Baza orzeczeń sądowych

...ę w dokonywanych przez niego rozrządzeniach majątkiem na wypadek śmierci. Prawa do zachowku może zaś pozbawić (wydziedziczyć) jedynie spadkodawca w testamencie przy spełnieniu jednej z przesłanek określonych w art. 1008 k.c. W ocenie Sądu okoliczności prowadzące do stwierdzenia, że domaganie się zachowku stanowi nadużycie prawa nie mogą być tożsame z przyczynami wydziedziczenia, o których mowa w art. 1008 k.c. Odmowa przyznania zachowku osobie, która nie została wydziedziczona, z powołaniem się na przyczyny wymienione w art. 1008...

...ałych wartości pieniężnych jak i rzeczy bo okazała wobec mnie brak szacunku, opieki i dobrego słowa”, nie stanowi skutecznego wydziedziczenia, bowiem nie wypełnia żadnej z ustawowych przesłanek określonych w art. 1008 k.c. Z kolei w myśl art. 1009 k.c. przyczyna wydziedziczenia powinna wynikać z treści testamentu. Spadkodawca winien zatem opisać w testamencie przykłady konkretnych zachowań uprawnionego do zachowku, które wypełniałyby ustawowe przesłanki. Nie jest wystarczające posłużenie się ogólnymi sformułowaniami, czy też...

...b najbliższych. Pewne elementy korygujące o charakterze słusznościowym zostały zresztą uwzględnione w ramach tej instytucji z mocy samej ustawy. W szczególności wskazać należy na konstrukcję wydziedziczenia (art. 1008 k.c.), na mocy której spadkodawca może pozbawić uprawnionego prawa do zachowku, jeżeli ten, wbrew woli spadkodawcy, postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub...

..., że ustawa nie ustala treści testamentu. Do typowych natomiast rozrządzeń można zaliczyć – szczególnie istotne na kanwie niniejszej sprawy - ustanowienie spadkobiercy (art. 959 i n. k.c.), czy wydziedziczenie (art. 1008 k.c.). Stąd też ważny będzie testament zawierający tylko jedno rozrządzenie. W żadnym razie ustanowienie spadkobiercy w testamencie nie jest wymogiem jego sporządzenia, testator nie musi naruszać porządku dziedziczenia ustawowego, może się ograniczyć do dyspozycji o innym charakterze. Co więcej - testament jest czy...

...m nadużycia prawa roszczenia o zachowek jest możliwa tylko wtedy, gdy doszło do wydziedziczenia bądź uznania uprawnionego za niegodnego dziedziczenia, jeżeli natomiast nie zachodzą przyczyny z art. 928 k.c. lub z art. 1008 k.c. należy przyjąć, iż zachowek nie jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego i nie może być z tego punktu widzenia kwestionowany. W okolicznościach niniejszej sprawy zachowanie powoda wobec matki może budzić zastrzeżenia. Po pierwsze jednak, nie było ono na tyle naganne, by ostatecznie skłonić spadkodaw...

...wnionych do zachowku oraz uniemożliwieniem spadkodawcy rozdysponowania majątkiem za życia, a pozbawienie spadkobiercy zachowku przewidziane zostało jedynie przez wydziedziczenie, w wypadkach ściśle uregulowanych w art. 1008 i nast. kc. Użyte w art. 993 kc pojęcie darowizny odnosi się do umowy uregulowanej w art. 888 kc., którą darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku, jeśli nie dotyczy bezpłatnych przysporzeń objętych art. 889 kc . Uwzględniając szczególne znaczenie przepis...

...ego uznał jego przeprowadzenie za zbędne. W oparciu o tak ustalone okoliczności faktyczne Sąd Okręgowy uznał, iż powództwo jest niezasadne. Argumentując powyższe stanowisko Sąd I instancji przytoczył treść art. 1008 k.c. oraz przedstawił poglądy doktryny dotyczące tego jak powyższy przepis należy interpretować. Przenosząc zaś te teoretyczne rozważania na grunt przedmiotowej sprawy Sąd Okręgowy stwierdził, że powód swoim zachowaniem wypełnił przesłankę z art. 1008 pkt 3 k.c. poprzez trwałe zaniechanie utrzymywania ze spadk...

