Baza orzeczeń sądowych

...ze zm.), w art. 2 pkt 5, przez przekazanie rozumie „odpłatne lub nieodpłatne przeniesienie własności”, wyraźnie odsyłając do umów powszechnie stosowanych w obrocie prawnym i podlegających ocenie na gruncie art. 155 k.c. Cechą wspólną wszystkich przytoczonych uregulowań jest to, że przekazanie gospodarstwa rolnego mogło nastąpić zarówno na rzecz jednego, jak i obojga małżonków pozostających w ustroju majątkowej współwłasności ustawowej, z tym zastrzeżeniem, że na podstawie ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrz...

...ści księgi wieczystej. Postanowienie Sądu drugiej instancji zaskarżyła skargą kasacyjną, nazwaną „kasacją”, uczestniczka postępowania – Spółdzielnia Mieszkaniowa – zarzucając naruszenie przepisów: - art. 155 § 1 k.c. i art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 6.07.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) przez bezpodstawne wpisanie hipoteki na nieruchomości wnioskodawczyni, w sytuacji, gdy w chwili dokonywania tego wpisu na rzecz uczestniczki postępowania P. P. nieruchomość stanowiła już wł...

...treści księgi wieczystej. Postanowienie Sądu drugiej instancji zaskarżyła skargą kasacyjną, nazwaną „kasacją”, uczestniczka postępowania - Spółdzielnia Mieszkaniowa, zarzucając naruszenie przepisów: - art. 155 § 1 k.c. i art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 6.07.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) przez bezpodstawne wpisanie hipoteki na nieruchomości wnioskodawcy w sytuacji, gdy w chwili dokonywania tego wpisu na rzecz uczestniczki postępowania P. P. nieruchomość stanowiła własność Wni...

...dzi o umowy, w wyniku których następuje zmiana w sferze stosunków własnościowych; prawo własności zostaje przeniesione ze zbywcy na nabywcę. Taki skutek pociąga za sobą zawarcie umowy o podwójnym skutku (por. art. 155 § 1 k.c.) oraz zawarcie umowy o skutku rozporządzającym, nie budzi bowiem wątpliwości, że strony mogą w zawartej umowie wyłączyć skutek rozporządzający, poprzestając jedynie na wykreowaniu po stronie zbywcy zobowiązania do przeniesienia własności rzeczy (statku) w przyszłości (por. art. 155 § 1 in fine k.c.). P...

...mę tej czynności i jej skutki. Odpowiedzi nie dostarcza art. 234 k.c., gdyż upoważnia on do odpowiedniego stosowania do użytkowania wieczystego jedynie przepisów o przeniesieniu własności nieruchomości, a więc art. 155-166 k.c., a nie przepisów normujących inne wypadki nabycia i utraty własności, wśród których jest art. 179 k.c., określający formę i skutek zrzeczenia się własności nieruchomości oraz odpowiedzialność za jej obciążenia. Dotychczas w zasadzie zgodnie przyjmowano w doktrynie i w orzecznictwie, że na postawione py...

...a, podczas gdy uprawnienia pozwanego wynikają z art. 70 ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz z przepisu art. 235 § 4 prawa spółdzielczego w związku z art. 136 § 2, art. 191 i art. 155 k.c.; naruszenie art. 60 i art. 65 k.c. przez niewłaściwą wykładnię oświadczenia Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej Budowy Domków Jednorodzinnych przy Budowlanej Spółdzielni Pracy w O., polegającą na przyjęciu, że było to oświadczenie o użyczeniu pomieszczenia wobec braku jakichkolwiek przesłanek prze...

....(...)” była właścicielem materiałów kupowanych do budowy łodzi. Właścicielem rzeczy staje się bowiem ten, kto ją kupuje, niezależnie od pochodzenia środków pieniężnych, jakie przeznaczył na jej zakup (art. 155 k.c.). Skoro spółka ta była właścicielem materiałów do budowy łodzi i form i z materiałów tych przy pomocy swoich pracowników wytwarzała formy i łodzie, to stawała się właścicielem wytworzonych rzeczy. Do sytuacji takiej w ogóle nie ma zastosowania powołany przez Sąd Apelacyjny przepis art. 192 § 1 k.c. dotyc...

