Baza orzeczeń sądowych

Wyrok z dnia 19 listopada 2009 r., IV CSK 257 09 Roszczenie kontrahenta banku o naprawienie szkody wyrządzonej przez bank deliktem własnym (art. 415 k.c.) przedawnia się w terminie określonym w art. 442 § 1 k.c. (obecnie art. 4421 § 1 k.c.) także wtedy, gdy pracownik tego banku wyrządził kontrahentowi szkodę w wyniku popełnienia przestępstwa. Sędzia SN Mirosława Wysocka (przewodniczący) Sędzia SN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) Sędzia SN Krzysztof Pietrzykowski Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Włodzimierza C. przeciwko Bankowi Ha...

...przepisu; - naruszenie art. 442¹ § 1 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu tego przepisu i błędnym przyjęciu przez Sąd Apelacyjny początku biegu terminu przedawnienia; 6 - naruszenie art. 442 § 1 k.c. zd. pierwsze poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na jego niezastosowaniu z uwagi na bezzasadne nieuwzględnienie upływu terminu przedawnienia roszczeń powódki pomimo zgłoszenia zarzutu przedawnienia przez pozwanego; - naruszenie art. 361 § 1 i 2 k.c. poprzez jego błędne zastosowanie sprowadzające się...

...ycznych, prowadzące do pokrzywdzenia poszkodowanych poddanych reżimowi przepisów o przedawnieniu spowodowały ingerencję ustawodawcy w 2007 roku. Nowy art. 4421 § 3 k.c. (przy jednoczesnym uchyleniu dotychczasowego art. 442 k.c.) stanowi, że „w razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia”, zaś § 4 tego przepisu nie pozwala upłynąć wcześniej terminowi przedawnienia w s...

...acji jest M. S.. Zdaniem Sądu orzekającego wytoczenie w tych warunkach powództwa przez powoda w dniu 1.01.2005 r. odpowiada wymogom zachowania terminu do dochodzenia roszczeń, określonym w art.20 (...) w związku z art.442 k.c. (wówczas obowiązującym). Zgłoszone przez powoda w piśmie procesowym z dnia 14.02.2008 r. oraz na rozprawie w dniu 15.02.2008 r. wnioski dowodowe Sąd pierwszej instancji uznał za spóźnione na zasadzie art.479 § 1 k.p.c. Powód nie wykazał bowiem, by nie było możliwe ich powołanie przynajmniej w piśmie procesowym...

...ji, w której osoby z dysfunkcją ruchu musiały poruszać się po mokrej i śliskiej podłodze. Za nie uzasadniony uznał przy tym podniesiony przez pozwanych zarzut przedawnienia, stwierdzając, że trzyletni termin z art. 442 § 1 k.c. rozpoczął bieg w dniu wydania przez Sąd Apelacyjny wyroku oddalającego apelację powódki, czyli w dniu 15 stycznia 2004 r. Z tą bowiem chwilą powódka powzięła wiadomość, że zobowiązanymi do naprawienia szkody są pozwani. Uwzględniając okoliczności i skutki wypadku Sąd Okręgowy przyznał powódce tytu...

...szkody, jej wysokości oraz normalnego związku przyczynowego. Podkreślił, że wymagalność roszczenia przewidzianego w art. 160 k.p.a. została uregulowana w szczególny sposób, wobec czego nie ma zastosowania ani art. 442 § 2 k.c., ani art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o odpowiedzialności Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszów państwowych (Dz. U. Nr 54, poz. 243 ze zm.). Zdaniem Sądu Apelacyjnego, wniosek o przyznanie własności czasowej nie mógłby być uwzględniony wtedy, gdyby korzystanie z gruntu przez dot...

...i wypadku lotniczego, albowiem faktycznie eksploatującym ten samolot był A. Oceniając podnoszony już w pierwszej instancji zarzut przedawnienia roszczenia Sąd Okręgowy wskazał, że 10 letni termin przedawnienia z art. 442 § 2 k.c. ma zastosowanie zarówno do roszczenia odszkodowawczego przeciwko J.C. jak i przeciwko A., który jest zobowiązany do naprawienia szkody wyrządzonej przez osobę trzecią. Apelację od tego wyroku złożyła powódka oraz pozwani J.C. i A. Sąd Apelacyjny podzielił dotychczasową opinię o odpowiedzialności pozwaneg...