...li zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek). W myśl art. 1008 k.c. spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego...

...i 2 k.c. zasługuje na częściowe uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd pierwszej instancji odniósł się do zarzutu związanego z wydziedziczeniem powódki, odwołując się w tym zakresie do treści przepisu art. 1008 k.c. Zdaniem Sądu, wskazana przez spadkodawcę przyczyna wydziedziczenia powódki nie może być uznana za rzeczywistą, stąd też pozbawienie jej prawa do zachowku uznać należy za nieważne. Aby wydziedziczenie było skuteczne, długotrwałe niedopełnianie względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych musi być spowodowane...

...r 2, s. 94 i nast.). Ustawodawca przewidział możliwość pozbawienia zachowku osobę naruszającą zasady współżycia społecznego. Może to jednak uczynić wyłącznie spadkodawca, w warunkach opisanych w przepisie art. 1008 kc, a nie spadkobierca testamentowy. Ponadto pozwana w apelacji nie wskazuje na niewłaściwe zachowania samej powódki, ale odwołuje się do nagannej – w jej ocenie – postawy matki powódki. Jest oczywiste, że powódce nie można przypisać nagannego moralnie postępowania wobec ojca, skoro w chwili jego śmierci miała z...

...dkowej, przewidując taką możliwość jedynie w przypadku wydziedziczenia, które jest przy tym skuteczne jedynie w przypadku istotnych, negatywnych zachowań uprawnionego wobec spadkodawcy lub osób mu najbliższych (art. 1008 k.c.). Tym samym nie ulega wątpliwości, że ograniczenie wysokości należnego uprawnionemu zachowku na podstawie art. 5 k.c., może mieć miejsce jedynie wyjątkowo, w przypadkach szczególnie rażących. W niniejszej sprawie takie okoliczności nie zachodzą. Pozwany, jak zasadnie wskazał Sąd I instancji, nie wykazał aby...

...dzielenie rodzicom odpowiedniej pomocy na podstawie art. 100 k.r.o. poprzez skierowanie do odpowiedniej poradni, rozwiązanie przysposobienia (art. 125 k.r.o.), odwołanie darowizny (art. 89 § 1 k.c.), wydziedziczenie (art. 1008 k.c.), rozwiązanie umowy o przekazanie gospodarstwa rolnego następcy (art. 89 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 z późn. zm.) W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1999 r. I CKN 138 98, zawarta została teza wskazująca, że : " Post...

...zanych w art. 928 k.c. Wskazać również w tym miejscu wypada, że pomocna przy ocenie zachowania się spadkobiercy, który ma być uznany za niegodnego dziedziczenia, może być również kwalifikacja czynów ujęta w art. 1008 k.c., a stanowiąca podstawę wydziedziczenia spadkobiercy (tak. m.in. Komentarz do kodeksu cywilnego, pod red. E. Gniewka, Legalis; Komentarz do kodeksu cywilnego, pod red. K. Osajda). Niewątpliwie bowiem w swoich założeniach instytucja niegodności jest praktycznie tożsama z instytucją wydziedziczenia. Obie mają bowiem n...

...o mieć charakter wyjątkowy. Jak wskazał Sąd, nieuczestniczenie powódki w wykupie mieszkania nie mogłoby być przyczyną wydziedziczenia bowiem przesłanki dające taką możliwość zostały wyraźnie wymienione w art. 1008 k.c., wskazuje to także na to , że zastosowanie art.5 k.c. winno mieć charakter wyjątkowy. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, Sąd Okręgowy uznał jednak, iż fakt wykupienia mieszkania przez jedno z rodzeństwa i niedołożenie się do tego drugiego z rodzeństwa uzasadnia obniżenie wysokości należnoś...

...łu, który by mu przypadał, gdyby dziedziczył z ustawy, czyli 1 4 (art. 991 § 1 k.c.). Uznał jednocześnie, że nie zachodziły przesłanki do pozbawienia P. M. prawa do zachowku z powodu rzekomej niewdzięczności (art. 1008 k.c.). Podał, że zeznania świadków S. B., D. S. i G. M. nie potwierdziły twierdzeń pozwanego, że powód swym zachowaniem naruszył w sposób uporczywy zasady współżycia społecznego czy też nie dopełniał względem zmarłego obowiązków rodzinnych. Zaznaczył, że sam zmarły nie wydziedziczył syna, utrzymywał z...

