że strona pozwana nie dokonała sku- tecznego potrącenia przysługującej jej wobec powódki wierzytelności z wierzytel- ności dochodzonej przez powódkę; art. 87 k.p. przez jego zastosowanie i przyjęcie, że nie jest dopuszczalne potrącenie z przysługujących powódce na...

...łby wykazać wszystkie niezbędne przesłanki wystąpienia po stronie wierzyciela obowiązku naprawienia powstałej szkody. Roszczenie o jej naprawienie mogłoby być np. potrącone z wierzytelnością kredytową banku (art. 498 k.c.), co mogłoby prowadzić do umorzenia całkowitego lub częściowego zobowiązania kredytowego wobec banku. Sytuacja taka stwarzałaby podstawy do wystąpienia kredytobiorcy z powództwem o pozbawienie tytułu wykonawczego (pochodzącego od banku) wykonalności w całości lub w części (art. 840 § 1 k.p.c.). 4. W przedst...

...oku z dnia 12 października 2000 r., IV CKN 144 00 (OSNC 2001, nr 4, poz. 60), stwierdzając, że ze względu na wielość państwowych jednostek organizacyjnych należy przyjąć zasadę, iż przesłanka wzajemności z art. 498 § 1 k.c. jest spełniona wtedy, gdy obie wierzytelności, tj. wierzytelność wobec Skarbu Państwa, i wierzytelność Skarbu Państwa, są związane z tą samą państwową jednostką organizacyjną. Zdaniem Sądu Najwyższego rozpoznającego niniejszą sprawę, za trafnością stanowiska wyrażonego w tych orzeczeniach przemaw...

...m upadłości możliwe jest złożenie w czasie przed ogłoszeniem upadłości oświadczenia o potrąceniu, to należy przyjąć, że na podstawie art. 35 § 1 Pr.upadł. badaniu pod kątem skuteczności przewidzianej w art. 498 § 2 k.c. podlega oświadczenie dłużnika złożone nie tylko po ogłoszeniu upadłości, ale również przed ogłoszeniem upadłości. Z praktycznego punktu widzenia rozważanie kwestii dopuszczalności i niedopuszczalności potrącenia w postępowaniu upadłościowym wydaje się prostsze, gdy uwzględnia się najpierw art. 35...

...yjny nie wziął pod uwagę że oświadczenie o dokonaniu potrącenia zostało złożone przez pozwaną po dniu 8 października 1998 r. Ze względu na tę okoliczność nie można skutecznie odeprzeć zarzutu naruszenia art. 498 k.c. Niezasadnie skarżący zarzuca naruszenie art. 48 pkt 4 Pr.weksl. przez uznanie, że wymieniony przepis, stanowiąc, iż prowizja komisowa nie może przekroczyć stopy określonej jako „jedna szósta od sta od sumy wekslowej”, oznacza, że prowizja ta nie może przekroczyć 1 6 % sumy wekslowej. Jest oczywiste, że okre...

.... Roszczenia o wypłatę dywidendy, która z reguły stanowi świadczenia pieniężne, to uprawnienie o charakterze obligacyjnym. Jako takie podlega cesji (art. 509 i nast. k.c.) oraz może być przedmiotem potrącenia (art. 498 i nast. k.c.). Prawo do przyznanej dywidendy za dany rok obrotowy, w przeciwieństwie do „udziałowego” uprawnienia do zysku w spółce, może być przedmiotem zastawu i zastawu rejestrowego. Dopuszcza się też możliwość rozporządzenia prawem do przyszłych dywidend do określonej w umowie wysokości lub za określone pr...

...e zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, oparta została na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 34 § 1 i 2 oraz art. 37 Pr.upadł., art. 498 k.c. oraz art. 28 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (jedn. tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 ze zm.) w związku z art. 330 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) i uznanie, że dokonane w dniu 27 lipca 1998 r. potrącenie wierzytelności w kwoci...