...ści, przedawnienie roszczenia. Pozew został wniesiony 6.12.2004 r., zaś zdarzenie wywołujące szkodę najpóźniej zaistniało w ostatnim dniu pobytu w Szpitalu w K., tj. 9.09.1994 r. Upłynął więc termin 10 lat z art. 442 § 1 k.c. Niezależnie od tego Sąd Okręgowy dokonał merytorycznej oceny dochodzonego roszczenia. Stwierdził, że z opinii biegłych przedstawionych w sprawie wynika, że przeprowadzone w K. zaraz po wypadku badanie mielograficzne, polegające na wprowadzeniu do okolicy badanej środka cieniującego, a następnie uwidocznieni...

...e dla odpowiedzialności pozwanego wymagane było również ustalenie, że pełnił on funkcję członka zarządu w czasie kiedy prowadzone było postępowanie egzekucyjne. Usprawiedliwiony był także zarzut naruszenia art. 442 k.c. Zawiadomienie wierzyciela przez komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu bezskuteczności egzekucji uzasadnia ocenę, że najpóźniej z tą datą wierzyciel dowiedział się o szkodzie. Nie wyłącza to jednak możliwości ustalenia, że w okolicznościach konkretnej sprawy o bezskuteczności egzekucji wie...

...stwo trzeba przyznać roszczeniu powódek, jako wynikającemu z prawa własności. Wbrew przy tym zarzutom pozwanego, roszczenie odszkodowawcze powódek nie uległo przedawnieniu. Termin dziesięcioletni przedawnienia z art. 442 § 1 k.c. trzeba bowiem liczyć od wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli od 1 stycznia 1998 r., bowiem to na podstawie tej ustawy wygasło roszczenie powódek o zwrot nieruchomości z tej przyczyny, że przed tą datą oddano ją w wieczyste użytkowanie z wpisaniem tego prawa do księgi wieczystej. Z kol...

...wznowienie postępowania uległa dalszej komplikacji, gdyż z dniem 10 sierpnia 2007 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 80, poz. 538), która zmienia treść art. 442 § 1 k.c., dostosowując ją - zgodnie ze wskazaniami Trybunału - do wymogów Konstytucji. W tej sytuacji powstaje problem czy termin trzymiesięczny do wniesienia skargi liczy się w dalszym ciągu od upływu okresu odroczenia wejścia w życie wyroku Trybunału, czy od wejścia w życie ustawy, dostosowującej stan prawny do w...

...a prawa powódki jako najemczyni do nabycia lokalu, stanowiło delikt rodzący odpowiedzialność odszkodowawczą Gminy. Roszczenie powódki, wynikające z czynu niedozwolonego, uległo jednak przedawnieniu na podstawie art. 442 § 1 k.c., w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną w ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 80, poz. 538), które nastąpiło przed wejściem w życie ustawy nowelizującej. Bieg trzyletniego przedawnienia rozpoczął się wiosną 1999 r., kiedy powódka dowiedziała się o...

...ostateczna decyzja w przedmiocie takiego stwierdzenia (art. 160 § 6 k.p.a.), bez względu na to, kiedy szkoda powstała (lub się ujawniła). Analogiczny pogląd, z tym że w odniesieniu do roszczenia przewidzianego w art. 442 § 1 k.c., został definitywnie sformułowany w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 17 lutego 2006 r., III CZP 84 05 (OSNC 2006, nr 7-8, poz. 114). Jeżeli zatem wymagalność i przedawnienie roszczenia odszkodowawczego wobec Skarbu Państwa przewidzianego w art. 160 k.p.a. zostały uregulowane w szczegól...