...oda o zwrot równowartości maszyny na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. 4 W kasacji, opartej na pierwszej podstawie z art. 3931 k.p.c., pełnomocnik pozwanego zarzucił naruszenie art. 3531 k.c. w zw. z art. 155 k.c., art. 589 k.c., art. 750 k.c., i art. 169 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c. Powołując się na tę podstawę kasacyjną wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa bądź o uchylenie zakwestionowanego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zarzut n...

...własności podczas gdy wydanie dokumentów umożliwiających władanie rzeczą (longa manu traditio), tj. wypisu 6 świadectwa homologacji i faktury stanowiło wydanie rzeczy zrównane z wydaniem fizycznym rzeczy”; - art. 155 § 2 k.c. „przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że sporny pojazd oznaczony numerami fabrycznymi z określonym kolorem i innymi cechami, właściwościami indywidualizującymi był rzeczą oznaczoną co do gatunku w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu”; - art. 123 § 1 pkt 1 k.c. i 124 k.c. „poprzez przyjęcie...

...cyjnego. W uzasadnieniu swego orzeczenia Sąd odwoławczy stwierdził, że w odniesieniu do akcji imiennych serii C strony zawarły umowę zobowiązującą do przeniesienia prawa własności tych akcji, o której mowa w art. 155 § 1 k.c., a ponieważ akcje imienne były rzeczami oznaczonymi co do tożsamości, stąd umowa ta nie wywierała skutków rzeczowych, gdyż tak stanowił szczególny przepis art. 347 § 1 kh., który wyłączał te akcje przez pewien czas z obrotu. Stwierdzając, że umowa ta wywoływała nie tylko skutki w niej wyrażone, ale t...

...se habet, nie była skuteczna, a gdyby przyjąć, że dotyczyła rzeczy przyszłych to nie doszło do przeniesienia posiadania stada indyków na pozwanego, a więc ważnego przeniesienia na niego własności tego stada (art. 155 § 2 k.c.). Pozwany wszedł w jego posiadanie dopiero na podstawie umowy kupna z K.. Oceniając umowę z dnia 2 maja 2001 r. Sąd Apelacyjny uznał, że jej postanowienia dotyczące zabezpieczenia udzielonego kredytu przez przelew wierzytelności przyszłej i przewłaszczenie stada piskląt indyczych nie wykluczają się wzajemni...

...e daje prawa do rozporządzania tym ładunkiem opartym na prawie własności. Zapatrywanie to jest prawdziwe w odniesieniu do konosamentów jako papierów wartościowych podlegających prawu polskiemu, według którego (art. 155 k.c.) do przeniesienia własności rzeczy ruchomych wymagana jest umowa. Sąd Apelacyjny nie oceniał tego zagadnienia w aspekcie stosowania prawa obcego, choć na gruncie prawa niemieckiego wyrażane są poglądy o rzeczowym skutku 8 przeniesienia nawet takiego papieru jakim jest konosament. Kasacja nie kwestionuje oceny, że ko...

...jednak nie przeprowadził – może prowadzić do wniosku, iż przedmiotem zawartej przez strony umowy darowizny są rzeczy oznaczone co do tożsamości. Umowa darowizny rzeczy oznaczonych co do tożsamości, zgodnie z art. 155 § 1 k.c., wywołuje podwójny skutek, a więc zarówno zobowiązujący, jak i rozporządzający. Oznaczałoby to, że spełnienie przyrzeczonego świadczenia nastąpiło, a zatem niezachowanie przez darczyńcę formy notarialnej oświadczenia woli nie zrodziło – jak przyjął Sąd Apelacyjny – skutku w postaci nieważności...

...w których zawarto umowę wywołująca podwójne skutki, tak że rozporządzenie nastąpiło z mocy samej umowy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 1980 r., I CR 487 80, OSNCP 1981, nr 7, poz. 137). Stosownie do art. 155 § 1 k.c., zawarta pod tytułem odpłatnym lub darmym umowa o przeniesienie prawa przenosi to prawo, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo strony inaczej postanowiły. Przepisy prawa obowiązujące w stanie prawnym rozpoznawanej sprawy nie przewidywały wyjątku od tak ustalonej reguły w odniesieniu do zbycia odpła...