...tu potrącenia przysługującego pozwanemu, pozbawić powoda statusu wierzyciela. Z tych względów Sąd Apelacyjny uznał potrącenie dokonane przez pozwanego za prawnie skuteczne. W kasacji powód zarzucił naruszenie art. 498 k.c. przez dopuszczenie do potrącenia przez dłużnika wierzytelności wzajemnej z wierzytelnością powoda, w sytuacji, w której wierzycielowi już nie przysługiwała dochodzona pozwem wierzytelność. Na tej podstawie wniósł o zmianę orzeczeń Sądów obu instancji i utrzymanie w mocy wydanego nakazu zapłaty, ewentualnie...

...art. 471 k.c. W apelacji pozwany Bank wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa, utrzymując, że potrącenie należności służących mu wobec Banku Spółdzielczego nastąpiło zgodnie z przepisem art. 498 k.c. i nie naruszyło przepisu art. 109 Pr.bank. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo. Sąd ten przyjął, że potrącenie dokonane przez pozwany Bank było w pełni skuteczne i nie naruszyło postanowienia art. 109 Pr.bank. Potrąceniem takim mogły być w szczególności objęte także odsetki od kre...

...wykonane w 1996 r., twierdzeniom po- woda w przedmiocie istnienia wierzytelności nie sposób dać wiary. Kasację od tego wyroku wniósł powód, który zarzucił naruszenie art. 52 § 1 pkt 1 KP i art. 52 § 2 KP oraz art. 498 § 1 KC i art. 499 KC, a także „niewyjaśnienie okoliczności, że powód dokonał potrącenia należności ze zlecenia jakie otrzymał jako podmiot gospodarczy od pozwanego zakładu”. W uzasadnieniu kasacji powód wy- wiódł w szczególności, że jako podmiotowi gospodarczemu strona pozwana zleciła mu wykonanie pomiarów...

...charakter „zaliczkowy”, czy powinny podlegać potrąceniu z wyna- grodzenia za inne (następne) miesiące. Potrącenie, o którym mowa w art. 87 § 1 KP, łączy się z instytucją prawa cy- wilnego, uregulowaną w art. 498-505 KC. W drodze potrącenia nie mogą być uma- rzane wierzytelności, co do których potrącenie jest wyłączone przez przepisy szcze- gólne (art. 505 pkt 4 KC). Takim przepisem szczególnym jest art. 87 § 1 KP. Potrą- cenie wierzytelności wzajemnej pracodawcy może być dokonane tylko na podstawie tytułu wykonawczego (ar...

...ankowym przez posiadacza tego rachunku wyłącza możliwość dokonywania potrącenia przez bank kwot stanowiących wierzytelność pieniężną w stosunku do posiadacza rachunku, a art. 52 Pr.bank. wyłącza działanie art. 498 k.c. Ponadto wnoszący kasację podjął polemikę z wyrażonym przez Sąd Apelacyjny poglądem, zgodnie z którym można poddawać w wątpliwość dopuszczalność dokonania potrącenia przez bank ze środków zgromadzonych na rachunku bieżącym, natomiast wątpliwości takie nie powstają w odniesieniu do środków zgromadzony...

...rzelewu z zobowiązaniami podatkowymi nabywcy nie mieściło się w hipotezie art. 28 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (jedn. tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 ze zm.) ani w hipotezie art. 498 k.c. Przewodniczący: Sędzia SN Iwona Koper Sędziowie SN: Hubert Wrzeszcz, Kazimierz Zawada (sprawozdawca) Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 12 października 2000 r. na rozprawie sprawy z powództwa „C.P.”, spółki z o.o. w W. przeciwko Politechnice B. i Zbigniewowi K. o zapłatę, na skutek kasacji powoda od wyroku S...

...pracę”. Na marginesie Sąd Apelacyjny zaznaczył, że „zgłoszony przez stronę pozwa- ną zarzut potrącenia nie mógł zostać uwzględniony, albowiem pracodawca nie może przez potrącenie dokonane na podstawie art. 498 i następne KC umorzyć wierzytel- ności pracownika bez jego pisemnej zgody. W stosunku do wynagrodzenia za pracę potrącenie jest wyłączone poprzez art. 91 KP, a – zdaniem Sądu Apelacyjnego – odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę podlega ochronie w takim samym zakresie jak wynagrodzeni...