...ytanie to dotyczy roszczenia odszkodowawczego dochodzonego, jak stwierdza się w pytaniu, na podstawie art. 4171 § 2 k.c., a zgłoszenie tego roszczenia odnosi się, w okolicznościach sprawy do okresu sprzed uchylenia art. 442 k.c., to jest oczywiste, że roszczenie takie przedawnia się w terminie określonym przez art. 442 k.c.; w danym przypadku jest to 10 lat, o których mowa w art. 442 § 1 zd. 2 k.c. Wydanie decyzji ostatecznej przed 1 września 2004 r., na czym skupia się Sąd stawiający pytanie nie ma żadnego znaczenia, jeśli podstawą rosz...

...u Sądu Okręgowego w C. z dnia 31 maja 2007 r. powód jako podstawy skargi wskazał naruszenie prawa materialnego: art. 417, art. 415. art. 417 i art. 415 w zw. z art. 361 i art. 363 k.c. przez ich niezastosowanie oraz art. 442 § 1 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie a także art. 2 i art. 45 ust.1 Konstytucji i art. 6 ust. 1 Konwencji z dnia 4 listopada 1950 r. o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z uzupeł.) przez ich nie zastosowanie i oddalenie powództwa, mimo że było ono uzasadnione i udokument...

...rawidłowym przyjęciu za podstawę dla dokonania subsumpcji okoliczności z daty wystąpienia szkody majątkowej, a nie zdarzeń, które były wskazywane przez powodów jako źródło szkody; - art. 283 k.z. względnie art. 442 § 1 k.c. przez ich nie zastosowanie; - art. 277 pkt 4 k.z. względnie art. 121 pkt 4 k.c. przez uznanie zawieszenia biegu terminu przedawnienia na skutek obiektywnej niemożności 5 dochodzenia swoich praw przez powodów do czasu uzyskania decyzji Wojewody […] z 2003 r. - art. 6 k.c. przez przyjęcie, że dla ustalenia rozmiar...

...– 1980 wskutek zalewania budynku byłoby nieuzasadnione także dalszych powodów. Po pierwsze, dlatego że strona pozwana podniosła skutecznie zarzut przedawnienia roszczenia najpóźniej z dniem 31 grudnia 1983 r. (art. 442 § 1 zdanie pierwsze k.c.). Po drugie, dlatego że powodowie nie udowodnili wysokości poniesionej szkody. W dniu 26 stycznia 2007 r. Sąd Okręgowy, na wniosek pełnomocnika powodów z dnia 2 stycznia 2007 r., doręczył mu odpis wydanego wyroku wraz z uzasadnieniem (k. 445). Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia. W dniu...

...wany ustnie, iż odszkodowanie takie nie przysługuje. W rezu acie zabrała je z powrotem, a następnie zgubiła. W konsekwencji Sąd Rejonowy przyjął, że trzyletni termin przedawnienia określony w art. 819 w zw. z art. 442 k.c. rozpoczął bieg w dniu 29 sierpnia 2000 r., ewentualnie w dniu 1 września 2000 r., a zatem w dniu wniesienia pozwu roszczenie powoda było przedawnione. Skoro pozwana powołała się na przedawnienie, to na podstawie art. 117 § 1 k.c. zarzut ten należało uwzględnić. Sąd pierwszej instancji stwierdził też, że brak...

...szkody na osobie może mieć interes prawny w ustaleniu odpowiedzialności pozwanego za szkody mogące powstać w przyszłości. Aktualności tej jednak nie łą- czy się już z przerwą przedawnienia, gdyż po zmianie art. 442 k.c. przedawnienie biegnie dopiero od wystąpienia szkody. Uległ jednak tym samym wzmocnieniu argu- ment za dopuszczalnością ustalenia odpowiedzialności na przyszłość łączony z wyeliminowaniem lub przynajmniej złagodzeniem trudności dowodowych, jednak dotyczy to kolejnego procesu odszkodowawczego. Zatem ustalenie, któ...