...zysto rozporządzającej, będącej wykonaniem uprzedniego zobowiązania. Z tych dwóch postaci umowy przelewu kodeks cywilny na pierwszy plan wysunął, będącą wyrazem ogólniejszej koncepcji (por. w szczególności art. 155, 234 i 237, 245, 1052 k.c.), umowę zobowiązująco- rozporządzającą (art. 510 § 1 k.c.). Przyczyną takiej decyzji ustawodawcy było to, że obrót wierzytelnościami odbywa się na ogół w ramach zobowiązań wynikających z umów (umowy sprzedaży, zamiany, darowizny lub innych umów zobowiązujących do przeniesienia wie...

..., odnoszącej się do własności, a w szczególności w przepisach art. 155 i 156 k.c., dotyczących przeniesienia własności rzeczy, które mają zastosowanie do uregulowanej w art. 535 k.c. umowy sprzedaży. Przepis art. 155 § 1 k.c., stanowiąc, że umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy oznaczonej co do tożsamości przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły, przesądził co do zasady skutek zobowiązująco-roz...

...ywcą umowy przeniesienia własności czyniącej zadość wszystkim przesłankom ważności. Może to być zarówno umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy oznaczonej co do tożsamości, np. sprzedaż (art. 155 § 1 k.c.), jak i umowa przenosząca własność w wykonaniu uprzedniego zobowiązania (art. 156 k.c.; por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2002 r., III CKN 405 99, OSNC 2002, nr 11, poz. 142). Z ustaleń faktycznych, wiążących Sąd Najwyższy ze względu na oparcie skargi kasacyjnej jedynie na podstawie naruszenia...

...a, stanowiska wiążącego koncepcję skutków odwołania darowizny z ogólną konstrukcją umów o podwójnym skutku obligacyjno-rzeczowym, przyjętą w prawie polskim w odniesieniu do umów przenoszących własność (art. 155 k.c.). Zwolennicy tego poglądu podnoszą, że logicznym następstwem takiej konstrukcji powinno być uznanie, że upadek samego zobowiązania, które uprzednio wywołało podwójny skutek obligacyjno-rzeczowy, powoduje unicestwienie skutków umowy w tym samym zakresie, w jakim wcześniej zostały one przez to zobowiązanie wywo...

...ego – wyroki z dnia 10 stycznia 1996 r. i z dnia 25 lipca 1996 r. – ustalające nieważność wspomnianych umów, przesądziły negatywnie o możliwości nabycia na podstawie tych umów przez pozwanych, stosownie do art. 155 § 1 k.c., własności nieruchomości. Jak trafnie wskazał Sąd Apelacyjny, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy (art. 365 § 1 k.p.c.). Jeżeli zatem wyłoni się przed jakimkolwiek sądem kwestia ważności umów, których nieważność została ustalona wspomnianym...

...prawnym, ze względu na wyeliminowanie już jego podstawy z obrotu prawnego. Istnienie tego wpisu zarówno w chwili zawarcia umowy sprzedaży mającej przenieść na Marię i Grzegorza G. własność działki nr 432 1 (art. 155 § 1 k.c.), jak i w chwili zawarcia umowy sprzedaży mającej przenieść na Marię i Grzegorza G. własność działki nr 432 2 (art. 155 § 1 k.c.), wywołuje pytanie o możliwość zastosowania w odniesieniu do obu tych transakcji przepisów o rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (zob. w związku z tym uchwałę Sądu...

...ewłaszczenia na zabezpieczenia musi być poddana wnikliwej ocenie, w pierwszym rzędzie co do zgodności z zasadami obrotu. Jeżeli bowiem jest ona jednym ze sposobów przeniesienia własności, to stosownie do treści art. 155 k.c. bezpośrednie skutki z nią związane pozostają w zależności od tego, czy rzecz zbywana określona została tylko co do gatunku, czy też co do tożsamości. Tylko w tym drugim wypadku można mówić o zmianie właściciela równocześnie z zawarciem umowy (art. 155 § 1 k.c.). Do przeniesienia własności rzeczy oznaczon...

...akże w odniesieniu do całej umowy zobowiązującej do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości. To rozwiązanie jest nie do pogodzenia z przyjętym w art. 245 § 1 k.c. odesłaniem do wyrażonej w art. 155 § 1 k.c. konstrukcji umowy o podwójnym skutku. Przyjęcie, że umowa zobowiązująca do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego jednocześnie ustanawia to prawo, zakłada zachowanie przy zawieraniu tej umowy formy wymaganej pod rygorem nieważności dla ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego. Akceptacja tego rozwiązan...