...wnionych do zachowku oraz uniemożliwieniem spadkodawcy rozdysponowania majątkiem za życia, a pozbawienie spadkobiercy zachowku przewidziane zostało jedynie przez wydziedziczenie, w wypadkach ściśle uregulowanych w art. 1008 i nast. k.c. Użyte w art. 993 k.c. pojęcie darowizny odnosi się do umowy uregulowanej w art. 888 k.c., którą darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia 7 na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku, jeśli nie dotyczy bezpłatnych przysporzeń objętych art. 889 k.c. Przedstawiona analiza charakteru umowy...

...ad spadku wchodzi działka zabudowana domem mieszkalnym. Sąd Rejonowy uznał, że powódka została skutecznie wydziedziczona, bowiem wskazana w testamencie przyczyna wydziedziczenia odpowiada przesłance określonej w art. 1008 pkt 3 k.c., dotyczącej uporczywego niewypełniania wobec spadkodawcy obowiązków rodzinnych. Sąd podkreślił również, że powódka nie wykazała wysokości roszczenia, nie zgłaszając na tę okoliczność żadnych wniosków dowodowych. Apelacja powódki od powyższego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego z...

...a, ale w odniesieniu do rozpatrywanego oświadczenia nie została zachowana również forma przewidziana przez prawo państwa, w którym zostało ono złożone, czyli forma przewidziana przez prawo hiszpańskie. Według art. 1008 hiszpańskiego k.c., odrzucenie spadku musi nastąpić w formie dokumentu publicznego lub być sporządzone na piśmie przed sądem właściwym dla dziedziczenia. W skardze kasacyjnej uczestniczka Krystyna C. zarzuciła naruszenie art. 12 p.p.m., art. 1014 § 3, art. 1018 § 2 i art. 1020 k.c. oraz art. 278, 385, 670, 1102 i 110...

...ruszenie prawa materialnego polegające na jego błędnej wykładni i zastosowaniu, a w szczególności art. 945 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.c. w zw. z art. 82 k.c. oraz art. 84 i art. 86 k.c., art. 58 § 1 i § 3 k.c. w zw. z art. 1008 k.c. oraz w zw. z art. 80 § 2 i § 3 i art. 84 § 1 pkt 4 in fine prawa o notariacie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem prawnym wnoszonym przez stronę poza tokiem instancji, którego celem jest kontrola legalności prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji. Skarga kasacy...

...ku, a Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem wstępnym z dnia 15 listopada 2006 r. uznał to roszczenie za uzasadnione co do zasady. Stwierdził w szczególności, odwołując się do dokonanych ustaleń, że przewidziane w art. 1008 k.c. okoliczności uzasadniające wydziedziczenie nie występowały. W czasie postępowania apelacyjnego, prowadzonego przez Sąd Apelacyjny w Krakowie na skutek apelacji pozwanego, zawieszonego na zgodny wniosek stron postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2007 r., powód Krzysztof C. zmarł, a spadek po nim nabyła wprost na podsta...

...potocznym jako pozbawienie ustawowych spadkobierców przypadających im z mocy ustawy udziałów, skoro żadna z osób będących uczestnikami postępowania nie należała do kręgu podmiotów uprawnionych do zachowku (art. 1008 k.c.). W rezu acie stwierdził, że wolą spadkodawczyni wyartykułowaną w testamencie z dnia 10 marca 2000 r. było wykluczenie wszystkich członków jej rodziny od dziedziczenia po niej. W konsekwencji uznał wnioskodawcę za spadkobiercę, a nie zapisobiercę nieruchomości położonej w K. przy ul. S. Wyraził pogląd, że...