...choćby nieustalonego imiennie) stanowiło przestępstwo (były speł- nione jego znamiona przedmiotowe i podmiotowe, w tym wina sprawcy), jeżeli jest to potrzebne do oceny zasadności zarzutu przedawnienia roszczenia (art. 442 k.c.). Przewodniczący SSN Józef Iwulski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Zbigniew Hajn, Małgorzata Wrębiakowska-Marzec. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 maja 2009 r. sprawy z powództwa Andrzeja N. przeciwko Alicji P. i Zbigniewowi J. o za- dośćuczynienie i rentę uzupełniającą, na skutek s...

...enił, że powód miał świadomość zarażenia go gronkowce i fakt ten powinien wiązać z leczeniem w ZOZ w I. już w chwili podjęcia leczenia w L. w 2000 r., zatem jego roszczenia uległy przedawnieniu na podstawie art. 442 § 1 k.c. przed wytoczeniem powództwa. Uznał jednak, że podniesienie przez pozwanego zarzutu przedawnienia stanowi nadużycie prawa. Podzielił ustalenia i oceny Sądu pierwszej instancji w oparciu o które ten przyjął, że powód doznał zakażenia gronkowcem podczas leczenia w ZOZ w I. i pozwany ponosi za to odpowiedzialno...

...wodowy Skarb Państwa był jedynym wierzycielem Spółki, możliwa jest odpowiedzialność pozwanego na podstawie art. 298 § 2 k.h. Odnośnie przedawnienia roszczenia wskazano, że w rachubę wchodzi 3 - letni termin z art. 442 k.c., który jednak rozpoczął swój 4 bieg z dniem 13.03.1998 r., kiedy poborca podatkowy stwierdził brak możliwości egzekucji. Wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżył pozwany wnosząc skargę kasacyjną. W ramach podstawy kasacyjnej z art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c. zarzucił naruszenie art. 298 § 1 i 2 kodeksu handlowego przez n...

...łkiem pielęgnacyjnym w kwocie 153,19 złotych. Towarzystwo Ubezpieczeń „W.” S.A. (interwenient uboczny) zaskarżyło apelacją wyrok Sądu Okręgowego w punktach 1 i 2, zarzucając naruszenie art. 362, art. 419 i art. 442 § 2 k.c. oraz art. 233 § 1 w związku z art. 217 § 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 14 maja 2008 r. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: I. a) w punkcie 1 obniżył zasądzoną od pozwanego na rzecz powoda kwotę do 50.000 złotych i w pozostałym zakresie powództwo oddalił, b) w punkcie 2 zasądzoną na rz...

...ia. Wcześniejsze pismo powód odebrał jako podejrzenie, a nie jako rozpoznanie schorzenia, dlatego je początkowo zignorował. Przeciwnie niż Sąd I instancji przyjął natomiast, że upłynął przewidziany w dawnym art. 442 § 1 k.c. termin dziesięcioletni, biegnący od dnia wyrządzenia szkody. Konieczność zastosowania tego przepisu, rozumianego w sposób przyjęty przez Sąd Najwyższy w uchwale Izby Cywilnej z dnia 17 lutego 2006 r., wywiódł z treści art. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r., nowelizującej kodeks cywilny (Dz. U. Nr 80, poz. 5...

...wykonanie zobowiązania w rozumieniu art. 471 k.c. Negując prawa spadkobierców, Skarb Państwa dokonał samodzielnego doboru uprawnionych, do czego nie miał uprawnień. Dlatego podniesiony przez pozwanego w oparciu o art. 442 k.c. zarzut przedawnienia okazał się nieuzasadniony, ponieważ do okresów przedawnienia należało zastosować art. 118 k.c., przyjmujący 10 letni okres przedawnienia roszczenia, który wobec wniesienia pozwu 6 maja 2005 r. jeszcze nie upłynął. Ponadto obowiązek udostępnienia akcji został nałożony wprost na Skarb Pań...

...zwanej, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 24 lutego 2009 r. zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Tarnowie postanowieniem z dnia 5 grudnia 2008 r.: "Czy po uchyleniu art. 442 k.c. i dodaniu art. 4421 k.c. ustawą z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 80, poz. 538) powód dochodzący naprawienia szkody wynikłej z uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia (szkody na osobie) ma interes prawny w domaganiu się ustalenia odpowiedzialności pozwanego za szkody mog...