...cywilnym, roszczenie o zachowek ma zapewnić uprawnionemu realną korzyść, niezależnie od woli spadkodawcy, gdyż ten może go jej pozbawić jedynie w drodze wydziedziczenia, dopuszczalnego w wyjątkowych sytuacjach (art. 1008-1010 k.c.). Ustawodawca postanowił, że głównym adresatem roszczenia o zachowek jest spadkobierca (art. 991 § 2 k.c.), a dopiero kiedy otrzymanie od spadkobiercy zachowku jest niemożliwe, uprawniony może żądać od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczoną do spadku, sumy pieniężnej potrzebnej do uzu...

...ce spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy. Osoby te mogą zostać pozbawione uprawnienia do zachowku w następstwie wydziedziczenia dokonanego przez spadkodawcę w testamencie z przyczyn określonych w art. 1008 pkt 1-3 k.c. Wyrażona przez spadkodawcę w testamencie wola pozbawienia uprawnionego należnego mu zachowku nie zawsze jednak odniesie zamierzony skutek. Wydziedziczenie może zostać dokonane skutecznie jedynie w ważnym testamencie, oczywiste jest bowiem, że nieważność testamentu pociąga za sobą nieważność wydziedzic...

...ądzenia testamentu. Nie można też podzielić poglądu skarżącej, że o ocenie przesłanek wydziedziczenia powinny decydować subiektywne odczucia spadkodawcy. Przeciwko temu zapatrywaniu przemawia sposób ujęcia w art. 1008 k.c. przyczyn wydziedziczenia, wskazujący na potrzebę obiektywizowania powodów wydziedziczenia. Za takim ujęciem 6 przemawia też cel zachowku. Wspomniana instytucji prawa spadkowego ma zapewnić oznaczonym osobom najbliższym spadkodawcy określoną korzyść ze spadku niezależnie od - a nawet wbrew woli - spadkodawcy. Chy...

...rzyjął, że ustalenie daty sporządzenia obu testamentów jest zbędne. 5 Nie zgodził się Sąd II instancji jedynie ze stwierdzeniem Sądu Rejonowego, że spadkodawca dążył do wydziedziczenia siostry w rozumieniu art. 1008 k.c., podczas gdy w istocie treść zapisów w obu testamentach odnoszących się do siostry i jej zstępnych świadczy o woli spadkodawcy do pozbawienia tych osób możliwości dziedziczenia. Wskazał też Sąd Okręgowy, że sporządzenie tzw. negatywnego testamentu nie jest jednoznaczne z wolą spadkobiercy utrzymanie ustawow...

...nia. Dopuszczalne jest sporządzenie testamentu zawierającego oświadczenie woli ograniczające się jedynie do odwołania poprzedniego testamentu (art. 946 k.c.), zapisu (art. 968 § 1 k.c.) albo pozbawienia zachowku (art. 1008 k.c.). Sąd nie może ponadto uzależniać obowiązku otwarcia i ogłoszenia testamentu od kontroli jego ważności pod względem formalnym lub materialnym, lecz powinien dokonać wskazanej czynności odnośnie do każdego dokumentu, który przejawia się jako rozrządzenie ostatniej woli (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 21...

...w spadkodawcy. Spośród tych osób tylko te mogą ubiegać się o zachowek, które byłyby powołane do spadku z ustawy (art. 991 § 1 KC). Zdaniem skarżącego, ustawodawca przewidując możliwość wydziedzicze- nia (art. 1008 KC) zrealizował rozsądny kompromis pomiędzy zasadą swobody tes- towania, ochrony wartości moralnych oraz zasadą ochrony majątkowych interesów rodziny, a pośrednio jej trwałości. Uprawnieni do zachowku są traktowani w sposób uprzywilejowany w stosunku do innych wierzycieli spadkobiercy, którzy nabywają prawa mająt...

...w spadkodawcy. Spośród tych osób tylko te mogą ubiegać się o zachowek, które byłyby powołane do spadku z ustawy (art. 991 § 1 KC). Zdaniem skarżącego, ustawodawca przewidując możliwość wydziedzicze- nia (art. 1008 KC) zrealizował rozsądny kompromis pomiędzy zasadą swobody tes- towania, ochrony wartości moralnych oraz zasadą ochrony majątkowych interesów rodziny, a pośrednio jej trwałości. Uprawnieni do zachowku są traktowani w sposób uprzywilejowany w stosunku do innych wierzycieli spadkobiercy, którzy nabywają prawa mająt...